Chủ nhật, 23 Tháng mười hai 2007, 00:31 GMT+7

Từ vật thể bé nhỏ nhất đến vũ trụ bao la

- “Top Ten Physies stories 2007" - 10 sự kiện vật lý năm 2007 vừa được tuyển chọn bởi cơ quan khoa học có uy tín và ảnh hưởng khoa học to lớn ở nước Mỹ và thế giới - Viện Vật lý Hoa Kỳ (New York)...

Đây là cơ quan khoa học có uy tín và ảnh hưởng khoa học to lớn ở nước Mỹ và thế giới - Viện Vật lý Hoa Kỳ (New York), một “Tổng Hội của nhiều Hội” với phổ hoạt động rộng lớn, với cơ quan xuất bản lớn nhất toàn cầu trong lĩnh vực vật lý…

Mười thành tựu khoa học nổi bật nhất năm 2007 được sắp xếp theo thứ tự thời gian công bố công trình (không phải theo thứ tự về đẳng cấp) như sau:

Tu vat the be nho nhat den vu tru bao la
Một góc của thí nghiệm Làm lạnh một vật thể kích thước đồng xu

1. Chuyển động của ánh sáng làm chậm trong các môi trường đông đặc

Đó là những kết quả nghiên cứu ánh sáng được làm chậm trong một môi trường đông đặc Bose-Einstein này, rồi đi qua một môi trường đông đặc khác. Những nghiên cứu này bắt đầu bởi Lene Hau, nữ giáo sư của Đại học Harvard (Mỹ). Phát minh này không chỉ có tầm quan trọng về mặt lí‎ thuyết, còn mở ra triển vọng chế tạo những máy tính thế hệ mới siêu đẳng – máy tính lượng tử.

2. Phát hiện sự xuyên ngầm của electron trong các nguyên tử với thời gian thực

Hạt electron xuyên qua các nguyên tử, theo một hiệu ứng gọi là hiệu ứng đường hầm trong vật lý lượng tử, đã được quan sát trong thời gian thực (cỡ 1 phần tỉ tỉ giây – 10-18 sec) bởi nhà khoa học Đức ở Viện Quang học lượng tử Mark Planck và trường đại học Munich (CHLB Đức).

3. Làm lạnh bằng tia laser một vật thể “vĩ mô” – kích thước đồng xu (coin-sized object)

Một tập thể các nhà Vật lý quốc tế từ các phòng thí nghiệm ở MIT (Viện Công nghệ Massachusett) và Caltech, từ các Viện Max Planck ở Potsdam và Hannover, đã sử dụng chùm tia laser để làm lạnh một mẫu vật cỡ đồng xu với khối lượng 1 gam xuống nhiệt độ rất thấp 0,8 độ Kelvin. Thí nghiệm lần đầu tiên thực hiện thành công này nhằm mục đích nghiên cứu các tính chất lượng tử của một tập hợp lớn các hạt vật chất (lớn hơn 1020 nguyên tử). Kết quả nghiên cứu này vừa có ý nghĩa vật lý sâu sắc, vừa hứa hẹn dẫn đến những ứng dụng trong tương lai của khoa học và công nghệ vật liệu.

4. Kiểm nghiệm Định luật thứ hai Newton về chuyển động cơ học

Định luật này (lực tỉ lệ với gia tốc), hầu như ai cũng biết, là hòn đá tảng của vật lý cổ điển. Các nhà Vật lý ở Đại học Washington đã kiểm nghiệm lại định luật này trong phạm vi gia tốc cực nhỏ, cỡ 5 x 10-14m/s2 . Thí nghiệm đạt độ chính xác cao hàng nghìn lần so với thí nghiệm tốt nhất cho đến nay và chứng tỏ rằng định luật II của Newton vẫn nguyên giá trị trong kích thước không gian vô cùng bé nhỏ.

5. Kiểm nghiệm lực hấp dẫn (GB – B)

Trong một thí nghiệm khảo sát lực hấp dẫn có tên là GB-B, một phòng thí nghiệm đã được đưa lên không gian quỹ đạo để thử lại thuyết tương đối tổng quát của Albert Eistein. Người ta đã đo hiệu ứng trắc địa – độ xoắn không thời gian trong vùng gần quả đất và gây nên bởi quả đất – với độ chính xác 1%. Đây là thành quả nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ ở Đại học Stanford (Mỹ).

6. Loại trừ một loại hạt Neutrino bất thường

Một công trình nghiên cứu thực nghiệm, có tên gọi là MiniBoone, đã tiến hành ở phòng thí nghiệm Fermilab (Mỹ). Các kết quả khảo sát của các nhà Vật lý ở Fermilab đã loại bỏ sự tồn tại của loại hạt Neutrino thứ tư (theo giả thiết) và chỉ khẳng định sự tồn tại của ba loại Neutrino khác đã được thừa nhận trước đây bởi lí‎ thuyết mẫu chuẩn của các hạt cơ bản, là hạt neutrino e, neutrino µ (muy) và neutrino τ (tao).
Tu vat the be nho nhat den vu tru bao la
Phát hiện neutrino trên Trái Đất (Ảnh minh họa: http://plus.maths.org)


7. Tìm kiếm các hạt Higgs Boson

Trên máy gia tốc hai chùm hạt giao nhau Tevatron ở phòng thí nghiệm Fermilab (Mỹ) đã phát hiện hạt boson Higgs (hay Higgs boson) và một số hiện tượng va chạm đặc biệt khác với sự tạo thành 1 boson W và 1 boson Z, hoặc 2 boson Z đồng thời. Nhiều kết quả mới mẻ và có ý nghĩa lớn trong lĩnh vực Vật lý hạt cơ bản đang chờ đợi trong các thí nghiệm đang tiếp tục trong các năm sau.

8. Xung ánh sáng ngắn nhất

Các nhà nghiên cứu ở Italy đã tạo được một xung ánh sáng ngắn nhất, một lóe sáng riêng biệt của ánh sáng siêu cực tím kéo dài chỉ 1,3.10-16 s hay 130 phần attosecond (tỉ tỉ giây). Thành tựu này không chỉ có ý nghĩa trong nghiên cứu cơ bản mà còn trong các ứng dụng công nghiệp, chẳng hạn: ứng dụng để kiểm soát các phản ứng hóa học…

9. Tia vũ trụ năng lượng cao nhất

Đài Thiên văn Anger nghiên cứu tia vũ trụ khổng lồ đặt ở Argentina, với mạng lưới 1.600 trạm (ghi đo hạt vũ trụ thứ cấp) đặt cách nhau 1,5 km trải đều trên diện tích 3.000 km2 và 24 kính viễn vọng đặc biệt ghi ánh sáng huỳnh quang. Các nhà nghiên cứu thuộc dự án Anger quốc tế này đã đưa ra kết luận: Các tia vũ trụ (sơ cấp) có năng lượng cao nhất được biết cho đến nay đến quả đất không đẳng hướng, mà chủ yếu đến từ một hướng từ các dãi ngân hà có tâm đang hoạt động mạnh (CAN-Active Galactic Nuclei).

10. Quan sát các cặp đôi đồng (Cu) trong các chất cách điện

Các cặp đôi đồng (Cu) đã từng biết tồn tại trong các mẫu siêu dẫn. Nhưng các nhà vật lý thuộc Đại học Brown đã công bố kết quả thí nghiệm chứng tỏ cặp đôi đồng cũng xuất hiện trong chất cách điện. Các nghiên cứu này có vai trò lớn trong việc chế tạo các linh kiện chất lượng cao cần thiết trong công nghiệp điện tử và chế tạo máy tính.

Tu vat the be nho nhat den vu tru bao la
Ảnh minh họa (http://blog.koehntopp.de)
Nhìn lại 10 thành tựu Vật lý được chọn vào danh sách TOPTEN trên đây có thể hình dung một bức tranh Vật lý thế giới năm 2007 đặc săc với những mảng màu phong phú.

Chiếm một nửa trong danh sách các Topten Vật lý 2007 là những thành tựu vật lý có ý nghĩa lớn đối với đời sống con người, trong lĩnh vực công nghệ hướng đến chế tạo các máy móc điện tử dân dụng hay các loại máy tính siêu đẳng thế hệ mới (các công trình số 1, 2, 3, 8, 10)...

Cũng có những nghiên cứu mang tính “giáo khoa” và tưởng như đơn giản, nhưng thực ra rất tinh tế và khá phức tạp nhằm kiểm nghiệm một định luật có từ mấy trăm năm nay (số 4). Kết quả của các thí nghiệm cũng rất thú vị và có ý nghĩa lớn trong lĩnh vực lịch sử Vật lý.

Bên cạnh những kết quả nghiên cứu đi sâu vào thế giới vi mô ở kích thước nhỏ bé cỡ nanô hoặc bé hơn nữa (số 6, 7, 8), lại có mặt những công trình nghiên cứu vươn tới không gian vũ trụ bao la, ngoài Quả đất (số 5), ngoài Hệ mặt trời, nằm ngoài cả dải Ngân hà (Milky Way) của chúng ta, vươn tới những thiên hà xa xôi (số 9).

Vậy là, trong năm 2007 đang đi qua, Ngành Vật lý vẫn tiếp tục cống hiến cho sự phát triển nền văn minh nhân loại, phục vụ hạnh phúc loài người bằng những thành tựu, những phát minh đầy ấn tượng, có giá trị và ảnh hưởng rộng lớn.
  • Trần Thanh Minh (sưu tầm và giới thiệu)
Việt Báo

Nhận xét tin Từ vật thể bé nhỏ nhất đến vũ trụ bao la

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Từ vật thể bé nhỏ nhất đến vũ trụ bao la bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tu vat the be nho nhat den vu tru bao la ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Từ vật thể bé nhỏ nhất đến vũ trụ bao la ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

From the smallest objects in the universe,
New York, USA, Institute of Materials, Top Ten Physies, meaningful, laboratories, a physicist, were selected, research, science result, objects, vast, light, particles

"Top Ten stories Physies 2007" - 10 physical events in 2007 were selected by the relevant scientific prestige and influence to major in science America and the world - the United States Institute of Physics (New York) ....

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Thoi su 24h1510 Bat pho chanh thanh tra GTVT
    Thời sự 24h(15/10): Bắt phó chánh thanh tra GTVT

    Chấn động làng quê vụ nữ sinh giết cán bộ huyện; Jennifer Phạm sẽ là thảm họa của Cặp đôi hoàn hảo 2014?; Cá quả Tàu tiêm thuốc mê đổ về chợ; Truy sát từ nhà đến bệnh viện vì can thiệp đụng độ trên đường

  • Thoi su 24h1410 Su co hy huu tren duong sat VN
    Thời sự 24h(14/10): Sự cố hy hữu trên đường sắt VN

    Xử lý xe quá tải "giết" đường: Không có vùng cấm!; Sự cố hy hữu trên đường sắt Việt Nam; Tài xế trong clip "ngược chiều khó tin" ở HN trình diện; Truy sát kinh hoàng từ nhà đến bệnh viện;Việt Nam sắp nhận máy bay hiện đại nhất thế giới; Công an cử người canh rắn "khủng" cực độc... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 13/10.

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.