vietbao

Tăng lãi suất: Canh bạc may rủi của ECB

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Tang lai suat Canh bac may rui cua ECBSau hơn hai năm giữ nguyên, ngày 1/12 vừa qua, Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) cuối cùng đã tăng lãi suất cơ bản lên 0,25%. Nỗ lực xây dựng hình ảnh "khắc tinh với lạm phát" của ECB đang đe doạ sự phục hồi kinh tế của khu vực đồng euro.

Nhất quán có thể là phẩm chất không quan trọng đối với những người bình thường, nhưng lại rất cần thiết của một người đứng đầu ngân hàng. Với những chủ tịch ngân hàng có tiếng, không gì quan trọng bằng việc được các thị trường tài chính tin tưởng, từ sâu thẳm trong đáy lòng, rằng vị thủ lĩnh tiền tệ của họ lúc nào cũng trong tư thế sẵn sàng chống lại "con ác quỷ" lạm phát ngay từ khi nó mới bắt đầu nhô cao cái đầu đáng sợ.

Suốt hai năm qua, Ngân hàng Trung ương châu Âu, "người gác cửa" của khu vực đồng euro, đã phải hứng chịu rất nhiều chỉ trích từ các thị trường do chính sách tiền tệ cứng nhắc. Bất chấp tình trạng trì trệ kinh tế mà những nền kinh tế lớn nhất khu vực đồng euro vừa mới thoát ra, ECB vẫn kiên quyết từ chối giảm lãi suất, vốn duy trì ở mức 2% suốt từ tháng 6 năm 2003. Điều này đã bị nhiều người phản đối, đặc biệt là những người hâm mộ biện pháp giải quyết tình trạng trì trệ sau giai đoạn bùng nổ kinh tế của chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ Alan Greenspan: cắt giảm lãi suất đến mức thấp nhất có thể và giữ chúng ở mức đó cho đến khi nguy hiểm qua đi. Quan điểm cứng nhắc của ECB, theo quan điểm của họ, là một trong những nguyên nhân khiến cho nhiều nền kinh tế của châu Âu vẫn đang trong thời kỳ hồi phục yếu ớt trong khi Mỹ thì đang hồi sinh mạnh mẽ. Những con số GDP mới được công bố gần đây cho thấy nền kinh tế Mỹ có thể đạt mức tăng trưởng hàng năm là 4,3%, so với 2,6% trong khu vực dùng đồng euro.

Những người muốn ECB có sự thay đổi cuối cùng cũng đã được thoả nguyện, mặc dù đó không phải là kiểu thay đổi mà họ trông đợi. Vào thứ năm ngày 1/12, ECB đã tăng lãi suất cơ bản thêm 0,25%, đạt mức 2,25% - lần tăng đầu tiên trong 5 năm qua. Động thái này hầu như chẳng làm ai ngạc nhiên, vì chủ tịch ECB Jean-Claude Trichet đã thông báo về việc tăng lãi suất trước khi nó thật sự diễn ra. Thống kê tháng 11 cho thấy mức tăng lạm phát hàng năm của khu vực đồng euro có thể lên đến 2,4%. Mặc dù con số này đánh dấu sự sụt giảm của lạm phát từ mức cao nhất là 2,6% hồi tháng 9, song vẫn lớn hơn tỷ lệ lạm phát mục tiêu 2% mà ECB đặt ra. Ngân hàng trung ương châu Âu, mới có 7 năm tuổi đời và vì thế vẫn đang muốn chứng tỏ khả năng của mình, đã hành động khẩn trương với hy vọng “bóp nghẹt” lạm phát ngay từ trong trứng nước, trước khi nó gây ra nguy hiểm thực sự tới sự ổn định giá cả.

Nhưng ông Trichet phải hết sức thận trọng. Lãi suất cao hơn khiến cho đồng tiền mạnh hơn, tức là có thể làm giảm xuất khẩu - yếu tố đang có vai trò quan trọng trong tiến trình hồi phục kinh tế ở khu vực đồng euro.

Tình trạng khó khăn hiện tại của nền kinh tế Italy cũng bắt nguồn một phần từ việc chấp nhận đồng euro. Trước khi gia nhập khu vực đồng euro, Italy đã thành công trong việc tăng khả năng cạnh tranh của khu vực sản xuất sử dụng nhiều lao động thông qua giảm giá tiền tệ. Nhưng sau khi sử dụng đồng euro, những nỗ lực giảm giá trị tiền tệ trước đó của nước này đã trở nên vô nghĩa, bởi đồng euro sau đó đã tăng giá liên tục so với đồng USD, khiến cho xuất khẩu bị thiệt hại nặng nề trên thị trường quốc tế.

Ngay sau khi ông Trichet thông báo rằng việc tăng lãi suất sẽ xảy ra, đồng euro bắt đầu tăng giá so với đồng dollar. Ngay sau đó, Cục Dự trữ liên bang Mỹ lại tuyên bố rằng đà tăng lãi suất đồng USD trong suốt 18 tháng qua có thể sẽ đến hồi kết thúc. Hai động thái có vẻ trái ngược nhau của hai ngân hàng trung ương lớn nhất thế giới đã làm cho các thị trường tài chính hoang mang. Ông Trichet đã nhanh chóng trấn an các thị trường bằng cam kết rằng ECB không có kế hoạch tăng lãi suất lên nhiều lần. Ngay sau tuyên bố của ông, thị trường ngoại hối đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Ông Trichet không những chỉ lo lắng về thị trường, mà còn lo ngại các chính trị gia và những người luôn kịch liệt phản đối bất kỳ biện pháp thắt chặt nào. Trong những ngày trước khi lãi suất tăng, các giám đốc ngân hàng, công đoàn và chủ doanh nghiệp đều phàn nàn rằng lãi suất cao sẽ gây nguy hiểm tới quá trình phục hồi kinh tế vốn đang yếu ớt và làm tăng số người thất nghiệp. Vào ngày 1 và 2 tháng này, các nhà hoạch định chính sách của ECB tiếp tục bảo vệ quan điểm của họ, khẳng định trong nhiều cuộc phỏng vấn rằng kiềm chế lạm phát ở mức thấp là con đường duy nhất để đạt được tăng trưởng kinh tế trong dài hạn.

Nhưng Trichet cũng tái khẳng định rằng ông không có ý định duy trì việc thắt chặt tiền tệ. Hôm thứ năm ngày 1/12, sau khi ra thông báo tăng lãi suất, ông tuyên bố: “Chúng tôi sẽ không tăng lãi suất nhiều lần. Và như tôi đã nói, chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi sát sao những diễn biến có thể gây nguy hiểm cho sự ổn định giá cả”. Đây được xem là một động thái bất thường đối với một người đứng đầu ngân hàng trung ương đang cố gắng bóp nghẹt lạm phát từ khi còn trong trứng nước và củng cố uy tín của mình. Nhưng thông điệp của ông đã giữ cho đồng euro không tăng giá so với đồng dollar, và làm giảm phần nào áp lực của dư luận đối với ECB. Rõ ràng là Trichet hy vọng rằng, hành động phủ đầu của ông sẽ gửi một tín hiệu mạnh mẽ đến các thị trường tài chính hơn những nhận xét không nhất quán từ phía dư luận.

Nếu lạm phát của khu vực đồng euro vẫn trên mức mục tiêu, ECB có lẽ sẽ phải hành động một lần nữa, bất kể điều đó có làm cho các thị trường tiền tệ và các chính trị gia thất vọng. Khi một người đứng đầu ngân hàng trung ương theo quan điểm "diều hâu" trong cuộc chiến chống lạm phát, người đó phải dập tắt kỳ vọng lạm phát của dư luận ngay từ khi mới manh nha hình thành. Nếu người dân tin rằng lạm phát tăng thì ngay lập tức lạm phát sẽ tăng và việc kiềm chế được nó sẽ phải trả một cái giá rất đắt. Paul Volcker, chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ dưới thời tổng thống Reagan, đã phải tăng lãi suất lên tới gần 20% để khẳng định khả năng “chống lạm phát” của mình. Ông đã chế ngự được tình trạng lạm phát 2 con số từng làm cho người tiền nhiệm của mình lao đao, nhưng cũng đồng thời đưa nước Mỹ và giai đoạn suy thoái kinh tế tồi tệ nhất kể từ thảm hoạ Đại suy thoái (Great Depression).

Tình thế của châu Âu là đặc biệt khó khăn, do khu vực đồng euro không phải là khu vực tiền tệ tối ưu. Các nước khác nhau hiện đang ở những giai đoạn khác nhau trong chu kỳ kinh tế. Chẳng hạn, trong năm 2004, GDP của Italy chỉ tăng trưởng có 1,2%, trong khi của Ireland tăng 4,5%. Thế nhưng, theo những quy tắc được đề ra tại hội nghị Maastricht thì những nước này sẽ không thể chọn cách dùng cung tiền tệ để kiểm soát tăng trưởng. Phạm vi để nới lỏng chính sách tài chính của họ cũng bị giới hạn, ít nhất là trên lý thuyết, bởi cũng theo tiêu chuẩn Maastricht thì các thành viên của khu vực đồng euro không được phép để thâm hụt ngân sách vượt quá 3% GDP trong bất kỳ giai đoạn nào.

Oái oăm thay, Đức và Pháp, hai nền kinh tế đầu tàu của khu vực cùng với một số nước nhỏ hơn đã ngang nhiên vi phạm những quy tắc này. Các tiêu chuẩn Maastricht được ra đời với mục đích giúp đồng bộ hoá chu kỳ kinh tế của khu vực đồng euro; phá hoại những quy tắc đó sẽ làm chậm tiến độ hội nhập giữa các nước trong khối. Việc vi phạm quy tắc của một số nước đã khiến cho Liên minh châu Âu từ trước tới nay luôn tỏ ra bất lực trong việc thực thi một số chính sách quan trọng, chẳng hạn như tăng cường cạnh tranh trong lĩnh vực dịch vụ giữa các nước – cho phép lao động và vốn di chuyển tự do hơn giữa các thành viên trong khối để làm giảm sự chênh lệch trong một khu vực sử dụng một đồng tiền chung có diện tích tương đương với Mỹ. Chính điều này đã đặt ECB vào tình thế phải lựa chọn một giải pháp mà chính bản thân họ cũng không thích chút nào: kìm hãm sự phục hồi vốn yếu ớt của những nền kinh tế như Italy để loại trừ nguy cơ những nền kinh tế phục hồi nhanh nhất trong khối sẽ trở nên quá nóng.

Nhưng cho dù nhiều người muốn hướng sự chỉ trích tới thái độ bảo thủ của EU đối với chính sách tiền tệ, chính sách tiền tệ “một tiêu chuẩn cho tất cả” không phải là nguyên nhân chính gây nên những khó khăn cho khu vực đồng euro. Những nền kinh tế của khối đang phải è cổ gánh chịu những hậu quả do những khiếm khuyết về mặt cơ cấu của nền kinh tế gây ra, đặc biệt là tình trạng cứng nhắc của thị trường lao động. Chính sách tiền tệ thiếu sáng suốt chỉ làm cho các vấn đề thêm trầm trọng nhưng không phải là nguyên nhân gây ra chúng, và đương nhiên cũng không thể chấm dứt được chúng. Chỉ có một sự thay đổi triệt để - song không được ưa thích - về mặt luật pháp mới có thể thay đổi được tình hình. Mặc dầu vậy, mức tăng trưởng của khu vực đồng euro vẫn đều đều, nhưng không đáng chú ý, và tỷ lệ thất nghiệp vẫn bướng bỉnh “bám trụ” ở con số 8%. Với những điều kiện đó, hiển nhiên ông Trichet không muốn tăng lãi suất một lần nữa trong tương lai gần.

Thật không may, có thể ông sẽ không có cơ hội lựa chọn. Ngoài khả năng kìm hãm tăng trưởng kinh tế, giá dầu mỏ cao cũng là yếu tố kích thích lạm phát. ECB cảm thấy phải chịu nhiều áp lực hơn so với các ngân hàng trung ương khác trong việc xây dựng hình ảnh của một "diều hâu" trong cuộc chiến chống lạm phát, bởi, như đã nói, tuổi đời của nó còn quá ít.

Việt Linh (theo Economist)

Việt Báo
Thí nghiệm độc và lạ: Dùng giấy có cắt được gỗ?
Comment :Tăng lãi suất: Canh bạc may rủi của ECB
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tăng lãi suất: Canh bạc may rủi của ECB bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tang lai suat Canh bac may rui cua ECB ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tăng lãi suất: Canh bạc may rủi của ECB ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Kinh Tế
Increase the interest rate gamble chance of ECB
European Central Bank, Federal Reserve, the economic recovery, the euro area, monetary policy, interest rate, region's economy, is not, is threatening, potentially, growth, condition, gamble, year
After more than two years remain on 1/12 the past, the European Central Bank (ECB) eventually increase the base rate to 0.25%. Image-building efforts "engraved crystal with inflation," the ECB is threatening the economic recovery of the euro area ..
Những mảng màu lợi nhuận trên UPCoM

Kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm của các doanh nghiệp đang giao dịch trên UPCoM đang dần được công bố, cho thấy những sắc màu hiệu quả khác biệt của các doanh nghiệp trên sàn này.

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Thoi su 24h228 Nhung vu giet hai can bo tai tieng
    Thời sự 24h(22/8): Những vụ giết hại cán bộ tai tiếng

    TPHCM kiểm tra "lót tay" lấy sổ đỏ: Sẽ như Hà Nội?; Những vụ giết hại cán bộ bằng súng tai tiếng nhất từ trước tới nay; Hé lộ nguyên nhân ban đầu vụ nhóm côn đồ nổ súng truy sát 1 gia đình ở Thanh Hóa; Nước biển miền Trung 'đạt chuẩn' để tắm và nuôi thủy sản; Cán bộ điều tra đánh người nhưng vẫn có thư cảm ơn;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 22/8/2016.

  • Thoi su 24h178 Me nhan tam giet 3 con ruot roi bo tron
    Thời sự 24h(17/8): Mẹ nhẫn tâm giết 3 con ruột rồi bỏ trốn

    Hà Nội chi 53 tỷ đồng/năm cắt cỏ: Dừng là đúng; Rúng động thảm án mẹ sát hại 3 con, đốt nhà rồi trốn vào rừng; Sự thật đằng sau bức ảnh tố nhân viên y tế chơi điện thoại; Vợ công an đánh ghen kinh hoàng: Trên tình bạn một tí; Sân bay tắc nghẽn sao còn cắt đất làm sân golf?

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t

  • Toan canh kinh te tuan 1408 20082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/08- 20/08/2016)

    Những dự án lọc dầu lớn phải bù lỗ tới hàng nghìn tỷ đồng, Bộ Công thương phản hồi về bộ nhiệm tại Sabeco, bảo mật tại các NH lớn, giá xăng tăng trở lại...Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuần qua.

  • Tong hop tin Doi song tuan qua 15218
    Tổng hợp tin Đời sống tuần qua (15-21/8)

    Mới đây, lời cảnh báo được một vị phụ huynh đưa ra cùng với hình ảnh được cắt ra từ camera của lớp học mẫu giáo cho thấy một bé trai đang cố làm chuyện người lớn với bé gái trong giờ nghỉ trưa khiến nhiều bậc cha mẹ phải suy ngẫm.