Cần lập dự toán ngân sách sát với thực tế

Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh trả lời chất vấn của các ĐB Quốc hội.

– Trong phiên họp ngày 3/8, Quốc hội (QH) đã dành nửa ngày để thảo luận và phê chuẩn Báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước năm 2005. Đa số ý kiến của các đại biểu QH đồng tình với báo cáo Quyết toán ngân sách năm 2005 của Chính phủ, tuy nhiên các đại biểu cũng nêu ra một loạt các vấn đề bất cập cần khắc phục.

Là người phát biểu đầu tiên đại biểu Nguyễn Văn Tiên đoàn Tiền Giang, nêu ý kiến: “Qua báo cáo này chúng ta rút ra được những gì để lập kế hoạch ngân sách. Trong báo cáo tôi thấy có 2 vấn đề tôi rất quan tâm đó là tăng chi vì Đại hội Đảng. Tôi nghĩ Đại hội Đảng đã có kế hoạch rất lâu tại sao chúng ta không lập kế hoạch trước, mà chúng ta lại đưa ra báo cáo là tăng chi việc này, tôi nghĩ không hay lắm. Hai nữa, báo cáo cũng nói về việc tăng chi cho các hoạt động phòng chống cúm và các dịch bệnh, đây là cơ sở rất tốt để trong những năm tới chúng ta tăng ngân sách trong lĩnh vực này. Hiện nay, các cơ quan ban ngành của Trung ương chuẩn bị kế hoạch ngân sách năm 2008, do đó chúng ta phải có những thông tin này để chúng ta có cơ sở cho các Bộ, ngành như Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và đầu tư quan tâm xây dựng kế hoạch ngân sách năm 2008 để đưa vào, đây là cơ sở thực tiễn rất quan trọng”.

Đại biểu Trần Du Lịch đoàn TP Hồ Chí Minh lại cho ý kiến về thu từ dầu khí. Theo đại biểu Lịch: “Trước hết, quan điểm của tôi về vấn đề thu dầu khí đó là lợi nhuận doanh nghiệp hay bán nguồn tài nguyên chiến lược của quốc gia, hai cái này khác nhau. Quan điểm của tôi về vấn đề dầu khí liên doanh chia dầu thô đó là nguồn thu bán tài nguyên chiến lược quốc gia, đó là nguồn thu ngân sách, không phải nguồn thu chiến lược doanh nghiệp. Nếu đưa vào lợi nhuận doanh nghiệp sẽ che đậy hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp, như vậy rất nguy hiểm”.

Đại biểu Lịch đề nghị phần này tính toán lại ở mức hợp lý để tách biệt phần bán tài nguyên thu ngân sách Nhà nước và chi trở lại cho ngành dầu khí bao nhiêu là Nhà nước quyết định chứ không ai tự chi được, vì bản chất là ngân sách Nhà nước.

Giải trình cho vấn đề thu từ dầu khí, ông Vũ Văn Ninh - Bộ trưởng Bộ Tài chính phát biểu: “ Về khoản thu liên quan đến ngành dầu khí. Đây là một khoản thu lãi được chia của nước chủ nhà thông qua các hợp đồng dầu khí và được để lại cho doanh nghiệp 50% để thực hiện các dự án đầu tư trọng điểm của ngành dầu khí cùng với nguồn vốn khác. Vì thế cho nên về nguyên tắc chúng tôi rất tán thành là phải ghi thu vào ngân sách Nhà nước nhưng cũng báo cáo với Quốc hội tại thời điểm khi lập tổng quyết toán và quyết toán của tập đoàn dầu khí, lúc bấy giờ chưa đủ chứng từ để phản ánh vào ngân sách Nhà nước. Đến nay sau khi đã có ý kiến của Ủy ban Kinh tế và Ngân sách của Khóa XI thì chúng tôi đã cùng với ngành dầu khí kiểm tra từng chứng từ, đến nay đã đủ điều kiện để ghi thu, ghi chi phản ánh vào ngân sách Nhà nước”.

Đại biểu Trần Đình Long đoàn Đắc Lắk lại băn khoăn về con số kiểm toán ở 32 địa phương, 11 cơ quan bộ và cơ quan Trung ương, 7 dự án và 22 doanh nghiệp và tổ chức tài chính, 17 đơn vị thuộc các đơn vị lực lượng vũ trang. Theo ông Long, hầu hết các đơn vị được kiểm toán đều phát hiện nguồn thu phải nộp ngân sách, đây là một hiện tượng phổ biến. Hầu hết các địa phương và cơ quan Trung ương đều bị xuất toán và giảm chi, giảm trừ cấp phát.

Ông Long cho biết thêm: ”Như vậy đối chiếu với các quy định hiện hành của pháp luật, tôi nghĩ những hiện tượng như phát hiện nguồn thu thì dấu hiệu gì, do sơ xuất, do thiếu cận thận hay là do cố ý giấu nguồn thu, nhất là các nguồn phải nộp ngân sách. Vấn đề đặt ra, một là những quy định của tài chính không phù hợp, cho nên địa phương nào khi kiểm toán cũng đều phát hiện là phải giảm trừ chi. Hai là việc quản lý tài chính của chúng ta không nghiêm. Do đó tôi đề nghị Quốc hội và cơ quan quản lý tài chính làm rõ hơn, nhất là kiểm toán”.

Ông Lê Quốc Dung đại biểu đoàn Thái Bình đã nêu ra vấn đề chuyển vốn mà ông cho là quá lớn. Theo ông Dung:”Khoản chuyển nguồn như một số đại biểu phát biểu chúng tôi thấy trong điều kiện nền kinh tế của chúng ta đang còn rất nhiều yêu cầu cần tăng tốc và hiệu quả. Nhưng quy mô chuyển nguồn ngân sách cho năm sau, năm 2006 còn rất lớn, ở đây khoảng 50.000 tỷ đồng. Trong khi số này so với số đầu tư xây dựng cơ bản của năm 2007 khoảng 83.000 tỷ đồng thì số chuyển nguồn của chúng ta như vậy là quá lớn. Không những thế có những khoản chuyển nguồn từ năm 2004 đến bây giờ cũng chưa giải quyết được. Nó cũng rất ngược chiều với đánh giá của Thủ tướng Chính phủ về vấn đề cải cách hành chính. Chúng ta cải cách một cửa là rất tốt nhưng lĩnh vực này chúng ta lại chuyển nguồn quá nhiều, nguyên nhân của nó là như thế nào đây, chúng tôi đề nghị được giải thích một cách rõ hơn”.

Ông Dũng cho rằng, nếu như cải cách hành chính làm cho tốt nhất, một cửa làm cho tốt nhất và nhanh nhất thì chuyển nguồn của chúng ta sẽ thấp. Như vậy thì hiệu quả kinh tế và triển khai các dự án để phục vụ cho phát triển kinh tế sẽ rất cao.

Theo ông Nguyễn Đức Kiên - Phó Chủ tịch Quốc hội, bên cạnh những gì đạt được, các đại biểu Quốc hội cũng lưu ý Chính phủ một số vấn đề: Từ kết quả thu chi thực tế ngân sách Nhà nước năm 2005 cần chỉ đạo các cấp, các ngành lập dự toán ngân sách vừa sát với thực tế, vừa bảo đảm tích cực hơn; Tăng cường kiểm tra để quản lý sử dụng ngân sách đúng mục tiêu, tiết kiệm, có hiệu quả, đúng với quy định của pháp luật và bám sát vào Nghị quyết của Quốc hội; Áp dụng nhiều biện pháp để ngăn chặn, không để xảy ra vi phạm pháp luật, đồng thời đã vi phạm pháp luật thì phải xử lý nghiêm, kịp thời; Chỉ đạo thực hiện triệt để hơn các kiến nghị của kiểm toán nhà nước trong các báo cáo kiểm toán hàng năm, trước hết là những kiến nghị trong báo cáo kiểm toán ngân sách nhà nước năm 2004 và năm 2005; Xem xét, sửa đổi một số quy định của pháp luật có liên quan đến ngân sách nhà nước; Chỉ đạo rà soát để thống nhất về chính xác hoá tổng số thu, tổng số chi trong cân đối ngân sách nhà nước năm 2005 và tổng số thu, tổng số chi quản lý qua ngân sách nhà nước năm 2005 trước khi trình Quốc hội phê chuẩn.

Lê Quang