vietbao

Nhìn lại nền kinh tế Mỹ

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Nhin lai nen kinh te My
Thị trường chứng khoán New York, nơi phản ánh tình hình kinh tế Mỹ

Mỹ có nền kinh tế thị trường lớn nhất thế giới - năm 2005, GDP của Mỹ ước tính đạt hơn 12.000 tỉ đô la (theo thời giá). Đó là một tổ hợp gồm 20 triệu công ty lớn nhỏ, trong đó có nhiều công ty xuyên quốc gia với doanh số từ vài chục tỉ đến một, hai trăm tỉ đô la.


Một nền kinh tế với nhiều kỷ lục

Hiện ở Mỹ, các ngành không trực tiếp sản xuất ra hàng hóa gồm thương mại, giao thông vận tải, ngân hàng đã tạo ra đến 70% GDP, trong khi tỷ trọng của các ngành như nông nghiệp còn khoảng 3%; các ngành công nghiệp chế tạo truyền thống như dệt may suy giảm từ những năm 1970; ngành ô tô tuy vẫn là ngành quan trọng nhưng đang có nguy cơ phá sản vì bị cạnh tranh gay gắt về giá bán.

Đặc trưng của kinh tế Mỹ là có một thị trường vốn rất phát triển. Thị trường chứng khoán Mỹ có tổng giá trị lên đến 33,4 ngàn tỉ đô la, tức gấp gần ba lần GDP của một năm. Riêng giá trị của thị trường chứng khoán New York đã là 20.000 tỉ đô la, với hơn 2.000 công ty niêm yết, giao dịch có ngày lên đến hơn 2,5 tỉ cổ phiếu. Hơn một nửa dân số Mỹ tham gia đầu tư tại các thị trường chứng khoán, trong khi đó sự hiện diện của các nhà đầu tư nước ngoài cũng ngày càng tăng. Tính đến tháng 4-2005, các nhà đầu tư ngoại quốc sở hữu 38% trái phiếu chính phủ Mỹ, 23% trái phiếu của các công ty Mỹ và 11% trái phiếu của các tổ chức, các quỹ của Mỹ.

Đồng đô la của Mỹ vẫn là đồng tiền thanh toán quốc tế thịnh hành nhất. Hiện khoảng 60% tiền mặt đô la lưu hành ở ngoài nước Mỹ; tất cả thanh toán trong lĩnh vực dầu khí, năng lượng thế giới đều bằng đô la Mỹ. Trong điều kiện đó, tỷ giá đô la luôn là một vấn đề mấu chốt trong quan hệ kinh tế thương mại của Mỹ với bên ngoài, là một nội dung chủ yếu của các cuộc gặp G7/G8 hàng năm. Mỹ và các đối tác của Mỹ có thể mất hoặc được lợi hàng tỉ đô la, và sức cạnh tranh kinh tế có thể bị tác động lớn chỉ vì sự thay đổi tỷ giá đó chứ không phải do kết quả của sản xuất trực tiếp. Vì vậy chính sách tiền tệ và quan hệ với thị trường vốn và tài chính thế giới ra sao là một vấn đề đại sự trong nền kinh tế. Việc đa số các nước đến nay dự trữ ngoại tệ chủ yếu bằng đô la Mỹ mang lại lợi thế cho Mỹ (tuy cũng có mặt khác, làm đồng tiền Mỹ tùy thuộc tình hình bên ngoài). Gần đây Trung Quốc và một vài nước đã tính đến đa dạng hóa dự trữ đó qua các đồng tiền khác để tránh rủi ro lớn nếu giá đô la tụt giảm do tình trạng thâm thủng các cân đối tài chính của Mỹ.

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Mỹ hiện chiếm khoảng 25% GDP, là mức không phải cao trên thế giới, nhưng giá trị tuyệt đối là rất lớn. Ví dụ, hàng năm Mỹ nhập khẩu 72-76 tỉ đô la hàng dệt may, 15 tỉ đô la giày dép, 25-27 tỉ đô la đồ gỗ... Thành thử khi vào thị trường Mỹ, hầu như không mấy ai lo nghĩ đến sức mua. Xã hội Mỹ vẫn nổi tiếng là xã hội tiêu dùng với nhiều mức thu nhập khác nhau; mức tiêu dùng chứ không phải mức tiết kiệm cá nhân của người Mỹ (chỉ 2-3%) mới là yếu tố thúc đẩy kinh tế phát triển.

Sự phát triển của nền kinh tế Mỹ gắn liền với sự cạnh tranh buộc các công ty phải luôn năng động và cải tiến để tồn tại và đi lên. Kể từ vụ tranh chấp buôn bán gay gắt nhất về chè nhập khẩu với mẫu quốc Anh vào tháng 12-1773 đến nay, nền kinh tế Mỹ đã trải qua 232 năm với sự cạnh tranh không ngừng và ngày càng quyết liệt.

Điều tiết thị trường theo kiểu Mỹ

Nhiều người vẫn cho rằng Mỹ có nền kinh tế tự do nhất so với các nước khác. Điều đó có lẽ chỉ đúng một phần. Thực tế là nhà nước Mỹ cũng như bất cứ nhà nước nào đều phải chú tâm vào sử dụng các công cụ thị trường để điều tiết. Cái khác là liều lượng và nghệ thuật sử dụng những công cụ đó trong những điều kiện cụ thể của từng nước tùy tình hình kinh tế và mục tiêu của chính phủ, và do đó đưa đến những hiệu quả khác nhau. Thước đo trình độ phát triển cũng như quản lý kinh tế không có gì quan trọng bằng chỉ số năng suất lao động, và sự khác biệt cuối cùng và lớn nhất là ở khâu phân phối kết quả do nền kinh tế đất nước làm ra.

Tháng 1-2006, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Mỹ Greenspan, người được coi là nhà điều hành thành công nhất nền kinh tế Mỹ, về hưu sau hơn 18 năm đảm nhiệm chức vụ này qua bốn đời tổng thống. Những kết quả điều hành kinh tế trong “kỷ nguyên Greenspan” có ý nghĩa đến mức làm nảy sinh dư luận về một giai đoạn phát triển “không chắc chắn” của kinh tế Mỹ trong thời gian tới! Trong gần hai thập kỷ qua, kinh tế Mỹ đã phát triển khả quan, trải qua ba chu kỳ rưỡi lên xuống, ngoại trừ năm 1991 là GDP âm 0,2%, còn lại đều có chỉ số tăng dương, trong đó có 11 năm đạt từ 3,5 đến 4,5%. Lạm phát được kiểm soát trong khoảng 6,4% (1990) - 2,3% (năm tài chính 2004) so với trên 12% những năm 1970. Năng suất lao động gần như tăng ổn định, đạt từ 3,4% đến 4% trong bốn năm gần đây (2000-2004).

Suốt thời Greenspan, trong "rổ công cụ kinh tế thị trường" thì lãi suất là công cụ điều tiết vĩ mô được coi trọng hàng đầu. Thông qua việc tăng giảm lãi suất của Ngân hàng Trung ương, các nhà điều hành kinh tế Mỹ tác động vào dòng vốn đầu tư trong xã hội, và sau đó đến toàn bộ nền kinh tế nói chung nhằm mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng đi liền với kiềm chế lạm phát. Phương châm cơ bản trong học thuyết điều tiết của Greenspan là "sự linh hoạt" (flexibility). Ông cho rằng: "Cần biết dựa vào thị trường để tránh phải tiến hành những điều chỉnh lớn (theo ý chủ quan của chính phủ)... Và nền kinh tế có sự linh hoạt càng cao thì khả năng đề kháng càng mạnh trước những biến cố bất thường không dự đoán được; sự linh hoạt đã giúp Mỹ đối phó với sự mất giá đột ngột của thị trường chứng khoán, với các cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và những hậu quả của các cuộc tấn công khủng bố trong những năm qua". (Washington Post 15-11-2004).

Mấy năm nay kinh tế Mỹ đang mắc lại những căn bệnh thâm hụt nghiêm trọng về ngoại thương, cán cân thanh toán và ngân sách. Tuy nhiều nhà kinh tế đang thúc giục can thiệp mạnh để tránh tình huống xấu, nhưng Greenspan vẫn cho rằng trong khi các thâm hụt vẫn chưa đến mức báo động (còn dưới 5% GDP), nhịp độ tăng trưởng kinh tế vẫn khả quan (3-4%), các chỉ số về lạm phát, thất nghiệp vẫn trong tầm kiểm soát (4,7% và 5% tương ứng vào tháng 9-2005), thì độ hấp dẫn về đầu tư của thị trường Mỹ vẫn cao, và do đó các nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục đổ vốn vào Mỹ. Mỹ dùng nguồn vốn này cân đối lại các thâm hụt của mình, tiếp tục chấp nhận tình trạng nợ lớn. Đến hết năm 2004, riêng chính phủ các nước châu á đã mua 1,1 ngàn tỉ đô la trái phiếu chính phủ Mỹ, tăng 22% so với năm trước đó; tính đến tháng 9/2005 Nhật Bản mua của chính phủ Mỹ 687 tỉ, Trung Quốc 252 tỉ và Anh 182 tỉ đô la chứng khoán.

Song cái gì cũng có mặt trái và giới hạn. Bản thân ông Greenspan mới đây đã cảnh báo chính phủ Mỹ cần gia tăng tiết kiệm chi tiêu. Lãi suất của Ngân hàng Trung ương Mỹ sau khi đã điều chỉnh lên đến 4,5%, thì dư địa nâng tiếp không còn nhiều vì kinh tế đã có dấu hiệu tăng trưởng chậm lại (biểu hiện qua sự nguội xuống của thị trường địa ốc), và lạm phát gia tăng. Dự đoán lãi suất tối đa có thể nâng lên đến 5% trong năm nay. Từ năm 2007, kinh tế Mỹ sẽ khó tránh sự chững lại do chu kỳ phát triển. Ngân sách Mỹ cũngkhó hơn nhiều bởi gánh nặng an sinh và bảo hiểm xã hội tăng vọt từ năm 2008 do số người sinh sau Thế chiến II về hưu hàng loạt. Kinh tế Mỹ càng phát triển thì những mặt tiêu cực của kinh tế thị trường càng nổi lên và tác động xã hội, đặc biệt là sự phân hóa giàu nghèo ngày càng sâu sắc. Trong bốn năm qua, tuy kinh tế phát triển khả quan, có hơn 4 triệu người Mỹ rơi vào tầng lớp nghèo, làm tỷ lệ người nghèo tăng từ 11,3% năm 2000 lên đến 12,7% năm 2004.

Tác động của toàn cầu hóa

Và có một điều mới xuất hiện, mà dù Mỹ là một siêu cường kinh tế-công nghệ cũng không tránh được. Đó là những tác động sâu rộng nhiều mặt của toàn cầu hóa.

Tuy Mỹ có nhiều lợi thế để tận dụng và thúc đẩy toàn cầu hóa có lợi nhất cho mình, nhưng sự phát triển nhanh chóng và khách quan của toàn cầu hóa, sự gia tăng tùy thuộc về kinh tế giữa các nước cũng đang gây cho Mỹ không ít vấn đề. Nếu nói Mỹ thua trên thị trường nội địa thì đó là một phần sự thật. Hiện ở Mỹ tràn ngập hàng tiêu dùng Trung Quốc giá rẻ, và các nhà kinh tế đánh giá điều đó đã trở thành yếu tố không thể thiếu cho kinh tế Mỹ phát triển với lạm phát thấp. Sự khủng hoảng của nhiều ngành công nghiệp truyền thống do bị cạnh tranh về giá thành là thêm những thí dụ nữa.

Trước sự đấu tranh của quốc tế đòi hỏi thiết lập các quan hệ kinh tế bình đẳng, cùng có lợi, Mỹ cũng bị sức ép phải giảm trợ cấp, hoặc bãi bỏ những quy định luật pháp bảo hộ không công bằng đối với một số ngành sản xuất trong nước. Và giờ đây phương cách kinh doanh "sản xuất bất cứ đâu và bán bất cứ đâu" (miễn là có lợi nhuận cao) của các công ty Mỹ do toàn cầu hóa "thúc giục" đang là yếu tố nhiều khi vượt khỏi mong muốn chính trị của chính phủ. Dòng đầu tư Mỹ tiếp tục vào Trung Quốc trong khi tình trạng thâm hụt thương mại kỷ lục với nước này đang là vấn đề nổi cộm của quan hệ Mỹ-Trung mà Mỹ muốn xử lý bằng cách đòi Trung Quốc nâng tỷ giá đồng nhân dân tệ... Toàn bộ tình hình này càng không đơn giản khi dù là siêu cường, nhưng Mỹ chỉ còn chiếm hơn một phần tư GDP của thế giới so với một nửa vào thời hoàng kim sau Thế chiến II.

(theo Thời báo kinh tế Sài gòn)

Việt Báo
Ông Võ Kim Cự: Cấp phép 70 năm cho Formosa, tôi không sai
Comment :Nhìn lại nền kinh tế Mỹ
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nhìn lại nền kinh tế Mỹ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhin lai nen kinh te My ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nhìn lại nền kinh tế Mỹ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Kinh Tế
Looking back on the U.S. economy
China market economy, transnational companies, stock market, central banks, U.S. economy, globalization, the U.S. government, the market, dollar, development, the United States, of the, society, looking back, in
the U.S. economy in the world's largest market - in 2005, U.S. GDP was estimated at 12,000 billion (in current prices). It is a consortium of 20 million company large and small, many of which are transnational companies with sales from several tens of billions to one, two ...
Giá Vàng
Khu vực Mua Bán
Hà Nội36,35036,630
TP HCM36,35036,610
Đà Nẵng36,35036,630
Nha Trang36,34036,630
Bình Phước36,32036,640
Cà Mau36,35036,630
Giá vàng hôm nay
cập nhật lúc 09:50 - 24/08/2016
Tỷ giá ngoại tệ
Ngoại tệ VNĐ
USDĐô Mỹ22.330,00
EUREuro25.313,38
AUDĐô Úc17.048,06
CADĐô Canada17.373,38
CHFThụy Sĩ23.283,60
GBPBảng Anh29.513,24
JPYYên Nhật223,44
Tỷ giá hôm nay
cập nhật ngày 24/08/2016
  • VN
  • USA
  • EU
  • ASIA
  • VN-Index
    0.24%
    1.61
    660.77
  • HNX-Index
    0.02%
    0.02
    83.13
  • VS 100
    0.55%
    1.12
    206.96
  • VS-Large Cap
    0.11%
    0.33
    293.44
  • VS-Mid Cap
    -0.04%
    -0.03
    84.67
  • VS-Small Cap
    0.24%
    0.08
    33.20
  • VS-Micro Cap
    0.00%
    0.00
    35.81
  • UPCOM
    0.2%
    0.10
    55.42
  • VN30
    0.0%
    0.03
    650.95
  • VN50
    0.5%
    2.47
    503.87
Phiên giao dịch chiều 23/8:VNM và VIC kéo VN-Index tăng điểm

Giao dịch trên thị trường phiên hôm nay diễn ra không quá sôi động, tổng giá trị giao dịch trên HOSE và HNX đạt gần 2.800 tỷ đồng, nhưng giao dịch thỏa thuận chiếm tới hơn 460 tỷ đồng.

  • Thoi su 24h228 Nhung vu giet hai can bo tai tieng
    Thời sự 24h(22/8): Những vụ giết hại cán bộ tai tiếng

    TPHCM kiểm tra "lót tay" lấy sổ đỏ: Sẽ như Hà Nội?; Những vụ giết hại cán bộ bằng súng tai tiếng nhất từ trước tới nay; Hé lộ nguyên nhân ban đầu vụ nhóm côn đồ nổ súng truy sát 1 gia đình ở Thanh Hóa; Nước biển miền Trung 'đạt chuẩn' để tắm và nuôi thủy sản; Cán bộ điều tra đánh người nhưng vẫn có thư cảm ơn;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 22/8/2016.

  • Thoi su 24h178 Me nhan tam giet 3 con ruot roi bo tron
    Thời sự 24h(17/8): Mẹ nhẫn tâm giết 3 con ruột rồi bỏ trốn

    Hà Nội chi 53 tỷ đồng/năm cắt cỏ: Dừng là đúng; Rúng động thảm án mẹ sát hại 3 con, đốt nhà rồi trốn vào rừng; Sự thật đằng sau bức ảnh tố nhân viên y tế chơi điện thoại; Vợ công an đánh ghen kinh hoàng: Trên tình bạn một tí; Sân bay tắc nghẽn sao còn cắt đất làm sân golf?

  • Thoi su 24h168 Chi 53 tynam cat co dai lo Thang Long
    Thời sự 24h(16/8): Chi 53 tỷ/năm cắt cỏ đại lộ Thăng Long

    Vỡ toang ngực, lộ hết tim phổi vẫn được viện Việt Đức cứu sống; Ba trường hợp nhiễm virus Zika tại Việt Nam mang tính đơn lẻ; Chi 53 tỷ đồng cắt cỏ đại lộ Thăng Long: Ai cũng muốn làm nghề cắt cỏ; Bộ trưởng Y tế: “Không chấp nhận Giám đốc mổ giỏi nhưng quản lý kém”; Vượt biên giới chuộc con: Rùng rợn hành trình tìm con trên đất khách

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142072016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/7/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t

  • Toan canh kinh te tuan 1408 20082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/08- 20/08/2016)

    Những dự án lọc dầu lớn phải bù lỗ tới hàng nghìn tỷ đồng, Bộ Công thương phản hồi về bộ nhiệm tại Sabeco, bảo mật tại các NH lớn, giá xăng tăng trở lại...Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuần qua.

  • Tong hop tin Doi song tuan qua 15218
    Tổng hợp tin Đời sống tuần qua (15-21/8)

    Mới đây, lời cảnh báo được một vị phụ huynh đưa ra cùng với hình ảnh được cắt ra từ camera của lớp học mẫu giáo cho thấy một bé trai đang cố làm chuyện người lớn với bé gái trong giờ nghỉ trưa khiến nhiều bậc cha mẹ phải suy ngẫm.