Trong khuôn khổ Hội nghị hợp tác hành lang kinh tế Côn Minh, Hà Nội, Lào Cai, Hải Phòng, Quảng Ninh lần thứ 5, diễn ra tại Hà Nội, ngày 20/11, có ý kiến cho rằng, để hợp tác kinh tế thương mại Việt – Trung đạt hiệu quả cao thời gian tới, cần các giải pháp lâu dài rút ngắn thâm hụt thương mại giữa hai nước.
 |
|
Những năm gần đây, hợp tác xúc tiến thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc không ngừng được đẩy mạnh. (Ảnh khu triển lãm hàng Việt Nam tại hội chợ Caexpo 2009 - ĐT)
|
PGS.TS. Hoàng Sỹ Động, từ Viện Chiến lược Phát triển (Bộ Kế hoạch Đầu tư) đánh giá, từ khi Việt Nam, Trung Quốc bình thường hóa quan hệ, giai đoạn từ 1991-2008, kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước liên tục tăng mạnh qua các năm.
Báo cáo của Bộ Công Thương cho thấy, tốc độ tăng trưởng trung bình về kim ngạch thương mại giữa hai nước luôn đạt 25%/năm thời gian gần đây. Trung Quốc đang là đối tác thương mại số 1 của Việt Nam với kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2008 đạt trên 20 tỷ USD, tăng 27,3% so với năm 2007.
Hai bên đang nỗ lực cùng nhau đưa con số này lên 25 tỷ USD vào năm 2010.
Từ tháng 1/2009 đến nay, do ảnh hưởng khách quan từ suy thoái kinh tế thế giới, giá trị kim ngạch nhập khẩu có giảm sút. Tuy nhiên, điểm đáng nói là giá trị kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam mới chỉ chiếm gần 30% trong tổng số giá trị trao đổi hàng hóa hai nước mà tổng giá trị luôn tăng mạnh.
“Thâm thủng thương mại của Việt Nam so với Trung Quốc rất lớn, lại gia tăng không ngừng theo thời gian. Điều này khiến cơ chế hợp tác quốc tế phổ biến ngày nay (cùng thắng) trở thành xa vời” – PGS.TS Hoàng Sỹ Động nhấn mạnh.
Không chỉ số lượng mà chất lượng hàng hóa cũng là một vấn đề rất đáng quan tâm khi mà cả Việt Nam và Trung Quốc đều chưa chuẩn hóa trong xuất nhập khẩu theo chuẩn mực quốc tế.
Theo ông Động, chủng loại hàng hóa xuất nhập khẩu giữa hai nước rất đa dạng (tập trung chủ yếu vào hàng nông nghiệp, công nghiệp), nhưng chiếm đa số là hàng hóa chất lượng thấp, gây thiệt hại cho người tiêu dùng cũng như gây lãng phí, mất uy tín với nhà sản xuất.
Trong khi đó, cho đến giờ phía Trung Quốc mới yêu cầu xuất xứ một số loại quả (thanh long, chuối, dưa hấu, vải thiều) của Việt Nam. Còn phía Việt Nam hầu như chưa có yêu cầu cơ bản đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc (từ thực phẩm như sữa, trứng gà… đến đồ điện máy, gia dụng).
Hơn nữa, trong 3 loại hình xuất nhập khẩu là chính ngạch, tiểu ngạch và buôn lậu trên biển và biên giới thì tỷ trọng hàng hóa xuất nhập khẩu tiểu ngạch rất lớn.
“Đây là xu thế không được ủng hộ nhiều trên thế giới hay việc hạn chế nhập khẩu nông sản vào lúc chính vụ thu hoạch là thiếu minh bạch” – ông Động nêu bật.
Tại hội nghị, các bên đều nhất trí cần tăng cường hơn nữa quan hệ hợp tác kinh tế giữa các tỉnh và thành phố của Việt Nam với các tỉnh khu vực Hoa Nam và Tây Nam của Trung Quốc. Các kết quả đạt được trong thời gian qua dù tích cực nhưng chưa tương xứng với khả năng của hai bên.
Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm khẳng định: “Hiện nay đã hội đủ các yếu tố “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” để hai bên phối hợp đẩy nhanh việc xây dựng hành lang hợp tác kinh tế 5 tỉnh thành phố của hai nước".
Sắp tới Chính phủ hai nước sẽ ký kết Bản Quy hoạch 5 năm phát triển kinh tế thương mại Việt Trung và triển khai chương trình “Năm hữu nghị Việt – Trung 2010”.
