Ngành bán lẻ Việt Nam: Nguy cơ thua trên sân nhà?

Nganh ban le Viet Nam Nguy co thua tren san nha
Hàng hóa tại các siêu thị phong phú giúp khách hàng dễ chọn mua mặt hàng mình cần (Ảnh chụp tại Siêu thị Sài Gòn)
Có nhiều ý kiến cho rằng, ngoại trừ hệ thống phân phối xăng dầu đã được các bộ, ngành và doanh nghiệp triển khai khá tốt, thì các ngành hàng còn lại và ngay cả một thị trường bán lẻ rộng lớn, cho đến thời điểm này vẫn còn lúng túng khi bước vào một sân chơi mới.

Phát triển tự phát, thiếu ổn định…

Theo số liệu của Bộ Thương mại, tính đến cuối năm 2005, cả nước có 9.063 chợ ở nông thôn và 2.275 chợ ở khu vực thành thị. Cũng vào thời điểm này, cả nước đã có trên 200 siêu thị, 30 trung tâm thương mại và khoảng 1.000 cửa hàng tiện lợi hoạt động trên 30/64 tỉnh, thành.

Theo tính toán, có khoảng 40% lượng hàng hóa lưu thông qua hệ thống phân phối truyền thống; 44% qua hệ thống các cửa hàng bán lẻ độc lập; 10% qua hệ thống phân phối hiện đại như siêu thị, trung tâm thương mại; số còn lại là do các nhà sản xuất bán trực tiếp đến tay người tiêu dùng. Riêng tại hai TP lớn là Hà Nội và TP.HCM, lượng hàng lưu thông qua kênh phân phối hiện đại đã tăng từ 18% năm 2004 lên 23% trong năm 2005.

Với thực tế nêu trên, nếu các nhà bán lẻ nước ngoài có vào VN thì thị phần đầu tiên họ sẽ phải giành là 10%. Bị cạnh tranh trực tiếp sẽ là các siêu thị, các trung tâm thương mại và các DN đang có hệ thống phân phối riêng của mình. Tuy nhiên, con số này sẽ nhanh chóng bị đảo ngược bởi theo dự báo của Bộ Thương mại, đến năm 2010 kênh phân phối hiện đại sẽ chiếm tỷ lệ khoảng 30%-40% và đến năm 2020 sẽ là 60%.

Theo các chuyên gia, hệ thống bán lẻ của VN đã và đang bộc lộ rõ 3 điểm yếu rất cơ bản cần phải khắc phục ngay, đó là tài chính, hậu cần (logistics) và tính chuyên nghiệp. Ở yếu điểm đầu tiên thì khỏi cần bàn vì nguồn vốn của hầu hết các nhà phân phối trong nước hiện nay rất yếu.

Về hậu cần, kinh doanh siêu thị ngoài việc đòi hỏi phải mạnh về vốn, nó còn đòi hỏi một hệ thống hậu cần chuyên nghiệp từ nhập hàng cho đến các khâu chứa hàng, dự trữ và bảo quản. Để làm tốt về hậu cần, hệ thống siêu thị Metro đã phải đầu tư 20-25 triệu euro để trang bị hệ thống cung ứng hàng.

Theo đó, Metro cũng đã chi tới 800.000 euro cho công tác huấn luyện liên quan đến nghiệp vụ mua, trưng bày, bán hàng và cách bảo quản. Về tính chuyên nghiệp cũng đòi hỏi rất cao trong kênh phân phối hiện đại. Nói cách khác, làm việc không chuyên nghiệp thì sẽ không đạt hiệu quả cao. Bài học từ một số trung tâm thương mại của TP bị “chết yểu” như Nhật Nam, Trung tâm thương mại Sài Gòn Tourist… đã minh chứng rất rõ điều này.

Nhìn vào thực trạng của ngành bán lẻ của VN hiện nay, nhiều chuyên gia cũng như các DN đều có chung nhận xét: nhỏ bé, phát triển tự phát và thiếu tính ổn định.

Choáng vì…tốc độ cấp phép

Trong khi thị trường phân phối trong nước còn bộc lộ khá nhiều yếu kém thì các tập đoàn nước ngoài mạnh về tài chính, dày dạn về kinh nghiệm quản lý đã bắt đầu đổ bộ vào VN. Chỉ trong tuần đầu tiên của tháng 6/2006, Bourbon đã nhận giấy phép mở rộng mạng lưới kinh doanh, Dairy Farm được Chính phủ “bật đèn xanh” để thành lập công ty 100% vốn nước ngoài xây dựng một hệ thống siêu thị và cửa hàng tại VN…

Hàng loạt tập đoàn được phép đổ vốn vào VN cũng đang rốt ráo triển khai kế hoạch xây dựng những điểm bán mới như Metro Cash&Carry, Big C… Sắp tới chắc chắn sẽ là “người khổng lồ” Wall Mart. Mặc dù chưa có số liệu chính thức về số liệu các tập đoàn nước ngoài đã có mặt tại VN là bao nhiêu và hiện có bao nhiêu hồ sơ đang nằm trên bàn của các bộ, ngành nhưng với những siêu thị và trung tâm thương mại đang hiện hữu thì số DN có vốn đầu tư nước ngoài đã vượt qua 2 con số. Thêm vào đó, mới đây, Công ty Đông Hưng đã tuyên bố sẽ bán bớt một siêu thị Citimart cho một tập đoàn đa quốc gia… càng làm cho các DN bán lẻ “lên ruột”!

Giám đốc một công ty thương mại tại Hà Nội cho biết, cứ mỗi lần nghe Chính phủ cho phép các tập đoàn nước ngoài mở rộng địa bàn kinh doanh hoặc được cấp phép mới là ông lại bị… choáng! Theo lý giải của vị giám đốc này, trước đây trong sản xuất, nhà nước đã có giai đoạn bảo hộ các DN trong nước đủ sức mạnh so với các nước trong khu vực, sau đó mới thực hiện mở cửa.

So với sản xuất thì hệ thống phân phối quan trọng hơn rất nhiều bởi nó có đủ sức mạnh để quyết định tới việc các DN phải sản xuất mặt hàng nào. Còn trong thời điểm hiện nay và với tốc độ cấp phép như thế này thì cứ mở cửa là hệ thống phân phối phải cạnh tranh, phải đối mặt ngay trong khi lực của chúng ta còn rất yếu. “Cứ như thế này thì nhiều DN trong nước sẽ “chết” ngay lập tức” - vị giám đốc này bức xúc.

Ông Phạm Đình Đoàn, Tổng Giám đốc Tập đoàn phân phối Phú Thái kể rằng, khi nghe tin VN cấp phép một lúc cho Metro với 8 siêu thị mà toàn là ở nội thành các TP lớn với số vốn lên tới 120 triệu USD thì một đồng nghiệp của ông ở nước ngoài đã không thể tin nổi. Không có một nước nào lại dễ dãi quá mức đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Thử nhìn sang một số nước trong khu vực, chẳng hạn như Philippines cấp phép cho Metro quy định khoảng cách từ trung tâm thành phố đến siêu thị phải là 40km. Tương tự, Ấn Độ, một thị trường lớn như vậy nhưng chính phủ nước này chỉ cho phép Metro mở 2 siêu thị với tổng vốn đầu tư 40 triệu USD.

Phải có chính sách khôn ngoan!

Trước thực trạng trên, ông Nguyễn Hữu Thắng, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Thương mại Hà Nội lo ngại, các tập đoàn nước ngoài không chỉ “mạnh vì gạo, bạo vì tiền” vì mức vốn đăng ký không chỉ là hàng chục triệu USD mà rất nhiều dự án lên tới hàng trăm triệu USD, ví dụ như Metro và Bourbon đều có mức vốn là 120 triệu USD. “Chưa cần đến chúng ta mở cửa, chỉ cần cạnh tranh ngay với các tập đoàn đã có mặt như Metro, Bourbon thì nhiều DN đã bở hơi tai” - ông Thắng nói.

Ông Đặng Lê Nguyên Vũ, Giám đốc Công ty Trung Nguyên cũng đặt vấn đề: Điều gì sẽ xảy ra khi các siêu thị nước ngoài quay lưng với các DN trong nước rồi liên kết với các DN nước ngoài để đưa hàng vào siêu thị?

Tương đồng với những quan điểm nêu trên, tại cuộc hội thảo “WTO và Việt Nam” do Quỹ Hòa bình và Phát triển VN vừa tổ chức tại TP.HCM, TS Alain Levourieux, chuyên viên cao cấp của ATTAC (Pháp) đã lưu ý, để hạn chế rủi ro khi gia nhập WTO, VN cần phải vận dụng các chính sách một cách khôn khéo, cố gắng bảo hộ lĩnh vực sản xuất công nghiệp, đặc biệt là những sản phẩm chiến lược, tập trung nguồn lực để các phát triển sản phẩm nông nghiệp, đồng thời hạn chế sự đầu tư của các tập đoàn kinh tế ở một số lĩnh vực nhạy cảm như phân phối, vận tải, viễn thông, ngân hàng…

“Nếu VN không định vị ngay từ đầu mình đang đứng ở đâu trong WTO thì hệ quả tất yếu là VN sẽ mất quyền tự kiểm soát ngay trên sân nhà” - TS Alain nhấn mạnh.

Từ thực tế cấp phép cho các DN nước ngoài và thực trạng của ngành bán lẻ VN, ông Phạm Đình Đoàn đã đưa ra cảnh báo: Hội nhập gắn liền với việc mở cửa thị trường nhưng Nhà nước cần nghiên cứu kỹ liều lượng và phân vùng quy hoạch để DN trong nước có thời gian chuẩn bị.

Để các DN trong nước có thêm thời gian chuẩn bị bước vào cuộc chơi mới, ngay từ bây giờ Nhà nước cần có một lộ trình và một chính sách khôn ngoan, nếu không thị trường VN sẽ có nguy cơ trở thành “thuộc địa” của các tập đoàn bán lẻ trên thế giới và thành “vùng trũng” tiêu thụ các sản phẩm nước ngoài!

Theo Thúy Hải/báo Sài Gòn Giải Phóng

Việt Báo

TIN Kinh Tế NỔI BẬT

Giá xăng Việt Nam thấp hơn nhiều so với Lào, Campuchia, Thái Lan và Trung Quốc

Trao đổi với báo chí bên lề của cuộc họp Liên Bộ về quản lý và điều hành kinh tế vĩ mô chiều tối ngày 22/1, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh nhận định “cái được của nền kinh tế khi giá dầu thô giảm sâu là phát triển kinh tế ít phụ thuộc vào dầu mỏ và tài nguyên”.

Giá điện sẽ tăng thêm 9,5%?

Bộ Công Thương đang chủ trì xem xét phương án giá bán điện bình quân cho năm 2015. Thông tin từ bộ này cho biết, dù giá điện có được điều chỉnh năm nay thì mức giá sẽ vẫn thấp hơn giá thị trường…

Sáp nhập ngân hàng lớn - nhỏ: Ai thích "cưỡng hôn"?

6 thương vụ sáp nhập trong hệ thống ngân hàng được cơ quan quản lý “hé mở”, trong đó có sự góp mặt của các nhà băng lớn nhất đặt ra nhiều câu hỏi về tính tự nguyện hay "cưỡng hôn".

Nhận xét tin Ngành bán lẻ Việt Nam: Nguy cơ thua trên sân nhà?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Ngành bán lẻ Việt Nam: Nguy cơ thua trên sân nhà? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nganh ban le Viet Nam Nguy co thua tren san nha ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Ngành bán lẻ Việt Nam: Nguy cơ thua trên sân nhà? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Kinh Tế của chuyên mục Kinh Tế.

Vietnam Retail Sector: The risk of losing their home?
Vietnam, Hanoi, distributed systems, business center, retail, distribution channels, the remaining supermarkets, foreign corporations, domestic risk, home, industry, VN

There are many ideas that, except for petroleum distribution system has been the ministries, sectors and enterprises to deploy well, the remaining branches and even a large retail market, to this time still confused when entering a ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Kinh Tế


  • Thoi su 24h2601 Vu no rung dong ca pho
    Thời sự 24h(26/01): Vụ nổ rúng động cả phố

    Đà Nẵng có tân Chủ tịch UBND TP; "Nói không với nằm ghép: Dân lo bị xuất viện sớm; Nghệ An: Phát hiện xác hổ 140kg đang ướp lạnh; Không khởi tố vụ tai nạn thảm khốc 9 người chết; Bắt gần nửa tấn lòng thối đang trên đường tiêu thụ; Cựu phi công Việt Nam nói thật chuyện lương thưởng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 26/1.

  • Thoi su tuan qua Dai hy thanh dai tang sau tai nan
    Thời sự tuần qua: Đại hỷ thành đại tang sau tai nạn

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Cục trưởng Cục Đường sắt chết trong phòng làm việc; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít...

  • Thoi su 24h2301 Tang luong huu va tro cap them 8
    Thời sự 24h(23/01): Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Bộ GTVT lên tiếng về vụ Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở; Bắt ông chủ tạp chí cầm đầu đường dây đánh bạc ngàn tỷ; Hàng tấn mỹ phẩm không nguồn gốc "tràn" vào HN; Làm rõ vụ 12 con dê ‘lạc’ vào trang trại Bí thư huyện... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/1.

  • Thoi su 24h2201 Cuc truong Duong sat chet tai tru so
    Thời sự 24h(22/01): Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở

    Cục trưởng Đường sắt VN được phát hiện chết tại phòng làm việc, "Nữ quái" đất Cảng phẫu thuật mặt trốn nã 10 năm; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Nữ du khách nước ngoài đến Hà Nội đã bị cướp; Bắt nghi phạm vụ hiếp dâm, giết bé gái bịt đầu mối; Giữ lại táo nhập từ Mỹ, cấm bán ra thị trường... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày.

  • Thoi su 24h2101 Xang giam toi 1900 donglit
    Thời sự 24h(21/01): Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít

    Thiếu nữ bị kéo lê nửa cây số dưới gầm xe 7 chỗ; 3 công nhân tử vong tại công trường thủy điện; Vụ án tham ô hơn 10 năm chưa xử xong; Hoãn tăng thuế, xăng giảm tới 1.900 đồng/lít; Ô tô lao vun vút ngược chiều trên cầu Nhật Tân; Nữ giáo viên tống tiền giám đốc trường quốc tế... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/1.

  • Benh vien cam ket khong nam ghep
    Bệnh viện cam kết không nằm ghép

    Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.

  • Tao My gay chet nguoi da ve Viet Nam
    Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?

    Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tinh hinh buon lau dien bien phuc tap
    Tình hình buôn lậu diễn biến phức tạp

    Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu

  • Danh hai Thuy Nga to chong no nan lua gat
    Danh hài Thúy Nga tố chồng nợ nần, lừa gạt

    Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..

  • Thong diep Lien bang My nam 2015
    Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015

    Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn