Tăng giá và cái lý của doanh nghiệp

- Cách đây 2 ngày, Tổng công ty Thép Việt Nam đã tuyên bố tăng giá bán thêm 100 ngàn đồng/tấn thép. Và như vậy, động thái này đi ngược lại yêu cầu của chính phủ. Xin ông giải thích nguyên nhân căn bản của việc này?

- Bước sang tháng 9 do nguồn cung ứng phôi thép bị giới hạn bởi chính sách hạn chế xuất khẩu bán thành phẩm của Trung Quốc, giá phôi thép nhập khẩu đã bị đẩy lên cao chưa từng có trong lịch sử. Mấy ngày hôm nay, doanh nghiệp thép ký mua phôi với giá 580 USD/tấn, và như vậy giá bán sắp tới sẽ phải là 11 triệu đồng/tấn. Về việc này, chúng tôi sẽ báo cáo với Chính phủ để có thể biết được diễn biến của ngành thép.

Với giá phôi thép nhập khẩu đã ký hợp đồng ở mức 550-560 USD/tấn mà vẫn duy trì giá bán thép thành phẩm như hiện nay, thì Tổng Công ty Thép Việt Nam và các nhà sản xuất thép xây dựng khác sẽ bị thua lỗ như tình trạng năm 2005, không đảm bảo tái xuất, và có thể sẽ dẫn đến thiếu thép cung cấp cho thị trường.

- Ngoài ra, còn nguyên nhân khác không?

Từ trước đến nay, người ta luôn nghi ngờ ngành thép độc quyền, và khi xảy ra chuyện tăng giá thì ngành thép lại giải thích do nguyên nhân khách quan này khác. Tuy nhiên, tôi nghĩ không có nguyên nhân gì khác nữa trong việc tăng giá bán thép trong thời gian qua, ngoài chuyện giá phôi tăng. Chính phủ cũng đã thành lập tổ kiểm tra thị trường đến tận doanh nghiệp.

Theo tôi, chỉ cần ngồi ngay tại văn phòng và đối chiếu số liệu của Hải Quan thì cũng thấy ngay tại sao giá thép tăng từ 8 triệu đồng/tấn lên 10 triệu đồng/tấn, tăng 2 triệu so với năm trước. Theo số liệu Hải Quan, mà Bộ Tài chính đã nắm được, trong 8 tháng đầu năm, giá phôi nhập khẩu tăng 124USD. Như vậy, thì tính đâu không ra, cứ lấy 16 ngàn đồng nhân 124 USD thì ra đúng con số 2 triệu (đồng), đương nhiên giá đầu vào tăng thì đầu ra cũng tăng.

- Liệu giá tăng có bắt nguồn từ việc các doanh nghiệp tích trữ, dìm giá?

Ông Cường: "Các DN nhà nước họ cũng có mối lo trách nhiệm đối với nhà nước, nhưng mà giá thế giới đã tăng thì biết làm thế nào?"

- Người ta nói nhiều nhất đến chuyện đầu cơ tích trữ. Tôi nói rằng, không có ai đầu cơ, tích trữ thép đâu. Tất cả 23 đơn vị sản xuất thép của cả nước tranh nhau từng tý thị phần, anh tự nhiên lại tăng giá thì sẽ mất thị phần. Nếu giả sử thị trường thiếu và hiếm thép thì lúc đó mới tính đến chuyện đầu cơ được. Nhưng ở đây theo kết luận của Bộ Tài chính thì không có yếu tố đầu cơ. Lợi nhuận ngành thép so với doanh số chỉ quanh quẩn khiêm tốn ở mức 2 đến 3%, chỉ có vina kyoei là có mức lợi nhuận là 5%, không phải cao.

- Trên thực tế, các doanh nghiệp thép đã tăng giá. Ông nghĩ sao về những cam kết bình ổn giá của các doanh nghiệp thép?

Tôi không biết cam kết này là ai đưa ra. Cả biên bản gốc của đoàn kiểm tra tôi đọc không có chữ cam kết, mà nếu giả sử có, thì doanh nghiệp nào đó nói liều chứ họ có chủ động được giá đâu. Tất cả nguyên liệu đều phải nhập.

Trên thực tế hiện nay, khả năng giá xuống là không thể xảy ra. Vào các năn 2005, 2006 cũng xảy ra tình trạng giá tăng rất cao rồi xuống cũng rất nhanh, nhưng hiện tại đã hình thành 1 giá mới . Tại các nước có trữ lượng xuất khẩu cao như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản họ đã ký với nhau bảng giá ngay từ đầu năm, theo đó giá phôi sẽ năm tăng 19% 2007.

Các DN nhà nước họ cũng có mối lo trách nhiệm đối với nhà nước, nhưng mà giá thế giới đã tăng thì biết làm thế nào?

- Nhưng rõ ràng chính phủ đã có biện pháp hỗ trợ ngành thép, cụ thể là đã cắt giảm 3% thuế nhập khẩu?

- Vừa qua Chính phủ cũng đã có nhằm hạ bớt nhiệt, đó là việc giảm 3% thuế nhập khẩu phôi. Tôi cho đó là tốt. Giảm được 3% nghĩa là giảm được 15USD/tấn phôi, nhưng mức tăng của phôi là mấy chục USD. Tóm lại, khả năng tăng giá là khó thể cưỡng lại được.

Minh Yến (thực hiện)