Agribank: Kinh doanh ngoại tệ, lỗ gần 500 tỷ đồng

Chỉ trong 3 tháng cuối năm 2004, số lỗ kinh doanh ngoại tệ của SQL đã chiếm 98,9% tổng số lỗ của cả 10 tháng trong năm 2004 với 447,6 tỷ

Chỉ trong 10 tháng kể từ khi thành lập, Sở Quản lý kinh doanh vốn và ngoại tệ, thuộc Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) đã thua lỗ tới gần 500 tỷ đồng.

Kết luận thanh tra của Thanh tra Ngân hàng Nhà nước tại Sở quản lý này cho thấy, kể từ ngày thành lập (tháng 3/2004) đến hết 31/ 12/2004, nghĩa là chỉ trong vòng 10 tháng, Sở quản lý này có một kết quả kinh doanh ngoại tệ thật... khủng khiếp: Tổng thu là 1.163,2 tỷ đồng; tổng chi là 1.663,1 tỷ đồng, bị lỗ tới 499,835 tỷ đồng.

Đáng kinh ngạc hơn nữa là chỉ trong 3 tháng cuối năm 2004, số lỗ kinh doanh ngoại tệ của Sở quản lý đã chiếm 98,9% tổng số lỗ của cả 10 tháng trong năm 2004 với 447,6 tỷ đồng. Trong số này, hoạt động kinh doanh đồng EUR và USD lỗ tới 28,322 triệu USD.

Qua kiểm tra cho thấy, tại nhiều thời điểm trong tháng 12/2004, trạng thái ngoại tệ của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã vượt quá giới hạn cho phép.

Mặt khác, các báo cáo về trạng thái ngoại tệ của Sở quản lý gửi Ngân hàng Nhà nước phản ánh không chính xác trạng thái ngoại tệ thực tế của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam.

Sau khi thanh kiểm tra, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước đã chỉ rõ các vi phạm của Sở quản lý cũng như các cá nhân có liên quan.

Cụ thể, các giao dịch trực tiếp từ ngày 13/10/2004 trở về trước có khối lượng nhỏ từ 1-2 triệu USD đều do Phó giám đốc Sở quản lý Nguyễn Anh Tuấn trực tiếp giao dịch trên máy hoặc chỉ đạo cán bộ phòng kinh doanh ngoại tệ giao dịch mua bán với số lượng lớn.

Ngoài ra, ông Nguyễn Anh Tuấn còn ký các báo cáo trạng thái ngoại tệ năm 2004 của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn gửi Ngân hàng Nhà nước không chính xác.

Báo cáo thanh tra cũng kết luận trưởng phòng kinh doanh ngoại tệ, trưởng phòng quản lý kinh doanh vốn chưa thực hiện đúng trách nhiệm; phòng kế hoạch và quản lý rủi ro chưa thực hiện đầy đủ nhiệm vụ được giao.

Theo quy định, ông Nguyễn Anh Tuấn chỉ là phó giám đốc phụ trách giao dịch, kinh doanh vốn và kinh doanh ngoại tệ, không được phép trực tiếp giao dịch. Không chỉ có vậy, ông Nguyễn Anh Tuấn còn có hành vi gian dối, không báo cáo kịp thời tình trạng thua lỗ cho cấp trên.

Thậm chí, như đã nói, các giao dịch lớn do ông Nguyễn Anh Tuấn trực tiếp thực hiện nhưng các chứng từ giao dịch in từ máy ra lại thể hiện tên người giao dịch là trưởng phòng kinh doanh ngoại tệ và trưởng phòng quản lý, kinh doanh vốn. Các ông này trực tiếp ký tên trên phiếu giao dịch để hạch toán cho hợp lệ, còn ông Nguyễn Anh Tuấn thì ký tên với tư cách là người ký duyệt!

Như vậy, ông Nguyễn Anh Tuấn đã ký các giao dịch mà không cần giám sát (các phiếu giao dịch không có chữ ký của kiểm soát như quy định).

Về trạng thái ngoại tệ, bao gồm các giao dịch chuyển đổi ngoại tệ trong nước và quốc tế, tại nhiều thời điểm trong tháng 12/2004, trạng thái ngoại tệ của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam đã vượt quá trạng thái giới hạn cho phép theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

Đồng thời, Sở quản lý còn vi phạm chế độ báo cáo thống kê. Các báo cáo trạng thái ngoại tệ của Sở quản lý gửi về Ngân hàng Nhà nước Việt Nam không phản ánh chính xác trạng thái ngoại tệ thực tế của ngân hàng này. Chính vì vậy, những dấu hiệu kinh doanh không bình thường của Sở quản lý đã không được phát hiện, ngăn chặn kịp thời.

Ngoài ra, lãnh đạo Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng phải chịu trách nhiệm về việc chưa ban hành đầy đủ các văn bản nội bộ trong kinh doanh ngoại tệ, kiểm soát rủi ro, chịu trách nhiệm về công tác tổ chức và bố trí nhân sự cho Sở quản lý cũng như chưa kiểm tra, giám sát đầy đủ.

Về phía Sở quản lý, Phó giám đốc Hà Đan Huấn, Trưởng phòng kinh doanh ngoại tệ Nguyễn Tuấn Anh, Trưởng phòng quản lý kinh doanh vốn Hoàng Thiện Hải, Trưởng phòng kế hoạch và quản lý rủi ro Khúc Quang Huy cũng có trách nhiệm liên quan trong việc để tồn tại các sai phạm và kinh doanh thua lỗ trên.

Nguyên nhân đầu tiên dẫn đến sai phạm nghiêm trọng nói trên là do sơ hở trong quản lý, điều hành của lãnh đạo Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Cho dù Sở quản lý có con dấu riêng, có bảng cân đối tài khoản và được trực tiếp kinh doanh vốn, kinh doanh ngoại tệ nhưng trên thực tế, hoạt động kinh doanh của Sở quản lý vẫn hạch toán, phản ánh chung vào bảng cân đối kế toán của trụ sở chính Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Trong khi đó, lãnh đạo ngân hàng lại chưa tăng cường kiểm tra, giám sát tổ chức hoạt động của Sở quản lý. Sở quản lý lại không quy định rõ việc kiểm tra, giám sát, quy trình nghiệp vụ, không quy định trách nhiệm cụ thể cho phòng kinh doanh ngoại tệ, phòng kế toán về việc hàng ngày phải báo cáo kết quả kinh doanh ngoại tệ cho Phó giám đốc phụ trách Sở quản lý.

Thanh tra Ngân hàng Nhà nước đã đề nghị Thống đốc Ngân hàng Nhà nước yêu cầu Ban lãnh đạo Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn kiểm điểm làm rõ trách nhiệm từng cá nhân trong ban lãnh đạo ngân hàng với việc quản lý, điều hành Sở quản lý và tự nhận hình thức kỷ luật. Sở quản lý cần kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm từng cá nhân để có biện pháp xử lý thích hợp về hình sự, kinh tế, hành chính, chậm nhất đến 29/4/2005 phải hoàn thành.

Tuy nhiên, cho đến nay, các hình thức kỷ luật cụ thể về trách nhiệm hành chính, kinh tế cũng như hình sự đối với các cá nhân tại Sở quản lý vẫn chưa được cụ thể và xử lý.