vietbao

Từ chuyện váng dầu đến công nghệ bảo vệ môi trường biển

Đã qua nhiều tháng, nguồn gốc của những váng dầu gây ô nhiễm suốt dải bờ biển Việt Nam vẫn chưa được xác định. Nhưng váng dầu không chỉ là đe dọa duy nhất đối với môi trường biển Việt Nam. TS xin giới thiệu bài viết thứ ba trong loạt bài của ông Ngô Lực Tải, Phó Chủ tịch Hiệp hội Khoa học Kỹ thuật biển.

> Cần một tầm nhìn mới về môi trường biển
> Nâng cao năng lực quản lý và bảo vệ môi trường biển

Ô nhiễm môi trường biển đang là vấn đề nhức nhối

Bảo vệ môi trường biển là xu thế toàn

cầu

Ý thức bảo vệ môi trường môi sinh của loài người đã có từ lâu, được phát triển cùng với đà tăng trưởng dân số và công nghiệp hóa trên thế giới.

Từ đầu thế kỷ 20 đã xuất hiện nhiều tổ chức phi chính phủ bảo vệ môi trường ở một số nước công nghiệp tiên tiến với những yêu cầu như: giữ gìn môi trường trong sạch, không hủy hoại sinh thái, chống vũ khí hạt nhân…

Cơn lốc của các cuộc cách mạng khoa học – công nghệ nối tiếp diễn ra, nào là cơ khí, điện tử, sinh học, thông tin… đã làm cuộc sống của con người ngày một phồn vinh và thuận tiện hơn, nhưng cũng đồng thời đặt ra cho nhân loại nhiều thách thức to lớn. Đó là mất cân bằng sinh thái, ô nhiễm môi trường môi sinh của trái đất, mâu thuẫn gay gắt giữa phát triển công nghiệp và bảo vệ môi trường.

Bài toán nhiều đáp số khó giải đặt ra không chỉ cho một vài nước công nghiệp giàu có mà cho cả thế giới, buộc các quốc gia và nhiều tổ chức quốc tế phải vào cuộc tìm đáp án thích hợp vì hậu quả “nhãn tiền” của các chất thải công nghiệp, trong đó có khí mêtan, Các-bon-dioxit, lưu huỳnh…..đã gây ra hiệu ứng nhà kính làm trái đất nóng lên, băng giá tan nhanh ở hai địa cực, tạo ra các hiện tượng thời tiết bất thường như La Nina, El Nino… phá vỡ sự cân bằng sinh thái vốn đã tồn tại từ khi loài người xuất hiện.

Đến nay, việc bảo vệ môi trường môi sinh nói chung và môi trường biển nói riêng không chỉ được thúc đẩy mạnh mẽ bởi các tổ chức phi chính phủ mà nó trở thành một lĩnh vực trọng yếu của các quốc gia công nghiệp và các quốc gia ven biển, đồng thời cũng là mối lo âu và sự quan tâm bậc nhất của nhân loại, không loại trừ ai và không cho phép ai đứng ngoài cuộc.

Hàng chục ngàn tấn dầu trôi dạt trên vùng biển Việt Nam

Vùng biển Việt Nam rộng khoảng 1 triệu cây số vuông, bờ biển dài 3.260 cây số, là loại biển mở nối liền Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, là một trong những trục hàng hải có lưu lượng tàu bè qua lại rất lớn, trong đó 70% là tàu chở dầu. Tuy chưa được xếp vào biển có mức độ ô nhiễm nghiêm trọng như biển Baltic, biển Địa Trung Hải… nhưng cũng được cảnh báo là có nguy cơ ô nhiễm cao trong tương lai vì công nghiệp đang phát triển mạnh ở các vùng duyên hải và hoạt động thăm dò, khai thác dầu khí trong khu vực ngày một tăng.

Các nguồn ô nhiễm môi trường biển Việt Nam:

Chất thải công nghiệp đổ ra từ các cửa sông.

Ô nhiễm hữu cơ do nuôi trồng hải sản.

Chất thải của tàu hoạt động trên các tuyến hàng hải quốc tế ngoài khơi Việt Nam.

Tràn dầu từ các hoạt động thăm dò, khai thác dầu khí trong nước và trong khu vực.

Ô nhiễm rác thải do hoạt động du lịch và dân cư ven biển.

Theo đánh giá của các nhà khoa học Việt Nam thì chất lượng môi trường biển và vùng ven biển đang tiếp tục suy giảm.

Môi trường nước ven bờ bị ô nhiễm do rác thải khó phân hủy như bao nhựa, polymer bị vứt xuống biển biến nhiều vùng nước sống thành vùng nước chết, hủy diệt sinh vật, đã có 70 loài hải sản phải đưa vào sách đỏ Việt Nam, và 85 loài ở tình trạng nguy cấp với nhiều mức độ khác nhau, đặc biệt nghiêm trọng là hiện tượng “triều đỏ” xuất hiện vào năm 2002 và 2003 tại vùng biển phía Nam Trung bộ đã gây thiệt hại lớn cho nghề nuôi trồng hải sản.

Gần đây nhất, từ tháng 12/2006 đến cuối tháng 4/2007 vùng biển Đông nước ta đã hứng chịu từ 21.620 – 51.500 tấn dầu trôi nổi gây ô nhiễm nghiêm trọng môi trường biển và các vùng duyên hải từ Bắc đến Nam.

Thống kê cho biết, mới chỉ thu gom được 1.721 tấn trôi dạt vào bãi biển của 20 tỉnh thành, số còn lại bị khuyếch tán hay đi đâu, gây hậu quả cho môi trường, cho thực vật và sinh vật biển thế nào chưa ai biết được.

Quan trọng hơn là nguồn ô nhiễm xuất phát từ đâu vẫn là đáp số còn bỏ ngỏ mà với trình độ khoa học – công nghệ và thiết bị hiện có, chắc rằng chúng ta chưa thể trả lời trong một sáng một chiều, và môi trường biển Việt Nam vẫn đang đứng trước những nguy cơ và thách thức lớn.

Ở góc độ toàn cầu, đó là sự thay đổi khí hậu sẽ tác động đến nguồn lợi tài nguyên biển.

Ở góc độ quốc gia, đó là khó khăn về kinh tế và chính sách sẽ ảnh hưởng đến khả năng giải quyết tai biến thiên nhiên và đầu tư thiết bị phòng chống ô nhiễm môi trường, cũng như nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường biển.

Những đề xuất cụ thể

Sự cố tràn dầu gây ô nhiễm môi trường vừa qua là sự cố lớn nhất trong lịch sử môi trường biển Việt Nam, đã xảy ra trên một vùng biển rộng lớn với mức độ và tính chất hết sức phức tạp, trong khi nước ta chưa hề có kinh nghiệm cũng như chưa chuẩn bị đầy đủ tư thế để đối phó với bất cập này, đương nhiên nó trở thành bài toán khó giải.

Hiện nay, ở các nước công nghiệp phát triển, nhất là Bắc Mỹ và châu Âu, các quốc gia này đang sử dụng triệt để khoa học – công nghệ tiên tiến và phương tiện thiết bị hiện đại để giải quyết các việc kiểm tra, phát hiện và xử lý ô nhiễm môi trường biển. Cơ quan hàng hải châu Âu (EmSa) dùng vệ tinh Envisat và Eurimage-Spa của cơ quan vũ trụ châu Âu để phát hiện và định vị vùng ô nhiễm. Ngoài ra, còn có Hệ thống được mang tên “Mạng lưới làm sạch biển”. Mỗi khi phát hiện tàu gây ô nhiễm hoặc dấu vết ô nhiễm, vệ tinh sẽ truyền dữ liệu đến các trạm phân tích và chuyển kết quả đến nước hữu quan sau 30 phút. Bên cạnh đó, Tổ chức hàng hải quốc tế (IMO) và một số quốc gia còn ấn định vùng kiểm tra đặc biệt SECA (Sox-Emission Control Area) để giám sát lượng khí lưu huỳnh (SO2) phát thải từ động lực tàu biển gây tác động đến môi trường.

Mặc dù các cơ quan chức năng, các địa phương và nhiều ngành khoa học đã vào cuộc tích cực, nhưng cũng chỉ dừng lại ở mức giải quyết hậu quả ven bờ biển là dọn dẹp, thu gom và xử lý ô nhiễm. Vấn đề cơ bản là xác định nguồn ô nhiễm đến từ đâu để ngăn chặn tận gốc thì vẫn bỏ ngỏ.

Đã có một số ý kiến đề xuất từ các ngành quản lý và các nhà khoa học ở từng góc độ nhìn khác nhau rất đáng trân trọng. Tuy nhiên lúc này cần một giải pháp đồng bộ, vừa xử lý những vấn đề trước mắt, đồng thời vừa tạo nền tảng cho sự bền vững của môi trường biển Việt Nam trong tương lai, xin nêu một số ý kiến để tham khảo:

1. Cần nghiêm túc đánh giá năng lực chỉ đạo, tổ chức quản lý của bộ máy bảo vệ môi trường biển Việt Nam ở tầm vĩ mô cũng như vi mô, ở các địa phương ven biển để có sự củng cố, hoàn thiện nếu cần thiết.

2. Dành ngân sách thích hợp để đầu tư cho công tác bảo vệ môi trường biển, trong đó chú trọng đến phương tiện thiết bị hiện đại và hệ thống thông tin dữ liệu khoa học về môi trường.

3. Mở rộng hợp tác quốc tế song phương và đa phương trong lĩnh vực bảo vệ môi trường biển để tranh thủ sự hỗ trợ ở những lĩnh vực cần thiết (cơ sở vật chất kỹ thuật, đào tạo, huấn luyện đội ngũ khoa học – công nghệ, cán bộ quản lý), đồng thời để Việt Nam đủ năng lực tham gia bảo vệ môi trường quốc tế, trên vị thế của một quốc gia mạnh về biển.

4. Đề xuất với ASEAN và các nước trong khu vực thiết lập một hệ thống chung để kiểm tra, phát hiện và xử lý ô nhiễm môi trường trên Biển Đông, nâng tầm hợp tác về môi trường lên một bước cao hơn, phù hợp với xu thế hội nhập.

Thực tiễn của cuộc sống đã chỉ rõ, bài học nào cũng có giá, riêng bài học về ô nhiễm môi trường biển vừa qua, thiết nghĩ không phải là đắt nếu chúng ta biết kịp thời chuyển từ thế bị động sang thế chủ động. Công việc này xin được dành cho các nhà quản lý và hoạch định chiến lược quốc gia.

  • Ngô Lực Tải
    Ý kiến bạn đọc:
Việt Báo
Comment :Từ chuyện váng dầu đến công nghệ bảo vệ môi trường biển
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Từ chuyện váng dầu đến công nghệ bảo vệ môi trường biển bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tu chuyen vang dau den cong nghe bao ve moi truong bien ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Từ chuyện váng dầu đến công nghệ bảo vệ môi trường biển ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Khoa Học
From technology transfer gold to oil to protect the marine environment
Vietnam, Marine Environmental Pollution, environmental protection, the country is determined, the source of pollution, industrial water, oil scum, science, technology, management, organization and sea, to the cause
The origin of the polluting oil scum-nbsp; has not yet been determined. But oil scum is not only unique to threaten the marine environment Vietnam ..
  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Thoi su 24h087 Chu ho chem 2 chau tu vong
    Thời sự 24h(08/7): Chú họ chém 2 cháu tử vong

    Khách sạn giam khách: Quan ứng tiền giữ thể diện Cửa Lò; Treo biển cam kết "không khiêu dâm, kích dục": Nỗi khổ kép; Ai đã “đầu độc” tôm cá ở thượng nguồn sông Đà?; Sau vụ bảo vệ bệnh viện Nhi: Bộ Y tế chấn chỉnh việc vận chuyển người bệnh; Tiêm thuốc khiến bệnh nhân tử vong, bác sỹ bị... khiển trách

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ