Khi nào xăng dầu tăng giá?

Việt Nam xuất khẩu dầu thô đồng thời cũng nhập xăng dầu các loại

Những bất ổn chính trị thế giới tác động trực tiếp đến giá dầu

Theo lý giải của các chuyên gia kinh tế Mỹ, dầu thô là một loại thương phẩm chiến lược do giá cả bị chi phối bởi yếu tố chính trị. Biến động về giá dầu không chỉ tùy thuộc vào yếu tố cung cầu. Trước mắt thì tình hình an ninh tại Trung Đông đã ảnh hưởng đến giá cả. Thứ nhất là dàn bơm dầu ngoài khơi Iraq bị tấn công, sau đó đến lượt một trung tâm hóa chất và dầu hỏa của Ả Rập Xê Út bị khủng bố, và thứ ba, viễn ảnh đầy bất ổn từ nay đến 30/6 (ngày chuyển giao quyền lực tại Iraq) cũng khiến giá dầu tăng vọt.

Theo dự báo của Cơ quan Năng lượng quốc tế, trong dài hạn, nguyên do chính dẫn tăng giá dầu là các nền kinh tế đang phát triển, đặc biệt châu Á, đã đạt tốc độ tăng trưởng khả quan nên có nhu cầu tiêu thụ dầu khí cao hơn.

Lý do ngắn hạn thì sau 2 năm suy giảm, kể từ năm 2003 kinh tế thế giới đã khởi sắc nhờ sự hồi phục của kinh tế Mỹ, Nhật Bản và cả EU. Vì sản xuất hồi phục nên các nước tiêu thụ dầu nhiều hơn, số cầu đó đã nâng giá dầu thô. Từ 2 năm nay, đồng USD sụt giá, các nước xuất khẩu dầu thu về USD bị mất giá từ 15 đến 19%. Sau cùng là lý do an ninh tại Trung Đông (nơi có trữ lượng dầu hỏa lớn nhất) vẫn chưa vãn hồi. Dù rằng, Bộ trưởng Dầu hỏa Ali al-Naimi của Arabia Saudi (nước cung cấp 10% lượng dầu cho thế giới) đã tuyên bố: "Chúng tôi không muốn thấy giá dầu tăng cao tới mức gây ảnh hưởng xấu cho sự tăng trưởng kinh tế thế giới hoặc cho nhu cầu dầu hỏa. Nhu cầu về dầu hỏa, nhất là ở châu Á, đã và sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới".

Tình hình căng thẳng ở Iraq cũng như xung đột tại Israel cũng làm các nước lo ngại. Những yếu tố đó đều làm dầu thô lên giá. Iraq là nước có trữ lượng dầu thứ nhì sau Ả Rập Xê Út thì vẫn chưa khai thác được ưu thế của mình, mới chỉ cung cấp được chừng 2 triệu thùng mỗi ngày với nhiều bất trắc. Vì vậy trong tương lai giá dầu thô sẽ còn biến động bất ngờ.

Khi nào xăng dầu trong nước tăng giá?

Ở thị trường Việt Nam, theo tính toán của các đơn vị nhập khẩu xăng dầu, hiện nay cứ một lít xăng hoặc dầu bán ra thị trường, họ phải chịu lỗ từ 600đ - 1.000đ. Trong 4 tháng đầu năm, Tổng công ty Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) tiếp tục lỗ 680 tỉ đồng, Công ty Dầu khí TP.HCM (Saigon Petro) lỗ 105 tỉ đồng. Đây là 2 đơn vị cung ứng xăng dầu lớn nhất cho thị trường. Lãnh đạo Saigon Petro cho hay công ty đang lâm vào tình trạng thiếu vốn nghiêm trọng! Công ty Xăng dầu khu vực II (Petrolimex Saigon) thì cho biết đã phải cắt giảm lương cán bộ công nhân viên khoảng 20% để giảm chi phí.

Theo phản ảnh từ các công ty kinh doanh xăng dầu lớn, hiện nay đã xuất hiện tình trạng hút hàng, nhiều đại lý liên tục đề nghị tăng sản lượng cung cấp. Mặt khác, cũng xảy ra tình hình một số đại lý của các đơn vị nhập khẩu đầu mối này sang xin làm đại lý của đơn vị đầu mối khác do không mua được hàng. Điều đó cho thấy lại manh nha xuất hiện tình trạng đơn vị này đơn vị kia hạn chế bán hàng ra. Cách đây vài năm, khi tình hình này xảy ra đã gây nên cơn sốt khan hiếm xăng dầu. Do giá xăng dầu của Việt Nam hiện đang thấp hơn một số nước chung quanh nên hiện tượng buôn lậu xăng dầu qua biên giới Campuchia cũng đang tăng lên.

Số tiền mà Nhà nước phải bù lỗ do giá xăng dầu thế giới tăng cao trong 2 tháng đầu năm đã vượt con số 1.000 tỉ đồng. Nhà nước vừa mới công bố giá định hướng xăng dầu hồi cuối tháng 2 nhưng thực chất là quyết định tăng giá bán lẻ ngoài thị trường. Rất nhiều ý kiến cho rằng không thể tiếp tục tăng giá xăng dầu một lần nữa trong bối cảnh giá nhiều mặt hàng đã không ngừng leo thang trong thời gian qua. Nhưng liệu chúng ta có thể gắng gượng đi ngược lại với quy luật thị trường được trong bao lâu?

Minh Thục - Minh Khuê