Mặt trái WTO và việc tìm lộ trình cho Việt Nam

Mat trai WTO va viec tim lo trinh cho Viet Nam
Theo OXFAM, cần dân chủ hóa WTO để các nước nghèo có tiếng nói mạnh hơn

Đã có nhiều tài liệu nói về mặt trái của thương mại toàn cầu nhưng có lẽ báo cáo dày 276 trang Luật lệ gian lận và chuẩn mực nước đôi mà OXFAM vừa đưa ra là gây tiếng vang lớn nhất. Đối với Việt Nam, vấn đề là ở chỗ chọn lộ trình hội nhập nào để hạn chế mặt trái đó.

OXFAM cho rằng, luật lệ thương mại toàn cầu mà Tổ chức thương mại thế giới cổ xúy đang tạo ra một nền ngoại thương bất công, vì 97% doanh thu có lợi cho các nước giàu và nước trung lưu, chỉ 3% có lợi cho các nước nghèo mặc dù hơn 40% dân số thế giới sống ở các nước có thu nhập thấp. OXFAM công bố báo cáo này vào giữa tháng trước để chuẩn bị cho một chiến dịch kéo dài ba năm nhằm giúp nước nghèo tiếp cận được thị trường nước giàu, chấm dứt các loại luật lệ của WTO, Tổ chức tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng thế giới (WB) cứ đòi nước nghèo mở toang cửa thị trường.

Theo tính toán của OXFAM, nếu các nước ở châu Phi, Mỹ Latin và Á chỉ cần tăng lượng giao dịch thương mại của họ lên 1% thôi cũng đã giúp chừng 130 triệu dân ở các nước này thoát khỏi đói nghèo.

Chính phủ các nước giàu sử dụng chính sách thương mại để tiến hành cái mà OXFAM gọi là cuộc đánh cắp các nước nghèo - khi các nước đang phát triển xuất khẩu sang các nước giàu, họ phải chịu thuế suất cao gấp bốn lần. Trong khi các nước giàu tìm mọi cách để đóng cửa thị trường, các nước nghèo chịu nhiều áp lực phải mở cửa thị trường từ hàng hóa đến dịch vụ.

Trên nền cách biệt này, các công ty xuyên quốc gia có toàn quyền lựa chọn luật chơi, hoặc theo luật nước giàu nếu chúng có lợi cho họ hoặc đòi áp dụng luật nước nghèo nơi họ đóng cơ sở để tận dụng những lợi thế ít ỏi dành cho các nước phát triển.

OXFAM cho biết, chiến dịch của họ là nhằm thuyết phục WB và IMF chấm dứt việc áp đặt các điều kiện khắc nghiệt lên các nước trước khi nhận hỗ trợ tài chính. Áp lực của các tổ chức này đòi phải mở cửa thị trường với tốc độ chóng mặt đã hoàn toàn không tính toán gì đến hậu quả xã hội. Giám đốc OXFAM tại Hong Kong Chong Chan-yau nói rằng, các nước giàu khi viện trợ 1 USD thì liền sau đó thu về 2 USD nhờ lối buôn bán không sòng phẳng, gây thiệt hại chung cho người nghèo toàn cầu đến 100 tỷ USD mỗi năm.

Trò nước đôi của các nước giàu

OXFAM cũng lớn tiếng phê phán những luật lệ về quyền sở hữu trí tuệ, đầu tư và dịch vụ mà họ cho rằng đang bảo vệ các nước giàu và các công ty xuyên quốc gia trong khi áp đặt những gánh nặng về chi phí to lớn lên các nước đang phát triển. Bảo hộ bản quyền trong sản xuất tân dược làm giá thuốc cao gấp đôi mức bình thường. Điều tra của OXFAM cho thấy, các nước giàu đang chơi trò nước đôi, đang im lặng trợ cấp cho nông dân nước họ cả tỷ đôla mỗi ngày. Chẳng lạ gì các nước giàu đang có tình trạng dư thừa, làm giá giảm và nông dân nước nghèo làm sao cạnh tranh nổi. Hàng nông sản từ các nước này đang được xuất với giá chỉ bằng 2/3 giá thành. Giá nông sản giảm làm lợi cho các công ty xuyên quốc gia, ví dụ như Nestlé, khi giá nguyên liệu đầu vào giảm mạnh mà giá bán vẫn giữ nguyên.

OXFAM đặt ra cái gọi là chỉ số nước đôi để đo lường các rào cản nhiều nước giàu đặt ra qua thuế hay hạn ngạch với nước nghèo và tổ chức này cho biết EU và Mỹ đứng dầu danh sách này. Báo cáo này cũng nêu chuyện cá basa của Việt Nam không được vào thị trường Mỹ dưới tên catfish như một điển hình về tính nước đôi trắng trợn.

Mặc dù trong thập niên qua, thương mại toàn cầu đã đem lại những lợi nhuận khổng lồ nhưng ngày nay vẫn còn 1,1 tỷ người sống chật vật với thu nhập dưới 1 USD/ngày, không giảm bao nhiêu so với thập niên 80. Trong thập niên 90, các nước giàu tăng doanh thu xuất khẩu tính trên đầu người đến gần 2.000 USD so với 51 USD ở nước nghèo và 98 USD ở nước có mức trung bình. OXFAM cho rằng, từ mở cửa đang bị lạm dụng và hiểu lầm

Tổ chức này đã nghiên cứu và nhận xét rằng, các nước hội nhập thị trường thế giới tốt như Trung Quốc, Thái Lan, và Việt Nam không phải là những nước mở cửa nhanh cho hàng nhập khẩu. Ngược lại, những nước mở cửa thị trường theo đúng bài bản của WB và IMF lại không hội nhập tốt và không làm được gì trong nỗ lực xóa đói giảm nghèo. OXFAM không phản đối thương mại toàn cầu, nhưng cho rằng, bản thân thương mại sẽ không giúp người dân thoát đói nghèo, nhất là khi luật lệ thương mại bênh nước giàu, ép nước nghèo.

Lộ trình của Việt Nam

Có thể nói ngắn gọn, cuộc chơi WTO còn nhiều khiếm khuyết nhưng đây là một câu lạc bộ thu tóm đến 144 nước thành viên, chiếm trên 90% ngoại thương toàn cầu. Việt Nam không còn lựa chọn nào khác là phải tham gia.

Đối với Việt Nam, mặt trái của việc tham gia toàn cầu hóa cụ thể hơn nhiều và cũng phức tạp hơn nhiều so với lập luận trong báo cáo của OXFAM

Chẳng hạn để phát triển ngành bò sữa nhằm giúp nông dân xóa đói giảm nghèo, Việt Nam phải duy trì thuế nhập khẩu sản phẩm sữa ở mức cao. Muốn gia nhập WTO, Việt Nam phải có lộ trình giảm mức thuế này mà theo yêu cầu của các nước thành viên phải xuống đến mức 0%. Trong thương thảo, các nhà đàm phán không chỉ chịu hai áp lực một bên là chính sách hỗ trợ nông dân, bên kia là các nước xuất khẩu sữa. Đó còn là sức cạnh tranh của các doanh nghiệp vì các doanh nghiệp cũng muốn giảm thuế nguyên liệu sữa để tăng lợi nhuận. Đó còn là nhu cầu tiếp cận nguồn dinh dưỡng giá rẻ cho người dân nếu thuế hạ.

Một ví dụ khác, ngành dệt may rất muốn thấy Việt Nam gia nhập WTO trước năm 2005 vì sau đó các nước thành viên WTO sẽ không còn áp dụng chế độ hạn ngạch cho sản phẩm dệt may. Nếu còn đứng ở ngoài, Việt Nam sẽ thấy hàng Trung Quốc thoải mái vào châu Âu còn mình vẫn phải chịu nhiều ràng buộc. Thế nhưng vào WTO rồi liệu doanh nghiệp Việt Nam có cạnh tranh nổi ngay trên thị trường nội địa khi thuế nhập khẩu sản phẩm may mặc chỉ còn 5-10%?

Những hiệu ứng tiêu cực có thể lường trước sau khi gia nhập WTO cũng đã được nói đến nhiều, nhất là từ bài học nóng hổi của Trung Quốc. Nhưng với Việt Nam, quan trọng nhất là việc Chính phủ sẽ thấy khó khi thiết kế các chương trình hỗ trợ nông dân, trợ giá nông dân, dành ưu tiên cho khu vực quốc doanh để thực hiện định hướng của riêng mình. Vì vậy, xây dựng một lộ trình thích hợp không phải là chuyện nói theo thời thượng. Doanh nghiệp thật ra không phải không quan tâm đến chuyện hội nhập như nhiều người vẫn thường than. Vấn đề là làm sao họ có thể thiết kế chương trình cho riêng mình khi chương trình tổng thể không rõ ràng.

Một ví dụ dễ thấy nhất là vấn đề cải tổ khu vực kinh tế quốc doanh. Gia nhập WTO, doanh nghiệp quốc doanh sẽ mất nhiều đặc quyền, kể cả chuyện độc quyền. Nếu tận dụng áp lực này để thúc đẩy việc cải cách sẽ cùng lúc làm được cả hai chuyện. Người tiêu dùng trong nước dù không quan tâm gì đến những đòi hỏi của WTO về chuyện mở cửa thị trường dịch vụ cũng đã than phiền quá nhiều tệ độc quyền, giá cao. Một lộ trình thích hợp là lộ trình kết hợp lợi ích của người dân trong nước và các cam kết trong tương lai của chúng ta.

Chúng ta thường thúc đẩy doanh nghiệp nâng cao tính cạnh tranh nhưng có những yếu tố nằm ngoài tầm kiểm soát của họ. Một lộ trình thiết kế sao cho tính minh bạch của môi trường kinh doanh ngày càng cao, tức là gián tiếp giúp doanh nghiệp giảm các loại chi phí "bôi trơn bộ máy hành chính".

Trên tất cả, lộ trình nào cũng phải tính toán thiệt hơn cho các ngành nghề, các thành phần trong xã hội. Chính ở đây, việc thiết kế lộ trình thích hợp cũng là thiết kế chính sách xã hội tốt, đem lại thịnh vượng chung cho mọi người dân chứ không thể để ngay trong một nước cũng xảy ra tình trạng chuẩn mực nước đôi như trong báo cáo của OXFAM.

(Theo Tuổi Trẻ Chủ Nhật)

Video nổi bật

TP.HCM: Bắt 5 tấn mỹ phẩm không rõ nguồn gốc
00:00 / --:--
Xem tiếp chủ đề: Việt Nam và WTO

TIN Kinh Tế NỔI BẬT

Giảm bậc thang tính giá, hóa đơn tiền điện sẽ không tăng vọt?

Việc Bộ Công Thương xem xét điều chỉnh biểu giá điện từ 6 bậc xuống 3 bậc trong thời gian tới được kỳ vọng sẽ chấm dứt tình trạng hóa đơn tiền điện tăng vọt.

Lương nhân viên OceanBank tăng “chóng mặt” dưới thời TGĐ Nguyễn Xuân Sơn

Đời sống vất chất của các cán bộ nhân viên OceanBank đã được cải thiện "chóng mặt" trong nhiệm kỳ 2 năm ngắn ngủi của TGĐ Nguyễn Xuân Sơn khi thu nhập trung bình năm của mỗi OJB-er đã được “kích” gấp đôi lên thành 100 triệu đồng/người/năm vào 2010 từ con số giản dị 53 triệu đồng/người/năm vào 2008.

Nhận xét tin Mặt trái WTO và việc tìm lộ trình cho Việt Nam

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Mặt trái WTO và việc tìm lộ trình cho Việt Nam bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Mat trai WTO va viec tim lo trinh cho Viet Nam ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Mặt trái WTO và việc tìm lộ trình cho Việt Nam ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Kinh Tế của chuyên mục Kinh Tế.

WTO and the left hand find routes to Vietnam
Vietnam, China, transnational companies, Member States, is conducive to, the water route, on the contrary, trade and marketing school, global, WTO, poor, rich, wealth

Much has been said about the material side of global trade but maybe 276 pages thick report fraud and rules of double standards that OXFAM has released a biggest buzz. For Vietnam, the problem is that the process of integration chosen to limit ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Kinh Tế


  • Thoi su 24h277 QN ngap nang sau tran mua lich su
    Thời sự 24h(27/7): QN ngập nặng sau trận mưa lịch sử

    Quảng Ninh ngập nặng sau trận mưa lịch sử; Biểu tượng sexy nhất của điện ảnh Việt thập niên 90; Vì sao hàng xóm không mua 'bức tường 1 tỷ'?; Hà Nội: Cảnh nhấc bổng xe tải mắc kẹt trên cầu vượt; Hàng chục cán bộ ngân hàng tại phiên xử đại gia nợ 1.600 tỷ...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 27/7.

  • Thoi su tuan qua Dung thu phi duong bo voi xe may
    Thời sự tuần qua: Dừng thu phí đường bộ với xe máy

    Khách bị trói vì cố tình hút thuốc trên máy bay Vietnam Airlines; Thí sinh chật vật tra cứu điểm thi; Nữ đại gia bị thợ làm tóc lừa 288 tỷ đồng; Cán bộ Thanh tra Chính phủ bị bắt vì nghi vấn nhận 100 triệu đồng; Du khách Việt ăn cắp hàng hiệu ở Thụy Sĩ; Vụ giết 4 người ở Nghệ An: Bất ngờ về nghi phạm...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h257 Dai tuong Phung Quang Thanh ve den Ha Noi
    Thời sự 24h(25/7): Đại tướng Phùng Quang Thanh về đến Hà Nội

    Đại tướng Phùng Quang Thanh về đến Hà Nội; Triệt phá đường dây cực lớn, thu 5,5 tấn ma túy; LS nói về những 'bất thường' sau phiên xử Lý Nguyễn Chung; gần 40.000 điểm liệt môn Toán: ‘Tôi thấy choáng!’; nhiều người chết và bị thương vì tai nạn giao thông;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 25/7.

  • Thoi su 24h247 Hanh khach bi troi tren may bay
    Thời sự 24h(24/7): Hành khách bị trói trên máy bay

     Khi lương chủ tịch tập đoàn nhà nước "bất ngờ" bị lộ; Giọng đọc huyền thoại của VTV giờ ra sao?; Khách bị trói vì cố tình hút thuốc trên máy bay Vietnam Airlines; Trẻ sơ sinh chết bất thường: Bộ Y tế vào cuộc

  • Thoi su 24h237 Mot can bo Thanh tra Chinh phu bi bat
    Thời sự 24h(23/7): Một cán bộ Thanh tra Chính phủ bị bắt

     Nhiều ĐH dự kiến điểm chuẩn nguyện vọng 1; Tuyên án Lý Nguyễn Chung, xác minh thêm lời khai nhân chứng; MC Quang Minh bị hôn mê sâu; Chính thức đề xuất dừng thu phí đường bộ xe máy

  • Du khach Viet an cap o Thuy Si
    Du khách Việt ăn cắp ở Thụy Sĩ

    Chưa tìm được cách ngăn ngừa người ra nước ngoài buôn lậu, trộm cắp hoặc vi phạm thuần phong mỹ tục nước sở tại nên chúng ta sẽ còn xấu mặt dài dài

  • Bat nguyen Chu tich Tap doan Dau khi VN
    Bắt nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí VN

    Cựu Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam (PetroVietnam - PVN) Nguyễn Xuân Sơn bị khởi tố để điều tra hành vi "thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng" - tội danh được quy định tại điều 285 Bộ luật Hình sự. Báo điểm.. ------------ Xem thêm: Bắt nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí VN, http://vietbao.vn/tp/Bat-nguyen-Chu-tich-Tap-doan-Dau-khi-VN/12123701/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tuan Hung vang bay dap tra My Linh
    Tuấn Hưng "văng bậy", “đáp trả” Mỹ Linh

    Nhiều người tỏ ra không hài lòng với cách ứng xử của Tuấn Hưng, trong đó có diva Mỹ Linh. ------------ Xem thêm: Tuấn Hưng "văng bậy", nổi nóng với Bài hát yêu thích1, http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Tuan-Hung-vang-bay-noi-nong-voi-Bai-hat-yeu-thich1/350613756/235/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Trung Quoc giup Lao xay duong sat cao toc
    Trung Quốc giúp Lào xây đường sắt cao tốc

    Dự án giúp Lào có vốn nhưng cũng giúp chính TQ nhằm đạt được 3 mục đích lớn: Xuất khẩu vốn; xuất khẩu công nghệ và xuất khẩu con người.

  • Nu tho dan nguc tran xon xao dan mang
    'Nữ thổ dân ngực trần' xôn xao dân mạng

    Hot girl thổ dân xinh đẹp ngực trần đang trở thành từ khóa hot được cư dân mạng tìm kiếm, thông tin về cô gái này cũng nhanh chóng được tìm thấy.

  • Su kien quoc te noi bat 197257
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/7-25/7)

    Thỏa thuận hạt nhân Iran gặp trở ngại tại Quốc hội Mỹ; Hải quân Trung Quốc tập trận lớn trên Biển Đông; Sách trắng Nhật tố cáo trực tiếp Trung Quốc gây hấn ở Biển Đông; Tin chấn động: NASA công bố tìm thấy Trái đất thứ 2 là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 207 267
    Toàn cảnh Showbiz tuần (20/7 - 26/7)

    Fan thu thập 2.000 bằng chứng nói xấu Taeyeon (SNSD), Vụ "Lệ Quyên cho con đi tiểu trên máy bay": hết "sốt" báo Mỹ, lại lên báo Anh, Sơn Tùng MTP bị nghi ngờ về giới tính, Sau tin đồn chia tay Kim Lý, Trương Ngọc Ánh tình tứ bên trai lạ, "Trò cưng Mỹ Tâm hát hit Sơn Tùng M-TP vượt trội bản gốc".... là những tin chính nổi bật trong tuần.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1907 2507
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/07 - 25/07)

    Vụ chặt cây xanh: Hàng loạt cán bộ bị giáng chức, chuyển công tác; Du khách Việt ăn cắp ở Thụy Sĩ; Tranh cãi về màu sơn mới Nhà hát lớn Hà Nội; Bức tường 1 tỉ đồng sẽ bị thu hồi? ....là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/07 - 25/07), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-1907-2507/2147580278/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 1907 25072015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 19/07 - 25/07/2015

    Ông Nguyễn Xuân Sơn - nguyên Chủ tịch HĐTV Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam bị cho thôi chức và bắt tạm giam để điều tra về nguồn vốn 800 tỉ do PVN đầu tư vào Ocean Bank có nguy cơ bị mất trắng; giá xăng giảm "nhỏ giọt"260 đồng/lít, trong khi DN xăng dầu vẫn đang lãi 1.105 đồng/lít xăng còn người tiêu dùng thì vẫn mua xăng đắt và tiếp tục phải đóng vào quỹ Bình ổn giá; WB vừa công bố thông tin về nợ công khiến dư luận xã hội giật mình với con số nợ lên tới 110 tỷ USD, cao hơn nhiều so với các nguồn số liệu từng được công bố... Cùng với đó, những thông tin về BĐS, tài chinh- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 19/07 - 25/07/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1907-25072015/2147580269/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1907 2507
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/07 - 25/07)

    Bắt nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí VN; Lý Nguyễn Chung bị tuyên án 12 năm tù; Cảnh báo tội phạm mới: ‘thôi miên, bỏ thuốc mê’ để gây án; Đánh sập đường dây mua bán, vận chuyển hơn 1.200 bánh heroin; Giáo viên cấu kết với người tình giết chồng; Nạn ném đá xe khách, vì sao dây dưa?;.....là những tin đáng chú ý trong tuần.