Kinh doanh nhà cho thuê: Lợi nhuận cao, dễ trốn thuế

Cho thuê nhà giá cao nhưng khai báo giá thấp; làm hợp đồng cho mượn nhà mặc dù cho thuê; thành lập công ty, sau đó người có nhà cho thuê đứng tên kinh doanh... Đó là những kiểu "lách luật" cơ bản của người có nhà cho thuê nhằm mục đích trốn thuế.

Điều đáng nói là, việc trốn thuế diễn ra ngang nhiên trước các cơ quan chức năng, gây thiệt hại không nhỏ cho nguồn thu ngân sách nhà nước.

Cho thuê 10 triệu - khai báo 2 triệu

Cho thuê nhà là loại hình kinh doanh lợi nhuận cao nhưng đồng thời người có nhà cho thuê cũng có thể trốn thuế một cách dễ dàng nhất.

Đơn cử, trường hợp anh Thành Huy ở khu đô thị Mỹ Đình, cho khách hàng Hàn Quốc thuê căn hộ trên 110m2 với số tiền 600USD/tháng. Tuy nhiên, khi kê khai nộp thuế, anh Huy chỉ khai với mức giá là 2 triệu đồng/tháng.

Anh Huy cho biết, để đảm bảo sự chặt chẽ anh phải làm 2 dạng hợp đồng cho thuê nhà. Một dạng thanh toán thực, một dạng để thanh toán với cơ quan thuế. Làm như vậy, số tiền mà anh Huy phải đóng cho cơ quan thuế chỉ bằng 1/5 lần so với số thực phải đóng.

Anh Huy bộc bạch: "Chẳng dại gì mà "đưa đầu vào máy chém" trong khi mọi người đều có thể trốn được".

Chị Tú Anh ở Ngọc Khánh cũng có một căn nhà gần 200m2 cho thuê với giá 12 triệu đồng/tháng. Để trốn thuế, chị đã làm giấy tờ cho mượn nhà. Thủ tục rất đơn giản, 2 bên ra UBND phường làm giấy tờ xác nhận việc cho mượn. "Việc làm đó có lợi cho cả hai bên mà không cơ quan chức năng nào có thể "sờ gáy" được", chị Tú Anh bộc bạch.

Ở phường Cống Vị, quận Ba Đình có trường hợp chủ nhà cho thuê nhà 800 USD/tháng. Cơ quan chức năng biết rõ điều đó nhưng vẫn không thể thu được thuế bởi người có nhà cho thuê uỷ quyền cho người anh rể đứng lên thu tiền.

Theo quy định của pháp luật thì người đứng giấy uỷ quyền không đủ tư cách pháp nhân để nộp thuế. Theo tính toán của Chi cục Thuế quận Ba Đình, con số nợ thuế của trường hợp này hiện đã lên đến vài trăm triệu đồng.

Một loại hình kinh doanh nhà cho thuê cũng rất phát triển nhưng tỉ lệ trốn thuế cũng rất cao, đó là các hộ gia đình xây nhà cấp 4 để cho thuê. Đối tượng thuê nhà là sinh viên, người lao động tại các KCN Bắc Thăng Long (huyện Đông Anh), "Làng sinh viên" tại phường Dịch Vọng Hậu (quận Cầu Giấy)...

Biết vi phạm, nhưng đành bó tay

Ông Lê Ngọc Hồ - Phó Chi cục Thuế Ba Đình cho biết, hình thức trốn thuế phổ biến hiện nay của người có nhà cho thuê nhà là cho mượn nhà. Sau đó là hình thức kê khai giảm so với tổng giá trị hợp đồng.

Ngoài ra, với những người có nhà cho thuê nhưng lại đến nơi khác ở hoặc ở tỉnh khác, ở nước ngoài... thì cơ quan thuế cũng đành chịu. "Mặc dù các cơ quan chức năng biết rất rõ việc trốn thuế nhưng đến nay vẫn chưa tìm ra biện pháp xử lý", ông Hồ bức xúc nói.

Quận Ba Đình hiện có trên 1.000 hộ có nhà cho thuê đã được quản lý thu thuế. Tuy nhiên, theo ông Trần Văn Tú, Đội trưởng Đội thanh tra 1 - Chi cục Thuế Ba Đình, thất thu trong việc cho thuê nhà hiện chiếm tỉ trọng không nhỏ. Mặc dù năm nào quận cũng rà soát việc cho thuê nhà đến từng tổ dân phố nhưng hiệu quả không được như mong muốn.

Đơn cử, ở khu vực đường đê La Thành, địa điểm lý tưởng mà chủ nhà thường cho thuê nhà để kinh doanh đồ gỗ, rất nhiều lần các cơ quan chức năng đến thu thuế nhưng đành bó tay vì không có chủ nhà ở đó.

Theo Chi cục Thuế Ba Đình, trong 10 tháng đầu năm 2006 thanh tra quận đã xử lý 5 vụ, truy thu, phạt hành chính trên 100 triệu đồng từ những hợp đồng có nhà cho thuê nhưng trốn thuế. Tuy nhiên, đây chỉ là con số rất nhỏ so với con số trốn thuế trong thực tế. Và điều đáng nói là, những vi phạm thường chỉ được phát hiện, xử lý khi xảy ra các tranh chấp, khiếu kiện.

Theo ý kiến đại diện của một số cơ quan thuế, để ngăn chặn hành vi trốn thuế với những người có nhà cho thuê, ngoài ý thức của người dân thì rất cần sự phối hợp với chính quyền các cấp (thanh tra quận, công an phường, UBND phường, tổ dân phố...) trong việc kiểm tra các hộ cá thể có nhà cho thuê.

Ngoài ra, khi cấp đăng ký kinh doanh các cơ quan chức năng cũng cần thẩm định xem việc cho thuê có hợp pháp hay không...

Thu Huyền - (Lao Động)