vietbao

Cổ phần hoá và thị trường chứng khoán: lời giải cho nhau

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

- Cổ phần hóa đã diễn ra được 15 năm. Thị trường chứng khoán đã bắt đầu được 7 năm. Nhưng dường như cả hai vẫn chưa trở thành lời giải cho những khúc mắc của nhau.

Ảnh minh họa: LAD
Ảnh minh họa: LAD
Khó có thể tìm ra chứng cứ để bác bỏ lập luận cho rằng thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam có được sự sôi động là nhờ việc cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) cũng như việc niêm yết cổ phiếu của các doanh nghiệp này trên thị trường.

Tuy nhiên, cho dù có chiếm phần lớn trong các công ty đang niêm yết và đăng ký giao dịch trên hai trung tâm giao dịch chứng khoán, nhưng so với khối tài sản mà các DNNN đang nắm giữ thì số đã được cổ phần hóa còn hết sức khiêm tốn và cũng chỉ một số nhỏ trong đó được đưa ra niêm yết. Vấn đề nằm ở đâu? Và làm thế nào để đẩy mạnh quá trình CPH cũng như đưa các doanh nghiệp này ra niêm yết để tạo hàng hoá cho TTCK?

Ngược dòng lịch sử ...

Quá trình CPH bắt đầu tiến hành từ năm 1992 với một chương trình thí điểm. Lý do chính của chương trình này bắt nguồn từ kết quả hoạt động nghèo nàn của các DNNN. Chương trình thí điểm sau đó được mở rộng vào năm 1996 với sự ra đời của Nghị định

28 về CPH. Nghị định này cho phép chuyển đổi các DNNN không có vai trò chiến lược trở thành công ty cổ phần.

Kết quả đạt được không có gì khả quan khi chỉ 18 DNNN được CPH vào đầu năm 1998. Tiến trình chậm chạp được lý giải do sự trì hoãn từ phía các nhóm lợi ích và những khó khăn về mặt hành chính.

Giai đoạn tăng tốc bắt đầu từ giữa năm 1998 với các nghị định thay thế, giải quyết những khó khăn về nợ xấu và định giá doanh nghiệp, và đến giữa năm 2002 đã có 845 DNNN được CPH.

Trong suốt cả giai đoạn luôn nổi lên vấn đề thiệt hại tài sản quốc gia khi tiến hành CPH, thông qua việc CPH dưới giá hoặc CPH nội bộ. Sau đó là các Nghị định điều chỉnh với các quy định về công khai, minh bạch trong CPH. Trong cả hành trình 15 năm, quyết tâm của Chính phủ thể hiện rất rõ với hàng loạt nghị định, có "cây gậy" và cũng có cả "củ cà rốt".

Không ít ngành và địa phương đã từng lớn tiếng tuyên bố: sẽ cách chức giám đốc doanh nghiệp nếu không hoàn thành kế hoạch CPH. Nhưng đến nay vẫn chưa thấy trường hợp cách chức nào như vậy. Có lẽ cây gậy thì đánh chưa đau, còn cà rốt cũng không đủ ngọt, khi đến nay chỉ có khoảng hơn 3.500 DNNN tiến hành xong quá trình trầy trật này, với số vốn ít ỏi 14% trong tổng tài sản các DNNN.

Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, sự quyết tâm đẩy nhanh tiến trình cổ phần hóa của Việt Nam đã được thể hiện rõ bằng việc thành lập Tổng công ty kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) vào năm 2005, đại diện Nhà nước nắm giữ cổ phần trong các doanh nghiệp đã CPH và sau đó là lập danh sách các doanh nghiệp sẽ phải cổ phần hóa đến năm 2010 mà trong đó có tất cả các NHTMNN và nhiều doanh nghiệp lớn khác.

Thị trường chứng khoán, con đường gian truân

Song song quá trình CPH, các thảo luận về TTCK bắt đầu từ năm 1996. Nhưng do khủng hoảng tài chính khu vực tác động đến nền kinh tế, đến năm 2000, TTCK Việt Nam mới chính thức ra đời.

Ở thời điểm lúc bấy giờ, thật khó tưởng tượng sự buồn tẻ của thị trường khi chỉ có 2 doanh nghiệp niêm yết với số vốn 270 tỷ đồng. Từ đó cho đến 2005, thị trường luôn ở trong trạng thái gà gật, loại trừ cơn sốt vào năm 2001 thì trong năm năm chỉ số VN-Index lúc cao nhất chỉ có 300 điểm, mức thấp nhất xuống đến130 điểm.

Lý do chính là ít hàng hoá, các doanh nghiệp niêm yết cũng nhỏ, không nổi tiếng, không hấp dẫn nhà đầu tư trong nước, trong khi "room" cũng hết.

Giai đoạn tỉnh ngủ dần xuất hiện từ năm 2005 khi tỷ lệ nắm giữ của nhà đầu tư nước ngoài được nâng từ 30% lên 49% (trừ lĩnh vực ngân hàng). Năm 2006, thị trường thật sự bùng nổ với mức gia tăng giá trị kỷ lục 146%.

Hiện nay, với gần 200 chứng khoán niêm yết trên cả hai sàn giao dịch TP.Hồ Chí Minh và Hà nội, vốn hoá thị trường chính thức đạt khoảng 20 tỷ USD, bằng khoảng 30% GDP, vượt qua mục tiêu được đặt ra vào năm 2010.

Thị trường phi chính thức cũng sôi động không kém với giá trị được ước đoán gấp từ 3 đến 5 lần thị trường chính thức.

Tuy nhiên, phải thừa nhận rằng cho dù rất sôi động trong thời gian qua, nhưng dường như thị trường chứng khoán Việt Nam chưa hoạt động theo đúng quy luật và trở thành một kênh phân bổ vốn hữu hiệu cho nền kinh tế.

Nguyên nhân của vấn đề này thì có nhiều, nhưng có lẽ sự khan hiếm của phía cung cộng với sự thiếu chuyên nghiệp của một bộ phận không nhỏ các nhà đầu tư cá nhân đã tạo ra sự bất cập nêu trên.

Hàng hoá cho TTCK - các tranh luận triền miên ...

Quá trình CPH và phát triển TTCK là hai quá trình có tác động qua lại lẫn nhau. CPH và niêm yết tạo hàng hoá cho TTCK sôi động. TTCK phát triển nhanh chóng, đến lượt nó tác động trở lại, kích thích tiến trình CPH.

Từ đó đến nay, việc đưa các doanh nghiệp cổ phần hoá ra niêm yết luôn là chủ đề được bàn thảo khi nhắc đến TTCK.

Trong giai đoạn trầm lắng, mọi người đòi hỏi các doanh nghiệp này ra niêm yết để tăng lượng hàng hoá, tạo sức hấp dẫn cho thị trường, kích thích sự phát triển.

Nhưng trong giai đoạn "đỏ lửa", mọi người cũng đòi hỏi các doanh nghiệp này ra niêm yết để tăng lượng hàng hoá, đáp ứng nhu cầu đầu tư, giải toả bớt áp lực cầu, giải nhiệt cho thị trường.

Nếu như trước kia, các doanh nghiệp không muốn niêm yết vì thị trường quá chán, lượng vốn huy động không cao, nhưng thật ngạc nhiên ở thời điểm hiện nay không phải doanh nghiệp nào cũng sốt sắng với cổ phần hóa. Đâu là vấn đề?

Đâu là lời giải khả dĩ?

Có rất nhiều lý do được viện dẫn, nhưng tựu trung ở hai yếu tố chủ yếu: (1) Quy mô các doanh nghiệp phần lớn quá nhỏ, hoặc họ không đủ điều kiện niêm yết, hoặc e ngại lên sàn sẽ không hấp dẫn nhà đầu tư; (2) Không có động cơ.

Cổ phần hoá: Đối với các cơ quan chủ quản và các địa phương, mọi quyền lực đối với DNNN như đề bạt, bổ nhiệm nhân sự... kèm theo các đặc lợi, sẽ biến mất khi CPH. Còn các giám đốc DNNN vừa có thể mất đi những quyền lợi không nói ra được, vừa phải đối diện với rủi ro nghề nghiệp cực lớn khi CPH. Các biện pháp mạnh mẽ với các cá nhân ở hai đối tượng này là lời giải chính của câu hỏi.

Một biện pháp khác là quyết định chọn doanh nghiệp nào để CPH. Cần thay đổi quan điểm Nhà nước phải nắm giữ vị trí chủ đạo. Trong nhưng lĩnh vực mà thị trường có thể tự vận hành tốt (không có “thất bại thị trường”), thì hiệu quả nhất vẫn là để tư nhân đóng vai trò chính.

Bên cạnh đó, biện pháp khuyến khích thưởng quyền mua cổ phần với giá ưu đãi cho các giám đốc dựa vào kết quả kinh doanh cũng giúp đẩy mạnh tiến trình này. Các cải thiện thủ tục CPH, đặc biệt vấn đề định giá và xử lý nợ xấu là điều cũng nên xét đến.

Niêm yết: đối với các doanh nghiệp đã CPH nhưng chần chừ mãi không chịu niêm yết dù đủ điều kiện, lý do chính là họ sợ phải phơi bày tất cả cho mọi người xem! Trong đó có thể có rất nhiều điều không tiện và cũng không dám cho ai biết.

Luật Chứng khoán đã đưa hành vi này vào tầm ngắm, khi quy định tất cả công ty đại chúng, dù có niêm yết hay không cũng phải minh bạch thông tin. Khi đó các công ty sẽ có động cơ niêm yết vì nghĩa vụ như nhau.

Vấn đề chính nằm ở chỗ làm sao biến điều này trở thành hiện thực. Một biện pháp mạnh đối với các cá nhân lãnh đạo những công ty dạng này là cần thiết. Đây là trách nhiệm của SCIC - cổ đông nắm giữ cổ phần chi phối. Họ phải cung cấp hàng hoá cho thị trường.

Tuy việc xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp chủ yếu được dùng cho thị trường nợ (phát hành trái phiếu), nhưng thị trường cổ phiếu cũng không thể thiếu tổ chức định mức tín nhiệm vì bất cứ sự thay đổi nào của xếp hạng tín nhiệm, hoặc những công ty không dám thuê các tổ chức định mức tín nhiệm, sẽ khiến nhà đầu tư đặt dấu hỏi. Quá trình này sẽ tạo một hiệu ứng lan toả, khiến các công ty phải minh bạch hơn, và họ có động cơ để niêm yết nhằm chứng minh sự vững mạnh.

Cũng không thể thiếu vai trò giám sát của xã hội dân sự, đặc biệt là báo chí chuyên nghiệp.

Công ty cổ phần và thị trường chứng khoán là hai thành tố không thể tách rời, với đặc trưng riêng của nền kinh tế Việt Nam việc đẩy nhanh tiến trình cổ phần hóa đưa các công ty niêm yết để tạo ra một thị trường vốn phát triển là điều cần thiết.

Tuy nhiên, khi mà cổ phần hóa đang ở giai đoạn cao trào với các tổng công ty, các tập đoàn lớn… đòi hỏi phải có một tiến trình thực hiện rõ ràng và minh bạch nhằm tránh tình trạng tài sản của nhà nước rơi vào túi của một số cá nhân, tạo ra bất bình đẳng xã hội như đã từng xảy ra ở Nga.

  • Ngân Lưu
    Ý kiến của bạn đọc:
Việt Báo
Comment :Cổ phần hoá và thị trường chứng khoán: lời giải cho nhau
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Cổ phần hoá và thị trường chứng khoán: lời giải cho nhau bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Co phan hoa va thi truong chung khoan loi giai cho nhau ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Cổ phần hoá và thị trường chứng khoán: lời giải cho nhau ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Kinh Tế
Equitization and the stock market: another solution to
Vietnam, stock market, equitization, equitization, investors, companies, businesses, listing, the solution , with the process, goods of, to, things
equitization took place for 15 years. The stock market began to be 7 years. But apparently the two have not become a solution to the knots of each other ..
Giá Vàng
Khu vực Mua Bán
Hà Nội36,47036,750
TP HCM36,47036,730
Đà Nẵng36,47036,750
Nha Trang36,46036,750
Bình Phước36,44036,760
Cà Mau36,47036,750
Giá vàng hôm nay
cập nhật lúc 15:25 - 28/07/2016
Tỷ giá ngoại tệ
Ngoại tệ VNĐ
USDĐô Mỹ22.330,00
EUREuro24.697,40
AUDĐô Úc16.754,63
CADĐô Canada17.142,49
CHFThụy Sĩ22.768,19
GBPBảng Anh29.645,39
JPYYên Nhật211,68
Tỷ giá hôm nay
cập nhật ngày 22/07/2016
  • VN
  • USA
  • EU
  • ASIA
  • VN-Index
    0.16%
    1.03
    657.14
  • HNX-Index
    -0.22%
    -0.18
    83.52
  • VS 100
    0.65%
    1.31
    203.75
  • VS-Large Cap
    0.28%
    0.81
    288.88
  • VS-Mid Cap
    -0.12%
    -0.10
    84.43
  • VS-Small Cap
    -0.27%
    -0.09
    33.79
  • VS-Micro Cap
    0.08%
    0.03
    36.58
  • UPCOM
    0.2%
    0.10
    56.35
  • VN30
    0.7%
    4.70
    644.33
  • VN50
    0.8%
    4.19
    501.39
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ