Quảng Ninh: Lái xe Cty than Hà Tu đồng loạt nghỉ việc

Sáng 19/9, hơn 30 công nhân lái xe than thuộc Đội 6 và Đội 11 (Công ty Than Hà Tu) đại diện cho trên 400 công nhân ở đây kéo đến trụ sở UBND tỉnh Quảng Ninh nhờ can thiệp về việc họ bị đột ngột trừ 30% lương từ tháng 9/2006.

Lý do Công ty Than Hà Tu đưa ra là các lái xe này sử dụng vượt mức khoán dầu so với định mức giao khoán. Đây có thể coi là "sự kiện" chưa từng xảy ra tại một công ty sản xuất than lớn của Tập đoàn Than Việt Nam.

Xe Volvo đang "ăn" than tại mỏ Hà Tu.

Làm việc với PV, Giám đốc công ty Nguyễn Văn Sinh cho rằng: Phản ứng của các công nhân lái xe Đội 6 và Đội 11 là do chưa hiểu hết được qui chế giao khoán chi phí sản xuất. Sau một thời gian khảo sát, tính toán chi phí nhiên liệu dầu tiêu hao cho từng đầu xe, ngày 6/1/2006, Công ty Than Hà Tu đã ban hành quyết định qui chế giao khoán và có hiệu lực từ tháng 1/2006. Không một công nhân nào trong công ty không hiểu điều đó và thực tế đến hết tháng 6, theo chế độ thiếu "bù", dư "thưởng", công ty đã tính toán cụ thể, thanh toán sòng phẳng với từng lái xe.

Ví dụ, trong 6 tháng đầu năm 2006, Đội xe số 6 được đối trừ mức khoán dầu cho từng loại xe theo giá bình quân 7.000 đ/lít, Đội được chia thưởng tiết kiệm vào lương 219.081.100đ, so với định mức chênh lệch 149.711.400đ và đã trừ 69.369.700đ. Bình quân mỗi lái xe nhận thưởng hơn 1 triệu đồng/tháng. Ở Đội 11 thưởng tiết kiệm là 139.634.827đ, chênh lệch định mức 44.382.200đ, đã trừ 95.252.437đ.

Tuy nhiên, từ tháng 8/2006, qua "hộp đen" ECU, công ty xác định mức nhiên liệu tiêu thụ qua máy khi hoạt động giảm ít nhất 21%, nhiều nhất 27% so với mức khoán dầu ban đầu. Với mức chênh lệch này, công ty "thất thu" hơn 10 tỷ đồng. Ban Giám đốc đã quyết định trừ dần 30% lương của mỗi lái xe bắt đầu từ tháng 9/2006.

Các ông Vũ Văn Quynh (Quản đốc phân xưởng xe 6) và Bùi Ngọc Dũng (Quản đốc phân xưởng xe 11) cho biết, qui chế giao khoán chi phí nhiên liệu của công ty áp dụng từ tháng 1/2006 đã được tính toán sòng phẳng vào lương hàng tháng, lái xe không có phản ứng gì.

Nhưng từ tháng 8/2006, theo mức khoán mới, xe Volvo A40 trước khoán 168 lít/1.000 tấn km nay chỉ còn 123 lít/1.000 tấn km; xe A30 trước 184 lít/1.000 tấn km nay là 142 lít/1.000 tấn km; xe A35 trước đây 174 lít/1.000 tấn km nay là 142 lít/1.000 tấn km. Tính thành tiền đối trừ trong 6 tháng, mỗi lái xe Đội 6 phải trả về cho công ty người cao nhất là 82 triệu đồng, người thấp nhất 1,3 triệu đồng. Ở Đội xe 11, người cao nhất trả lại cho công ty là 77 triệu đồng, người thấp nhất 14 triệu đồng.

Hai ông Quynh và Dũng có chung nhận xét: Có thể mức chi phí dầu như "hộp đen" là chính xác nhưng không thể bỏ qua việc thỏa thuận với người lao động. Lãnh đạo công ty "vội vàng" trừ lương đã thực sự gây sốc cho mọi người. Hơn thế nữa, nếu đã thỏa thuận được thì việc áp dụng nên có thể kể từ khi phát hiện qua "hộp đen" chứ không nên tính ngược lại thời gian được áp dụng (1/1/2006) mức khoán nhiên liệu trước đây. Vô tình, những người ăn lương bình thường nay lại phải gánh một khoản nợ không phải là nhỏ.

Anh Dương Văn Toàn, lái xe Volvo A40D số 59, Đội 6 trình bày, từ ngày 1/1/2006, khi ban hành qui chế giao khoán chi phí nhiên liệu cho từng đầu xe, anh em đã thông suốt và chấp hành. Thế nhưng, đầu tháng 8, công ty lại đưa ra định mức khoán mới, quá chênh lệch với mức khoán cũ.

Lái xe được thông báo nhưng chưa biết cụ thể như thế nào thì ngày 18/9 bị trừ lương 30% kèm theo thông báo "nợ" mấy chục triệu đồng, cụ thể, anh Toàn còn nợ 59.382.000đ. Bình quân lương hàng tháng là 5-6 triệu đồng, nay trừ 30%, mức thu nhập không chỉ giảm mà tinh thần anh em chưa thông, ảnh hưởng đến cuộc sống riêng và công việc chung.

Anh Nguyễn Sơn Hải (lái xe Volvo A40D số 44) và anh Trần Văn Dưỡng (lái xe A40D số 20) cùng Đội xe 11 rất bức xúc cho rằng, hơn 20 năm làm việc tại công ty chưa bao giờ thấy bất hợp lý như thế này. Món nợ hơn 40 triệu của mỗi người có thể không là gì đối với tập thể nhưng đối với gia đình các anh lâm vào cảnh khó khăn. Điều đó chưa quan trọng bằng quan hệ giữa người lao động với người sử dụng lao động không có tiếng nói chung. Ví dụ như trước khi đưa ra mức khoán nhiên liệu, công ty đã kiểm tra thực tế, thống nhất được với công nhân nhưng nay lại thay đổi và cách tính ngược thời gian để các lái xe gánh "nợ".

Có thể thấy rõ, nguyên nhân chính dẫn đến vụ việc trên là mức giao khoán chi phí sản xuất không rõ ràng. Lái xe bức xúc vì hai nhẽ: Thứ nhất, việc điều chỉnh mức khoán so với mức khoán ban đầu phải được bàn bạc, thống nhất đúng với thực tế. Thứ hai, cho dù mức tiêu hao dầu chính xác như cách tính của "hộp đen" thì thời gian được tính cho mức khoán mới không thể là thời điểm từ ngày 1/1/2006 được. Có chăng từ tháng 9/2006 và tính thẳng vào lương như trước đây.

Chính vì lẽ trên, ông Phạm Bùi Pha - Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Than Việt Nam, có mặt tại cuộc đối thoại với công nhân đã khẳng định: sẽ tiến hành kiểm tra lại qui chế giao khoán chi phí sản xuất của Công ty Than Hà Tu và yêu cầu công ty phải xem xét định mức khoán cụ thể, có sự thống nhất của người lao động. Việc xem xét này phải hài hòa theo cách tính khoa học và chi phí thực của từng đầu xe. Trong đó mức chi phí theo hướng có lợi cho người lao động, khuyến khích được người lao động.

Đồng quan điểm trên, đại diện Liên đoàn Lao động tỉnh Quảng Ninh, ông Ngô Sỹ Thắng cũng bày tỏ: Công đoàn cơ sở phải nắm chắc tâm tư, lao động của công nhân lái xe để phản ánh cho lãnh đạo công ty (người sử dụng lao động) để giải quyết vấn đề chưa thống nhất. "Sự kiện" ở Công ty Than Hà Tu nên giải quyết theo hướng xem xét lại thỏa ước tập thể người lao động, qui chế khoán, nội qui lao động, bồi thường vật chất... theo đúng Luật Lao động đã ban hành.

Được biết, 2 ngày nữa, đại diện công ty nước ngoài cung cấp xe Volvo sẽ có mặt tại Công ty Than Hà Tu và xác định lại "hộp đen ECU"- giúp công ty tính toán mức tiêu hao dầu đúng đắn, hợp lý, phục vụ sản xuất. Hơn lúc nào hết, dư luận rất mong giữa công nhân, lái xe và lãnh đạo Công ty Than Hà Tu nhanh chóng tìm ra tiếng nói chung để ổn định sản xuất.

(Theo CAND)