Luật thuế XNK sửa đổi sẽ tiến bộ hơn

Ông Quách Đức Pháp

Ông Quách Đức Pháp, Vụ trưởng Vụ chính sách thuế, Bộ Tài chính cho biết, Luật thuế xuất nhập khẩu hiện hành bộc lộ nhiều điểm chưa phù hợp với công ước quốc tế. Hiện Bộ đã tập hợp các ý kiến đóng góp của các bộ ngành, đơn vị có liên quan để xây dựng Luật sửa đổi theo hướng công bằng và tiến bộ hơn.

- Mục đích sửa đổi Luật thuế xuất nhập khẩu là gì?

- Việc sửa đổi Luật thuế xuất nhập khẩu lần này nằm trong chương trình cải cách hệ thống thuế đến năm 2010 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, và do yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế trong thời gian tới. Có 4 mục tiêu cơ bản gồm: thực hiện có hiệu quả tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế theo hướng ổn định công khai minh bạch, không phân biệt đối xử giữa các thành phần kinh tế; đảm bảo phù hợp với tiến trình cải cách đồng bộ hệ thống chính sách thuế; khuyến khích phát triển sản xuất và xuất khẩu, và ổn định nguồn thu cho ngân sách Nhà nước.

Luật được ban hành từ năm 1991, một số quy định chưa phù hợp với với nội dung cam kết trong đàm phán quốc tế mà chúng ta đang thực hiện. Luật sửa đổi bổ sung đảm bảo được tính minh bạch, đồng bộ và đề cao được vai trò quản lý của Nhà nước trong chống gian lận thương mại, chống thất thu thuế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho VN khi gia nhập WTO.

- Việc áp giá tính thuế được thay đổi trong Luật thuế xuất nhập khẩu sửa đổi và bổ sung này là gì?

- Về cơ bản, việc áp giá tối thiểu trong luật hiện hành có khả năng hạn chế được gian lận thương mại, nhưng xét về lâu dài thì đây là trở ngại lớn cho các doanh nghiệp sản xuất trong nước vì không cạnh tranh nổi với hàng ngoại nhập. Hàng hóa xuất khẩu trong nước phụ thuộc nhiều vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu. Nếu chúng ta vẫn áp dụng mức giá cố định trong khi giá thế biến động thì các doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn.

- Ông có thể nói rõ hơn về thuế tự vệ được bổ sung tại Điều 8?

- Các loại thuế chống bán phá giá, thuế chống trợ cấp, thuế chống phân biệt đối xử, thuế tự vệ, gọi chung là thuế tự vệ, được áp dụng trong các trường hợp: Hàng hóa nhập khẩu vào VN mà bán phá giá, có sự trợ cấp của nước xuất khẩu; Hàng có xuất xứ từ nước có sự phân biệt đối xử với hàng hóa VN; Hàng hóa nhập khẩu ồ ạt vào VN gây khó khăn cho ngành sản xuất trong nước. Luật hiện hành lại xếp các loại thuế này vào danh mục thuế bổ sung nên dễ bị cho là khoản thu thêm, chứ không phải là một loại thuế theo quy định của Hiệp định về thuế chống bán phá giá, thuế chống trợ cấp, thuế chống phân biệt đối xử, thuế tự vệ.

Năm 2004, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh chống bán phá giá và Pháp lệnh về chống trợ cấp. Vì vậy, cần phải sửa cụm từ " thuế bổ sung" thành thuế chống bán phá giá, thuế chống trợ cấp, thuế chống phân biệt đối xử, thuế tự vệ.

- Nhiều doanh nghiệp cho rằng, hiện nay, quy định về miễn thuế nhập khẩu còn có sự phân biệt đối xử giữa doanh nghiệp trong nước và nước ngoài, ông nhận xét gì về điều này?

- Đúng là quy định hiện hành về miễn thuế xuất nhập khẩu còn có sự phân biệt đối xử giữa nhà đầu tư trong nước và nước ngoài. Miễn thuế đối với nhà đầu tư trong nước kém ưu đãi hơn so với đầu tư nước ngoài.

Để đảm bảo công bằng minh bạch về chính sách không phân biệt đối xử theo đúng quy định của WTO, chúng tôi đã tập hợp toàn bộ các quy định về miễn thuế xuất nhập khẩu trong các văn bản Luật có liên quan và đưa vào Luật thuế xuất nhập khẩu sửa đổi, áp dụng chung cho đầu tư trong nước và nước ngoài. Nguyên tắc là chọn những quy định miễn thuế ở mức cao nhất cho từng đối tượng để áp dụng chung cho các dự án đầu tư, lược bỏ những quy định không khả thi.

- Đối với thời hạn nộp thuế, Luật thuế xuất nhập khẩu sửa đổi có gì mới?

- Luật hiện hành chưa có sự phân loại doanh nghiệp theo mức độ chấp hành pháp luật để quy định các điều kiện ràng buộc kèm theo nên nhiều doanh nghiệp đã lợi dụng ân hạn thuế để chây ỳ chậm nộp thuế chiếm đoạt Ngân sách của Nhà nước. Để đảm bảo thuận lợi cho các doanh nghiệp chấp hành tốt nghĩa vụ thuế, mặt khác vẫn đảm bảo chặt chẽ công tác quản lý, cần quy định thêm các điều kiện ràng buộc như phải đảm bảo mức độ tín nhiệm hoặc có bảo lãnh, tín chấp.

- Khi nào thì Luật thuế xuất nhập khẩu sửa đổi bổ sung được trình Quốc hội và chính thức có hiệu lực thi hành?

- Theo kế hoạch, Luật được đưa ra lấy ý kiến Quốc hội tại kỳ họp thứ 7 (tháng 5) và thông qua tại kỳ họp thứ 8 (tháng 11). Luật sẽ có hiệu lực từ ngày 1/4/2006. Tuy nhiên, việc ban hành Nghị định, Thông tư, Biểu thuế và tập huấn cho đối tượng nộp thuế đòi hỏi rất nhiều thời gian nên chúng tôi đề nghị thời điểm có hiệu lực thi hành sẽ là ngày 1/7/2006.

Minh Khuyên thực hiện