Có xóa được bao cấp với doanh nghiệp nhà nước?

Chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước, một chủ đề không mới nhưng dường như vẫn chưa có giải pháp nhất quán. Trong bài viết dưới đây, Phó Giáo sư Đào Xuân Sâm phân tích những hướng xử lý cơ bản.

Co xoa duoc bao cap voi doanh nghiep nha nuoc

Để vượt qua cục diện trì trệ kéo dài trong việc xoá bao cấp với Doanh nghiệp nhà nước (DNNN), trước hết cần nhận thức đúng thực chất; “Đó là cơ chế nhà nước công quyền đồng thời làm chức năng nhà đầu tư và điều hành sản xuất kinh doanh”. Trên thực tế cơ quan nhà nước chủ quản luôn là người điều hành DNNN về ba mặt: xác định nhiệm vụ, bảo đảm tài chính và xếp đặt nhân sự. Như vậy, có thể nói xoá cơ chế bao cấp với DNNN trước hết là sửa sai trong việc xác định chức năng nhà nước. Khi nhà nước bao biện đến cả hoạt động sản xuất kinh doanh như vậy thì một mặt không thể tránh khỏi thất bại trong sản xuất kinh doanh. Mặt khác, chính nhà nước lại không thể làm đúng chức năng đích thực của nhà nước công quyền, vì sa lầy vào công việc chủ quản quan liêu bao biện sự vụ, không tránh khỏi tham nhũng, lãng phí.

Lịch sử phát triển kinh tế mọi nơi trên thế giới đã luôn chứng tỏ và cảnh báo rằng việc trực tiếp đầu tư và điều hành sản xuất kinh doanh không phải là chức năng của cơ quan nhà nước công quyền. Ở nước ta, trước thời kỳ đổi mới, do chính sách xoá bỏ quan hệ thị trường và kinh tế dân doanh, nên nhà nước tất phải ôm toàn bộ chức năng nhà đầu tư và thống nhất điều hành từ sản xuất đến lưu thông phân phối và tiêu dùng; tức là thực thi cơ chế bao cấp với toàn bộ nền kinh tế và đời sống xã hội. Chính sách và cơ chế ấy đã đưa nền kinh tế đến khủng hoảng, suy sụp; tất yếu mở ra cuộc đổi mới phát triển nền kinh tế thị trường nhiều thành phần. Từ đó đã xoá bỏ cơ chế bao cấp với toàn bộ đời sống xã hội.

Xét riêng trong nền kinh tế sau mấy thập kỷ đổi mới, khu vực kinh tế dân doanh liên tục phát triển vươn lên nhanh chóng đã tạo thành nền kinh tế với cơ cấu mới về chất. Kinh tế dân doanh trong nước đã đạt tỷ trọng trên 40%; doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài gần 20%; doanh nghiệp nhà nước gần 40%. Sự biến đổi về cơ cấu thành phần kinh tế như vậy, xét về mặt tổ chức quản lý nền kinh tế là thể hiện xu hướng tất yếu tiến bộ: Chuyển mạnh chức năng tích luỹ, đầu tư và điều hành sản xuất kinh doanh từ nhà nước sang khu vực kinh tế dân doanh. Kinh tế dân doanh đã được giải phóng đã chứng tỏ có khả năng làm chức năng đó tốt hơn hẳn nhà nước, trước hết là trong lĩnh vực kinh doanh cạnh tranh. Trong khi đó nhà nước vẫn tiếp tục giữ cơ chế chủ quản bao biện bao cấp với DNNN. Chỗ khác chỉ là: nếu từ khoảng 1990 về trước là bao cấp hiện vật trong hoàn cảnh nhà nước rất túng thiếu; thì từ trên 10 năm gần đây là bao cấp dưới hình thức tài chính, hào phóng hơn rất nhiều.

Hiện nay tính bức bách của nhiệm vụ xoá bao cấp với DNNN trước hết do cơ chế ấy đã đưa tới những tổn thất quá lớn, làm mất khả năng phát triển nhanh, có hiệu quả và bền vững không chỉ với DNNN, mà còn với toàn bộ nền kinh tế. Hơn nữa tổn thất gây ra không chỉ về của cải, mà nghiêm trọng hơn là sự suy thoái về tổ chức và con người trong DNNN cũng như trong guồng máy lãnh đạo quản lý bên trên. Thách thức càng nặng nề hơn do đã kéo dài tình trạnh “nói nhưng không làm được” mà nguyên nhân do chưa có quyết sách và giải pháp đủ tầm.

Chỉ đến gần đây mới có một số quyết sách cơ bản tạo khả năng xoá bao cấp với DNNN; trong đó quan trọng nhất là chủ trương xoá bỏ chính sách phân biệt đối xử giữa các thành phần kinh tế, chính sách giành đặc quyền đặc lợi cho DNNN; và chính sách nhất quán chủ động hội nhập vào Tổ chức thương mại thế giới. Từ đó đã đưa ra giải pháp tầm chiến lược: xây dựng hệ thống Luật kinh tế và Luật kinh doanh áp dụng thống nhất với tất cả các loại hình doanh nghiệp. Việc thực hiện giải pháp chiến lược này đang vấp khó khăn lớn: việc sắp xếp, chuyển đổi DNNN sang loại hình doanh nghiệp có thể hoạt động theo Luật doanh nghiệp thống nhất sẽ không thể làm được, nếu vẫn giữ tính chất DNNN về sở hữu cũng như về tổ chức quản lý.

Đây là nguyên nhân trực tiếp đưa tới sự bế tắc kéo dài cho đến nay trong chuyển đổi DNNN cũng như trong đổi mới quản lý nhà nước về kinh tế, thể hiện trên hai mặt: Một là, Nhiều cơ quan nhà nước vẫn sa lầy trong chức năng chủ đầu tư và chủ quản quá nhiều DNNN và dự án đầu tư. Mọi giải phát đã và đang làm về “bỏ chủ quản” vẫn chỉ là di chuyển địa chỉ chủ đầu tư và chủ quản, chứ chưa thể giảm tải đi tới trút gánh nặng đó. Hai là, Sự trì trệ kéo dài trong việc chuyển DNNN sang công ty cổ phần và công ty trách nhiệm hữu hạn, do cổ phần hoá khép kín nội bộ, hoặc giữ cổ phần nhà nước khống chế, gắn liền với việc giữ nguyên cách tổ chức quản lý bên trong doanh nghiệp.

Để vượt khỏi cục diện trì trệ kéo dài đó, đã có rất nhiều kiến nghị công bố trên sách báo. Tổng quát lại, có hai vấn đề về phương hướng chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước cần được làm rõ và khẳng định.

Một, Nhà nước chủ động rút khỏi chức năng đầu tư và điều hành doanh nghiệp trong lĩnh vực kinh doanh cạnh tranh, theo phương châm nhà nước chỉ làm DNNN khi khu vực dân doanh chưa thể và chưa muốn làm. Sự nhất quán hướng này sẽ đẩy nhanh quá trình tạo lập kinh tế thị trường đầy đủ với khu vực dân doanh làm nền tảng trong kinh doanh cạnh tranh.

Hai, Dẫu sao vẫn còn không ít doanh nghiệp nhà nước, mà ở cấp Trung ương thường là những doanh nghiệp lớn rất quan trọng, và một số doanh nghiệp loại đặc biệt. Trong trường hợp này cũng không thể giữ cơ chế tổ chức quản lý cùng với chế độ chủ quản như hiện nay.

Nhất quán đi theo hướng xử lý cơ bản như vậy mới có thể lập phương án chuyển đổi DNNN trong lĩnh vực kinh doanh cạnh tranh, thật sự sang doanh nghiệp cổ phần hoạt động theo Luật doanh nghiệp thống nhất; cũng như lập phương án tổ chức quản lý số doanh nghiệp nhà nước còn lại. Nhiều nước trên thế giới có kinh nghiệm rất phong phú về những việc này, ngay ở nước ta cũng đã có kinh nghiệm thực tế với nhiều nhân tố mới, có thể tham khảo trong xây dựng phương án.

Chỉ khi xoá bỏ được cơ chế nhà nước công quyền đồng thời làm chức năng nhà đầu tư và điều hành sản xuất kinh doanh, chúng ta mới có thể thúc đẩy nhanh việc xây dựng đồng bộ nền kinh tế thị trường năng động, với sự quản lý nhà nước ngày càng lành mạnh, đủ sức chủ động thích nghi và vươn lên trong cuộc hội nhập và đua tranh phát triển vì sự nghiệp dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

  • Giáo sư Đào Xuân Sâm
Việt Báo

Video nổi bật

Mẹo trang điểm trong 5 phút cho các cô nàng bận rộn
00:00 / --:--

TIN Kinh Tế NỔI BẬT

Sáp nhập ngân hàng: Quyền lợi của cổ đông nhỏ bị thiệt

Trong các thương vụ sáp nhập, tỷ lệ chuyển đổi cổ phiếu luôn được xem là vấn đề quan trọng nhất. Thế nhưng, với một số thương vụ sáp nhập, nếu giữ 2 ngân hàng cùng chung dáng dấp chủ sở hữu, thì sẽ có nhiều bất lợi cho cổ đông nhỏ.

"Sốc" vì tiền điện tăng, cách tính quá bí hiểm

 Những tờ hóa đơn tiền điện tháng đầu tiên sau khi áp dụng khung giá điện mới tăng thêm 7,5% đã về tới tay người dân.Không ít hộ tiêu dùng điện thấy ngỡ ngàng, thậm chí là “sốc” với hóa đơn điện.

Chênh lệch 2% là xuất hiện vàng lậu

Việt Nam không còn sản xuất vàng miếng, năm qua cũng không nhập khẩu vàng nguyên liệu… nhưng điều đó không có nghĩa là nhu cầu vàng trong dân đột ngột giảm đi 70%-80%.

Nhận xét tin Có xóa được bao cấp với doanh nghiệp nhà nước?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Có xóa được bao cấp với doanh nghiệp nhà nước? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Co xoa duoc bao cap voi doanh nghiep nha nuoc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Có xóa được bao cấp với doanh nghiệp nhà nước? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Kinh Tế của chuyên mục Kinh Tế.

There are clear subsidized state enterprises?
Dao Xuan Sam, state enterprises, Economy businesses, business, economy, management, associate professors, investors, subsidy, functions, mechanisms, production, organization , managing to do

Convert state-owned enterprises, a subject is not new but seem not to have a consistent solution. In the article below, Associate Professor Dao Xuan Sam analyze the user basic processing ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Kinh Tế


  • Thoi su tuan qua Can bo cam dau nhom toi pham
    Thời sự tuần qua: Cán bộ cầm đầu nhóm tội phạm

    Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Kinh hoàng Sapa: Khách sạn 3 sao chém 46 triệu ngủ đêm 30/4; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hỗn loạn chưa từng có ngày công viên nước miễn phí; Cán bộ thuế cầm đầu ổ nhóm tội phạm...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h234 Dung chua benh kieu ban on
    Thời sự 24h(23/4): "Đừng chữa bệnh kiểu ban ơn!'

    Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Bê bết Phương Nam, Trầm Bê làm lớn ở Sacombank; Sai sót trong pano kỷ niệm ngày 30/4 tại Hà Nội; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Mất trộm 1,4 tỷ đồng trong két sắt siêu thị Maximart ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/4.

  • Thoi su 24h224 Can bo cam dau nhom toi pham
    Thời sự 24h(22/4): Cán bộ cầm đầu nhóm tội phạm

    Hà Nội: Đâm chết người giữa phố, xe khách bỏ chạy; Rúng động Hà Tĩnh: Vợ chồng 8X lừa đảo 120 tỷ; Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Nhóm thanh niên sàm sỡ tại CV nước Hồ Tây có thể bị xử lý; Xà cừ đổ trên phố Hà Nội, một nữ sinh bị thương; Bóc mẽ hoa hậu tự phong và người mẫu chém gió... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 22/4.

  • Thoi su 24h214 Ke giet nu giam doc la chong
    Thời sự 24h(21/4): Kẻ giết nữ giám đốc là chồng

    Hà Nội tái khẳng định xét tuyển vào lớp 6; Danh sách người mẫu bán dâm cho đại gia… rất dài; Trang phục hở táo bạo của diva U50 Hồng Nhung; Xe chở bia gặp nạn, bia tràn ngập mặt đường; Đâm xe kinh hoàng tại Tây Nguyên, 6 người chết; Đường dây mua bán trẻ sơ sinh ở Sài Gòn lãnh án...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/4.

  • Thoi su 24h204 Hon loan hiem co tai CV nuoc Ho Tay
    Thời sự 24h(20/4): Hỗn loạn hiếm có tại CV nước Hồ Tây

    Kể lại cảnh hỗn loạn hiếm có tại công viên nước Hồ Tây; Khánh Thi tự tin khỏa thân bên người tình trẻ; Liệt sĩ trở về sau 50 năm hy sinh; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hạ sát PGĐ ngân hàng vì bị sỉ nhục…không tìm được gái...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/4.

  • Ket cuc buon cua thu uong ruou trong gioi tre
    Kết cục buồn của “thú” uống rượu trong giới trẻ

    Giữa mâm chỉ bày vỏn vẹn bát nước chấm, hai chục chiếc chân vịt luộc vừa được mua với giá 20 nghìn đồng nhưng chai rượu voodka cỡ lớn của Thủy (nam sinh trường Đại học Xây dựng Hà Nội) và nhóm bạn đã vơi đi phân nửa...

  • Hon loan o cong vien nuoc Ho Tay
    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây

    Chen lấn, xô đẩy, bất chấp nguy hiểm trèo rào chỉ vì được tắm miễn phí sẽ đem đến những bài học xấu xí cho trẻ nhỏ...

  • Tranh cai quy dinh nop tien de thoat an tu hinh
    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình

    Nhận thức của xã hội và cả thẩm phán về mục đích áp dụng hình phạt là nhằm trừng trị, răn đe hơn là giáo dục phòng ngừa. ------------ Xem thêm: Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình, http://vietbao.vn/tp/Tranh-cai-quy-dinh-nop-tien-de-thoat-an-tu-hinh/10916606/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Phi cong va tiep vien VNA bi bat tai Han Quoc
    Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc

    Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..

  • Dieu chinh gia dich vu y te
    Điều chỉnh giá dịch vụ y tế

    Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1904 2504
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/04 - 25/04)

    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình; “Ngáo đá” và những hành vi cuồng loạn; Đại gia mua dâm người mẫu: Có gan chơi không có gan chịu; Cảnh báo: Trộm đột nhập đã vào “mùa”; Tử hình sát thủ tuổi 20 liên tiếp cướp, giết 3 người; Phút ăn năn của nữ sinh cầm dao đâm bạn để trả thù cho em gái;......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 194 254
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (19/4 - 25/4)

    Trào lưu nhắn tin "Em yêu anh" gửi chồng đang tạo nên cơn sốt khắp cộng đồng mạng; Vụ hỗn loạn ở CV nước Hồ Tây và những bài học rút ra cho các bậc phụ huynh; Những câu chuyện tình cảm động; Những tấm gương người tốt việc tốt trong đời sống; Nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm cùng rất nhiều những thông tin an toàn thực phẩm đáng chú ý tuần qua...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1904 2504
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/04 - 25/04)

    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây; Ngành Y kỳ vọng đổi màu trang phục để bác sĩ không bị oan; Bộ Y tế đề xuất bổ sung quyền được chết; Công bố đường dây nóng phản ánh giao thông dịp nghỉ lễ 30/4; Những hình ảnh lịch sử ngày 30/4... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 194 254
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/4 - 25/4)

    Thảm họa lật thuyền khiến 900 người chết ở Địa Trung Hải; Thủ tướng Hàn Quốc, Lee Wan-koo đã tuyên bố từ chức; các hành động hung hăng của Trung Quốc trên biển Đông và phản ứng của Mỹ - Nhật.... là những tin tức chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1904 25042015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015

    Thanh tra Tổng Cục Thuế vừa yêu cầu Metro phải giảm lỗ 335 tỷ đồng, truy thu thuế tới 62 tỷ đồng theo đó tổng giá trị vi phạm cần xử lý đã lên tới 507 tỷ đồng, người dân đang rất "sốc" khi nhận được hóa đơn tiền điện tháng 4 vì số tiền phải trả thêm quá nhiều tiền so với tháng trước dù cùng số tiêu thụ, năm 2014 ngành đường sắt thu được 400 tỉ nhưng chi lên tới 2.000 tỉ đồng/năm gấp 5 lần khoản thu, ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1904-25042015/2147556119/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn