Có xóa được bao cấp với doanh nghiệp nhà nước?

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước, một chủ đề không mới nhưng dường như vẫn chưa có giải pháp nhất quán. Trong bài viết dưới đây, Phó Giáo sư Đào Xuân Sâm phân tích những hướng xử lý cơ bản.

Co xoa duoc bao cap voi doanh nghiep nha nuoc

Để vượt qua cục diện trì trệ kéo dài trong việc xoá bao cấp với Doanh nghiệp nhà nước (DNNN), trước hết cần nhận thức đúng thực chất; “Đó là cơ chế nhà nước công quyền đồng thời làm chức năng nhà đầu tư và điều hành sản xuất kinh doanh”. Trên thực tế cơ quan nhà nước chủ quản luôn là người điều hành DNNN về ba mặt: xác định nhiệm vụ, bảo đảm tài chính và xếp đặt nhân sự. Như vậy, có thể nói xoá cơ chế bao cấp với DNNN trước hết là sửa sai trong việc xác định chức năng nhà nước. Khi nhà nước bao biện đến cả hoạt động sản xuất kinh doanh như vậy thì một mặt không thể tránh khỏi thất bại trong sản xuất kinh doanh. Mặt khác, chính nhà nước lại không thể làm đúng chức năng đích thực của nhà nước công quyền, vì sa lầy vào công việc chủ quản quan liêu bao biện sự vụ, không tránh khỏi tham nhũng, lãng phí.

Lịch sử phát triển kinh tế mọi nơi trên thế giới đã luôn chứng tỏ và cảnh báo rằng việc trực tiếp đầu tư và điều hành sản xuất kinh doanh không phải là chức năng của cơ quan nhà nước công quyền. Ở nước ta, trước thời kỳ đổi mới, do chính sách xoá bỏ quan hệ thị trường và kinh tế dân doanh, nên nhà nước tất phải ôm toàn bộ chức năng nhà đầu tư và thống nhất điều hành từ sản xuất đến lưu thông phân phối và tiêu dùng; tức là thực thi cơ chế bao cấp với toàn bộ nền kinh tế và đời sống xã hội. Chính sách và cơ chế ấy đã đưa nền kinh tế đến khủng hoảng, suy sụp; tất yếu mở ra cuộc đổi mới phát triển nền kinh tế thị trường nhiều thành phần. Từ đó đã xoá bỏ cơ chế bao cấp với toàn bộ đời sống xã hội.

Xét riêng trong nền kinh tế sau mấy thập kỷ đổi mới, khu vực kinh tế dân doanh liên tục phát triển vươn lên nhanh chóng đã tạo thành nền kinh tế với cơ cấu mới về chất. Kinh tế dân doanh trong nước đã đạt tỷ trọng trên 40%; doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài gần 20%; doanh nghiệp nhà nước gần 40%. Sự biến đổi về cơ cấu thành phần kinh tế như vậy, xét về mặt tổ chức quản lý nền kinh tế là thể hiện xu hướng tất yếu tiến bộ: Chuyển mạnh chức năng tích luỹ, đầu tư và điều hành sản xuất kinh doanh từ nhà nước sang khu vực kinh tế dân doanh. Kinh tế dân doanh đã được giải phóng đã chứng tỏ có khả năng làm chức năng đó tốt hơn hẳn nhà nước, trước hết là trong lĩnh vực kinh doanh cạnh tranh. Trong khi đó nhà nước vẫn tiếp tục giữ cơ chế chủ quản bao biện bao cấp với DNNN. Chỗ khác chỉ là: nếu từ khoảng 1990 về trước là bao cấp hiện vật trong hoàn cảnh nhà nước rất túng thiếu; thì từ trên 10 năm gần đây là bao cấp dưới hình thức tài chính, hào phóng hơn rất nhiều.

Hiện nay tính bức bách của nhiệm vụ xoá bao cấp với DNNN trước hết do cơ chế ấy đã đưa tới những tổn thất quá lớn, làm mất khả năng phát triển nhanh, có hiệu quả và bền vững không chỉ với DNNN, mà còn với toàn bộ nền kinh tế. Hơn nữa tổn thất gây ra không chỉ về của cải, mà nghiêm trọng hơn là sự suy thoái về tổ chức và con người trong DNNN cũng như trong guồng máy lãnh đạo quản lý bên trên. Thách thức càng nặng nề hơn do đã kéo dài tình trạnh “nói nhưng không làm được” mà nguyên nhân do chưa có quyết sách và giải pháp đủ tầm.

Chỉ đến gần đây mới có một số quyết sách cơ bản tạo khả năng xoá bao cấp với DNNN; trong đó quan trọng nhất là chủ trương xoá bỏ chính sách phân biệt đối xử giữa các thành phần kinh tế, chính sách giành đặc quyền đặc lợi cho DNNN; và chính sách nhất quán chủ động hội nhập vào Tổ chức thương mại thế giới. Từ đó đã đưa ra giải pháp tầm chiến lược: xây dựng hệ thống Luật kinh tế và Luật kinh doanh áp dụng thống nhất với tất cả các loại hình doanh nghiệp. Việc thực hiện giải pháp chiến lược này đang vấp khó khăn lớn: việc sắp xếp, chuyển đổi DNNN sang loại hình doanh nghiệp có thể hoạt động theo Luật doanh nghiệp thống nhất sẽ không thể làm được, nếu vẫn giữ tính chất DNNN về sở hữu cũng như về tổ chức quản lý.

Đây là nguyên nhân trực tiếp đưa tới sự bế tắc kéo dài cho đến nay trong chuyển đổi DNNN cũng như trong đổi mới quản lý nhà nước về kinh tế, thể hiện trên hai mặt: Một là, Nhiều cơ quan nhà nước vẫn sa lầy trong chức năng chủ đầu tư và chủ quản quá nhiều DNNN và dự án đầu tư. Mọi giải phát đã và đang làm về “bỏ chủ quản” vẫn chỉ là di chuyển địa chỉ chủ đầu tư và chủ quản, chứ chưa thể giảm tải đi tới trút gánh nặng đó. Hai là, Sự trì trệ kéo dài trong việc chuyển DNNN sang công ty cổ phần và công ty trách nhiệm hữu hạn, do cổ phần hoá khép kín nội bộ, hoặc giữ cổ phần nhà nước khống chế, gắn liền với việc giữ nguyên cách tổ chức quản lý bên trong doanh nghiệp.

Để vượt khỏi cục diện trì trệ kéo dài đó, đã có rất nhiều kiến nghị công bố trên sách báo. Tổng quát lại, có hai vấn đề về phương hướng chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước cần được làm rõ và khẳng định.

Một, Nhà nước chủ động rút khỏi chức năng đầu tư và điều hành doanh nghiệp trong lĩnh vực kinh doanh cạnh tranh, theo phương châm nhà nước chỉ làm DNNN khi khu vực dân doanh chưa thể và chưa muốn làm. Sự nhất quán hướng này sẽ đẩy nhanh quá trình tạo lập kinh tế thị trường đầy đủ với khu vực dân doanh làm nền tảng trong kinh doanh cạnh tranh.

Hai, Dẫu sao vẫn còn không ít doanh nghiệp nhà nước, mà ở cấp Trung ương thường là những doanh nghiệp lớn rất quan trọng, và một số doanh nghiệp loại đặc biệt. Trong trường hợp này cũng không thể giữ cơ chế tổ chức quản lý cùng với chế độ chủ quản như hiện nay.

Nhất quán đi theo hướng xử lý cơ bản như vậy mới có thể lập phương án chuyển đổi DNNN trong lĩnh vực kinh doanh cạnh tranh, thật sự sang doanh nghiệp cổ phần hoạt động theo Luật doanh nghiệp thống nhất; cũng như lập phương án tổ chức quản lý số doanh nghiệp nhà nước còn lại. Nhiều nước trên thế giới có kinh nghiệm rất phong phú về những việc này, ngay ở nước ta cũng đã có kinh nghiệm thực tế với nhiều nhân tố mới, có thể tham khảo trong xây dựng phương án.

Chỉ khi xoá bỏ được cơ chế nhà nước công quyền đồng thời làm chức năng nhà đầu tư và điều hành sản xuất kinh doanh, chúng ta mới có thể thúc đẩy nhanh việc xây dựng đồng bộ nền kinh tế thị trường năng động, với sự quản lý nhà nước ngày càng lành mạnh, đủ sức chủ động thích nghi và vươn lên trong cuộc hội nhập và đua tranh phát triển vì sự nghiệp dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

  • Giáo sư Đào Xuân Sâm
Việt Báo
Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Video được xem nhiều nhất

Hướng dẫn phân biệt tôm sú tiêm tạp chất
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Kinh Tế NỔI BẬT

Đầu tư công kém hiệu quả, Hà Nội, TPHCM gần 'bét bảng'

Theo chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, báo cáo chỉ số Hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam (PAPI) là 'bức tranh trung thực' dựa trên đánh giá và trải nghiệm của người dân tại 63 tỉnh/thành phố. Mặc dù Hà Nội và TPHCM đã có nỗ lực cải thiện về hạ tầng giao thông, y tế, giáo dục…

Dòng vốn FDI của TP.HCM sụt giảm mạnh

Trong 4 tháng đầu năm 2016, dòng vốn FDI của TP.HCM đã sụt giảm hơn 50% so với cùng kỳ năm trước, theo số liệu của Cục Thống kê TP.HCM. ( Singapore, doanh nghiệp FDI, Nhật Bản, dòng vốn đầu tư, Hàn Quốc, Malaysia, TP.HCM)

Mua bán nợ gắn với tái cơ cấu doanh nghiệp

Hoạt động mua bán nợ của doanh nghiệp (DN) đã góp phần đẩy nhanh quá trình cổ phần hóa, sắp xếp lại DN, trong đó chủ yếu là DN nhà nước (DNNN), một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong tiến trình tái cơ cấu nền kinh tế.

Nhận xét tin Có xóa được bao cấp với doanh nghiệp nhà nước?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Có xóa được bao cấp với doanh nghiệp nhà nước? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Co xoa duoc bao cap voi doanh nghiep nha nuoc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Có xóa được bao cấp với doanh nghiệp nhà nước? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Kinh Tế.

There are clear subsidized state enterprises?
Dao Xuan Sam, state enterprises, Economy businesses, business, economy, management, associate professors, investors, subsidy, functions, mechanisms, production, organization , managing to do

Convert state-owned enterprises, a subject is not new but seem not to have a consistent solution. In the article below, Associate Professor Dao Xuan Sam analyze the user basic processing ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Kinh Tế


  • Thoi su 24h2804 Ca chet do thuy trieu do chua thuyet phuc
    Thời sự 24h(28/04): Cá chết do thủy triều đỏ chưa thuyết phục

    Xử lý nghiêm, thậm chí truy tố nếu để xảy ra ngộ độc do ăn cá chết; Nắng nóng bất thường tại TP.HCM: Trẻ nhỏ đổ bệnh, người già đột qụy; Chuyên gia phản bác nguyên nhân thuỷ triều đỏ làm chết cá; Phát hiện công nhân tráo đổi, làm mới hạn bánh quy hết date; Cháy chung cư ở Linh Đàm: Trẻ vạ vật ngủ ngoài đường

  • Thoi su 24h2704 Be trai bi me ep uong thuoc doc da chet
    Thời sự 24h(27/04): Bé trai bị mẹ ép uống thuốc độc đã chết

    Cá chết bất thường ở Vũng Áng: Thêm 5 thợ lặn nhập viện; Thảm án ở Hải Dương: Bé trai 8 tuổi bị mẹ đẻ ép uống thuốc độc đã chết; Giả mạo facebook nữ sinh bị cưa chân để lừa đảo: Lỗi tại nhà hảo tâm; Dân "tố" nước có mùi hôi, GĐ nước sạch bảo "Đun lên là hết"; Hành trình 18 năm vật vã tìm "tiếng người" cho con gái

  • Thoi su 24h2604 Nam thanh nien o HN bi sat hai da man
    Thời sự 24h(26/04): Nam thanh niên ở HN bị sát hại dã man

    Người nhái lặn 200m dưới kênh đen ngòm ô nhiễm để tìm két sắt; Có nên ăn hải sản khi cá chết hàng loạt ở miền Trung?; Thủy ngân trong không khí Hà Nội: "Khói xe chỉ là nghi ngờ"; Bỏ chất cấm độc hại: Thái Lan mất 6-7 năm, Việt Nam chỉ 6-7 tháng; Hà Nội: Lại một chung cư có nước sạch "sạch" như... nước cống!

  • Thoi su 24h2504 Tre bi bao hanh Noi dau tinh than
    Thời sự 24h(25/04): Trẻ bị bạo hành - Nỗi đau tinh thần

    Những cô gái bị xử tội... hiếp dâm; ‘Ai đầu độc cá cũng phải bị xử lý’!; Nằm rạp xuống đất khi thanh niên quăng mìn ra đường; Trẻ em bị bạo hành: Những nỗi đau về thể xác và tinh thần; Từ những vụ tống tình, tiền bằng ảnh 'nóng': Bài học cho giới trẻ... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 25/04/2016.

  • Thoi su 24h2204 Thanh nien lay bua giet nguoi yeu
    Thời sự 24h(22/04): Thanh niên lấy búa giết người yêu

    Công an nóng vội bỏ qua, còn ta nóng vội thì ra vào tù; Vì sao có những miếng thịt bò lại ánh lên màu 7 sắc cầu vồng?; Mỗi ngày cả trăm người đi taxi "thất lạc hành lý"; Số phận như bóng ma của các cô gái Việt bị bán sang Trung Quốc; Lún vào đa cấp liên tỉnh, tiền tỉ bốc hơi

  • Xon xao nhung vu chong danh vo gay phan no
    Xôn xao những vụ chồng đánh vợ gây phẫn nộ

    Bạo lực gia đình từ lâu là một vấn đề nhức nhối trong xã hội, trong đó đáng báo động nhất là tình trạng bạo lực phụ nữ.

  • Sot virus trieu chung va cach dieu tri
    Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị

    Bệnh nhân sốt virus có thể khỏi sau 5-7 ngày điều trị. Tuy nhiên, nếu không phát hiện sớm và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. ------------ Xem thêm: Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị, http://vietbao.vn/tp/Sot-virus-trieu-chung-va-cach-dieu-tri/13168970/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dan ba Viet kho nhat the gioi
    Đàn bà Việt khổ nhất thế giới?

    Trên đời này, chỉ có cha mẹ mới có thể hi sinh vì con cái! Đừng nghĩ mình có thể thay đổi được người khác. Sống vì mình đi, thương mình đi, sáng suốt lên, đừng vì sợ thị phi, sợ không làm được mà sống chịu đựng cả đời. Ai bị..

  • Vu chu quan bi xu ly hinh su
    Vụ 'chủ quán bị xử lý hình sự"

    Ông Tấn thuê mặt bằng ở huyện Bình Chánh để bán cà phê, ăn sáng, cơm trưa... nhưng lại bị phạt tiền vì nhiều lý do rồi bị truy tố vì chậm đăng ký kinh doanh...

  • Tang thue moi truong voi xang dau
    Tăng thuế môi trường với xăng dầu?

    Đại diện Bộ Tài chính khẳng định, hiện Bộ Tài chính chưa có kế hoạch trình Chính phủ về điều chỉnh tăng thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu.

  • Toan canh kinh te tuan 244 3004
    Toàn cảnh kinh tế tuần (24/4 -30/04)

    Trong buổi lễ Kỷ niệm 65 năm ngày thành lập ngành Ngân hàng Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu ngành điều hành linh hoạt lãi suất, kiềm chế lạm phát, đẩy mạnh tái cơ cấu; theo cách tính của Việt Nam, sau 4 tháng, lạm phát đang dừng ở mức 1,33%; mức lương của người lao động tại Việt Nam là 384-582 USD/tháng.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2404 29042016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 24/04 - 29/04/2016

    Cá chết hàng loạt tại vùng biển miền Trung; Sự thật về thông tin có thủy ngân lơ lửng trong không khí Hà Nội; Gió thổi đổ cột điện cao thế 500kV; Phản cảm cảnh chân dài mặc bikini 2 mảnh câu khách ở siêu thị tại HN; Cá chết, thuỷ ngân, chất cấm - người Việt sống sao... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 244304
    Sự kiện quốc tế nổi bật (24/4-30/4)

    Mỹ chi 38 tỷ USD cho phòng thủ tên lửa trong 5 năm tới; một phần tài liệu Panama bí mật sẽ được công bố vào tháng 5; Bà Clinton, ông Trump đứng trước chiến thắng lớn ở 5 bang; Nhật Bản ngơ ngác mất hợp đồng tàu ngầm 39 tỷ USD... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 244 304
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (24/4 - 30/4)

    Tác động khủng khiếp của ô nhiễm không khí đến sức khỏe; 100% xúc xích Vietfoods chứa chất gây ung thư; Những món khoái khẩu mùa hè dễ gây ngộ độc nhất; Bé 6 tuổi dậy thì sớm vì được mẹ cho ăn một món liên tục trong 2 năm;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 2443042016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (24/4-30/4/2016)

    Nhiều khi cha mẹ đã vô tình 'xâm hại' con mà không hay biết; cảnh giác trước những chiêu 'móc túi' của thợ điều hòa; vấn nạn dùng chất cấm trong chăn nuôi; cá chết khiến người dân không dám ăn hải sản...Cùng với những câu chuyện về tình yêu, hạnh phúc gia đình với ý nghĩa sâu xa khiến chúng ta phải suy ngẫm nhiều hơn là các