Thứ bảy, 23 Tháng chín 2006, 15:06 GMT+7

Phát triển kinh tế trong thời đại toàn cầu hóa: Điều kiện cần và đủ

Phat trien kinh te trong thoi dai toan cau hoa Dieu kien can va du
Biểu tình chống IMF và WB ở Jakarta, Indonesia
Một chương trình phát triển có tính bền vững đòi hỏi ngoài việc tự do hóa thương mại còn phải có những chính sách có tác dụng củng cố lẫn nhau, được thiết kế để đảm bảo kích thích phía cung và thúc đẩy tăng trưởng có lợi cho người nghèo.

Đối với mọi nước đang phát triển hiện nay, việc tự do hóa thương mại, đầu tư và hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới, đi song song với một chiến lược phát triển toàn diện là chiếc chìa khóa dẫn tới tăng trưởng kinh tế và cũng là điều kiện cần để xóa đói giảm nghèo. Những nghiên cứu thực chứng (như của Ngân hàng Thế giới) cho thấy cải cách thương mại và mở cửa làm tăng tốc độ tăng trưởng sản lượng và thu nhập. Những nước đang phát triển mà hòa nhập sâu vào nền kinh tế thế giới đã đạt tốc độ tăng trưởng thu nhập lớn gấp ba lần những nước khác.

Tuy vậy, trong khi kết quả của những nghiên cứu thực chứng này vạch ra tầm quan trọng của tự do hóa thương mại, thực tế cho thấy kết quả của mối liên hệ giữa tự do hóa thương mại và sự cải thiện về kết quả hoạt động kinh tế dẫn đến xóa đói giảm nghèo là rất khác biệt ở các nước đang phát triển.

Do thiếu phối hợp giữa các bên liên quan trong nước (ví dụ điển hình là khi đàm phán gia nhập WTO với các đối tác, các bộ liên quan thường đặt lên bàn thương lượng những điều kiện khác nhau nhằm bảo vệ lợi ích riêng của ngành mình quản lý) nên sự trợ giúp của các tổ chức đa phương quốc tế để xây dựng năng lực chính sách và thể chế thường không được đặt trong một chiến lược phát triển nhất quán và khắng khít (ở đó chương trình tự do hóa thương mại xác định những lĩnh vực hoạt động cần ưu tiên) nhằm cải thiện năng lực quốc gia trong việc theo đuổi tăng trưởng thương mại và năng suất như là một điều kiện cần dẫn đến giảm đói nghèo và tăng phúc lợi xã hội.

Vì thế tự do hóa thương mại mới chỉ là những điều kiện cần. Điều kiện đủ (ở cấp quốc gia) là sự hiện diện của một cơ chế định hình các chính sách nội địa mang tính bổ trợ. Giảm bảo hộ thương mại phải đi đôi với các chính sách bổ trợ khác và đi đôi với việc cải cách thể chế và luật định, nhằm củng cố môi trường đầu tư và tăng trưởng năng suất.

Mặc dù các vấn đề chính sách cụ thể có tác dụng bổ trợ đối với mỗi một quốc gia là khác nhau, những nghiên cứu và phân tích đang được tiến hành cho thấy những yếu tố sau có tầm quan trọng đặc biệt: mức độ lành mạnh và đúng đắn của các chính sách kinh tế vĩ mô, tài chính, luật định, thể chế và chính sách công, cũng như khả năng cung cấp mạng lưới an sinh xã hội, mức độ dễ bị tổn thương của thu ngân sách và hoạt động nông nghiệp trước tác động của tự do hóa thương mại.

Tất nhiên không phải tất cả yếu tố này đều là đúng với mọi nước, nhưng bằng việc xác định và đặt ưu tiên những yếu tố đáng ưu tiên trong hoàn cảnh cụ thể của từng nước, người ta có thể gặt hái tối đa lợi ích mang lại từ tự do hóa thương mại.

Bên cạnh việc xác định và ưu tiên những yếu tố quan trọng và phù hợp nhất với hoàn cảnh, nhu cầu cụ thể của một nước nào đó, nước này còn phải có đủ năng lực về thể chế và chính sách để thiết kế và thực thi những chính sách bổ trợ hữu hiệu như là một phần của chiến lược phát triển tổng thể và đồng bộ nhằm cải thiện kết quả hoạt động thương mại, góp phần đạt được các mục tiêu tăng trưởng bao quát và chiến lược xóa đói giảm nghèo. Hiển nhiên rất ít nước có được những năng lực cần thiết này và do đó cần phải có sự trợ giúp xây dựng năng lực từ các tổ chức đa phương quốc tế như IMF, UNDP, WB và WTO...

Tuy nhiên, việc xác định nhu cầu cần trợ giúp trong xây dựng năng lực thể chế và chính sách ở các nước đang phát triển thường chỉ là trách nhiệm của bộ thương mại (hoặc thậm chí trong một số trường hợp chỉ là trách nhiệm của đoàn đại diện thương mại của quốc gia tại Geneva, nơi đặt trụ sở của WTO), mà hầu như thiếu vắng sự tham gia của các bộ và cơ quan chức năng khác của chính phủ, của đông đảo chủ thể kinh tế trong nước.

Kết quả là các nhu cầu trợ giúp được đặt ra thường không phản ánh đúng nhu cầu cần trợ giúp thật sự trong việc xây dựng và thực hiện một chương trình phát triển toàn diện và bền vững. Tồn tại về chủ quan này làm cho việc cải cách thương mại và thực hiện tự do hóa thương mại tuân thủ theo các thỏa thuận với WTO thành ra rất khó khăn, và kết quả là tầm quan trọng của thương mại và sự cần thiết phải xây dựng được một chiến lược phát triển tổng quát của đất nước, cũng như nhu cầu về những trợ giúp xây dựng năng lực chính sách và thể chế sẽ không thu được sự ưu tiên đúng mức cần có.

Tóm lại, liên hệ với VN có thể thấy cũng như đối với các nước đang phát triển nói chung, thương mại có thể mang đến những lợi ích to lớn cho VN. Vì vậy, nhu cầu trợ giúp từ các tổ chức quốc tế đa phương cũng như nỗ lực của bản thân VN nhằm đưa nước ta tham gia sâu hơn nữa vào hệ thống thương mại toàn cầu là một điều kiện không thể thiếu.

Do đó, điều kiện đủ để tự do hóa thương mại và hội nhập sâu vào hệ thống thương mại toàn cầu, mang đến những tác động tích cực cho tăng trưởng kinh tế và giảm đói nghèo ở VN, là việc xây dựng được một cơ chế hữu hiệu nhằm khuyến khích và trợ giúp hình thành lịch trình tự do hóa thương mại phù hợp, cũng như đặt cải cách thương mại trong bối cảnh các mục tiêu phát triển tổng thể của đất nước.

Cũng thông qua cơ chế này, sự trợ giúp của quốc tế trong việc hình thành và phát triển các năng lực hoạch định chính sách và thực thi mới phát huy hiệu quả tối đa, góp phần giúp nước ta giải quyết được những trở ngại và khó khăn trong việc thực hiện các nghĩa vụ cam kết với WTO như sắp tới đây khi chính thức gia nhập tổ chức này.

TS PHAN MINH NGỌC (Khoa kinh tế Đại học Kyushu, Nhật Bản)

Việt Báo

Nhận xét tin Phát triển kinh tế trong thời đại toàn cầu hóa: Điều kiện cần và đủ

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Phát triển kinh tế trong thời đại toàn cầu hóa: Điều kiện cần và đủ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Phat trien kinh te trong thoi dai toan cau hoa Dieu kien can va du ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Phát triển kinh tế trong thời đại toàn cầu hóa: Điều kiện cần và đủ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Kinh Tế của chuyên mục Kinh Tế.

Economic development in the era of globalization: a necessary and sufficient conditions
trade liberalization, necessary and sufficient conditions, economic development, developing countries, development programs, work the importance, the design, sustainability, policy, growth, capacity building, global results, the

A program of sustainable development requires the liberalization of foreign Trade policies also have the effect reinforce each other, is designed to ensure the supply side stimulus to promote growth and benefit the poor ..





  • Thoi su trong ngay Thieu nu mang 2 ba lo ma tuy 25 ty
    Thời sự trong ngày: Thiếu nữ mang 2 ba lô ma túy 25 tỷ

    Lốc xoáy kinh hoàng, 56 nhà bị sập ở Cần Thơ; Kỷ luật bác sĩ từ chối nhận chức phó giám đốc sở; Xử lý “bảo kê” xe quá tải trên cao tốc dài nhất VN; MC Quốc Khánh viết thư gửi phóng viên ném điện thoại...

  • Thoi su 24h307 Van hanh toa nha 95 trieu do
    Thời sự 24h(30/7): Vận hành tòa nhà 95 triệu đô

    Chưa chốt phương án một kỳ thi quốc gia năm 2015; Ngày đầu vận hành tòa nhà 95 triệu đô ở Đà Nẵng; Chậm, hủy chuyến bay: Tất cả tại thời tiết!; Khánh Ly lần đầu tiết lộ về chồng con.

  • Thoi su 24h297 22h say mem thi cam bia ruou kieu gi
    Thời sự 24h(29/7): 22h say mèm thì cấm bia rượu kiểu gì?

    Hành khách bất tỉnh, máy bay VNA hạ cánh khẩn cấp; Cháy lớn tại Buôn Ma Thuột, thiệt hại hàng trăm tỷ; Cướp súng trong trụ sở rồi chĩa thẳng vào công an bóp cò; 22h đã say mèm thì cấm bia rượu kiểu gì?...

  • Thoi su 24h267 Vlogger Toan Shinoda dot ngot qua doi
    Thời sự 24h(26/7): Vlogger Toàn Shinoda đột ngột qua đời

    Miền Bắc đón mưa rào và dông 2 ngày cuối tuần; Tiết lộ về cuộc sống của Phương Thảo Ngọc Lễ ở Mỹ; Vlogger nổi tiếng Toàn Shinoda đột ngột qua đời; Vụ máy bay VN suýt đâm nhau: Xử phạt hàng loạt

  • Thoi su 24h257 Ruoc dau binh di bang xe ngua
    Thời sự 24h(25/7): Rước dâu bình dị bằng xe ngựa

    Kết luận vụ đại gia tố chủ tịch tỉnh Bình Dương; Nhà 'đại gia' buôn gỗ Lào bị niêm phong vì vỡ nợ; Trước giờ thi hành án, Nguyễn Đức Nghĩa viết gì?; Lập ‘chiến lũy’, ngăn xe quá tải phá nát đê trăm tỷ

  • Su kien quoc te noi bat Tu 207 den 267
    Sự kiện quốc tế nổi bật (Từ 20/7 đến 26/7)

    Liên tiếp các vụ máy bay rơi, bê bối các nhà máy chế biến và cung ứng thịt của Trung Quốc bán thịt quá hạn cho McDonald và KFC, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN – EU lần thứ 20 nhấn mạnh đảm bảo hòa bình trên Biển Đông là những tin tức được nhắc đến nhiều nhất trong tuần qua

  • Ban tin suc khoe tuan tu 20267
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 20-26/7)

    BV Bạch Mai: Người nhà 'cướp' bệnh nhân, hành hung bác sĩ; Nhân viên viện dưỡng lão cắt trộm tinh hoàn 4 "làm thuốc"; Điểm mặt đồ ăn, thức uống tưởng lành hóa độc hại; Những sự thật 'kinh hoàng' về bàn chải đánh răng của bạn; Phương pháp tránh thai "kỳ lạ" nhất thời hiện đại; Thủ dâm thế nào để không hại sức khỏe?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2007 2607
    Toàn cảnh Showbiz tuần (20/07 – 26/07)

    Showbiz Việt tuần qua khá "sôi nổi" với sự xuất hiện dồn dập của những scandal: Cựu siêu mẫu Dương Yến Ngọc tố ca sĩ Pha Lê cướp chồng, Tăng Thanh Hà bị ném đá khi làm giám khảo Master Chef, "Chàng trai hiền lành nhất showbiz" YaSuy bị tố phụ tình và có con rơi, Sự ra đi đột ngột của hot vlogger Toàn Shinoda, Nghi án các mỹ nhân Diễm Hương, Maya, Lương Bích Hữu đang mang bầu. Ngoài ra thông tin về các sao ngoại như: Á hậu Hồng Kông, mỹ nam phim Bao Thanh Thiên, Ca sĩ Adam Levine cũng được khán giả rất quan tâm.

  • Nghin le chuyen tuan qua 207 267
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (20/7 - 26/7)

    Nước cờ sau giàn khoan TQ: Việt Nam cần làm gì?; CSGT Hàng Xanh và những vụ "tai tiếng" nhất Sài Gòn; hay trà xanh C2 và những cú phốt khiến người tiêu dùng phát hãi .... là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (20/7 - 26/7).

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2007 2607
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (20/07 – 26/07)

    Lời khai chấn động của vợ Bí thư xã đốt xác phi tang; Mẹ nhẫn tâm sát hại con trai 8 tuổi để trả thù chồng?........là những tin đáng chú ý trong tuần.