Từ vật thể bé nhỏ nhất đến vũ trụ bao la

- “Top Ten Physies stories 2007" - 10 sự kiện vật lý năm 2007 vừa được tuyển chọn bởi cơ quan khoa học có uy tín và ảnh hưởng khoa học to lớn ở nước Mỹ và thế giới - Viện Vật lý Hoa Kỳ (New York)...

Đây là cơ quan khoa học có uy tín và ảnh hưởng khoa học to lớn ở nước Mỹ và thế giới - Viện Vật lý Hoa Kỳ (New York), một “Tổng Hội của nhiều Hội” với phổ hoạt động rộng lớn, với cơ quan xuất bản lớn nhất toàn cầu trong lĩnh vực vật lý…

Mười thành tựu khoa học nổi bật nhất năm 2007 được sắp xếp theo thứ tự thời gian công bố công trình (không phải theo thứ tự về đẳng cấp) như sau:

Tu vat the be nho nhat den vu tru bao la
Một góc của thí nghiệm Làm lạnh một vật thể kích thước đồng xu

1. Chuyển động của ánh sáng làm chậm trong các môi trường đông đặc

Đó là những kết quả nghiên cứu ánh sáng được làm chậm trong một môi trường đông đặc Bose-Einstein này, rồi đi qua một môi trường đông đặc khác. Những nghiên cứu này bắt đầu bởi Lene Hau, nữ giáo sư của Đại học Harvard (Mỹ). Phát minh này không chỉ có tầm quan trọng về mặt lí‎ thuyết, còn mở ra triển vọng chế tạo những máy tính thế hệ mới siêu đẳng – máy tính lượng tử.

2. Phát hiện sự xuyên ngầm của electron trong các nguyên tử với thời gian thực

Hạt electron xuyên qua các nguyên tử, theo một hiệu ứng gọi là hiệu ứng đường hầm trong vật lý lượng tử, đã được quan sát trong thời gian thực (cỡ 1 phần tỉ tỉ giây – 10-18 sec) bởi nhà khoa học Đức ở Viện Quang học lượng tử Mark Planck và trường đại học Munich (CHLB Đức).

3. Làm lạnh bằng tia laser một vật thể “vĩ mô” – kích thước đồng xu (coin-sized object)

Một tập thể các nhà Vật lý quốc tế từ các phòng thí nghiệm ở MIT (Viện Công nghệ Massachusett) và Caltech, từ các Viện Max Planck ở Potsdam và Hannover, đã sử dụng chùm tia laser để làm lạnh một mẫu vật cỡ đồng xu với khối lượng 1 gam xuống nhiệt độ rất thấp 0,8 độ Kelvin. Thí nghiệm lần đầu tiên thực hiện thành công này nhằm mục đích nghiên cứu các tính chất lượng tử của một tập hợp lớn các hạt vật chất (lớn hơn 1020 nguyên tử). Kết quả nghiên cứu này vừa có ý nghĩa vật lý sâu sắc, vừa hứa hẹn dẫn đến những ứng dụng trong tương lai của khoa học và công nghệ vật liệu.

4. Kiểm nghiệm Định luật thứ hai Newton về chuyển động cơ học

Định luật này (lực tỉ lệ với gia tốc), hầu như ai cũng biết, là hòn đá tảng của vật lý cổ điển. Các nhà Vật lý ở Đại học Washington đã kiểm nghiệm lại định luật này trong phạm vi gia tốc cực nhỏ, cỡ 5 x 10-14m/s2 . Thí nghiệm đạt độ chính xác cao hàng nghìn lần so với thí nghiệm tốt nhất cho đến nay và chứng tỏ rằng định luật II của Newton vẫn nguyên giá trị trong kích thước không gian vô cùng bé nhỏ.

5. Kiểm nghiệm lực hấp dẫn (GB – B)

Trong một thí nghiệm khảo sát lực hấp dẫn có tên là GB-B, một phòng thí nghiệm đã được đưa lên không gian quỹ đạo để thử lại thuyết tương đối tổng quát của Albert Eistein. Người ta đã đo hiệu ứng trắc địa – độ xoắn không thời gian trong vùng gần quả đất và gây nên bởi quả đất – với độ chính xác 1%. Đây là thành quả nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ ở Đại học Stanford (Mỹ).

6. Loại trừ một loại hạt Neutrino bất thường

Một công trình nghiên cứu thực nghiệm, có tên gọi là MiniBoone, đã tiến hành ở phòng thí nghiệm Fermilab (Mỹ). Các kết quả khảo sát của các nhà Vật lý ở Fermilab đã loại bỏ sự tồn tại của loại hạt Neutrino thứ tư (theo giả thiết) và chỉ khẳng định sự tồn tại của ba loại Neutrino khác đã được thừa nhận trước đây bởi lí‎ thuyết mẫu chuẩn của các hạt cơ bản, là hạt neutrino e, neutrino µ (muy) và neutrino τ (tao).
Tu vat the be nho nhat den vu tru bao la
Phát hiện neutrino trên Trái Đất (Ảnh minh họa: http://plus.maths.org)


7. Tìm kiếm các hạt Higgs Boson

Trên máy gia tốc hai chùm hạt giao nhau Tevatron ở phòng thí nghiệm Fermilab (Mỹ) đã phát hiện hạt boson Higgs (hay Higgs boson) và một số hiện tượng va chạm đặc biệt khác với sự tạo thành 1 boson W và 1 boson Z, hoặc 2 boson Z đồng thời. Nhiều kết quả mới mẻ và có ý nghĩa lớn trong lĩnh vực Vật lý hạt cơ bản đang chờ đợi trong các thí nghiệm đang tiếp tục trong các năm sau.

8. Xung ánh sáng ngắn nhất

Các nhà nghiên cứu ở Italy đã tạo được một xung ánh sáng ngắn nhất, một lóe sáng riêng biệt của ánh sáng siêu cực tím kéo dài chỉ 1,3.10-16 s hay 130 phần attosecond (tỉ tỉ giây). Thành tựu này không chỉ có ý nghĩa trong nghiên cứu cơ bản mà còn trong các ứng dụng công nghiệp, chẳng hạn: ứng dụng để kiểm soát các phản ứng hóa học…

9. Tia vũ trụ năng lượng cao nhất

Đài Thiên văn Anger nghiên cứu tia vũ trụ khổng lồ đặt ở Argentina, với mạng lưới 1.600 trạm (ghi đo hạt vũ trụ thứ cấp) đặt cách nhau 1,5 km trải đều trên diện tích 3.000 km2 và 24 kính viễn vọng đặc biệt ghi ánh sáng huỳnh quang. Các nhà nghiên cứu thuộc dự án Anger quốc tế này đã đưa ra kết luận: Các tia vũ trụ (sơ cấp) có năng lượng cao nhất được biết cho đến nay đến quả đất không đẳng hướng, mà chủ yếu đến từ một hướng từ các dãi ngân hà có tâm đang hoạt động mạnh (CAN-Active Galactic Nuclei).

10. Quan sát các cặp đôi đồng (Cu) trong các chất cách điện

Các cặp đôi đồng (Cu) đã từng biết tồn tại trong các mẫu siêu dẫn. Nhưng các nhà vật lý thuộc Đại học Brown đã công bố kết quả thí nghiệm chứng tỏ cặp đôi đồng cũng xuất hiện trong chất cách điện. Các nghiên cứu này có vai trò lớn trong việc chế tạo các linh kiện chất lượng cao cần thiết trong công nghiệp điện tử và chế tạo máy tính.

Tu vat the be nho nhat den vu tru bao la
Ảnh minh họa (http://blog.koehntopp.de)
Nhìn lại 10 thành tựu Vật lý được chọn vào danh sách TOPTEN trên đây có thể hình dung một bức tranh Vật lý thế giới năm 2007 đặc săc với những mảng màu phong phú.

Chiếm một nửa trong danh sách các Topten Vật lý 2007 là những thành tựu vật lý có ý nghĩa lớn đối với đời sống con người, trong lĩnh vực công nghệ hướng đến chế tạo các máy móc điện tử dân dụng hay các loại máy tính siêu đẳng thế hệ mới (các công trình số 1, 2, 3, 8, 10)...

Cũng có những nghiên cứu mang tính “giáo khoa” và tưởng như đơn giản, nhưng thực ra rất tinh tế và khá phức tạp nhằm kiểm nghiệm một định luật có từ mấy trăm năm nay (số 4). Kết quả của các thí nghiệm cũng rất thú vị và có ý nghĩa lớn trong lĩnh vực lịch sử Vật lý.

Bên cạnh những kết quả nghiên cứu đi sâu vào thế giới vi mô ở kích thước nhỏ bé cỡ nanô hoặc bé hơn nữa (số 6, 7, 8), lại có mặt những công trình nghiên cứu vươn tới không gian vũ trụ bao la, ngoài Quả đất (số 5), ngoài Hệ mặt trời, nằm ngoài cả dải Ngân hà (Milky Way) của chúng ta, vươn tới những thiên hà xa xôi (số 9).

Vậy là, trong năm 2007 đang đi qua, Ngành Vật lý vẫn tiếp tục cống hiến cho sự phát triển nền văn minh nhân loại, phục vụ hạnh phúc loài người bằng những thành tựu, những phát minh đầy ấn tượng, có giá trị và ảnh hưởng rộng lớn.
  • Trần Thanh Minh (sưu tầm và giới thiệu)
Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Những kỷ lục Việt Nam thú vị được thiết lập trong dịp 30/4
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Khác biệt ‘đỉnh’ của đôi ta

Theo quan điểm của các nhà khoa học, “đỉnh” của các chị em có nhiều khác biệt so với nam giới và còn là một vấn đề cần được nghiên cứu nhiều hơn nữa.

Nhận xét tin Từ vật thể bé nhỏ nhất đến vũ trụ bao la

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Từ vật thể bé nhỏ nhất đến vũ trụ bao la bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tu vat the be nho nhat den vu tru bao la ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Từ vật thể bé nhỏ nhất đến vũ trụ bao la ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Khoa Học.

From the smallest objects in the universe,
New York, USA, Institute of Materials, Top Ten Physies, meaningful, laboratories, a physicist, were selected, research, science result, objects, vast, light, particles

"Top Ten stories Physies 2007" - 10 physical events in 2007 were selected by the relevant scientific prestige and influence to major in science America and the world - the United States Institute of Physics (New York) ....

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Khoa Học


  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.