Petro Việt Nam 'quên' nộp 19.000 tỷ đồng?

PVN đang đóng góp tới trên 20% tổng thu ngân sách. Thế nhưng, theo các quy định của luật hiện hành, có nhiều khoản thu PVN cần phải làm rõ.

"Quên nộp"?

Hiện nay nguồn thu lớn của PVN đến từ liên doanh dầu khí VietsoPetro (liên doanh dầu khí của VN và Liên bang Nga) đã hoạt động hàng chục năm nay. Mỗi năm, PVN theo nguyên tắc, đều được nhận phần lợi nhuận mà phía VN được hưởng theo nội dung hiệp định giữa hai quốc gia. Số tiền này được gọi là tiền lãi dầu khí nước chủ nhà.

Theo quy định hiện hành, ngoài tỉ lệ 50% được giữ lại, số tiền lãi còn lại PVN phải nộp vào ngân sách, và khi cần chi bổ sung PVN sẽ phải được Quốc hội đồng ý qua nghị quyết. Điển hình là năm 2010, Quốc hội đã ra nghị quyết đồng ý đầu tư trở lại cho PVN số tiền 3.500 tỉ đồng để giúp đơn vị này thực hiện chiến lược phát triển mạnh ngành dầu khí đến năm 2015 và định hướng đến năm 2025 với nhiều dự án, công trình lớn đang trong quá trình triển khai thực hiện. Với số tiền trên, các đại biểu Quốc hội đã bàn thảo rất nhiều mới có thể ấn nút thông qua. Thế nhưng, mới đây theo tính toán của Bộ Tài chính, so với tổng lãi dầu khí nước chủ nhà được hưởng trong ba năm 2009-2011 trừ đi số tiền Quốc hội đồng ý cho đầu tư trở lại PVN, số tiền PVN thực nộp vẫn thiếu tới trên 19.300 tỉ đồng - tương đương gần 1 tỉ USD.

Cụ thể, theo văn bản của Bộ Tài chính gửi PVN mới đây, trong ba năm 2009, 2010, 2011, tổng số tiền mà nghị quyết Quốc hội cho phép đầu tư trở lại PVN chỉ là trên 10.500 tỉ đồng. Trong khi đó, tổng số tiền PVN nhận được lại rất lớn, lên tới trên 29.900 tỉ đồng.

Căn cứ vào nghị quyết Quốc hội và các quy định hiện hành, Bộ Tài chính đã chính thức yêu cầu PVN phải rà soát, xác định lại số tiền lãi dầu khí nước chủ nhà được hưởng và báo cáo về Bộ Tài chính.

Vừa độc quyền vừa được vốn

Theo quan chức Bộ Tài chính, việc "quên" một số tiền lớn như thế là điều khó xảy ra, nhất là với PVN có đội ngũ cán bộ kế toán hùng hậu. Bộ Tài chính cũng đã xét đến nghị định 142/2007 về "quy chế tài chính cho công ty mẹ Tập đoàn Dầu khí VN" với việc Chính phủ lại cho phép PVN giữ lại 50% tiền lãi nước chủ nhà được hưởng. Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho rằng: PVN vẫn cần rà soát và nghiêm túc thực hiện quy định: số tiền thuộc diện phải nộp về ngân sách thì mọi chi tiêu từ đó phải thông qua nghị quyết Quốc hội...

Còn theo ông Nguyễn Hoàng Hải - phó chủ tịch kiêm tổng thư ký Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính VN, phải cân nhắc việc cho PVN giữ lại một tỉ lệ lớn tiền lãi dầu khí nước chủ nhà nhận được. Chính sách không thu cổ tức từ phần vốn nhà nước có thể phù hợp trong giai đoạn đầu phát triển. Tuy nhiên Nhà nước cũng nên xem xét lại để tăng lợi ích của người dân. Bởi lẽ, theo ông Hải, nếu mỗi năm thu cổ tức của mình, Nhà nước có thể có thêm tới khoảng 2 tỉ USD chứ không ít. Nếu cứ giữ cơ chế như hiện nay, hằng năm nhiều doanh nghiệp nhà nước lớn đang được kinh doanh độc quyền lại đương nhiên được bổ sung số tiền cả chục ngàn tỉ đồng vào vốn mà không hề chịu lãi suất.

Trả lời những câu hỏi về khoản trên 19.000 tỉ đồng chưa nộp ngân sách, PVN đã có công văn do phó tổng giám đốc Lê Minh Hồng ký thừa nhận quy định hiện đơn vị này được hưởng 50% tiền lãi dầu khí nước chủ nhà, 50% còn lại phải nộp ngân sách. Mặc dù thừa nhận Bộ Tài chính có công văn 4999/BTC-TCT nhắc PVN rà soát nộp ngân sách trên 19.000 tỉ đồng nhưng PVN khẳng định "không có khác biệt trong nhận thức giữa Bộ Tài chính và PVN" nhưng cũng khẳng định "không "quên" nộp ngân sách"! Trả lời câu hỏi của Tuổi Trẻ: "Lý do tại sao lại có sự việc Bộ Tài chính nêu", PVN chỉ trả lời "sẽ báo cáo Thủ tướng và Bộ Tài chính". Phóng viên đã đề nghị ông Lê Minh Hồng cho gặp phỏng vấn trực tiếp theo đúng yêu cầu trong công văn, nhưng ông Hồng từ chối.