Khảo sát tiền lương quy mô lớn nhất tại Việt Nam

Ông Davi Peter Jensen, Giám đốc điều hành Công ty Navigos Group.

“Vietnam Salary Survey 2005” bắt đầu tiến hành từ cuối tháng 1 với sự tham gia của 800 doanh nghiệp. TS đã có cuộc trao đổi với ông Davi Peter Jensen, Giám đốc điều hành Công ty Navigos Group - đơn vị thực hiện cuộc khảo sát tiền lương này.

- Trước đây, đã có 2 cuộc khảo sát về chế độ tiền lương tại Việt Nam. Tuy nhiên, quy mô của nó còn quá khiêm tốn, mới chỉ giới hạn trong khoảng 10-13 ngành nghề với tổng số chưa đầy 200 doanh nghiệp. Vì thế, kết quả chưa thể hiện được một cái nhìn chung về chế độ tiền lương tại Việt Nam.

Đây là lần đầu tiên chúng tôi khảo sát tại Việt Nam. Tuy “Vietnam Salary Survey 2005” chỉ nhằm vào các đối tượng là doanh nghiệp ngoài quốc doanh nhưng là chương trình lớn nhất và duy nhất khảo sát cả 2 khối doanh nghiệp trong và ngoài nước. Hơn nữa chương trình còn được thực hiện trên phạm vi khá rộng, với nhiều ngành nghề. Hy vọng chúng tôi sẽ nhận được những kết quả có tính chất khái quát hơn.

- Doanh nghiệp sẽ được gì qua đợt khảo sát này?

- Để phát triển ổn định, doanh nghiệp cần phải có tình trạng nhân lực ổn định. Và để có được nguồn nhân lực tốt, cần phải biết trả lương bao nhiêu. Nếu cao quá, doanh nghiệp sẽ bị thiệt. Còn không tương xứng, người tài sẽ ra đi. Hiện ở Việt Nam, trong việc cạnh tranh nhân lực, các doanh nghiệp liên doanh và nước ngoài đang có lợi thế. Trên thực tế, không một doanh nghiệp nào tránh được tình trạng mất nhân tài. Vì thế, vấn đề ở chỗ phải biết nguy cơ mất như thế nào. Một doanh nghiệp mạnh phải biết mức lương bao nhiêu đủ để giữ và kiếm nhân tài.

Kết quả của các cuộc khảo sát chế độ lương sẽ tập hợp số liệu về lương, cho phép phân tích và so sánh các yếu tố như lương trước và sau thuế, khen thưởng, trợ cấp và chế độ phúc lợi của hàng trăm vị trí công việc khác nhau trong mọi ngành nghề. Ngoài ra, cuộc khảo sát còn trả lời các câu hỏi: Làm sao để tăng tính cạnh tranh của chính sách lương bổng? Mức tăng lương thế nào là hợp lý? Công ty sẽ mất người tài ở những vị trí nào? Doanh nghiệp đang trả lương quá thấp hay quá cao và cách nào để tối đa hoá chính sách nhân sự.

Đối với nền kinh tế phát triển nhanh như Việt Nam, tốc độ tăng trưởng GDP tác động đến thị trường trên nhiều phương diện, trong đó có chế độ lương bổng. Cùng với tốc độ tăng trưởng GDP, lương của các doanh nghiệp Việt Nam tăng ở mức 7%/năm. Lương tăng làm phát sinh nhiều thử thách và chính sách và cơ chế nhân sự. Điều này thể hiện qua qua tỷ lệ nghỉ việc cao hơn bao giờ hết.

- Trong khuôn khổ cuộc khảo sát, ông nhận xét như thế nào về chế độ tiền lương hiện nay ở Việt Nam?

- Ở khối doanh nghiệp ngoài quốc doanh, có một điểm chưa hợp lý là sự chênh lệch giữa lao động phổ thông và các vị trí cao trong doanh nghiệp như trưởng phòng hay giám đốc còn quá lớn. Một công nhân trình độ sơ cấp, lương mỗi tháng chỉ khoảng 500-700 nghìn đồng. Trong khi đó, lương một giám đốc có thể tới 5.000 USD. Tuy nhiên, khoảng cách này sẽ rút ngắn dần.

Giá trị của kết quả khảo sát sẽ tồn tại tùy theo mức tăng trưởng GDP. Ở các nước phát triển, tốc độ phát triển của nền kinh tế không cao, cần phải khảo sát chế độ tiền lương theo định kỳ khoảng 2 năm/lần. Còn tại những nước đang phát triển như Việt Nam, tốc độ tăng trưởng khá nhanh, nên kết quả của mỗi cuộc khảo sát chỉ đặt giá trị trong 1 năm. Nếu có nhiều cuộc khảo sát đại loại như “Vietnam Salary Survey” được tiến hành, chúng ta sẽ có một cái nhìn tổng quát về tốc độ tăng trưởng của lương trong từng nhóm ngành nghề, từng doanh nghiệp. Đây sẽ là những con số rất ý nghĩa khi đánh giá mức tăng trưởng của nền kinh tế.

- Công ty sẽ làm thế nào để đảm bảo tính khách quan và chính xác của kết quả cuộc khảo sát?

- Việc số liệu của cuộc khảo sát chính xác đến mức nào, tất nhiên, chúng tôi phải có những hình thức thẩm định. Người được phỏng vấn phải ở những vị trí có chức năng quản lý nhân sự. Nếu một doanh nghiệp đưa ra mức lương cao quá hoặc thấp quá so với mặt bằng chung, chúng tôi sẽ phải đặt dấu hỏi và tìm cách trả lời câu hỏi đó bằng các cuộc điều tra riêng của công ty. Có thể bằng cách trắc nghiệm hoặc trực tiếp điều tra. Tuy nhiên, để có lợi cho mình, chính doanh nghiệp cũng cần đưa ra những thông tin chính xác.

Tuấn Dũng