Thứ bảy, 23 Tháng chín 2006, 15:06 GMT+7

Phát triển kinh tế trong thời đại toàn cầu hóa: Điều kiện cần và đủ

Phat trien kinh te trong thoi dai toan cau hoa Dieu kien can va du
Biểu tình chống IMF và WB ở Jakarta, Indonesia
Một chương trình phát triển có tính bền vững đòi hỏi ngoài việc tự do hóa thương mại còn phải có những chính sách có tác dụng củng cố lẫn nhau, được thiết kế để đảm bảo kích thích phía cung và thúc đẩy tăng trưởng có lợi cho người nghèo.

Đối với mọi nước đang phát triển hiện nay, việc tự do hóa thương mại, đầu tư và hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới, đi song song với một chiến lược phát triển toàn diện là chiếc chìa khóa dẫn tới tăng trưởng kinh tế và cũng là điều kiện cần để xóa đói giảm nghèo. Những nghiên cứu thực chứng (như của Ngân hàng Thế giới) cho thấy cải cách thương mại và mở cửa làm tăng tốc độ tăng trưởng sản lượng và thu nhập. Những nước đang phát triển mà hòa nhập sâu vào nền kinh tế thế giới đã đạt tốc độ tăng trưởng thu nhập lớn gấp ba lần những nước khác.

Tuy vậy, trong khi kết quả của những nghiên cứu thực chứng này vạch ra tầm quan trọng của tự do hóa thương mại, thực tế cho thấy kết quả của mối liên hệ giữa tự do hóa thương mại và sự cải thiện về kết quả hoạt động kinh tế dẫn đến xóa đói giảm nghèo là rất khác biệt ở các nước đang phát triển.

Do thiếu phối hợp giữa các bên liên quan trong nước (ví dụ điển hình là khi đàm phán gia nhập WTO với các đối tác, các bộ liên quan thường đặt lên bàn thương lượng những điều kiện khác nhau nhằm bảo vệ lợi ích riêng của ngành mình quản lý) nên sự trợ giúp của các tổ chức đa phương quốc tế để xây dựng năng lực chính sách và thể chế thường không được đặt trong một chiến lược phát triển nhất quán và khắng khít (ở đó chương trình tự do hóa thương mại xác định những lĩnh vực hoạt động cần ưu tiên) nhằm cải thiện năng lực quốc gia trong việc theo đuổi tăng trưởng thương mại và năng suất như là một điều kiện cần dẫn đến giảm đói nghèo và tăng phúc lợi xã hội.

Vì thế tự do hóa thương mại mới chỉ là những điều kiện cần. Điều kiện đủ (ở cấp quốc gia) là sự hiện diện của một cơ chế định hình các chính sách nội địa mang tính bổ trợ. Giảm bảo hộ thương mại phải đi đôi với các chính sách bổ trợ khác và đi đôi với việc cải cách thể chế và luật định, nhằm củng cố môi trường đầu tư và tăng trưởng năng suất.

Mặc dù các vấn đề chính sách cụ thể có tác dụng bổ trợ đối với mỗi một quốc gia là khác nhau, những nghiên cứu và phân tích đang được tiến hành cho thấy những yếu tố sau có tầm quan trọng đặc biệt: mức độ lành mạnh và đúng đắn của các chính sách kinh tế vĩ mô, tài chính, luật định, thể chế và chính sách công, cũng như khả năng cung cấp mạng lưới an sinh xã hội, mức độ dễ bị tổn thương của thu ngân sách và hoạt động nông nghiệp trước tác động của tự do hóa thương mại.

Tất nhiên không phải tất cả yếu tố này đều là đúng với mọi nước, nhưng bằng việc xác định và đặt ưu tiên những yếu tố đáng ưu tiên trong hoàn cảnh cụ thể của từng nước, người ta có thể gặt hái tối đa lợi ích mang lại từ tự do hóa thương mại.

Bên cạnh việc xác định và ưu tiên những yếu tố quan trọng và phù hợp nhất với hoàn cảnh, nhu cầu cụ thể của một nước nào đó, nước này còn phải có đủ năng lực về thể chế và chính sách để thiết kế và thực thi những chính sách bổ trợ hữu hiệu như là một phần của chiến lược phát triển tổng thể và đồng bộ nhằm cải thiện kết quả hoạt động thương mại, góp phần đạt được các mục tiêu tăng trưởng bao quát và chiến lược xóa đói giảm nghèo. Hiển nhiên rất ít nước có được những năng lực cần thiết này và do đó cần phải có sự trợ giúp xây dựng năng lực từ các tổ chức đa phương quốc tế như IMF, UNDP, WB và WTO...

Tuy nhiên, việc xác định nhu cầu cần trợ giúp trong xây dựng năng lực thể chế và chính sách ở các nước đang phát triển thường chỉ là trách nhiệm của bộ thương mại (hoặc thậm chí trong một số trường hợp chỉ là trách nhiệm của đoàn đại diện thương mại của quốc gia tại Geneva, nơi đặt trụ sở của WTO), mà hầu như thiếu vắng sự tham gia của các bộ và cơ quan chức năng khác của chính phủ, của đông đảo chủ thể kinh tế trong nước.

Kết quả là các nhu cầu trợ giúp được đặt ra thường không phản ánh đúng nhu cầu cần trợ giúp thật sự trong việc xây dựng và thực hiện một chương trình phát triển toàn diện và bền vững. Tồn tại về chủ quan này làm cho việc cải cách thương mại và thực hiện tự do hóa thương mại tuân thủ theo các thỏa thuận với WTO thành ra rất khó khăn, và kết quả là tầm quan trọng của thương mại và sự cần thiết phải xây dựng được một chiến lược phát triển tổng quát của đất nước, cũng như nhu cầu về những trợ giúp xây dựng năng lực chính sách và thể chế sẽ không thu được sự ưu tiên đúng mức cần có.

Tóm lại, liên hệ với VN có thể thấy cũng như đối với các nước đang phát triển nói chung, thương mại có thể mang đến những lợi ích to lớn cho VN. Vì vậy, nhu cầu trợ giúp từ các tổ chức quốc tế đa phương cũng như nỗ lực của bản thân VN nhằm đưa nước ta tham gia sâu hơn nữa vào hệ thống thương mại toàn cầu là một điều kiện không thể thiếu.

Do đó, điều kiện đủ để tự do hóa thương mại và hội nhập sâu vào hệ thống thương mại toàn cầu, mang đến những tác động tích cực cho tăng trưởng kinh tế và giảm đói nghèo ở VN, là việc xây dựng được một cơ chế hữu hiệu nhằm khuyến khích và trợ giúp hình thành lịch trình tự do hóa thương mại phù hợp, cũng như đặt cải cách thương mại trong bối cảnh các mục tiêu phát triển tổng thể của đất nước.

Cũng thông qua cơ chế này, sự trợ giúp của quốc tế trong việc hình thành và phát triển các năng lực hoạch định chính sách và thực thi mới phát huy hiệu quả tối đa, góp phần giúp nước ta giải quyết được những trở ngại và khó khăn trong việc thực hiện các nghĩa vụ cam kết với WTO như sắp tới đây khi chính thức gia nhập tổ chức này.

TS PHAN MINH NGỌC (Khoa kinh tế Đại học Kyushu, Nhật Bản)

Việt Báo

Nhận xét tin Phát triển kinh tế trong thời đại toàn cầu hóa: Điều kiện cần và đủ

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Phát triển kinh tế trong thời đại toàn cầu hóa: Điều kiện cần và đủ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Phat trien kinh te trong thoi dai toan cau hoa Dieu kien can va du ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Phát triển kinh tế trong thời đại toàn cầu hóa: Điều kiện cần và đủ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Kinh Tế của chuyên mục Kinh Tế.

Economic development in the era of globalization: a necessary and sufficient conditions
trade liberalization, necessary and sufficient conditions, economic development, developing countries, development programs, work the importance, the design, sustainability, policy, growth, capacity building, global results, the

A program of sustainable development requires the liberalization of foreign Trade policies also have the effect reinforce each other, is designed to ensure the supply side stimulus to promote growth and benefit the poor ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.