Thứ hai, 17 Tháng mười một 2003, 08:15 GMT+7

Hợp tác xã: hành chính hay doanh nghiệp?

Xét về thực tế phát triển kinh tế nói chung và hợp tác xã (HTX) nói riêng trong mấy năm qua chứng tỏ Luật HTX cùng các chính sách phát triển kinh tế hợp tác đã chưa phát huy được tác dụng như mong muốn.

Cũng như loại hình kinh doanh khác, HTX có những điểm lợi và bất lợi riêng của nó. Bản chất của HTX nhấn mạnh đến “sự bình đẳng” của từng xã viên không phân biệt đóng góp thực tế của họ; không chú trọng nhiều đến mối quan hệ thuận giữa đóng góp, năng lực và lợi ích được hưởng.

Vì vậy, HTX chưa phải là mô hình phù hợp khuyến khích lợi ích cá nhân, lấy lợi ích cá nhân làm động lực chính để phát triển. HTX có thể phù hợp với các hoạt động kinh tế đã “chuẩn hóa”, độ rủi ro thấp và không cần nhiều đến nghiên cứu, sáng tạo để phát triển. Mức độ phát triển kinh tế hiện nay chưa tạo ra nhu cầu xã hội đủ để HTX hình thành và hoạt động đúng với nguyên tắc của nó.

Trong khi số lượng HTX, nhất là HTX dịch vụ nông nghiệp, giảm thì số lượng và qui mô (về vốn, lao động) của trang trại tăng lên rất nhanh trên nhiều vùng cả nước, và trong thời kỳ 1991-1999 số lượng doanh nghiệp tư nhân mới được thành lập hằng năm gấp gần 10 lần số HTX mới thành lập.

(Hiện nay số doanh nghiệp mới thành lập gấp 30-40 lần so với số HTX; qui mô vốn bình quân của doanh nghiệp mới thành lập lớn gấp 3-4 lần so với HTX).

Trong hơn 17 năm qua, HTX đã và đang chuyển đổi cùng với sự chuyển đổi chung sang cơ chế thị trường của cả nền kinh tế. Để định hướng cho tiếp tục chuyển đổi, cần xem xét và tính đến một số điểm sau đây.

Trước hết, HTX phải được khẳng định là một trong nhiều loại hình doanh nghiệp, một trong nhiều hình thức tổ chức kinh doanh của kinh tế thị trường với những đặc điểm, lợi và bất lợi của nó. Xét về sở hữu thì HTX thuộc sở hữu tư nhân, của những thành viên.

Vì vậy, HTX cũng như loại hình doanh nghiệp khác tồn tại độc lập, tách biệt không chỉ với các pháp nhân khác mà còn tách biệt cả với các cấp chính quyền.

Trong xây dựng và thực thi luật pháp, chính sách HTX cũng phải được đối xử bình đẳng; có nghĩa là không dành ưu đãi khác (nhiều hơn hoặc ít hơn trên tất cả các mặt: chính trị, tinh thần, kinh tế và xã hội) và riêng biệt cho HTX, xã viên và những người làm việc trong HTX, đồng thời HTX cũng như loại hình doanh nghiệp khác không bị các cấp chính quyền “công cụ hóa” thành bộ phận và thực hiện các chức năng của các cấp chính quyền. Trường hợp có yêu cầu trợ giúp HTX thì đặt nó trong chương trình trợ giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Tóm lại, HTX cần được đối xử công bằng, bình đẳng, phải cạnh tranh để tồn tại và phát triển trong cơ chế thị trường. Dù có khác nhau về nguyên tắc tổ chức, nhưng hiệu quả và năng lực cạnh tranh vẫn là yếu tố quyết định thành - bại của HTX.

Cuối cùng, trong xây dựng luật về HTX, cần phải đa dạng hóa loại hình HTX; đồng thời áp dụng linh hoạt và có chọn lọc các nguyên tắc cơ bản của HTX cho phù hợp với điều kiện cụ thể về kinh tế, chính trị, xã hội, lịch sử và xã hội của nước ta.

Cũng như hầu hết các nước khác, không phải những nguyên tắc cơ bản của HTX đều phải được áp dụng nguyên vẹn và không thay đổi.

“Dân chủ” trong quản lý HTX không nhất thiết phải là “mỗi xã viên, một phiếu bầu” không tính đến đóng góp cổ phần của xã viên; “công bằng” không nhất thiết là phải có giới hạn tối đa số vốn góp của từng xã viên và phân chia lợi ích đồng đều giữa các xã viên mà không tính đến mức độ góp vốn cổ phần và đóng góp khác của họ; như loại hình doanh nghiệp khác, HTX không nhất thiết phải bó hẹp trong địa bàn dân cư và vùng lãnh thổ...

Kinh nghiệm ở các nước khác cho thấy áp dụng linh hoạt (không cứng nhắc như hiện nay ta đang theo đuổi) sẽ làm đa đạng hóa loại hình HTX, tạo thêm dư địa và động lực cho HTX phát triển, cạnh tranh được với các loại hình doanh nghiệp khác. Trên thực tế nguyên tắc tổ chức, hoạt động và quản lý của không ít HTX ở nước ta hiện nay đã có thay đổi và tách biệt nhất định với nguyên tắc truyền thống của HTX.

NGYỄN ĐÌNH CUNG

Việt Báo

TIN Kinh Tế NỔI BẬT

Sân bay Long Thành: Chưa xây đã có “ma trận” thông tin bủa vây

Được mong đợi sẽ đưa thị trường hàng không Việt “bay cao”, tuy nhiên sân bay Long Thành với số vốn đầu tư 7,8 tỷ USD lại đang bị bủa vây bởi “ma trận” thông tin.

Nhận xét tin Hợp tác xã: hành chính hay doanh nghiệp?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Hợp tác xã: hành chính hay doanh nghiệp? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Hop tac xa hanh chinh hay doanh nghiep ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Hợp tác xã: hành chính hay doanh nghiệp? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Kinh Tế của chuyên mục Kinh Tế.

Cooperatives: administration or business?
Cooperative Law, economic development, not necessarily, cooperatives, businesses, types, members, rules, administrative, practical, into, of, say, to, work

terms of actual general economic development and cooperatives (cooperatives) in particular in recent years proved Cooperative Law and other economic policies for development cooperation was not to promote the desired effect ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.