Mặt trái WTO và việc tìm lộ trình cho Việt Nam

Mat trai WTO va viec tim lo trinh cho Viet Nam
Theo OXFAM, cần dân chủ hóa WTO để các nước nghèo có tiếng nói mạnh hơn

Đã có nhiều tài liệu nói về mặt trái của thương mại toàn cầu nhưng có lẽ báo cáo dày 276 trang Luật lệ gian lận và chuẩn mực nước đôi mà OXFAM vừa đưa ra là gây tiếng vang lớn nhất. Đối với Việt Nam, vấn đề là ở chỗ chọn lộ trình hội nhập nào để hạn chế mặt trái đó.

OXFAM cho rằng, luật lệ thương mại toàn cầu mà Tổ chức thương mại thế giới cổ xúy đang tạo ra một nền ngoại thương bất công, vì 97% doanh thu có lợi cho các nước giàu và nước trung lưu, chỉ 3% có lợi cho các nước nghèo mặc dù hơn 40% dân số thế giới sống ở các nước có thu nhập thấp. OXFAM công bố báo cáo này vào giữa tháng trước để chuẩn bị cho một chiến dịch kéo dài ba năm nhằm giúp nước nghèo tiếp cận được thị trường nước giàu, chấm dứt các loại luật lệ của WTO, Tổ chức tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng thế giới (WB) cứ đòi nước nghèo mở toang cửa thị trường.

Theo tính toán của OXFAM, nếu các nước ở châu Phi, Mỹ Latin và Á chỉ cần tăng lượng giao dịch thương mại của họ lên 1% thôi cũng đã giúp chừng 130 triệu dân ở các nước này thoát khỏi đói nghèo.

Chính phủ các nước giàu sử dụng chính sách thương mại để tiến hành cái mà OXFAM gọi là cuộc đánh cắp các nước nghèo - khi các nước đang phát triển xuất khẩu sang các nước giàu, họ phải chịu thuế suất cao gấp bốn lần. Trong khi các nước giàu tìm mọi cách để đóng cửa thị trường, các nước nghèo chịu nhiều áp lực phải mở cửa thị trường từ hàng hóa đến dịch vụ.

Trên nền cách biệt này, các công ty xuyên quốc gia có toàn quyền lựa chọn luật chơi, hoặc theo luật nước giàu nếu chúng có lợi cho họ hoặc đòi áp dụng luật nước nghèo nơi họ đóng cơ sở để tận dụng những lợi thế ít ỏi dành cho các nước phát triển.

OXFAM cho biết, chiến dịch của họ là nhằm thuyết phục WB và IMF chấm dứt việc áp đặt các điều kiện khắc nghiệt lên các nước trước khi nhận hỗ trợ tài chính. Áp lực của các tổ chức này đòi phải mở cửa thị trường với tốc độ chóng mặt đã hoàn toàn không tính toán gì đến hậu quả xã hội. Giám đốc OXFAM tại Hong Kong Chong Chan-yau nói rằng, các nước giàu khi viện trợ 1 USD thì liền sau đó thu về 2 USD nhờ lối buôn bán không sòng phẳng, gây thiệt hại chung cho người nghèo toàn cầu đến 100 tỷ USD mỗi năm.

Trò nước đôi của các nước giàu

OXFAM cũng lớn tiếng phê phán những luật lệ về quyền sở hữu trí tuệ, đầu tư và dịch vụ mà họ cho rằng đang bảo vệ các nước giàu và các công ty xuyên quốc gia trong khi áp đặt những gánh nặng về chi phí to lớn lên các nước đang phát triển. Bảo hộ bản quyền trong sản xuất tân dược làm giá thuốc cao gấp đôi mức bình thường. Điều tra của OXFAM cho thấy, các nước giàu đang chơi trò nước đôi, đang im lặng trợ cấp cho nông dân nước họ cả tỷ đôla mỗi ngày. Chẳng lạ gì các nước giàu đang có tình trạng dư thừa, làm giá giảm và nông dân nước nghèo làm sao cạnh tranh nổi. Hàng nông sản từ các nước này đang được xuất với giá chỉ bằng 2/3 giá thành. Giá nông sản giảm làm lợi cho các công ty xuyên quốc gia, ví dụ như Nestlé, khi giá nguyên liệu đầu vào giảm mạnh mà giá bán vẫn giữ nguyên.

OXFAM đặt ra cái gọi là chỉ số nước đôi để đo lường các rào cản nhiều nước giàu đặt ra qua thuế hay hạn ngạch với nước nghèo và tổ chức này cho biết EU và Mỹ đứng dầu danh sách này. Báo cáo này cũng nêu chuyện cá basa của Việt Nam không được vào thị trường Mỹ dưới tên catfish như một điển hình về tính nước đôi trắng trợn.

Mặc dù trong thập niên qua, thương mại toàn cầu đã đem lại những lợi nhuận khổng lồ nhưng ngày nay vẫn còn 1,1 tỷ người sống chật vật với thu nhập dưới 1 USD/ngày, không giảm bao nhiêu so với thập niên 80. Trong thập niên 90, các nước giàu tăng doanh thu xuất khẩu tính trên đầu người đến gần 2.000 USD so với 51 USD ở nước nghèo và 98 USD ở nước có mức trung bình. OXFAM cho rằng, từ mở cửa đang bị lạm dụng và hiểu lầm

Tổ chức này đã nghiên cứu và nhận xét rằng, các nước hội nhập thị trường thế giới tốt như Trung Quốc, Thái Lan, và Việt Nam không phải là những nước mở cửa nhanh cho hàng nhập khẩu. Ngược lại, những nước mở cửa thị trường theo đúng bài bản của WB và IMF lại không hội nhập tốt và không làm được gì trong nỗ lực xóa đói giảm nghèo. OXFAM không phản đối thương mại toàn cầu, nhưng cho rằng, bản thân thương mại sẽ không giúp người dân thoát đói nghèo, nhất là khi luật lệ thương mại bênh nước giàu, ép nước nghèo.

Lộ trình của Việt Nam

Có thể nói ngắn gọn, cuộc chơi WTO còn nhiều khiếm khuyết nhưng đây là một câu lạc bộ thu tóm đến 144 nước thành viên, chiếm trên 90% ngoại thương toàn cầu. Việt Nam không còn lựa chọn nào khác là phải tham gia.

Đối với Việt Nam, mặt trái của việc tham gia toàn cầu hóa cụ thể hơn nhiều và cũng phức tạp hơn nhiều so với lập luận trong báo cáo của OXFAM

Chẳng hạn để phát triển ngành bò sữa nhằm giúp nông dân xóa đói giảm nghèo, Việt Nam phải duy trì thuế nhập khẩu sản phẩm sữa ở mức cao. Muốn gia nhập WTO, Việt Nam phải có lộ trình giảm mức thuế này mà theo yêu cầu của các nước thành viên phải xuống đến mức 0%. Trong thương thảo, các nhà đàm phán không chỉ chịu hai áp lực một bên là chính sách hỗ trợ nông dân, bên kia là các nước xuất khẩu sữa. Đó còn là sức cạnh tranh của các doanh nghiệp vì các doanh nghiệp cũng muốn giảm thuế nguyên liệu sữa để tăng lợi nhuận. Đó còn là nhu cầu tiếp cận nguồn dinh dưỡng giá rẻ cho người dân nếu thuế hạ.

Một ví dụ khác, ngành dệt may rất muốn thấy Việt Nam gia nhập WTO trước năm 2005 vì sau đó các nước thành viên WTO sẽ không còn áp dụng chế độ hạn ngạch cho sản phẩm dệt may. Nếu còn đứng ở ngoài, Việt Nam sẽ thấy hàng Trung Quốc thoải mái vào châu Âu còn mình vẫn phải chịu nhiều ràng buộc. Thế nhưng vào WTO rồi liệu doanh nghiệp Việt Nam có cạnh tranh nổi ngay trên thị trường nội địa khi thuế nhập khẩu sản phẩm may mặc chỉ còn 5-10%?

Những hiệu ứng tiêu cực có thể lường trước sau khi gia nhập WTO cũng đã được nói đến nhiều, nhất là từ bài học nóng hổi của Trung Quốc. Nhưng với Việt Nam, quan trọng nhất là việc Chính phủ sẽ thấy khó khi thiết kế các chương trình hỗ trợ nông dân, trợ giá nông dân, dành ưu tiên cho khu vực quốc doanh để thực hiện định hướng của riêng mình. Vì vậy, xây dựng một lộ trình thích hợp không phải là chuyện nói theo thời thượng. Doanh nghiệp thật ra không phải không quan tâm đến chuyện hội nhập như nhiều người vẫn thường than. Vấn đề là làm sao họ có thể thiết kế chương trình cho riêng mình khi chương trình tổng thể không rõ ràng.

Một ví dụ dễ thấy nhất là vấn đề cải tổ khu vực kinh tế quốc doanh. Gia nhập WTO, doanh nghiệp quốc doanh sẽ mất nhiều đặc quyền, kể cả chuyện độc quyền. Nếu tận dụng áp lực này để thúc đẩy việc cải cách sẽ cùng lúc làm được cả hai chuyện. Người tiêu dùng trong nước dù không quan tâm gì đến những đòi hỏi của WTO về chuyện mở cửa thị trường dịch vụ cũng đã than phiền quá nhiều tệ độc quyền, giá cao. Một lộ trình thích hợp là lộ trình kết hợp lợi ích của người dân trong nước và các cam kết trong tương lai của chúng ta.

Chúng ta thường thúc đẩy doanh nghiệp nâng cao tính cạnh tranh nhưng có những yếu tố nằm ngoài tầm kiểm soát của họ. Một lộ trình thiết kế sao cho tính minh bạch của môi trường kinh doanh ngày càng cao, tức là gián tiếp giúp doanh nghiệp giảm các loại chi phí "bôi trơn bộ máy hành chính".

Trên tất cả, lộ trình nào cũng phải tính toán thiệt hơn cho các ngành nghề, các thành phần trong xã hội. Chính ở đây, việc thiết kế lộ trình thích hợp cũng là thiết kế chính sách xã hội tốt, đem lại thịnh vượng chung cho mọi người dân chứ không thể để ngay trong một nước cũng xảy ra tình trạng chuẩn mực nước đôi như trong báo cáo của OXFAM.

(Theo Tuổi Trẻ Chủ Nhật)

Video nổi bật

Bắt giữ que 55.000 thử thai và bao cao su vi phạm ở Hà Nội
00:00 / --:--
Xem tiếp chủ đề: Việt Nam và WTO

TIN Kinh Tế NỔI BẬT

Nước cờ cuối trong thế trận thâu tóm của Trầm Bê

Nhiều điều dường như không thể đã được ông Trầm Bê thực hiện một cách âm thầm. Đại gia Trầm Bê đang đi những bước cuối trong lộ trình thâu tóm Sacombank để làm chủ ngân hàng lớn hàng đầu Việt Nam.

Điều hành giá xăng, điện: Ai đang tranh lợi?

Giá điện và xăng dầu đã theo giá thị trường nhưng giá điện không minh bạch, giá xăng dầu thuế phí chiếm tỷ lệ cao, PGS. Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Quản lý giá (Bộ Tài chính) cho biết.

Ôm hận vì mua bán theo… tin đồn!

Hai ngày qua, hàng trăm người dân đổ xô đến tiệm vàng Rồng Vàng ở chợ Đông Ba (P.Phú Hòa, TP Huế) để bán vàng, sau khi có tin đồn tiệm này sẽ đóng cửa, do bán hàng kém chất lượng.

Nhận xét tin Mặt trái WTO và việc tìm lộ trình cho Việt Nam

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Mặt trái WTO và việc tìm lộ trình cho Việt Nam bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Mat trai WTO va viec tim lo trinh cho Viet Nam ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Mặt trái WTO và việc tìm lộ trình cho Việt Nam ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Kinh Tế của chuyên mục Kinh Tế.

WTO and the left hand find routes to Vietnam
Vietnam, China, transnational companies, Member States, is conducive to, the water route, on the contrary, trade and marketing school, global, WTO, poor, rich, wealth

Much has been said about the material side of global trade but maybe 276 pages thick report fraud and rules of double standards that OXFAM has released a biggest buzz. For Vietnam, the problem is that the process of integration chosen to limit ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Kinh Tế


  • Thoi su 24h037 Tham an rung dong xu Nghe
    Thời sự 24h(03/7): Thảm án rúng động xứ Nghệ

    Phó Thủ tướng truy trách nhiệm ném đá xe khách; Đường sắt trên cao HN “uốn lượn” vẫn đảm bảo an toàn; Nhạc sĩ An Thuyên đột ngột qua đời; Thí sinh ngất xỉu khi hay tin bố đột ngột qua đời; Thảm án rúng động xứ Nghệ: 4 người một nhà tử vong...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 3/7.

  • Thoi su 24h027 Ong Chan se to cao nhan chung moi
    Thời sự 24h(02/7): Ông Chấn sẽ tố cáo nhân chứng mới

     Thủ tướng phát lệnh "cất cánh" Airbus A350 của Vietnam Airlines; Quang Lê rời khỏi Việt Nam, Đàm Vĩnh Hưng nói lời cuối; Ông Chấn sẽ tố cáo nhân chứng mới; Thêm nhiều "cái chết" trong phòng thi; 

  • Thoi su 24h0107 Bi cuop trang tron truoc gio thi quoc gia
    Thời sự 24h(01/07): Bị cướp trắng trợn trước giờ thi quốc gia

     Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam gặp phụ huynh dưới nắng; Thương lái Trung Quốc ngừng mua, vải thiều rớt giá thê thảm;  2 nữ sinh bị cướp trắng trợn trước giờ thi quốc gia; Hà Nội: 

  • Thoi su 24h306 Nhan chung moi vu ong Chan
    Thời sự 24h(30/6): Nhân chứng mới vụ ông Chấn?

    Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Hình ảnh Kỳ Duyên, Mai Phương Thúy không bao giờ muốn nhìn lại; Khách ném lọ cà tại sân bay bị phạt 750 nghìn; Dân quân cầm đầu nhóm côn đồ chém người như phim...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 30/6.

  • Thoi su 24h296 Tai xe kien may toc do ban dieu
    Thời sự 24h(29/6): Tài xế kiện máy tốc độ "bắn điêu"

     Nhiều Bí thư Tỉnh ủy trực tiếp kiểm tra thi THPT quốc gia; Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu qua đời; Bỏ 55 triệu mua cây hồng trăm bông đẹp lòng vợ trẻ; Bị đặt bẫy, tài xế quyết kiện máy tốc độ "bắn điêu"?; 

  • Mr Dam to Quang Le choi ban
    Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn

    Vụ lùm xùm tranh gà của Đàm Vĩnh Hưng và Quang Lê hiện nay chưa đến hồi kết. Nhiều nghệ sĩ Việt đã lên tiếng bênh Mr. Đàm. ------------ Xem thêm: Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn, http://vietbao.vn/tp/Mr-Dam-to-Quang-Le-choi-ban/11933036/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dai gia Ca Mau mua dam tre em
    Đại gia Cà Mau mua dâm trẻ em

    Đại gia miền Tây mua dâm thiếu nữ được cho là thành khẩn khai báo, lý lịch rõ ràng và nhân thân tốt. Gia đình của Việt kiều này đang làm thủ tục bảo lãnh cho ông Tiêu tại ngoại.

  • Nam sinh qua doi truoc ngay tot nghiep
    Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp

    Những lời trăng trối cuối cùng của nam sinh qua đời trước lễ tốt nghiệp với người bạn đặc biệt trên facebook cũng khiến nhiều người nghẹn lại. ------------ Xem thêm: Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp, http://vietbao.vn/tp/Nam-sinh-qua-doi-truoc-ngay-tot-nghiep/11936114/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Duong sat tren cao Ha Noi uon luon
    Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn

    Đường sắt đô thị trên cao Cát Linh-Hà Đông uốn lượn như rồng trên nhiều điểm chạy dọc đường Nguyễn Trãi, Trần Phú...

  • Nhung dam cuoi dat vang gay xon xao
    Những đám cưới "dát vàng" gây xôn xao

    Hình ảnh một số cô dâu đeo đầy vàng trong đám cưới ở một số nơi ở Việt Nam không chỉ khiến nhiều người trầm trồ mà còn là tâm điểm của các cuộc tranh luận trên mạng xã hội.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2806 0407
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07)

    Cả thế giới phải đối mặt với nắng nóng kỷ lục; Chính thức bắt đầu kỳ thi THPT Quốc gia 2015; Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn; 10 luật có hiệu lực từ tháng 7/2015; QL 1A bị phá hoại bởi hóa chất lạ; Nạn chặt chém du khách ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2806-0407/2147574941/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2806 04072015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015

    Ngày 1/7 Luật Doanh nghiệp, Luật Nhà ở và Luật kinh doanh BĐS đã chính thức có hiệu lực, EVN khẳng định đã giải thích thỏa đáng tất cả những khiếu nại của người dân và khách hàng liên quan đến việc hóa đơn tiền điện tăng "sốc", con số 63% cán bộ thuế tiêu cực, nhũng nhiễu đã phản ánh đúng tình trạng hiện nay của một bộ phận cán bộ thuế trong quá trình tác nghiệp, sự kỳ lạ trong hệ thống chỉ tiêu kinh tế- xã hội....Cùng với đó, những thông tin về tài chính ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2906-04072015/2147574923/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2806 0407
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07)

    Siêu trộm và những vụ án nổi tiếng; Những vụ hiếp dâm tập thể chấn động; Nhận diện những chiêu lừa bắt cóc trẻ em cha mẹ nên cảnh giác; Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Vì sao ‘ông trùm’ Tàng Keangnam chưa thể ‘đền tội’ như dự kiến?; Đại gia khai bị 'bất lực' trong 2 lần mua dâm thiếu nữ;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2806-0407/2147574905/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 2106 2706
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (21/06 - 27/06)

    Hoàn lưu bão số 1 làm 15 người chết và mất tích; Xe khách lao xuống vực ở đèo Lò Xo; Sóng lạ đè sóng không lưu Tân Sơn Nhất; Miễn nhiệm bác sĩ giẫm chân lên giường: Nên hay không?; Mạng xã hội và ‘chiếc phanh’ của tình người; Đầu năm 2016 sẽ được hưởng BHXH một lần... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2106 27062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015

    Giá điện tăng bất thường được lý giải do mức sử dụng điện năng tăng khiến lượng tiêu thụ điện tăng, thiết bị đo đếm, công tơ điện có vấn đề hay sự tù mù trong cách tính của “nhà đèn”… ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2106-27062015/2147573276/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn