Chợ hoa vào mùa kinh doanh lớn

Thị trường tết

Chợ hoa sáng đèn bắt đầu từ 0g trở đi

Chợ ở 39 Nguyễn Văn Phú (Q.11) hay còn gọi là chợ hoa Đầm Sen; chợ ở đường Hậu Giang (Q.6) được liệt vào chợ bán sỉ do qui mô bề thế, dù chỉ mới hình thành khoảng hai năm; còn chợ ở khu vực Trường Hồ Thị Kỷ, một trong những đầu mối một thời của giới kinh doanh hoa, nay lại trở thành nơi lui tới của những người bán lẻ.

Toàn TP.HCM hiện có ba chợ đầu mối chuyên bán hoa tươi. Một vòng các chợ hoa, chúng tôi ghi nhận không khí chuẩn bị mùa kinh doanh lớn cuối năm.

Các chợ đầu mối hoa thường họp lúc 1 giờ sáng đến tầm 6 giờ coi như xong xuôi. Chợ hoa Đầm Sen hiện có khoảng 50-60 chủ vựa, không chỉ cung cấp hoa tươi cho thành phố mà còn bao luôn cả các tỉnh ĐBSCL. Nguồn hoa rót xuống các chợ chủ yếu là các nhà vườn trồng hoa ở Đà Lạt, tập trung ở các ấp Đa Thành, Vạn Thành, Sồng Sơn, Trại Mát, Đa Thiện, Thái Phiên, Đông Tĩnh và một số vùng nhỏ lân cận.

Về chợ nhiều nhất là hoa layơn, lyly, cúc bó (sơ sơ với hơn... 20 chục tên gọi khác nhau). Đây cũng là những loại hoa bán chạy nhất trong dịp tết. Riêng lượng hoa từ Hà Nội vào cũng có nhưng khá ít, chủ yếu là cúc đại đóa với đủ loại màu, đến tết thì có thêm đào, chủ yếu là đào từ Trung Quốc.

Mỗi chủ vựa đều có mối đặt hàng từ 5-7 nhà vườn. Mối quan hệ giữa chủ vựa và nhà vườn, theo ông N., “như cá với nước, không ai thiếu ai được!”. Thông thường nhà vườn khoán trắng lượng hoa bán cho chủ vựa và giá bán sẽ do chủ vựa quyết định. Hằng ngày, nếu không rơi vào các dịp cúng kiếng (tỉ như ngày rằm), hoa từ Đà Lạt đổ về chợ bình quân 2-3 xe/ngày (2,5-7 tấn/xe). Còn rơi vào các ngày lễ lộc thì tăng thêm 2-3 xe. Lượng xe này sẽ gấp 15-20 lần vào những ngày giáp tết (từ 25 tết), ra vô nườm nượp thâu đêm suốt sáng.

Theo các chủ vựa, do năm nay Đà Lạt lạnh sớm, lại kéo dài nên rất khó đoán trước hoa thất hay trúng. Trời lạnh kéo dài, đến cận tết hoa không nở kịp cũng mệt: không có hoa để bán. Mà nở sớm quá, hàng ồ ạt đổ về bán không hết! Hầu hết các chủ vựa lớn đều có những chuyến “vi hành” một cách khá bí mật đến các nhà vườn, một phần là để nghe nhà vườn báo cáo tình hình lượng hoa đã trồng, một phần để xem “mặt mũi” các nơi phân chia qui hoạch hoa, hoa nào trồng nhiều, hoa nào trồng ít, từ đó bắt đầu tính toán cho mùa làm ăn lớn nhất trong năm.

Theo các chủ vựa, hoa bán chạy nhất trong dịp tết vẫn là layơn, lyly, tiếp đến mới là cúc các loại, trong đó lượng cúc đổ về chợ nhiều gấp 3-4 lần. Ông Trường Phi, nhà vườn ở Đa Thiện, cho biết: “Sở dĩ trồng cúc nhiều là do giá cây giống của cúc rẻ, chỉ chừng 80 đồng/cây so với củ giống layơn khoảng 1.000-1.200 đồng/củ”.

Theo ông Phi, vẫn biết nhu cầu ở thành phố rất chuộng layơn vào dịp tết, nhưng nếu cân đối lại lợi nhuận giữa cúc và layơn về số lượng lẫn số vốn đầu tư cho giống, hầu hết nhà vườn đều thích trồng “cúc nhiều - layơn ít”. Hiện layơn có không dưới 10 màu, trong đó có màu mà giới kinh doanh hoa đặt tên là “song sắt” vì màu hoa này lai đủ tất cả các màu hiện có. Thậm chí có cành mỗi một bông có hai màu khác nhau! Hai màu được ưa chuộng nhất hiện nay là san hô và “đỏ mập” (do thân cành hoa to, mập và có màu đỏ thẫm), giá khoảng 8.000-15.000 đồng/bó 10 cành, nhưng đến ngày tết thì phải tăng lên gấp đôi.

Giá của hoa layơn luôn gây “nhức đầu” cho các chủ vựa bởi sự biến động về nguồn cung của nó, mà phần lớn là do thời tiết quyết định! Một chủ vựa thừa nhận chỉ có kinh nghiệm lâu năm, cộng thêm sự nhạy bén về thị trường mới thoát khỏi khả năng hố hàng.

Lyly cũng rất được chuộng do thời gian chưng được lâu. Giá của lyly hiện dao động ở mức 25.000-45.000 đồng/bó/năm cành. Giá lyly cũng là một ẩn số vào dịp tết vì đây là loại hoa “sang”, ngày tết giá lên là điều không tránh khỏi, nhưng giá lên ở mức nào hoàn toàn phụ thuộc lượng hoa nhà vườn rót vào.

Năm ngoái, lyly đã làm “xộ” không ít chủ vựa khi hàng tấn lyly được chuyển vào ngày 28-29 tết vẫn không nở, dù trước đó nhà vườn đã “hét” lên mức 105.000 đồng/15 cành cắt tại chỗ! Riêng cúc, do lượng hàng về chợ quá nhiều khiến giá không lúc nào ngoi lên cao được. Ngày thường, giá sỉ cúc chỉ độ 2.000 đồng/bó/bốn cành. Rơi vào ngày cúng kiếng, giá nhích lên 3.000 đồng/bó nhưng nếu hoa xấu (bông nhỏ) thì cũng chỉ ở mức 1.500-2.000 đồng/bó. Cho nên tới tết giá cúc có tăng cũng chỉ là... nhích nhẹ!

Một kiểu trữ hoa được các chủ vựa hay làm là cất hoa vào trong kho lạnh trước tết từ 10-12 ngày, chủ yếu là layơn và đào cành Trung Quốc. Kho lạnh ở đây chính là các container chuyên dụng của mặt hàng thực phẩm chế biến, được các chủ vựa đứng ra thuê, sau đó đưa hoa vào giữ lạnh! Nếu thị trường hút hàng, hoa lạnh được tháo kho với giá bán tăng gấp 2-3 lần so với giá ngày thường là chuyện hiển nhiên. Nhưng làm hoa lạnh cũng rất chua vì chỉ cần nhiệt độ trong phòng lạnh canh không chuẩn, không thích hợp với hoa, đến lúc tháo kho hoa sẽ bị vàng đầu, ngậm nước, bán không được.

Nhưng thời thế cũng đã thay đổi. Nếu trước đây vài năm làm kho lạnh rất ngon ăn, “một vốn... nhiều lời” thì bây giờ cực chẳng đã mới làm vì lượng cung đã vượt cầu, chủ vựa phải cân nhắc, tính toán thật thận trọng trước khi quyết định làm hay không. Lịch sử chợ hoa đã ghi nhận biết bao cay đắng của không ít chủ vựa khi đến giờ chót, lượng hoa đổ về chợ nhiều hơn lượng trữ, hoa lạnh vẫn nằm trong kho cho đến ngày mang ra... bãi rác!

Bài, ảnh: TRẦN VŨ NGHI