Mặt trái WTO và việc tìm lộ trình cho Việt Nam

Mat trai WTO va viec tim lo trinh cho Viet Nam
Theo OXFAM, cần dân chủ hóa WTO để các nước nghèo có tiếng nói mạnh hơn

Đã có nhiều tài liệu nói về mặt trái của thương mại toàn cầu nhưng có lẽ báo cáo dày 276 trang Luật lệ gian lận và chuẩn mực nước đôi mà OXFAM vừa đưa ra là gây tiếng vang lớn nhất. Đối với Việt Nam, vấn đề là ở chỗ chọn lộ trình hội nhập nào để hạn chế mặt trái đó.

OXFAM cho rằng, luật lệ thương mại toàn cầu mà Tổ chức thương mại thế giới cổ xúy đang tạo ra một nền ngoại thương bất công, vì 97% doanh thu có lợi cho các nước giàu và nước trung lưu, chỉ 3% có lợi cho các nước nghèo mặc dù hơn 40% dân số thế giới sống ở các nước có thu nhập thấp. OXFAM công bố báo cáo này vào giữa tháng trước để chuẩn bị cho một chiến dịch kéo dài ba năm nhằm giúp nước nghèo tiếp cận được thị trường nước giàu, chấm dứt các loại luật lệ của WTO, Tổ chức tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng thế giới (WB) cứ đòi nước nghèo mở toang cửa thị trường.

Theo tính toán của OXFAM, nếu các nước ở châu Phi, Mỹ Latin và Á chỉ cần tăng lượng giao dịch thương mại của họ lên 1% thôi cũng đã giúp chừng 130 triệu dân ở các nước này thoát khỏi đói nghèo.

Chính phủ các nước giàu sử dụng chính sách thương mại để tiến hành cái mà OXFAM gọi là cuộc đánh cắp các nước nghèo - khi các nước đang phát triển xuất khẩu sang các nước giàu, họ phải chịu thuế suất cao gấp bốn lần. Trong khi các nước giàu tìm mọi cách để đóng cửa thị trường, các nước nghèo chịu nhiều áp lực phải mở cửa thị trường từ hàng hóa đến dịch vụ.

Trên nền cách biệt này, các công ty xuyên quốc gia có toàn quyền lựa chọn luật chơi, hoặc theo luật nước giàu nếu chúng có lợi cho họ hoặc đòi áp dụng luật nước nghèo nơi họ đóng cơ sở để tận dụng những lợi thế ít ỏi dành cho các nước phát triển.

OXFAM cho biết, chiến dịch của họ là nhằm thuyết phục WB và IMF chấm dứt việc áp đặt các điều kiện khắc nghiệt lên các nước trước khi nhận hỗ trợ tài chính. Áp lực của các tổ chức này đòi phải mở cửa thị trường với tốc độ chóng mặt đã hoàn toàn không tính toán gì đến hậu quả xã hội. Giám đốc OXFAM tại Hong Kong Chong Chan-yau nói rằng, các nước giàu khi viện trợ 1 USD thì liền sau đó thu về 2 USD nhờ lối buôn bán không sòng phẳng, gây thiệt hại chung cho người nghèo toàn cầu đến 100 tỷ USD mỗi năm.

Trò nước đôi của các nước giàu

OXFAM cũng lớn tiếng phê phán những luật lệ về quyền sở hữu trí tuệ, đầu tư và dịch vụ mà họ cho rằng đang bảo vệ các nước giàu và các công ty xuyên quốc gia trong khi áp đặt những gánh nặng về chi phí to lớn lên các nước đang phát triển. Bảo hộ bản quyền trong sản xuất tân dược làm giá thuốc cao gấp đôi mức bình thường. Điều tra của OXFAM cho thấy, các nước giàu đang chơi trò nước đôi, đang im lặng trợ cấp cho nông dân nước họ cả tỷ đôla mỗi ngày. Chẳng lạ gì các nước giàu đang có tình trạng dư thừa, làm giá giảm và nông dân nước nghèo làm sao cạnh tranh nổi. Hàng nông sản từ các nước này đang được xuất với giá chỉ bằng 2/3 giá thành. Giá nông sản giảm làm lợi cho các công ty xuyên quốc gia, ví dụ như Nestlé, khi giá nguyên liệu đầu vào giảm mạnh mà giá bán vẫn giữ nguyên.

OXFAM đặt ra cái gọi là chỉ số nước đôi để đo lường các rào cản nhiều nước giàu đặt ra qua thuế hay hạn ngạch với nước nghèo và tổ chức này cho biết EU và Mỹ đứng dầu danh sách này. Báo cáo này cũng nêu chuyện cá basa của Việt Nam không được vào thị trường Mỹ dưới tên catfish như một điển hình về tính nước đôi trắng trợn.

Mặc dù trong thập niên qua, thương mại toàn cầu đã đem lại những lợi nhuận khổng lồ nhưng ngày nay vẫn còn 1,1 tỷ người sống chật vật với thu nhập dưới 1 USD/ngày, không giảm bao nhiêu so với thập niên 80. Trong thập niên 90, các nước giàu tăng doanh thu xuất khẩu tính trên đầu người đến gần 2.000 USD so với 51 USD ở nước nghèo và 98 USD ở nước có mức trung bình. OXFAM cho rằng, từ mở cửa đang bị lạm dụng và hiểu lầm

Tổ chức này đã nghiên cứu và nhận xét rằng, các nước hội nhập thị trường thế giới tốt như Trung Quốc, Thái Lan, và Việt Nam không phải là những nước mở cửa nhanh cho hàng nhập khẩu. Ngược lại, những nước mở cửa thị trường theo đúng bài bản của WB và IMF lại không hội nhập tốt và không làm được gì trong nỗ lực xóa đói giảm nghèo. OXFAM không phản đối thương mại toàn cầu, nhưng cho rằng, bản thân thương mại sẽ không giúp người dân thoát đói nghèo, nhất là khi luật lệ thương mại bênh nước giàu, ép nước nghèo.

Lộ trình của Việt Nam

Có thể nói ngắn gọn, cuộc chơi WTO còn nhiều khiếm khuyết nhưng đây là một câu lạc bộ thu tóm đến 144 nước thành viên, chiếm trên 90% ngoại thương toàn cầu. Việt Nam không còn lựa chọn nào khác là phải tham gia.

Đối với Việt Nam, mặt trái của việc tham gia toàn cầu hóa cụ thể hơn nhiều và cũng phức tạp hơn nhiều so với lập luận trong báo cáo của OXFAM

Chẳng hạn để phát triển ngành bò sữa nhằm giúp nông dân xóa đói giảm nghèo, Việt Nam phải duy trì thuế nhập khẩu sản phẩm sữa ở mức cao. Muốn gia nhập WTO, Việt Nam phải có lộ trình giảm mức thuế này mà theo yêu cầu của các nước thành viên phải xuống đến mức 0%. Trong thương thảo, các nhà đàm phán không chỉ chịu hai áp lực một bên là chính sách hỗ trợ nông dân, bên kia là các nước xuất khẩu sữa. Đó còn là sức cạnh tranh của các doanh nghiệp vì các doanh nghiệp cũng muốn giảm thuế nguyên liệu sữa để tăng lợi nhuận. Đó còn là nhu cầu tiếp cận nguồn dinh dưỡng giá rẻ cho người dân nếu thuế hạ.

Một ví dụ khác, ngành dệt may rất muốn thấy Việt Nam gia nhập WTO trước năm 2005 vì sau đó các nước thành viên WTO sẽ không còn áp dụng chế độ hạn ngạch cho sản phẩm dệt may. Nếu còn đứng ở ngoài, Việt Nam sẽ thấy hàng Trung Quốc thoải mái vào châu Âu còn mình vẫn phải chịu nhiều ràng buộc. Thế nhưng vào WTO rồi liệu doanh nghiệp Việt Nam có cạnh tranh nổi ngay trên thị trường nội địa khi thuế nhập khẩu sản phẩm may mặc chỉ còn 5-10%?

Những hiệu ứng tiêu cực có thể lường trước sau khi gia nhập WTO cũng đã được nói đến nhiều, nhất là từ bài học nóng hổi của Trung Quốc. Nhưng với Việt Nam, quan trọng nhất là việc Chính phủ sẽ thấy khó khi thiết kế các chương trình hỗ trợ nông dân, trợ giá nông dân, dành ưu tiên cho khu vực quốc doanh để thực hiện định hướng của riêng mình. Vì vậy, xây dựng một lộ trình thích hợp không phải là chuyện nói theo thời thượng. Doanh nghiệp thật ra không phải không quan tâm đến chuyện hội nhập như nhiều người vẫn thường than. Vấn đề là làm sao họ có thể thiết kế chương trình cho riêng mình khi chương trình tổng thể không rõ ràng.

Một ví dụ dễ thấy nhất là vấn đề cải tổ khu vực kinh tế quốc doanh. Gia nhập WTO, doanh nghiệp quốc doanh sẽ mất nhiều đặc quyền, kể cả chuyện độc quyền. Nếu tận dụng áp lực này để thúc đẩy việc cải cách sẽ cùng lúc làm được cả hai chuyện. Người tiêu dùng trong nước dù không quan tâm gì đến những đòi hỏi của WTO về chuyện mở cửa thị trường dịch vụ cũng đã than phiền quá nhiều tệ độc quyền, giá cao. Một lộ trình thích hợp là lộ trình kết hợp lợi ích của người dân trong nước và các cam kết trong tương lai của chúng ta.

Chúng ta thường thúc đẩy doanh nghiệp nâng cao tính cạnh tranh nhưng có những yếu tố nằm ngoài tầm kiểm soát của họ. Một lộ trình thiết kế sao cho tính minh bạch của môi trường kinh doanh ngày càng cao, tức là gián tiếp giúp doanh nghiệp giảm các loại chi phí "bôi trơn bộ máy hành chính".

Trên tất cả, lộ trình nào cũng phải tính toán thiệt hơn cho các ngành nghề, các thành phần trong xã hội. Chính ở đây, việc thiết kế lộ trình thích hợp cũng là thiết kế chính sách xã hội tốt, đem lại thịnh vượng chung cho mọi người dân chứ không thể để ngay trong một nước cũng xảy ra tình trạng chuẩn mực nước đôi như trong báo cáo của OXFAM.

(Theo Tuổi Trẻ Chủ Nhật)

Video nổi bật

Thót tim với màn chém dứa trên truyền hình Anh
00:00 / --:--
Xem tiếp chủ đề: Việt Nam và WTO

TIN Kinh Tế NỔI BẬT

Sáp nhập ngân hàng: Quyền lợi của cổ đông nhỏ bị thiệt

Trong các thương vụ sáp nhập, tỷ lệ chuyển đổi cổ phiếu luôn được xem là vấn đề quan trọng nhất. Thế nhưng, với một số thương vụ sáp nhập, nếu giữ 2 ngân hàng cùng chung dáng dấp chủ sở hữu, thì sẽ có nhiều bất lợi cho cổ đông nhỏ.

"Sốc" vì tiền điện tăng, cách tính quá bí hiểm

 Những tờ hóa đơn tiền điện tháng đầu tiên sau khi áp dụng khung giá điện mới tăng thêm 7,5% đã về tới tay người dân.Không ít hộ tiêu dùng điện thấy ngỡ ngàng, thậm chí là “sốc” với hóa đơn điện.

Chênh lệch 2% là xuất hiện vàng lậu

Việt Nam không còn sản xuất vàng miếng, năm qua cũng không nhập khẩu vàng nguyên liệu… nhưng điều đó không có nghĩa là nhu cầu vàng trong dân đột ngột giảm đi 70%-80%.

Nhận xét tin Mặt trái WTO và việc tìm lộ trình cho Việt Nam

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Mặt trái WTO và việc tìm lộ trình cho Việt Nam bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Mat trai WTO va viec tim lo trinh cho Viet Nam ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Mặt trái WTO và việc tìm lộ trình cho Việt Nam ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Kinh Tế của chuyên mục Kinh Tế.

WTO and the left hand find routes to Vietnam
Vietnam, China, transnational companies, Member States, is conducive to, the water route, on the contrary, trade and marketing school, global, WTO, poor, rich, wealth

Much has been said about the material side of global trade but maybe 276 pages thick report fraud and rules of double standards that OXFAM has released a biggest buzz. For Vietnam, the problem is that the process of integration chosen to limit ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Kinh Tế


  • Thoi su tuan qua Can bo cam dau nhom toi pham
    Thời sự tuần qua: Cán bộ cầm đầu nhóm tội phạm

    Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Kinh hoàng Sapa: Khách sạn 3 sao chém 46 triệu ngủ đêm 30/4; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hỗn loạn chưa từng có ngày công viên nước miễn phí; Cán bộ thuế cầm đầu ổ nhóm tội phạm...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h234 Dung chua benh kieu ban on
    Thời sự 24h(23/4): "Đừng chữa bệnh kiểu ban ơn!'

    Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Bê bết Phương Nam, Trầm Bê làm lớn ở Sacombank; Sai sót trong pano kỷ niệm ngày 30/4 tại Hà Nội; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Mất trộm 1,4 tỷ đồng trong két sắt siêu thị Maximart ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/4.

  • Thoi su 24h224 Can bo cam dau nhom toi pham
    Thời sự 24h(22/4): Cán bộ cầm đầu nhóm tội phạm

    Hà Nội: Đâm chết người giữa phố, xe khách bỏ chạy; Rúng động Hà Tĩnh: Vợ chồng 8X lừa đảo 120 tỷ; Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Nhóm thanh niên sàm sỡ tại CV nước Hồ Tây có thể bị xử lý; Xà cừ đổ trên phố Hà Nội, một nữ sinh bị thương; Bóc mẽ hoa hậu tự phong và người mẫu chém gió... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 22/4.

  • Thoi su 24h214 Ke giet nu giam doc la chong
    Thời sự 24h(21/4): Kẻ giết nữ giám đốc là chồng

    Hà Nội tái khẳng định xét tuyển vào lớp 6; Danh sách người mẫu bán dâm cho đại gia… rất dài; Trang phục hở táo bạo của diva U50 Hồng Nhung; Xe chở bia gặp nạn, bia tràn ngập mặt đường; Đâm xe kinh hoàng tại Tây Nguyên, 6 người chết; Đường dây mua bán trẻ sơ sinh ở Sài Gòn lãnh án...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/4.

  • Thoi su 24h204 Hon loan hiem co tai CV nuoc Ho Tay
    Thời sự 24h(20/4): Hỗn loạn hiếm có tại CV nước Hồ Tây

    Kể lại cảnh hỗn loạn hiếm có tại công viên nước Hồ Tây; Khánh Thi tự tin khỏa thân bên người tình trẻ; Liệt sĩ trở về sau 50 năm hy sinh; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hạ sát PGĐ ngân hàng vì bị sỉ nhục…không tìm được gái...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/4.

  • Ket cuc buon cua thu uong ruou trong gioi tre
    Kết cục buồn của “thú” uống rượu trong giới trẻ

    Giữa mâm chỉ bày vỏn vẹn bát nước chấm, hai chục chiếc chân vịt luộc vừa được mua với giá 20 nghìn đồng nhưng chai rượu voodka cỡ lớn của Thủy (nam sinh trường Đại học Xây dựng Hà Nội) và nhóm bạn đã vơi đi phân nửa...

  • Hon loan o cong vien nuoc Ho Tay
    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây

    Chen lấn, xô đẩy, bất chấp nguy hiểm trèo rào chỉ vì được tắm miễn phí sẽ đem đến những bài học xấu xí cho trẻ nhỏ...

  • Tranh cai quy dinh nop tien de thoat an tu hinh
    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình

    Nhận thức của xã hội và cả thẩm phán về mục đích áp dụng hình phạt là nhằm trừng trị, răn đe hơn là giáo dục phòng ngừa. ------------ Xem thêm: Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình, http://vietbao.vn/tp/Tranh-cai-quy-dinh-nop-tien-de-thoat-an-tu-hinh/10916606/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Phi cong va tiep vien VNA bi bat tai Han Quoc
    Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc

    Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..

  • Dieu chinh gia dich vu y te
    Điều chỉnh giá dịch vụ y tế

    Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1904 2504
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/04 - 25/04)

    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình; “Ngáo đá” và những hành vi cuồng loạn; Đại gia mua dâm người mẫu: Có gan chơi không có gan chịu; Cảnh báo: Trộm đột nhập đã vào “mùa”; Tử hình sát thủ tuổi 20 liên tiếp cướp, giết 3 người; Phút ăn năn của nữ sinh cầm dao đâm bạn để trả thù cho em gái;......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 194 254
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (19/4 - 25/4)

    Trào lưu nhắn tin "Em yêu anh" gửi chồng đang tạo nên cơn sốt khắp cộng đồng mạng; Vụ hỗn loạn ở CV nước Hồ Tây và những bài học rút ra cho các bậc phụ huynh; Những câu chuyện tình cảm động; Những tấm gương người tốt việc tốt trong đời sống; Nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm cùng rất nhiều những thông tin an toàn thực phẩm đáng chú ý tuần qua...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1904 2504
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/04 - 25/04)

    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây; Ngành Y kỳ vọng đổi màu trang phục để bác sĩ không bị oan; Bộ Y tế đề xuất bổ sung quyền được chết; Công bố đường dây nóng phản ánh giao thông dịp nghỉ lễ 30/4; Những hình ảnh lịch sử ngày 30/4... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 194 254
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/4 - 25/4)

    Thảm họa lật thuyền khiến 900 người chết ở Địa Trung Hải; Thủ tướng Hàn Quốc, Lee Wan-koo đã tuyên bố từ chức; các hành động hung hăng của Trung Quốc trên biển Đông và phản ứng của Mỹ - Nhật.... là những tin tức chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1904 25042015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015

    Thanh tra Tổng Cục Thuế vừa yêu cầu Metro phải giảm lỗ 335 tỷ đồng, truy thu thuế tới 62 tỷ đồng theo đó tổng giá trị vi phạm cần xử lý đã lên tới 507 tỷ đồng, người dân đang rất "sốc" khi nhận được hóa đơn tiền điện tháng 4 vì số tiền phải trả thêm quá nhiều tiền so với tháng trước dù cùng số tiêu thụ, năm 2014 ngành đường sắt thu được 400 tỉ nhưng chi lên tới 2.000 tỉ đồng/năm gấp 5 lần khoản thu, ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1904-25042015/2147556119/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn