Đầu tư qua quỹ: 5 bất lợi và 3 khuyến nghị

Lời hứa về khả năng nới lỏng thuế đã như một động lực thúc đẩy các công ty quản lý quỹ liên tiếp lên tiếng về những bất cập chính sách.

Thành lập năm 2003, CTCP Quản lý Quỹ đầu tư Việt Nam (VFM) là công ty quản lý quỹ trong nước đầu tiên hoạt động tại Việt Nam. Sau nhiều năm lăn lộn với một ngành kinh doanh còn rất mới tại Việt Nam, VFM nhận diện rõ nét những bất cập về chính sách thuế đang gây khó khăn cho hiện thực hóa một chủ trương quan trọng của Bộ Tài chính, Ủy ban chứng khoán Nhà nước là khẩn trương gia tăng đội ngũ NĐT tổ chức chuyên nghiệp cho TTCK.

Theo đó, chính sách thuế hiện tại đang khiến NĐT đầu tư qua quỹ đầu tư (QĐT) gặp ít nhất 5 bất lợi so với hình thức họ đầu tư trực tiếp vào TTCK. Với tâm nguyện tiếp tục đóng góp cho sự phát triển của ngành quỹ Việt Nam, VFM đưa ra 3 khuyến nghị chính sách để khắc phục những bất cập của chính sách thuế. ĐTCK xin lược đăng ý kiến của CTCP Quản lý quỹ đầu tư Việt Nam (VFM).

Thuế “ngáng chân” NĐT bỏ tiền vào quỹ

Theo Công văn 10945/BTC-TCT ngày 19/8/2010 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với việc chia lợi tức của QĐT chứng khoán, thì trường hợp QĐT chứng khoán chia lợi tức cho các tổ chức đầu tư, phần lợi tức được chia của tổ chức đầu tư (không phân biệt tổ chức đầu tư trong nước hay tổ chức đầu tư nước ngoài) thuộc đối tượng chịu thuế TNDN (trừ phần lợi tức được chia ở khâu trước và lãi trái phiếu thu được từ trái phiếu thuộc diện miễn thuế theo quy định của pháp luật) với mức thuế suất 25%.

Trong khi đó, theo Thông tư 84/2008/TT-BTC ngày 30/9/2008 của Bộ Tài chính hướng dẫn khấu trừ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với thu nhập từ đầu tư vốn (trừ lãi tiền gửi nhận được từ ngân hàng, tổ chức tín dụng và lãi trái phiếu do Chính phủ Việt Nam phát hành), thì NĐT cá nhân bị khấu trừ với mức thuế suất 5%.

Như vậy, với quy định hiện hành, cũng như dự thảo Thông tư hướng dẫn về thuế GTGT, thuế TNDN và thuế TNCN đối với lĩnh vực chứng khoán, mà Bộ Tài chính đang xây dựng, thì khi nhận lợi tức từ QĐT chứng khoán, NĐT tổ chức bị khấu trừ thuế 25% trên lợi tức và mức thuế này đối với NĐT cá nhân là 5%. Trong khi nếu NĐT trực tiếp đầu tư vào chứng khoán, thì chỉ khấu trừ tỷ lệ % thuế thấp hơn. Điều này khiến NĐT đầu tư qua QĐT chịu ít nhất 5 bất lợi so với hình thức họ đầu tư trực tiếp.

Thứ nhất, là bất lợi mà tổ chức đầu tư nước ngoài phải gánh chịu. Với thu nhập hình thành lợi tức là lãi các trái phiếu khác, họ bị khấu trừ 25% thuế trên lợi tức nhận được từ QĐT, trong khi chỉ bị khấu trừ 5% thuế trên trái tức nếu họ trực tiếp đầu tư vào trái phiếu.

Thứ hai, đối với thu nhập hình thành lợi tức là lãi tiền gửi, thì tổ chức đầu tư nước ngoài bị khấu trừ 25% thuế trên lợi tức từ QĐT, nhưng chỉ phải khấu trừ 5% thuế trên lãi tiền gửi nếu họ trực tiếp gửi tiền.

Thứ ba, là bất lợi liên quan đến thuế chuyển nhượng chứng khoán. Giả định mức lợi nhuận kỳ vọng trước thuế là 10%, thì tổ chức đầu tư nước ngoài bị khấu trừ 25% thuế trên mức lợi nhuận kỳ vọng nhận được nếu đầu tư thông qua QĐT, trong khi chỉ phải khấu trừ 0,1% thuế trên doanh thu nếu họ trực tiếp mua bán chứng khoán.

Ví dụ: NĐT đầu tư vào chứng khoán A với giá mua là 1.000.000 đồng. Sau 1 năm, bán với giá 1.100.000 đồng. So sánh hiệu quả đầu tư giữa trường hợp trực tiếp đầu tư và đầu tư thông qua QĐT, thì hoàn tất quá trình đầu tư, tổ chức nước ngoài đạt ROE là 9,89% nếu tự đầu tư và chỉ đạt 7,4% nếu đầu tư thông qua QĐT, bị thiệt 2,49%.

Các công ty quản lý quỹ liên tiếp lên tiếng về những bất cập chính sách.

Thứ tư, là bất lợi về thuế chuyển nhượng chứng khoán đối với cá nhân (gồm cá nhân cư trú và không cư trú). Theo đó, giả định mức lợi nhuận kỳ vọng là 10%, thì họ bị khấu trừ 5% thuế trên mức lợi nhuận kỳ vọng nhận được nếu đầu tư thông qua QĐT, trong khi chỉ phải khấu trừ 0,1% thuế trên doanh thu nếu cá nhân trực tiếp mua bán chứng khoán. Từ dữ liệu ở ví dụ trên, thì khi hoàn tất quá trình đầu tư, NĐT cá nhân đạt ROE là 9,89% nếu tự đầu tư và chỉ đạt 9,4% nếu đầu tư thông qua QĐT, bị thiệt 0,49%.

Thứ năm, là thiệt thòi về thuế chuyển nhượng chứng chỉ quỹ áp dụng cho cá nhân và tổ chức đầu tư nước ngoài hiện nay là 0,1%. Mức thuế này không phù hợp với tinh thần khuyến khích thu hút dòng vốn ngoại chảy vào TTCK Việt Nam.

3 khuyến nghị từ VFM

Để sớm khắc phục những bất cập trên, qua đó khuyến khích phát triển NĐT tổ chức cho TTCK trong chính sách thuế mới đang được Bộ Tài chính xây dựng, nên có sự hỗ trợ như sau:

Thứ nhất, nên miễn thuế đối với lợi tức được chia từ QĐT hoặc áp dụng thuế suất từng phần cho từng khoản thu nhập (giống như quy định thuế được áp dụng khi NĐT trực tiếp đầu tư) hình thành lợi tức từ QĐT.

Thứ hai, nên giảm 50% thuế chuyển nhượng chứng chỉ quỹ (còn 0,05%) cho tổ chức đầu tư nước ngoài và cá nhân.

Thứ ba, cũng cần xem xét miễn thuế đối với lợi tức được chia từ quỹ trái phiếu hoặc áp dụng thuế suất 5% giống như trường hợp NĐT trực tiếp đầu tư vào trái phiếu.

(Theo ĐTCK)