Thứ năm, 07 Tháng mười 2004, 06:51 GMT+7

TP.HCM: Tư nhân quản lý chợ giỏi hơn Nhà nước

TP HCM Tu nhan quan ly cho gioi hon Nha nuoc

Chợ An Đông (loại 1) hoạt động đã ổn định và mang lại doanh thu cao. Ảnh: Nguyễn Sa

Trong bối cảnh chợ phải đối đầu cạnh tranh gay gắt với các kênh bán lẻ khác như siêu thị, cửa hàng và các đội quân bán hàng di động, nếu không theo kịp nhu cầu, thị hiếu người tiêu dùng, mô hình chợ sẽ bị thu hẹp dần. Để vực dậy hoạt động chợ, tư nhân hóa chợ là biện pháp khả thi mà TP.HCM đang tiến hành.

Chợ công: ế ẩm, lỗ lã và kém vệ sinh

Mặc dù chợ là nơi cung cấp lương thực, thực phẩm và hàng tiêu dùng thiết yếu phục vụ cho đời sống hằng ngày của mọi người, nhưng nhắc đến chợ nhiều người tỏ ra rất ngán ngẩm. Chị Thu Thủy (Q.Bình Thạnh) cho biết: "Tôi sợ đi chợ nhất là vì chuyện mất vệ sinh tại các chợ, lối đi thì nhỏ hẹp và sình lầy. Thêm nữa là vấn nạn tiểu thương nói thách, cân thiếu và vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm. Do vậy, tôi đành chọn cách đi siêu thị, dù giá có nhỉnh hơn chút đỉnh nhưng mua sắm thoải mái và sạch sẽ".

Hiện trên địa bàn thành phố tình trạng chợ dơ bẩn, nhếch nhác có thể nói là rất nhiều, nhất là các loại chợ cóc, chợ tạm. Theo báo cáo của Sở Thương mại TP.HCM, hiện thành phố có khoảng 120 chợ chưa phù hợp với qui hoạch (chưa kể chợ tự phát) nằm rải rác tại các quận như Gò Vấp, Bình Thạnh, Q.8… Nhiều chợ không có bãi giữ xe hoặc họp chợ gần ngay lòng đường, gây kẹt xe, mất trật tự trên địa bàn (chợ Cây Thị, Q.Gò Vấp là một ví dụ). Ngoài ra, nhiều ban quản lý chợ năng lực còn hạn chế nên không tổ chức quản lý chợ tốt và không bảo đảm được tính văn minh thương mại trong chợ.

Trong bối cảnh chợ không theo kịp nhu cầu, thị hiếu của người tiêu dùng (NTD), thì tại TP.HCM trong vòng 10 năm nay, có tới gần 50 siêu thị, chưa kể các siêu thị thực phẩm nhỏ - minimart, đã ra đời, thu hút dần lượng khách của các chợ. Trước đây, siêu thị được đánh giá là nơi mua sắm dành cho dân sang, nhưng hiện tại, theo thăm dò và thống kê tại các siêu thị, đa phần khách hàng thường xuyên của siêu thị là những người có thu nhập ổn định (không phải là thu nhập cao).

Trước tình hình cạnh tranh gay gắt giữa các kênh bán lẻ truyền thống và hiện đại, tiểu thương nhiều chợ đã lâm vào cảnh "ngáp ngắn ngáp dài" vì ế ẩm. Một cán bộ quản lý kinh doanh các chợ tại Q.6 cho biết, với những chợ do Nhà nước quản lý, ngay cả chợ mới tôn tạo, phía Nhà nước cũng luôn phải bù lỗ, huống gì nói tới việc thu nộp ngân sách.

TP HCM Tu nhan quan ly cho gioi hon Nha nuoc
Chợ Trần Chánh Chiếu (Q.5). Ảnh: Nguyễn Sa

Để thúc đẩy hoạt động chợ phát triển, phục vụ tốt nhu cầu tiêu dùng trong dân thì việc nâng cấp, thay đổi cách quản lý kinh doanh chợ là cần thiết. Chính vì vậy, Nghị định số 02/2003/NĐ-CP của Chính phủ đã khuyến khích mọi thành phần kinh tế tham gia đầu tư, xây dựng và khai thác chợ. Trước mắt, tư nhân chỉ đấu thầu kinh doanh chợ (do Nhà nước xây dựng, làm chủ đầu tư), chứ chưa bỏ tiền để xây dựng toàn bộ chợ.

Tại TP.HCM, từ năm 1992, Sở Thương mại đã thí điểm cho tư nhân đấu thầu kinh doanh chợ, nhưng ban đầu mới chỉ đấu thầu từng phần (bãi giữ xe, nhà vệ sinh, thu lệ phí…), cho tới cuối năm 2001 thì đã có 14 chợ được đấu thầu toàn phần (12 chợ thuộc Q.Tân Bình và 2 chợ thuộc Q.6).

Tư nhân vào cuộc

Theo ông Trần Đình Thọ - Phó Giám đốc Sở Thương mại TP.HCM, tổng số thu hoa chi tại các chợ thuộc Q.Tân Bình trước khi cho tư nhân tham gia quản lý là 154 triệu đồng/năm. Số tiền này chỉ đủ bù đắp cho chi phí quản lý chợ, còn chi phí đầu tư sữa chữa đều do ngân sách Nhà nước bỏ ra. Nhưng sau khi tổ chức đấu thầu, tổng số thu nộp ngân sách nhà nước tăng dần, và đến nay tăng khoảng 11 lần so với trước.

Chợ Tân Phú 1 (P.17, Q.TB) là chợ loại 2 (qui mô 310 sạp), được tổ chức đấu thầu vào cuối năm 2001. Người trúng thầu (tư cách cá nhân) là ông Trần Văn Đức - một cán bộ về hưu. Ông Đức cho hay, trước khi đấu thầu, chợ này nộp ngân sách chỉ 4,5 triệu đồng/tháng, nhưng bây giờ đã tăng lên hơn 20 triệu đồng/tháng. Ngoài ra, các chi phí sửa chữa, tân trang chợ, thuê nhân viên đều do chợ lo cả.

“Cái hay của chợ tư là chúng tôi được chủ động tài chính, thấy chỗ nào hư, dột nát là chữa ngay không cần làm văn bản chờ phê duyệt gì cả. Cụ thể, năm 2002 tôi thấy nhà vệ sinh chợ cũ kỹ đã chi 25 triệu đồng sữa chữa chỉ trong vòng 15 ngày. Nếu là chợ do phường quản lý như trước, thì phải làm thủ tục giấy tờ để xin kinh phí, chờ duyệt mất cả tháng cũng chưa xong thủ tục!".

Nếu như người trúng thầu chợ Tân Phú 1 là cá nhân thì đơn vị trúng thầu chợ Tân Hương (P.16, Q.TB) là Hợp tác xã Tân Tiến. Ông Nguyễn Văn Xê - Trưởng ban quản lý chợ Tân Hương đồng thời là chủ nhiệm hợp tác xã Tân Tiến cho hay, kinh doanh chợ cũng như làm chủ một DN, phải biết cách điều hành hợp lý. Tư nhân đứng ra trực tiếp quản lý nhưng vẫn theo chủ trương Nhà nước, được Nhà nước theo dõi và hỗ trợ nên hiệu quả sẽ cao hơn quản lý theo kiểu bao cấp. Một khi chính anh đã bỏ vốn ra kinh doanh mà làm không tốt thì khác nào tự hại mình.

"Khi về chợ Tân Hương, tôi đã tổ chức lại cơ cấu nhân sự, phân vai vế và trách nhiệm rõ ràng. Tôi là Trưởng BQL, dưới tôi là 1 kế toán, 1 thủ quỹ, do đó công việc thu - chi được kiểm soát dễ dàng, vì chúng tôi biết có bao nhiêu tiểu thương kinh doanh cố định, bao nhiêu tiểu thương lưu động và phí dịch vụ giữ xe, vệ sinh... như thế nào. Mỗi năm chợ bỏ ra từ 50-60 triệu đồng để duy tu, sửa chữa quầy quán. Khi chợ còn thuộc sự quản lý của phường 16, việc thu chi cũng không cân đối đủ huống gì sửa chữa chợ, dẫn đến tình trạnh chợ xuống cấp, tiểu thương và dân kêu ca. Do vậy, chợ được quận chọn làm thí điểm cho tư nhân đấu thầu".

Để được quản lý chợ, các đối tượng tham gia phải ký quỹ một số vốn nhất định: 25% giá bỏ thầu, ví dụ như chợ Tân Phú 1 ký quỹ 60 triệu đồng và Tân Hương là 65 triệu đồng.

Ngoài vấn đề tài chính, vấn đề vệ sinh môi trường, phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự…, cũng được quản lý sâu sát hơn. Theo Sở Thương mại TP.HCM, trước kia (khi chưa tư nhân hóa chợ) các vấn đề trên do phường, quận thực hiện, nhưng mỗi lần ra quân lại phải phối hợp giữa nhiều cơ quan chức năng khác nhau và phải chi cho ngân sách địa phương, nên chỉ được thực hiện một cách lỏng lẻo. Tại các chợ đã giao thầu, vấn đề trên cải tiến hơn so với chợ do Nhà nước trực tiếp quản lý.

Hiện TP.HCM có 219 chợ (không kể chợ tự phát). Trong đó có 26 chợ loại 1, như chợ Bến Thành, An Đông, Bà Chiểu… 46 chợ loại 2 và 147 chợ loại 3 (có 81 chợ ổn định, còn 119 chợ không phù hợp với qui hoạch cần phải giải tỏa, di dời).

Doanh thu các chợ chiếm 10% tổng mức hàng hóa bán ra của thành phố. Doanh thu cao chỉ tập trung chủ yếu ở các chợ đầu mối bán buôn và chợ lẻ trong nội thành.

Ngoài ra, quầy sạp cũng được bố trí ngăn nắp, gọn gàng hơn, nên số tiểu thương tăng đáng kể. Q.Tân Bình năm 1996 có 2.595 tiểu thương, thì nay có khoảng 3.500 tiểu thương.

Chợ văn minh: xu thế tất yếu!

Sau thời gian thí điểm đạt hiệu quả, UBND TP.HCM đã ban hành qui chế đấu thầu chợ (có hiệu lực từ 30/9/04), trên cơ sở, đó Sở Thương mại sẽ tiếp tục tổ chức đấu thầu nhiều chợ tiếp theo trong thời gian tới.

“Việc cho tư nhân đấu thầu chợ là cơ chế quản lý tiến bộ, tăng ngân sách nhà nước, giảm chi phí quản lý và nâng cao trách nhiệm, hiệu quả quản lý chợ” - ông Thọ khẳng định.

TP HCM Tu nhan quan ly cho gioi hon Nha nuoc

Cải tiến hoạt động chợ sẽ giúp nhiều chợ rũ bỏ không khí ảm đạm?

Tuy nhiên, từ nay, cá nhân không còn được tham gia đấu thầu mà phải là các tổ chức kinh tế (DN tư nhân, DN nhà nước, hợp tác xã…, trừ DN có vốn đầu tư nước ngoài). Theo ông Thọ, một tổ chức hay DN sẽ có kinh nghiệm quản lý tốt hơn cá nhân, hơn nữa, để trúng thầu còn phải có tiềm lực tài chính mạnh và uy tín trong kinh doanh. Sở Thương mại sẽ chọn lọc những đối tượng dự thầu có đầy đủ năng lực quản lý và tổ chức đấu thầu minh bạch, công khai.

Khi tư nhân kinh doanh chợ, trước hết họ phải tìm cách thu hút tiểu thương (bằng chính sách, cơ sở vật chất và an ninh tốt). “Hữu xạ tự nhiên hương”, nếu hoạt động chợ văn minh lịch sự thì người tiêu dùng chắc chắn sẽ không bỏ chợ, vì chợ vốn là nét văn hóa độc đáo của dân tộc.

· Nguyễn Sa

Việt Báo

TIN Kinh Tế NỔI BẬT

Đám cưới chị Liễu Hà Tĩnh hoành tráng cỡ nào

 Lần đầu tiên người ta biết đến cái tên Nguyễn Thị Liễu vào đầu năm 2012 với việc tổ chức đám cưới “khủng” nhất tại Hà Tĩnh từ trước tới giờ cho con trai.

Nhận xét tin TP.HCM: Tư nhân quản lý chợ giỏi hơn Nhà nước

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết TP.HCM: Tư nhân quản lý chợ giỏi hơn Nhà nước bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết TP HCM Tu nhan quan ly cho gioi hon Nha nuoc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc TP.HCM: Tư nhân quản lý chợ giỏi hơn Nhà nước ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Kinh Tế của chuyên mục Kinh Tế.

HCM City: Private better manage the State Fair
Xinxiang, Tan Binh, Nguyen Sa, competition, state budget, the Department of Commerce, consumers, privatization, was narrow, management, procurement, supermarkets, business, organization, markets

In the context of market faces stiff competition with other retail channels such as supermarkets, shops and mobile sales forces and, if not kept pace with demand, consumer tastes, market model will be gradually narrowed. To revive the operation of markets, from ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat tu nay 178 den 238
    Sự kiện quốc tế nổi bật (từ này 17-8 đến 23-8)

    Bạo loạn ở Lybia, Iraq, miền Đông Ukcraine; cái chết bi thương của nhà báo Mỹ quả cảm James Foley; lễ đón long trọng và đầy xúc động thi thể 20 nạn nhân trên chiếc máy bay xấu số MH 17 của Malaysia ... là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1708 2308
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (17/08 – 23/08)

    Đôi nam nữ chết trong ô tô ở Bình Dương; Hoãn phiên toà xét xử vợ nguyên bí thư xã đốt xác; Vì sao trùm xã hội đen Minh 'sâm' còn nguy hiểm hơn cả Năm Cam?;

  • Tong hop Doi song tuan qua 178 248
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (17/8 - 24/8)

    Người đàn ông 3 lần 'nhặt vợ', 4 lần bán con; Người đàn ông 10 năm chăm vợ điên tình là những câu chuyện gia đình cảm động; Tâm sự của những ông bố bà mẹ nuôi con đơn thân; Cần chuẩn bị những gì khi con vào lớp 1?; Rất nhiều mẹo vặt hay cho gia đình bạn; Một tuần nóng với tin kem đánh răng chứa chất gây ung thư; Và nhiều tin tức thực phẩm bẩn đáng lưu ý...

  • Toan canh Showbiz tuan 1708 2308
    Toàn cảnh Showbiz tuần (17/08 – 23/08)

    Sao Việt và sao thế giới hưởng ứng phong trào Ice Burken Challenger, 2 nhạc sĩ Phú Quang và Phó Đức Phương tranh cãi tiền tác quyền, Nhạc sĩ Quốc Trung viết thư “dằn mặt” người yêu của con gái, Phi Thanh Vân công khai chuyện có bầu với "tình trẻ", con trai ruột của Thành Long bị bắt vì ma túy,...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1708 2308
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (17/08 - 23/08)

    Trung Quốc bành trướng Biển Đông vì tư duy mình là trùm thiên hạ; Kết luận thanh tra toàn diện chùa Bồ Đề; Phó giáo sư “ra giá” 200 triệu đồng lấy bằng tiến sĩ y khoa; Lương thấp, vào công chức vẫn như "miền đất hứa".... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (17/08 - 23/08).