Chiến lược và chính sách phát triển trong giai đoạn hậu WTO

Hôm nay (7/1), Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) đã tổ chức thành công buổi hội thảo: “Chiến lược và chính sách phát triển ngân hàng trong giai đoạn hậu WTO” với phần trình bày của tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa - vụ trưởng vụ chiến lược phát triển ngân hàng thuộc ngân hàng nhà nước và của ban lãnh đạo Sacombank.

Thành phần tham gia hội thảo là đội ngũ cán bộ cấp cao của ngân hàng cùng các cổ đông chiến lược và đối tác chiến lược. Hội thảo nằm trong chuỗi các hoạt động nâng cao năng lực, nhận thức và chuẩn bị hành trang tốt nhất cho đội ngũ cán bộ nhân viên của Sacombank giai đoạn hậu WTO nhằm mục tiêu đưa Sacombank trở thành ngân hàng bán lẻ, hiện đại, đa năng hàng đầu Việt Nam và tiến tới trở thành tập đoàn tài chính đa chức năng, đa sở hữu cung cấp các dịch vụ tài chính ngân hàng một cách trọn gói.

Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa đã mô tả rất ấn tượng về triển vọng và chiến lược phát triển của ngành ngân hàng Việt Nam đến năm 2010, hướng tới năm 2020. Theo tiến sĩ, trong năm 2007 ngành ngân hàng Việt Nam sẽ tiến hành xây dựng dự thảo cải tổ, bao gồm: phát triển thị trường tiền tệ thứ cấp, cải cách tổ chức ngân hàng trung ương, cải tổ các chi nhánh của ngân hàng trung ương tại các tỉnh, sửa đổi một số chính sách luật lệ tại: ngân hàng nhà nước, ngân hàng thương mại, luật bảo hiểm tiến gửi và luật giám sát đối với hoạt động ngân hàng.

Đối với lộ trình hiện diện của các ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam, xét về lý thuyết sẽ có hai xu hướng: nếu ngân hàng nhà nước mở rộng tỉ lệ đầu tư (hiện nay là 30%) đối với đầu tư nước ngoài thì các ngân hàng 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam sẽ hạn chế. Còn nếu tỉ lệ này không được mở thì viễn cảnh các ngân hàng 100% vốn nước ngoài sẽ xuất hiện sớm hơn. Tuy nhiên, vấn đề đầu tư vào tài chính ngân hàng vốn hết sức nhạy cảm, hơn nữa các ngân hàng nước ngoài vốn rất thận trọng trong mở rộng thị phần do đó khả năng ngân hàng Việt Nam bị ngân hàng nước ngoài thôn tính là khó xảy ra từ nay cho đến năm 2010. Thêm vào đó, nhà nước cũng khuyến khích các ngân hàng nội địa “thôn tính” lẫn nhau hoặc cùng liên kết thành lập những liên minh vững mạnh là một trong những định hướng nhằm giúp cho các ngân hàng Việt Nam có được lợi thế và viện trợ kịp thời, có cơ hội tiếp cận những dự án đầu tư khả thi và đặc biệt có khả năng trở thành những liên minh mẹ có thể chi phối ngược lại thị trường và làm chủ lộ trình hội nhập.

Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa đánh giá cao những thành tựu của Sacombank cũng như những chính sách phát triển Sacombank trong thời kỳ hậu WTO. Theo ông, Sacombank đã định hướng cho mình một chíến lược quản trị rất phù hợp với thông lệ quốc tế và đó sẽ là thế mạnh của Sacombank sau này. Ông cho rằng các ngân hàng thương mại Việt Nam trong đó có Sacombank nên lực chọn chiến lược phát triển dựa trên thế mạnh của mình để tối đa hóa năng lực tự có nhằm đứng vững trong môi trường cạnh tranh toàn cầu đang đến. Ông đặc biệt lưu ý các ngân hàng thương mại cũng như các nhà đầu tư vào lĩnh vực ngân hàng nên ý thức được vấn đề “Lợi nhuận là nhất thời. Thị phần là vĩnh viễn”, nghĩa là các ngân hàng thương mại cũng như các nhà đầu tư tài chính nên biết hi sinh cổ tức trong ngắn hạn để bảo vệ thị phần trong tương lai. Ông cho rằng, một nhà đầu tư cổ phiếu ngân hàng chỉ chăm chăm vào cổ tức hàng năm trước mắt thì đó là tầm đầu tư rất ngắn hạn và họ sẽ nhanh chóng bị đào thải trong thời gian vài ba năm tới khi thị trường đã trở nên chuyên nghiệp. Ngược lại một nhà đầu tư chiến lược sẽ biết nhìn vào chiến lược phát triển, năng lực điều hành quản trị, những tích sản hữu hình và vô hình cùng khả năng tái đầu tư và thị phần của ngân hàng trong tương lai. Đây mới chính là giá trị cốt lõi mà các ngân hàng cùng các nhà đầu tư nên theo đuổi trong thời kỳ hội nhập.

Tại hội thảo, đại diện ban lãnh đạo Sacombank cũng đã trình bày về lộ trình thực hiện các cam kết quốc tế và dự báo những ảnh hưởng của lộ trình này đối với Sacombank đến năm 2010 đồng thời đưa ra những giải pháp của Sacombank trong tiến trình chuẩn bị hành trang để cùng ra biển lớn.

Theo lộ trình gia nhập WTO, từ 01/04/2007, các tổ chức tín dụng (TCTD) nước ngoài được phép thành lập và hoạt động dưới hình thức 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam. Sau lộ trình 05 năm gia nhập WTO, các tổ chức tín dụng nước ngoài sẽ được hưởng các ưu đãi như ngân hàng nội địa. Nghĩa là họ được hưởng các quyền như : nhận tiền gửi và các khoản phải trả khác từ công chúng; cho vay (tiêu dùng, cầm cố thế chấp, bao thanh toán và tài trợ giao dịch thương mại); thuê mua tài chính; dịch vụ thanh toán và chuyển tiền (thẻ, séc, hối phiếu); bảo lãnh và cam kết; kinh doanh trên tài khoản của ngân hàng hay khách hàng; môi giới tiền tệ; quản lý tài sản (tiền mặt, danh mục đầu tư, quỹ hưu trí, dịch vụ lưu ký và tín thác); dịch vụ thanh toán và bù trừ tài sản tài chính (chứng khoán, công cụ phái sinh, công cụ chuyển nhượng khác). Bên cạnh đó, các tổ chức tín dụng nước ngoài cũng được phép thành lập công ty chứng khoán 100% vốn của mình.

Trên góc độ tích cực, việc gia nhập WTO trước hết là cơ hội để các ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động, khả năng cạnh tranh. Đứng trước nguyên tắc & kỷ luật của thị trường: mạnh được - yếu thua, tính cạnh tranh buộc ngân hàng phải nâng cao hiệu quả hoạt động cũng như đưa ra cho được định hướng hoạt động theo chuyên môn hóa (bán lẻ, bán buôn, đầu tư…) để có thể tồn tại. Ở đây, cơ hội tiếp cận các thị trường mới trong khu vực, các nhóm khách hàng mới có mức độ rủi ro thấp cũng sẽ dần dần mở ra và tạo điều kiện cho các ngân hàng Việt Nam. Các chuyên gia tài chính đã đưa ra 06 phương thức nhằm tăng hiệu qủa hoạt động của một ngân hàng, bao gồm:

Tối đa hóa thu nhập thuần từ lãi

* Tối đa hóa lãi suất huy động bằng cách xác định mức lãi khác nhau cho các đối tượng khách hàng khác nhau
* Đo lường hiệu quả “giá và rủi ro”
* Tăng số lượng khách hàng và thị phần

Đa dạng hóa nguồn và loại thu nhập

* Đa dạng hóa sản phẩm và các nhóm khách hàng mục tiêu
* Tăng các sản phẩm thu phí dịch vụ và các sản phẩm đem lại thu nhập ngoài lãi

Quản lý chất lượng tín dụng

* Tăng quản lý rủi ro tín dụng đảm bảo chất lượng tín dụng (tách biệt hoạt động bán hàng và quyết định tín dụng, áp dụng các mô hình xếp hạng tín dụng)
* Quản lý tốt danh mục cho vay để giảm thiểu rủi ro
* Hệ thống cảnh báo tín dụng và quản lý tín dụng

Quản lý hoạt động tiền tệ

* Quản lý các trạng thái kinh doanh tiền tệ
* Thường xuyên kiểm soát các khoản tài sản nợ và có ngoại bảng

Phân phối nguồn vốn hiệu quả, tăng tỉ suất sinh lợi

* Quản lý và đo lường hiệu quả hoạt động của từng đơn vị kinh doanh
* Xác định các tiêu chuẩn hiệu quả rủi ro cho các quyết định nội bộ
* Quản lý danh mục kinh doanh bằng các công cụ đo lường tiên tiến nhất

Hoạt động và hệ thống công nghệ thông tin tốt

* Tự động hóa các họat động ngân hàng
* Tập trung hóa các hoạt động hỗ trợ để đạt lợi thế kinh tế theo qui mô bằng hệ thống công nghệ hiện đại

Thứ hai, hội nhập cũng tạo ra cơ hội để chia sẻ kinh nghiệm, nâng cao trình độ công nghệ và quản trị ngân hàng bởi thông qua sự liên kết, hợp tác kinh doanh, ngân hàng trong nước được học hỏi và hỗ trợ những kỹ thuật tiên tiến trên thế giới; thông qua sự điều hành, quản trị của các tổ chức tài chính nước ngoài, ngân hàng trong nước có cơ hội cải thiện trình độ quản lý cũng như được sự hỗ trợ về tư vấn, bồi dưỡng kiến thức, xây dựng năng lực quản trị ngân hàng tiên tiến để từ đó tăng cường khả năng phòng ngừa & xử lý rủi ro nhờ áp dụng công nghệ ngân hàng hiện đại, kỹ năng quản trị tiên tiến, phát triển sản phẩm mới.

Thứ ba, hội nhập góp phần thúc đẩy quá trình thu hút nguồn vốn đầu tư nhờ sự gia tăng nguồn vốn từ thị trường tài chính quốc tế, nhờ những chính sách khuyến khích đầu tư, nhờ các ngân hàng trong nước linh hoạt và chủ động điều chỉnh theo thị trường. Điều này cũng giúp phát triển các mối quan hệ đại lý, thanh toán quốc tế, tài trợ thương mại, hợp tác đầu tư, và trao đổi công nghệ…

Tuy nhiên hội nhập cũng là một thách thức rất lớn đối với thị trường tài chính Việt Nam. Trước hết các ngân hàng sẽ chịu áp lực cạnh tranh trên các mặt như năng lực tài chính, công nghệ, trình độ quản lý, hệ thống sản phẩm, chất lượng dịch vụ… Thứ hai là phải đảm bảo các chuẩn mực an toàn theo thông lệ quốc tế, đó là tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu, trích lập dự phòng rủi ro, phân loại nợ… Đồng thời ngân hàng Việt Nam cũng phải đối mặt với sự gia tăng rủi ro thuộc mảng khách hàng doanh nghiệp nhà nước bởi việc gia nhập đặt các doanh nghiệp trước thế cạnh tranh gay gắt, khả năng mất thị phần cao, khuynh hướng sát nhập, phá sản rõ.

Hội thảo khép lại trong không khí chân tình và cởi mở bằng những chia sẻ đầy tâm huyết của Ông Đặng Văn Thành - Chủ Tịch Hội Đồng Quản Trị Sacombank. Người dẫn đường của Sacombank cho biết qua hội thảo, đặc biệt là qua phần trình bày của tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa về chiến lược phát triển ngân hàng Việt Nam trong giai đọan hội nhập càng giúp cho Sacombank thêm tự tin vào định hướng phát triển của mình.

H.Thắng