vietbao

Làm gì với “giấy phép con”?

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Lam gi voi giay phep con
Nghị định giấy phép (GP) kinh doanh - một văn bản được cộng đồng doanh nghiệp chờ đợi, với hi vọng sẽ chấm dứt tình trạng ban hành GP “con” tràn lan cuối cùng vẫn chưa được ban hành...

Ông NGUYỄN ĐÌNH CUNG, trưởng ban nghiên cứu chính sách kinh tế vĩ mô (Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương), giải thích lý do cũng như cảnh báo về những hậu quả của những GP “con” hiện nay.

Doanh nghiệp nói: “Cần”. Chính phủ bảo: “Không”

+ Thưa ông, cộng đồng doanh nghiệp chờ đợi rất nhiều sự ra đời của nghị định GP kinh doanh nhưng cuối cùng Chính phủ vẫn chưa đồng ý ban hành nghị định này. Vì sao?

- Hiện nay chúng ta phân hoạt động kinh doanh thành các loại: tự do kinh doanh, cấm kinh doanh và kinh doanh có điều kiện. Việc đặt ra những yêu cầu, hạn chế, ràng buộc đối với hoạt động kinh doanh như vậy nhằm bảo vệ một lợi ích công cộng, làm cho hoạt động kinh doanh tốt hơn. Nhưng chúng ta chưa có phương pháp luận, tư duy về việc đặt ra ngành nghề kinh doanh có điều kiện nên số lượng ngành nghề kinh doanh có điều kiện cứ nhiều ra mỗi khi văn bản luật, nghị định mới ra đời, trong khi đáng lẽ nó phải dần thu hẹp lại để tương quan với việc thị trường ngày càng tự do hơn.

Chính vì thế, việc hình thành một cơ chế kiểm soát việc ban hành các GP “con” để tránh việc hạn chế quyền tự do kinh doanh là cần thiết. Cơ chế này sẽ giám sát quá trình hình thành GP kinh doanh bắt đầu từ ý tưởng, soạn thảo cho đến ban hành, thực thi GP... để thay đổi cách ban hành văn bản vi phạm pháp luật.

Trên cơ sở đó, nghị định GP kinh doanh được xây dựng và được lấy ý kiến rất nhiều cơ quan, tổ chức. Trong quá trình thảo luận, cộng đồng doanh nghiệp rất ủng hộ. Cơ quan nhà nước thì địa phương ủng hộ, trung ương thì phần lớn phản đối. Cơ quan phản đối nhiều là Bộ Tư pháp. Họ cho rằng quá trình soạn thảo văn bản qui phạm pháp luật đã được qui định trong Luật ban hành văn bản qui phạm pháp luật rồi và luật cũng đã đặt ra trình tự, thủ tục để ban hành chứ không phải không có.

Vì thế, nếu giờ có thêm nghị định thì sẽ là chồng chéo, trùng lặp, thậm chí vượt thẩm quyền. Vì vậy, theo họ là củng cố năng lực của Bộ Tư pháp, Văn phòng Chính phủ chứ không nên lập ra một qui trình riêng, bộ máy riêng để giám sát.

+ Ông có đồng ý với những lập luận đó không?

- Về hình thức, lập luận như vậy là đúng. Nhưng về bản chất thì cần xem xét kỹ. Đúng là Luật ban hành văn bản qui phạm pháp luật đã có và quá trình đưa ra các GP kinh doanh phải tuân thủ qui định của luật này. Nhưng ngay trong các qui định của Luật ban hành văn bản qui phạm pháp luật, nếu phân tích kỹ sẽ thấy có những điểm, những chỗ qui định chưa chặt.

Ví dụ việc ban hành GP kinh doanh, theo qui định của luật là phải có tham vấn, lấy ý kiến của những đối tượng dự kiến sẽ thuộc phạm vi điều chỉnh nhưng lại không qui định cụ thể về trình tự, thủ tục, nội dung bản chất của lấy ý kiến tham vấn.

Chính vì thế nên việc tham vấn hiện nay rất hình thức, làm để đủ thủ tục chứ không phải để buộc các cơ quan soạn thảo phải chấp nhận nếu ý kiến đó đúng. Hiện nay, lấy ý kiến cũng được, không lấy cũng được, thích thì lấy, không thích thì thôi, trùng ý mình thì lấy, không trùng thì chưa chắc đã lấy. Nếu đúng ra thì phải lấy ý kiến nào hợp lý và không lấy ý kiến nào thì phải báo cáo lại cho cơ quan được tham vấn và báo cáo cho cơ quan cao hơn quyết định.

Mặt khác, Bộ Tư pháp và các cơ quan hiện nay thẩm định từng văn bản riêng lẻ trong khi GP là một vấn đề có khi được qui định trong không chỉ một mà vài ba văn bản. Nếu những văn bản đó ban hành trong những thời điểm khác nhau và trong mỗi văn bản thường chỉ có một vài điều nói về GP kinh doanh, và phải lọc ra từng điểm mới tạo thành qui định pháp luật về GP kinh doanh. Như vậy, quá trình thẩm định riêng lẻ từng văn bản sẽ rất dễ bỏ sót. Đấy là chưa kể phần lớn GP kinh doanh hiện nay được qui định bởi thông tư chứ không phải bởi luật, nghị định, mà qui định bởi thông tư thì không phải Bộ Tư pháp thẩm định...

Qui định về GP kinh doanh về bản chất là sự can thiệp hành chính của Nhà nước vào quyền tự do kinh doanh của người dân để bảo vệ một lợi ích chung nào đó của xã hội. Như thế Nhà nước phải qui định đầy đủ nội dung của nó. Hiện nay, danh mục tham khảo cho đầy đủ nội dung của qui định về GP kinh doanh thường phải có mười nội dung, nhưng ở VN thông thường không đủ. Các qui định đó phân tán, không đầy đủ, không rõ ràng, đặc biệt không rõ ràng ở các điều kiện được cấp phép.

Cơ chế khiếu nại trong trường hợp không được cấp phép lại càng không rõ ràng, cứ chung chung theo pháp luật về khiếu nại tố cáo. Có một thực trạng nữa là tình trạng “GP trong GP”, tức là để hoàn thành một hồ sơ thì anh phải xin chấp nhận của nhiều nơi khác mà tất cả những vấn đề này đều không có qui định trình tự, thủ tục, hồ sơ, điều kiện để được chấp thuận. Sự không rõ ràng, cụ thể đó đẫn dến tình trạng họ cho cũng được, không cho cũng được, đồng ý cho người này, không đồng ý cho người khác. Như thế sẽ đặt doanh nghiệp trước nguy cơ không được cấp phép kinh doanh mặc dù đã đầu tư xong.

Như vậy, nói Luật ban hành văn bản pháp luật đã qui định việc ra GP chỉ đúng về hình thức, không đúng về bản chất, nội dung.

+ Có ý kiến cho rằng sở dĩ nghị định GP kinh doanh không được ban hành là do soạn thảo còn sơ sài, không có lập luận thuyết phục?

- Tất cả lập luận nêu trong dự thảo nghị định là những lập luận mà tôi đã nói với các anh. Vấn đề ở đây là sự khác nhau về quan điểm. Chúng tôi đã lập luận đầy đủ, cho rằng nghị định này không trái với các văn bản pháp luật khác mà chỉ bổ sung cho những văn bản pháp luật đó. Luật ban hành văn bản qui phạm pháp luật xét chiều ngang, nghị định này xét chiều dọc nên nghị định sâu hơn.

+ Phải chăng còn những lý do nào khác khiến nghị định không được ban hành?

- Văn bản công khai nói lý do không ban hành như vậy nên tôi cũng chỉ biết vậy. Không nên suy diễn theo ý kiến chủ quan của mình.

Thiếu cơ chế, GP “con” còn gia tăng

+ Sau khi Chính phủ thông báo không ban hành nghị định GP kinh doanh, đã có cơ quan chức năng nào phản hồi lại?

- Chúng tôi đã kiến nghị lên mà không được rồi và biết lập luận của Chính phủ như thế thì không thể nào làm tiếp được nữa. Nhiều khi phải chấp nhận và phải phân tích lại xem tại sao như thế và mình có thể làm gì trong điều kiện này. Nếu kiến nghị lại thì phải đặt vào chương trình của Chính phủ chứ không phải muốn làm là được.

+ Như ông nói thì sự cần thiết phải ban hành nghị định GP kinh doanh là rất rõ ràng. Vậy tại sao Bộ Tư pháp chống lại?

- Các bạn đi hỏi Bộ Tư pháp xem tại sao (cười...). Tôi nói chuyện tại các hội thảo thì cộng đồng doanh nghiệp rất ủng hộ, nhưng về tới cơ quan Chính phủ thì ý kiến phản đối nặng nhất trong thời gian đó là Bộ Tư pháp.

Tuy nhiên, có lẽ Thủ tướng cũng cảm nhận được vấn đề này nên khi Chính phủ quyết định không thông qua nghị định, Thủ tướng cũng đã chỉ đạo thành lập tổ công tác thi hành Luật doanh nghiệp và Luật đầu tư, và đưa nhiệm vụ rà soát GP, kiến nghị bãi bỏ, sửa đổi cho tổ công tác.

Tất nhiên nếu thành lập một tổ chức bộ máy là hội đồng quốc gia về GP kinh doanh và cơ chế là nghị định này thì sẽ tạo cơ sở pháp lý cho thể chế này vận hành hiệu quả hơn. Về mặt năng lực, tổ công tác có thể làm được, nhưng về mặt thẩm quyền thì ít hơn và lại không có cơ chế để hoạt động. Chúng tôi đã thực hiện rà soát 37 GP kinh doanh trong tổng số gần 500 GP hiện hành. Kết quả cho thấy 51% GP có vấn đề về căn cứ pháp lý.

+ Bãi bỏ những GP “con” bất hợp lý là một việc phải làm, nhưng vấn đề là cần xử lý các cơ quan ra những GP “con” đó như thế nào?

- Hiện chúng ta không có biện pháp xử lý. Trong bốn năm, từ 2000-2003, đã từng có ba văn bản (một lần bằng nghị định, hai lần bằng quyết định bãi bỏ các GP con, đồng thời chỉ thị cho các bộ, ngành là phải rà soát, báo cáo Thủ tướng về tình trạng GP kinh doanh bất hợp lý), nhưng kết quả cuối cùng là... không ai làm. Mới đây Thủ tướng tiếp tục chỉ thị các bộ rà soát lại và báo cáo Thủ tướng trước ngày 15-12, nhưng tôi tin đến nay không có bộ nào báo cáo và nếu có thì quả thật là sự thay đổi đột biến.

+ Vậy nếu nghị định GP kinh doanh ra đời thì có giải quyết được việc ban hành tràn lan các GP “con” không?

- Muốn giải quyết vấn đề đó thì phải đặt ra giải pháp có tính hệ thống. Đặt ra giải pháp rồi nhưng thực hiện được hay không thì còn nhiều chuyện khác. Đặt được giải pháp có tính hệ thống thì hi vọng kết quả đạt được có tính hệ thống. Kinh nghiệm các nước cho thấy làm như thế thì họ đạt được kết quả. Nhưng nếu ý chí chính trị không mạnh mẽ, hoặc ý chí chính trị mạnh mẽ nhưng sự chống đối rất lớn thì nó sẽ ngăn cản sự phát triển.

Kết quả rà soát 37 GP kinh doanh do Ban Pháp chế (Phòng Thương mại và công nghiệp VN) thực hiện cho thấy hệ thống GP kinh doanh tại VN cần được cải thiện và có nhiều GP ra đời chẳng để làm gì.

- Có tới 19/37 GP có vấn đề về căn cứ pháp lý. Một số loại GP hoàn toàn không có căn cứ (ví dụ: văn bản đồng ý nội dung kịch bản trò chơi trực tuyến và các điều kiện kinh doanh trò chơi trực tuyến khác qui định tại thông tư liên tịch 60/2006/TTLT). Một số loại GP được qui định trong các văn bản không còn hiệu lực pháp lý (ví dụ: các điều kiện để cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xăng dầu được qui định trong thông tư 14/1999/TT-BTM). Một số loại GP có căn cứ pháp lý rất mơ hồ.

- Có 13/37 GP có vấn đề về căn cứ logic. Ví dụ, giấy xác nhận đủ điều kiện về an toàn trật tự do Bộ Công an cấp cho các đại lý bán lẻ xăng dầu là không có căn cứ logic, bởi vấn đề an toàn cháy nổ với đại lý xăng dầu đã được đảm bảo khi Bộ Thương mại xem xét các điều kiện để cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xăng dầu. GP hoạt động in xuất bản phẩm được xem là biện pháp kiểm soát nhằm bảo vệ trật tự văn hóa xã hội, nhưng trên thực tế nó không thể hiện chức năng này bởi các điều kiện về cấp phép không liên quan đến nội dung của xuất bản phẩm, và bản thân hoạt động in ấn không quyết định đến nội dung của xuất bản phẩm.

- Tất cả 37 GP qui định các điều kiện cấp phép chưa đạt yêu cầu. Ví dụ, các điều kiện để được cấp giấy xác nhận đủ điều kiện về an toàn trật tự (đối với ngành nghề khắc dấu) bao gồm cả các điều kiện về an toàn phòng cháy chữa cháy, phòng nổ, phòng độc, vệ sinh môi trường, tức là các điều kiện hoàn toàn không liên quan đến việc kiểm soát làm con dấu giả hoặc làm con dấu không được phép. GP qui định điều kiện chung chung, không rõ ràng, tạo cho nhũng nhiễu, đồng thời không đạt mục tiêu bảo vệ lợi ích công cộng, như điều kiện để được cấp GP hoạt động kinh doanh nhập khẩu xuất bản phẩm là doanh nghiệp phải có “đủ nhân lực về ngoại ngữ và nghiệp vụ về xuất khẩu”, điều kiện để được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện về vệ sinh an toàn thực phẩm là “đủ điều kiện về cơ sở, trang thiết bị, dụng cụ và con người”.

Khác với qui định khá thông thoáng trong các văn bản pháp luật, thực tế viêc cấp các GP lại cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác. Hoặc là cơ quan tiếp nhận đòi hỏi thêm nhiều giấy tờ bổ sung; hoặc là người xin GP không được hướng dẫn cụ thể để hoàn thiện hồ sơ dẫn tới tình trạng phải đi lại nhiều lần; hoặc là để hoàn thiện hồ sơ, người xin cấp phép phải có giấy tờ chấp thuận, xác nhận... của cơ quan khác. Các cơ quan cấp phép có quyền tự do khá lớn trong việc quyết định cấp phép hoặc từ chối cấp phép. Thủ tục phức tạp, thiếu minh bạch.

Hậu quả do “những GP... chẳng để làm gì”: kết quả thanh tra các nhà thuốc ở TP.HCM cho thấy 80% nhà thuốc không có dược sĩ theo qui định. Thanh tra của Sở Văn hóa thông tin Hà Nội năm 2006 cho thấy 148/225 biển quảng cáo lớn vi phạm các qui định về quảng cáo...

Qua rà soát 37 GP kinh doanh, có 15 GP bị đề nghị bỏ toàn bộ hoặc bỏ một phần nội dung. Số còn lại được đề nghị duy trì nhưng phải điều chỉnh điều kiện cấp phép.

KHIẾT HƯNG - HOÀNG BẮC

Việt Báo
Tài xế taxi Tiên Sa chặn đầu phang taxi Mai Linh vì gato
Comment :Làm gì với “giấy phép con”?
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Làm gì với “giấy phép con”? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Lam gi voi giay phep con ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Làm gì với “giấy phép con”? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Kinh Tế
What to do with "licenses"?
Business, free enterprise, certification, conditions, opinions, qualified, judicial, regulation, issued, documents, decrees, agency law, GP
Decree permits (GP) business - a text that is waiting for the business community, the hope of ending the GP issue, "the" final spread has not been issued ....
Giá Vàng
Khu vực Mua Bán
Hà Nội36,19036,470
TP HCM36,19036,450
Đà Nẵng36,19036,470
Nha Trang36,18036,470
Bình Phước36,16036,480
Cà Mau36,19036,470
Giá vàng hôm nay
cập nhật lúc 08:55 - 31/08/2016
Tỷ giá ngoại tệ
Ngoại tệ VNĐ
USDĐô Mỹ22.330,00
EUREuro24.975,15
AUDĐô Úc16.855,43
CADĐô Canada17.149,04
CHFThụy Sĩ22.823,81
GBPBảng Anh29.311,65
JPYYên Nhật217,54
Tỷ giá hôm nay
cập nhật ngày 31/08/2016
  • VN
  • USA
  • EU
  • ASIA
  • VN-Index
    0.48%
    3.23
    672.67
  • HNX-Index
    0.57%
    0.47
    83.68
  • VS 100
    -0.95%
    -2.01
    210.53
  • VS-Large Cap
    0.45%
    1.34
    301.24
  • VS-Mid Cap
    0.68%
    0.57
    84.80
  • VS-Small Cap
    0.39%
    0.13
    33.26
  • VS-Micro Cap
    -0.17%
    -0.06
    35.51
  • UPCOM
    0.5%
    0.27
    55.65
  • VN30
    0.8%
    4.97
    661.20
  • VN50
    0.2%
    0.96
    516.46
Đưa kiến thức chứng khoán phái sinh đến nhà đầu tư đại chúng

Chiều 30/8/2016, Trung tâm Nghiên cứu Khoa học và Đầu tư chứng khoán (SRTC) thuộc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCK) đã phối hợp với CTCP Chứng khoán MB (MBS) tổ chức Hội nghị Thị trường chứng khoán phái sinh Việt Nam - Cơ hội và thách thức cho các nhà đầu tư của MBS tại TP. Hải Phòng.

  • Thoi su 24h298 Cau be 11 tuoi tu tu vi ko co quan ao moi
    Thời sự 24h(29/8): Cậu bé 11 tuổi tự tử vì ko có quần áo mới

    Có một đứa trẻ 11 tuổi vừa tự tử, thưa ông Giời; Kỳ lạ thùng niêm phong tôm tiêm tạp chất, trở thành "sạch" sau 1 đêm; Bàng hoàng thanh niên tay cầm điện thoại, chết ngồi bên đường; Bệnh nhân nhiễm HIV giật kéo đe dọa bác sĩ; Quảng Nam: Loa phát thanh xã nhiễu sóng tiếng Trung Quốc

  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t