Thứ hai, 30 Tháng mười 2006, 09:17 GMT+7

Bài học đắt giá cho các làng nghề

Bai hoc dat gia cho cac lang nghe
Viên ngói sản xuất cách đây hàng trăm năm (trái) cũng có hoa văn giống sản phẩm (SP) của DNTN Sơn Vũ (giữa). SP của Sơn Vũ và SP của cơ sở Tám Tha (phải) có hoa văn cơ bản giống nhau

Từ một vụ kiện tranh chấp mẫu mã hàng hoá, hơn 500 cơ sở sản xuất gạch ngói ở Phú Phong (Tây Sơn, Bình Định) bị đẩy tới bờ vực phá sản, gần 10.000 lao động có nguy cơ mất việc. Điều bất thường là nhãn hiệu hàng hóa của DNTN Sơn Vũ (nguyên đơn vụ kiện) được bảo hộ lại chính là hoa văn truyền thống đã có từ 200 năm trước - yếu tố làm rạng danh "thương hiệu" gạch ngói Phú Phong, cũng là nguồn sống của cư dân Tây Sơn.

Cả làng thua kiện

Ngày 28/4, DNTN Sơn Vũ khởi kiện cơ sở gạch ngói Tám Tha xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp (SHCN) về các chi tiết hoa văn (các đường thẳng song song, hình cổng chùa) trên sản phẩm ngói lợp. Giám đốc Sơn Vũ Ngô Văn Diệu yêu cầu cơ sở Tám Tha phải đình chỉ việc sử dụng các hoa văn này, đồng thời bồi thường thiệt hại 128,3 triệu đồng.

Một phần yêu cầu đó được TAND tỉnh Bình Định chấp nhận vì các lý do sau: Một là DNTN Sơn Vũ đã được Cục sở hữu trí tuệ (SHTT) cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu hàng hóa độc quyền (quyết định A2530/QĐ - ĐK ngày 21/5/2004).

Hai là Sở Khoa học - Công nghệ Bình Định, UBND huyện Tây Sơn và Cục SHTT cũng kết luận sản phẩm ngói lợp Tám Tha có hoa văn giống với phần hình tương ứng trên nhãn hiệu hàng hóa của Sơn Vũ đã được nhà nước bảo hộ".

Nhận định Tám Tha vi phạm quyền SHCN đối với nhãn hiệu hàng hóa của Sơn Vũ, toà tuyên buộc Tám Tha phải đình chỉ việc sử dụng các chi tiết hoa văn nói trên và chịu các khoản phí giám định.

Trong phiên xử phúc thẩm ngày 17.8, TANDTC tại Đà Nẵng tuyên buộc Tám Tha ngoài việc chấm dứt "hành vi xâm phạm quyền SHCN", còn phải bồi thường 87,3 triệu đồng vì đã "gây thiệt hại" cho DNTN Sơn Vũ.

Thừa thắng, DNTN Sơn Vũ tiếp tục chuẩn bị các bước khởi kiện 2 Hợp tác xã gạch ngói lớn nhất Tây Sơn là Phú Phong và Đồng Tiến. Ngày 10/10, chính quyền huyện Tây Sơn yêu cầu các hợp tác xã này không được sản xuất gạch ngói có hoa văn giống sản phẩm của Sơn Vũ. Ngoài ra, Sơn Vũ còn ra thông báo yêu cầu các DN và cơ sở khác phải chấm dứt ngay việc sản xuất mặt hàng này. Hàng loạt DN, cơ sở gạch ngói Tây Sơn lập tức bị đẩy tới bờ vực phá sản, gần 1 vạn lao động có nguy cơ mất việc.

Cần trả lại di sản cho làng nghề

Ngay sau khi các bản án được tuyên, hơn 500 DN và cơ sở sản xuất gạch ngói tại Tây Sơn đã có đơn gửi Cục SHTT khẩn thiết đề nghị xem xét lại việc cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu hàng hóa độc quyền cho DNTN Sơn Vũ.

Theo những người am tường gạch ngói thì từ đầu thế kỷ XIX đã có loại ngói Phú Phong như ngày nay rồi, nó thay thế ngói vảy và ngói âm dương. Ngói Phú Phong có 2 quy cách là loại 22 viên/m2 và loại 24 viên/m2; hoa văn trên bề mặt viên ngói cũng chỉ có 2 loại là hình ca rô chéo góc (còn gọi là mặt võng) và hình cổng chùa. Những quy cách và hoa văn này được các thế hệ người làm ngói Tây Sơn kế thừa, sử dụng rộng rãi từ 200 năm qua.

Nó là yếu tố làm nên "thương hiệu" gạch ngói Phú Phong nổi tiếng, cũng là nguồn sống chính của cư dân Tây Sơn từ hàng trăm năm nay. Do quan niệm hoa văn trên gạch ngói Phú Phong là trí tuệ của tiền nhân để lại, nên trước nay không cá nhân nào đi đăng ký quyền sở hữu công nghiệp cho riêng mình.

Mặt khác, chỉ cần xét về thời gian đăng ký nhãn hiệu hàng hóa của DNTN Sơn Vũ cũng đã thấy bất ổn. Cơ sở Tám Tha bắt đầu sản xuất gạch ngói từ năm 1991, trong khi DNTN Sơn Vũ chỉ mới hoạt động từ năm 2004 nên không thể nói hoa văn trên ngói Phú Phong là do Sơn Vũ sáng tạo. Vì vậy, cần thiết phải xem xét lại việc Cục SHTT cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu hàng hoá độc quyền cho DNTN Sơn Vũ.

Cũng cần thấy rằng, hoa văn trên gạch ngói Phú Phong không chỉ đơn thuần là "kiểu dáng công nghiệp" mà còn là giá trị văn hóa độc đáo của dân tộc. Vì thế nó cần được giữ gìn và phát huy như một thứ tài sản chung, chứ không thể cứ ai "nhanh chân" là được sở hữu độc quyền rồi kiện các DN khác phá sản.

Vụ việc trên cũng cảnh báo các làng nghề trong việc đăng ký bảo hộ mẫu mã, nhãn hiệu cho các sản phẩm chung trước thềm hội nhập.

Ông Nguyễn Anh Dũng - Trưởng phòng Quản lý khoa học và Sở hữu trí tuệ, sở Khoa học - Công nghệ Bình Định: Những đường nét hoa văn trên viên ngói Phú Phong là sản phẩm trí tuệ của dân gian từ xưa để lại, mọi người trong làng nghề đều được thụ hưởng chứ không phải riêng DNTN Sơn Vũ. Việc Sơn Vũ lấy chi tiết hoa văn của làng nghề đăng ký độc quyền cho sản phẩm riêng là sai. Tôi ủng hộ việc đăng ký mẫu mã, nhãn hiệu hàng hóa chung cho cả làng nghề gạch ngói Phú Phong, vì những gì họ đang sử dụng là trí tuệ chung của tiền nhân để lại chứ không phải sáng tạo riêng của một cá nhân nào.

(theo Lao động)

Việt Báo

TIN Kinh Tế NỔI BẬT

Số phận những tỷ phú số 1 Việt Nam đời đầu

 Nhiều đại gia số 1 giờ chìm sâu trong bảng xếp hạng những người giàu nhất trên TTCK, sau những biến cố, sóng gió trên thị trường và trước sự bứt phá mạnh mẽ của nhiều gương mặt mới.

Nhận xét tin Bài học đắt giá cho các làng nghề

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bài học đắt giá cho các làng nghề bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bai hoc dat gia cho cac lang nghe ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bài học đắt giá cho các làng nghề ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Kinh Tế của chuyên mục Kinh Tế.

expensive lesson for the village
Private Son Vu, Son Tay, Phu Phong, parole, Son Vu, Department of Intellectual Property, certificates of registration of industrial property rights, trademarks, grant certification, production facilities, the use of cooperatives, the registration, Binh Dinh Province, brick, day

From a design dispute over goods and over 500 brick and tile production base in Phu Phong (Tay Son Binh Dinh) were pushed to the brink of bankruptcy, nearly 10,000 workers at risk of losing their jobs. It is unusual trademark of PTE Son Vu (plaintiff for ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Su kien quoc te noi bat Tu 219 den 279
    Sự kiện quốc tế nổi bật (Từ 21/9 đến 27/9)

    Mỹ oanh tạc các mục tiêu của IS, cảnh sát Australia giết hại thanh niên 19 tuổi, ủng hộ nhóm IS, hai ứng cử viên Tổng thống Afghanistan đạt được sự nhất trí về chia sẻ quyền lực.... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 21279
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 21-27/9)

    Bác sĩ nói viêm họng, trẻ chết vì... tay chân miệng; Người dân Tây Phi "xuống đường" rầm rộ chống Ebola; Dịch đau mắt đỏ bùng phát ở Sơn La;Trái táo để 9 tháng không hỏng; Bà bầu đau mắt đỏ và những sai lầm hại đến thai nhi; Nguyên nhân kinh nguyệt màu đen bất thường; Da đẹp, dáng thon với rau ngải cứu; Bài tập cho đôi mắt khỏe đẹp... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2109 2709
    Toàn cảnh Showbiz tuần (21/09 – 27/09)

    Mai Phương Thúy vướng nghi vấn đã kết hôn, Lê Thúy khoe ảnh cưới cùng người yêu Việt kiều, Cô bé người Việt 8 tuổi có MV đạt gần 50 triệu lượt view trên Youtube, MasterChef Vietnam quay cảnh giết ba ba ghê rợn gây bức xúc, Đồ Rê Mí 2014: Thu An xuất sắc giành ngôi quán quân, Gà cưng của Đoan Trang đăng quang Bước nhảy Hoàn vũ nhí, Tạ Đình Phong - Vương Phi tái hợp sau 11 năm xa cách, Hàng loạt nữ ngôi sao Hollywood tiếp tục bị lộ ảnh nóng,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2109 2609
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (21/09 - 26/09)

    Quan chức đi xe sang biển xanh giả; Cao tốc Nội Bài - Lào Cai vừa thông xe đã lún, nứt; Hỏa hoạn tại quán bar Luxury; Thang máy rơi tự dọ tại Lotte Center; Những vụ bạo hành trẻ em - chuyện sau cánh cửa .... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2109 2709
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (21/09 - 27/09)

    Những vụ bạo hành trẻ em gây chấn động; Một bé gái bị sát hại và chặt xác gây chấn động ở Nhật Bản; Những người phụ nữ vào tù vì mang tội hiếp dâm; Choáng những vụ giang hồ máu liều nổ súng, đánh chém công an; Phiên tòa xử kẻ giết người và chuyện hiếm có; Giết người tình man rợ chỉ vì ghen tuông;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.