Thứ năm, 07 Tháng bảy 2005, 06:16 GMT+7

Thuốc trừ sâu sinh học: Dùng trùng diệt sâu bệnh

Do các loại hoá chất bảo vệ thực vật truyền thống gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng tới sức khoẻ con người nên nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam, đang chuyển dần sang sử dụng các biện pháp phòng trừ sinh học. Một trong các phương pháp đó là tuyến trùng ký sinh gây bệnh côn trùng.

Thuoc tru sau sinh hoc Dung trung diet sau benh

TS Châu và chế phẩm sinh học tuyến trùng diệt bọ hung đen hại mía. Những chế phẩm như thế này nếu được bảo quản ở 10-15 độ C thì sẽ để được 6 tháng, và 1-2 tháng nếu ở nhiệt độ phòng

Có thể nói Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật là đơn vị đầu tiên ở Việt Nam nghiên cứu, phân lập tuyến trùng hữu ích và sử dụng những sinh vật này để diệt trừ sâu hại trong nông nghiệp. Trong những năm qua, sau khi thử nghiệm tại một số địa phương cho kết quả tốt, Viện đã bắt đầu chuyển gia công nghệ sản xuất cho một số đơn vị. Để tìm hiểu kỹ hơn về loại thuốc trừ sâu sinh học này, phóng viên TS đã có cuộc trao đổi với TS Nguyễn Ngọc Châu, trưởng phòng tuyến trùng.

Được biết các chuyên gia tại Viện bắt đầu nghiên cứu tuyến trùng từ năm 1997, vậy cho tới nay đã phân lập được bao nhiêu loài tuyến trùng ở Việt Nam?

Tuyến trùng - nematodeslà một nhóm động vật không xương sống, đa bào, có kích thước hiển vi (mắt thường không thể nhìn thấy). Tuyến trùng rất đa dạng về thành phần loài, hệ sinh thái cũng như số lượng cá thể. Cứ 10 động vật đa bào thì có tới 8-9 là tuyến trùng.

Về hệ sinh thái, chiếm ưu thế là nhóm tuyến trùng sống tự do trong đất, nước, đại dương. Chính vì vậy mà người ta dựa vào số lượng tuyến trùng để đánh giá chất lượng môi trường đất và nước.

Ngoài ra, còn có tuyến trùng ký sinh ở động vật và thực vật. Trong số hàng nghìn loài ký sinh ở côn trùng thì chỉ có một số loài thuộc 2 giống tuyến trùng SteinernemaHeterorhabditis được coi là Entomopathogenic nematodes (EPN), có khả năng vừa ký sinh vừa gây bệnh cho côn trùng.

Trong số hàng nghìn loài tuyến trùng ký sinh ở côn trùng thì chỉ có nhóm Entomopathogenic nematodes (EPN) có khả năng vừa ký sinh vừa gây bệnh cho côn trùng (do vậy được gọi là tuyến trình ký sinh gây bệnh côn trùng). Bình thường thì EPN sống tự do trong đất và mang theo vi khuẩn cộng sinh. Khi tìm được vật chủ (sâu hại), tuyến trùng sẽ thâm nhập vào xoang máu qua các lỗ mở tự nhiên hoặc trực tiếp qua lớp vỏ và giải phóng vi khuẩn. Vi khuẩn sinh sôi, tiết protein độc, giết chết vật chủ trong vòng 24 - 48 giờ. Do vậy, những tuyến trùng này được sử dụng làm tác nhân sinh học để sản xuất thuốc sinh học tuyến trùng.

Cho tới nay, chúng tôi đã phân lập được 58 chủng tuyến trùng, trong đó đã định loại được 16 loài, tất cả đều có tác dụng phòng trừ sinh học và không độc hại đối với con người. Trong 16 loài này thì đã công bố 6 loài mới đối với khoa học thế giới. 9 loài còn lại về mặt cơ sở phân tử cùng là những loài mới và sắp công bố. Ở Việt Nam, do dùng thuốc hoá học nhiều nên hệ sinh thái nông nghiệp bị suy giảm, mất cân bằng, giết chết các sinh vật hữu ích. Do vậy, không thể tìm thấy tuyến trùng hữu ích trong đất nông nghiệp và thậm chí là rừng tái sinh. Những tuyến trùng trên được tìm thấy trong rừng già, các khu bảo tồn và đỉnh núi cao.

Ở nhiều nước, tuyến trùng ký sinh gây bệnh côn trùng đã được ứng dụng rộng rãi trong phòng trừ sinh học sâu hại, còn tình hình ở Việt Nam?

Các nước phát triển như Mỹ, Australia và châu Âu đã có hàng chục công ty sản xuất tuyến trùng hữu ích và đã thương mại hoá chế phẩm sinh học. Tại Đông Nam Á, Malaysia và Thái Lan cũng đang nghiên cứu theo hướng này, trong đó Thái Lan đã thương mại hoá một số chế phẩm. Đặc biệt là Trung Quốc đã thương mại hoá các chế phẩm sinh học tuyến trùng diệt sâu đục thân hại táo, lê, đào. Hiện Trung Quốc có các nhà máy sản xuất lớn ở Quảng Đông, Bắc Kinh...

Tại Việt Nam, kể từ năm 1999, chúng tôi đã bắt đầu sản xuất chế phẩm sinh học tuyến trùng. Cho tới nay, đã sản xuất được 7 chế phẩm trong đó 1 chế phẩm được sản xuất từ tuyến trùng nhập nội và 6 chế phẩm sử dụng 6 chủng tuyến trùng bản địa. Kết quả thử nghiệm cho thấy những chế phẩm này có thể diệt được gần 30 loài sâu hại khác nhau. Thử nghiệm trên quy mô 1-2ha cho thấy các chế phẩm diệt được sâu keo da láng hại nho ở Ninh Thuận (tỷ lệ sâu chết là 70%), sâu xám hại thuốc lá ở Ba Vì (85-90%), bọ hung đen hai mía ở Thanh Hoá (50-65%). Hiện chúng tôi đã chuyển giao công nghệ sản xuất cho Ninh Thuận ở quy mô một xưởng sản xuất nhỏ và tiếp tục chuyển gia cho một số nơi khác.

Các chuyên gia đã sử dụng phương pháp nào để sản xuất chế phẩm sinh học tuyến trùng?

Nghiên cứu khoa học: Đừng sợ thất bại!
Đây là lời nhắn nhủ mà TS Phan Kế Long - nhà khoa học vừa được trao Giải thưởng "Hợp tác phát triển"" năm 2004 của Bỉ - gửi tới các bạn trẻ Việt Nam. TS Phan Kế Long là một trong những nhà khoa học VN đã tham gia nhiều nghiên cứu về tuyến trùng

Chúng tôi sử dụng hai loại công nghệ là in vivo (dùng côn trùng sống, cụ thể là ngài sáp, để nhân nuôi tuyến trùng hữu ích) và công nghệ in vitro (dùng môi trường nhân tạo và thiết bị nhân nuôi). Công nghệ in vivo đơn giản hơn nhưng mất nhiều thời gian hơn. Trong khi đó, công nghệ in vitro thì lại nhanh hơn, có thể sản xuất một mẻ 45kg sinh khối mỗi tháng.

Nếu sử dụng hai loại công nghệ này thì khó có thể thương mại được do tốc độ nhân nuôi chậm, giá thành cao. Chẳng hạn phải tốn 1,1 triệu đồng/ha để diệt trừ bọ hung đen hại mía, so với 750.000 đồng đối với sử dụng thuốc hoá học. Do vậy, hướng đi của chúng tôi trong thời gian tới là áp dụng công nghệ cao, dùng thiết bị lên men tự động (bioreactor) để nhân nuôi tuyến trùng. Công nghệ này sẽ tạo nhiều sinh khối hơn và giúp hạ giá thành sản xuất.

Hạn chế lớn nhất của các chế phẩm tuyến trùng hiện nay là gì?

Những tuyến trùng trên sống trong đất nên rất thích hợp cho việc diệt sâu hại sống trong đất. Do vậy, khả năng diệt sâu hại sống trên lá vẫn còn hạn chế. Chẳng hạn như để diệt sâu keo da láng hại nho ở Ninh Thuận, chúng tôi phải phối chế tuyến trùng với gỉ đường để tạo môi trường sống thuận lợi cho tuyến trùng, do vậy chúng mới diệt được sâu hại.

Xin cảm ơn ông!

  • Minh Sơn

Tin liên quan:

Tuyến trùng: Kẻ thù của sâu bệnh

Việt Báo

Nhận xét tin Thuốc trừ sâu sinh học: Dùng trùng diệt sâu bệnh

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thuốc trừ sâu sinh học: Dùng trùng diệt sâu bệnh bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Thuoc tru sau sinh hoc Dung trung diet sau benh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thuốc trừ sâu sinh học: Dùng trùng diệt sâu bệnh ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Việt Nam của chuyên mục Khoa Học.

Bio Pesticides: Use the same kill pests
Vietnam, Ninh Thuan, biological control, Biologicals, environmental pollution, pesticides, commercial, interactive, system ecological production, parasites, use of technology, pathogens, we, online

TS-Do the chemical plant protection tradition and environmental pollutants affect human health should many countries around the world, including Vietnam, are gradually switching to the use of biological control measures. One of the ...





  • Thoi su 24h227 Ngat lim ben thi the 3 con chet duoi
    Thời sự 24h(22/7): Ngất lịm bên thi thể 3 con chết đuối

    Đã có điểm thi, dự kiến điểm chuẩn 25 trường đại học; Bão đi qua, miền núi phía Bắc chìm trong biển nước; Bố mẹ ngất lịm bên thi thể 3 con thơ; 7 người chết do sạt lở đất ở Hà Giang

  • Thoi su 24h217 3 me con nguoi Viet tren MH17
    Thời sự 24h(21/7): 3 mẹ con người Việt trên MH17

    Bão Thần Sấm đổ bộ vào Quảng Ninh; 3 mẹ con người Việt thiệt mạng trên MH17; Phá ổ cá độ bóng đá tiền tỷ ở Hà Nội; Rộ tin đào được 16kg vàng ở Đà Nẵng...

  • Thoi su 24h197 Ro tin dao duoc 16 kg vang
    Thời sự 24h(19/7): Rộ tin đào được 16 kg vàng

    Bão Thần Sấm ngày càng mạnh, giật cấp 16-17; Thủ khoa khối D đầu tiên đạt 24 điểm; Hành trình khai quật bào thai và sự đồi bại của 2 anh em; Đại gia Yên Bái: Xẻ núi xây mộ đá 15 tỷ

  • Thoi su 24h187 Phi cong tre dot xac nguoi tinh
    Thời sự 24h(18/7): 'Phi công trẻ' đốt xác người tình

    Tránh bão, sơ tán dân trước 16h ngày 18/7; Xe khách đâm xe tải trên cao tốc, 4 người chết; Mưa lớn, phố Hà Nội thành sông; Nỗi thất vọng mang tên Vinaconex; 'Phi công trẻ' giết người tình rồi đốt xác phi tang; Hoãn vụ kiện 1.000 tỷ...

  • Thoi su 24h177 Gian khoan 981 dich chuyen
    Thời sự 24h(17/7): Giàn khoan 981 dịch chuyển

    Giàn khoan Hải Dương 981 đang dịch chuyển; Bão cấp 13 cách Hoàng Sa 780km; Thủ khoa đại học đầu tiên đạt 29,7 điểm; Hậu trường nực cười của các cuộc thi nhan sắc 'ao làng'; Máy bay trễ 1h vì hành khách bất ngờ đòi xuống

  • Nghin le chuyen tuan qua 137 197
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (13/7 - 19/7)

    TQ rời giàn khoan HD-981 ra khỏi khu vực Hoàng Sa; Bão Rammasun đổ bộ Việt Nam, bão quét từ Quảng Ninh tới các tỉnh biên giới; Vỡ đường ống dẫn nước Sông Đà lần thứ 9...là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (13/7 - 19/7).

  • Ban tin suc khoe tuan tu 13197
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 13-19/7)

    Vì sao người dân phải mòn mỏi đợi vaccine dịch vụ?; Cảnh giác với chiêu giả nhân viên y tế đến nhà lừa tiền; Mực ống bày bán trên vỉa hè ướp hóa chất lạ; Ngáp ngủ nhiều giúp tăng trí nhớ; Quan hệ trong bao lâu để cả hai đều thỏa mãn?; Mẹ bầu ăn nhạt sinh con thần đồng... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1307 1907
    Toàn cảnh Showbiz tuần (13/07 – 19/07)

    Thí sinh "Nữ hoàng sắc đẹp Việt Nam 2014" ném danh hiệu vào xe rác, Baggio thừa nhận từng lén lút qua lại với Andrea khi đã kết hôn, Tiễn đưa nhà văn Tô Hoài về nơi an nghỉ cuối cùng, Cường đôla tung ảnh hạnh phúc, Lý Nhã Kỳ phát âm tiếng Anh sai, Phạm Băng Băng từng bị băng huyết vì phá thai ở nhà,...là những thông tin nổi bật của showbiz trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1307 1907
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (13/07 – 19/07)

    Tổng cục Cảnh sát kiểm tra tin đồn Lê Văn Luyện trốn trại; Vụ Cát Tường: 'Tôi có niềm tin lần này sẽ tìm thấy xác con'; Vợ cùng "phi công trẻ" lập mưu giết chồng; Những cuộc 'xóa số' tàn bạo của giang hồ đất Cảng; Hàng nghìn người xem xử tội phạm hiếp dâm hàng loạt; Người tâm thần phạm tội: Những vụ án kinh hoàng; ........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1307 1907
    Toàn cảnh kinh tế tuần (13/07 - 19/07)

    Sau sự tăng giá bất ngờ của xăng, giá thực phẩm leo thang chóng mặt, WB dự báo kinh tế Việt nam tăng trưởng 5.4%, lợi nhuận ngành ngân hàng được công bố không có mấy điểm sáng, lãi suất được dự báo tiếp tục giảm... là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.