Giá cả 6 tháng cuối năm: Khó lường

CPI giảm nhanh vượt qua kỳ vọng

Theo dõi sát sao diễn biến của chỉ số giá tiêu dùng (CPI) từ năm 2007 đến nay, chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cho rằng, CPI của Việt Nam đang trong vòng luẩn quẩn, cứ hai năm tăng cao thì sẽ có một năm tăng thấp. Năm nay, qua diễn biến giá cả 6 tháng đầu năm có thể thấy, CPI đang trong giai đoạn tăng thấp nhất.

Ông Long vừa mừng lại vừa lo khi nhìn vào chỉ số lạm phát 6 tháng đầu năm. Mừng vì lạm phát thấp, giá giảm có lợi cho người tiêu dùng, nhưng lo vì lạm phát thấp không phải do hiệu quả của hoạt động sản xuất kinh doanh hay do tăng năng suất, giảm chí phí, hạ giá thành sản phẩm mà do sản xuất đình đốn, doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn, hàng tồn kho cao.

“Giảm được lạm phát bằng cách này rõ ràng không bền vững và bây giờ không còn là kiềm chế lạm phát nữa mà phải là kiểm soát lạm phát”, ông Long nhấn mạnh.

Còn theo chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong, sự giảm sút CPI thời gian qua nhanh tới mức vượt qua cả kỳ vọng, đặt ra cả câu hỏi lớn cho của Chính phủ, doanh nghiệp cũng như người dân. Ngay cả các chuyên gia kinh tế cũng phải ngỡ ngàng.

“Giá cả xuống thấp vì năm trước đã tăng quá cao, hơn cả mức chịu đựng của người tiêu dùng vì vậy năm nay phải xuống. Nhưng loại trừ yếu tố tích cực thì việc CPI giảm còn bộc lộ những tiêu cực của nền kinh tế”, ông Phong cho biết.

Có nhiều nguyên nhân, trong đó, theo ông Phong, tổng cầu giảm cần được nhắc tới bởi nó gắn liền với sự trì trệ của một số ngành, lĩnh vực sản xuất cũng chỉ bởi lý do không có tiền trong khi một lượng vốn lớn đã được đưa ra.

“Lượng tiền được Ngân hàng Nhà nước cung ứng ra thị trường tới 300.000 tỷ đồng nhưng chỉ quanh quẩn giải quyết các vấn đề của ngân hàng như mua ngoại tệ, trái phiếu, xử lý thanh khoản cho ngân hàng yếu kém… mà không thể đi vào nền kinh tế”, ông Phong bày tỏ.

Trong khi đó, ông Vũ Vinh Phú- Chủ tịch Hiệp hôi siêu thị Hà Nội lại cho rằng, chính khu vực bán lẻ đang phải “hứng chịu” những thiệt thòi của diễn biến giá cả thời gian qua.

Theo đó, 6 tháng đầu năm tổng doanh thu và tiêu thụ bán lẻ chỉ tăng 6,5% thấp hơn rất nhiều so với mức 8-11% những năm trước đây.

“Doanh số bán lẻ của các siêu thị đã giảm từ 10-12% không chỉ vậy, còn giảm trong cơ cấu giỏ hàng, số lần đến siêu thị và cả trị giá mặt hàng mua đều đã giảm đáng kể”, ông Phú cho biết.

Cuối năm khó lường

Theo nhiều chuyên gia, CPI từ nay đến cuối năm sẽ tăng bao nhiêu, diễn biến ra sao thực sự đang là bài toán khó.

Ông Ngô Trí Long tính toán, hiện tại sau 6 tháng, CPI chỉ tăng 2,52% nghĩa là so với mục tiêu cao nhất là 9% thì còn tới 6,48% dư địa.

“Việc dự đoán tình hình giá cả cho cả năm có vẻ khó khăn hơn khi chỉ số giá tiêu dùng đang diễn biến không theo quy luật”, ông Long nói.

Nếu theo quy luật, sau Tết Nguyên đán giá tiêu dùng tăng mạnh rồi giảm dần và ổn định thì nay sụt giảm mạnh bất thường. Ngoài ra, tăng trưởng tín dụng cũng sẽ là yếu tố tác động đến chỉ số giá tiêu dùng.

Theo ông Long, Ngân hàng nhà nước đề ra mức tăng trưởng tín dụng cả năm đạt 10% là hợp lý, song vấn đề ở chỗ khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp như thế nào? Nếu không cải thiện được hàng tồn kho thì việc hấp thụ vốn sẽ rất khó khăn.

“Khi đó, sản xuất tiếp tục đình đốn và CPI tiếp tục thấp, kinh tế có chiều hướng suy giảm. Khả năng CPI tháng tới có thể tiếp tục giảm hoặc tăng rất thấp và sẽ kéo dài cho đến cuối năm”, ông Long nhận định.

Với ông Phong, triển vọng kinh tế Việt Nam của năm 2012 là rất lớn nhưng cùng đó, còn rất nhiều quan ngại như: Việt Nam cũng phải đối diện với sức ép lạm phát do khả năng mất giá các đồng tiền chủ chốt trên thế giới. Hay như, sức ép tăng CPI vẫn còn hiển hiện do xu hướng từ thắt chặt sang nới lỏng chính sách tiền tệ tín dụng.

“Trong khi cần chi phí tài chính to lớn hỗ trợ doanh nghiệp vượt khó nếu không cẩn trọng chúng ta dễ phá vỡ thành quả kiềm chế lạm phát thời gian qua”, ông Phong cho biết.

Bên cạnh đó, làn sóng tăng giá các mặt hàng thiết yếu, nhất là các mặt hàng doanh nghiệp độc quyền như điện, nước xăng dầu vẫn còn tiềm tàng vì phần lớn phụ thuộc tình hình giá của thế giới.

“Những nhân tố trên khiến mục tiêu kiềm chế CPI ở mức 6-8% trong năm nay dễ trở nên mong manh hơn nếu thiếu sự phối hợp đồng bộ và hiệu quả từ nhiều phía và nhiều công cụ, giải pháp”, ông Phong nói.