Chủ nhật, 06 Tháng năm 2001, 09:32 GMT+7

Theo dấu bò biển Côn Đảo

Bò biển ở Côn đảo.

"Loài cá cúi không lạ với người dân Côn Đảo, nhưng khi nó chính thức mang tên khoa học Dugong thì gần như cái gì cũng quá mới mẻ. Trước khi Vườn quốc gia Côn Đảo được thành lập (1993), dugong thường bị đánh bắt và giết thịt bằng lưới lỗ to".

Kỹ sư Trần Công Bình, phụ trách đề tài khảo sát dugong Côn Đảo năm 2000-2001, cho biết. Anh nói: "Một số người đã thưởng thức thịt dugong kể rằng thịt này ngon như thịt bò, heo. Răng, xương và một số bộ phận khác dùng để làm thuốc. Năm 1997, một ngư dân tình cờ kéo lưới bắt được một dugong con còn sống. Con vật được nuôi ở nhà ông cựu chủ tịch huyện. Sau khi được Sở KHCNMT tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu tư vấn, thuyết phục, dugong con đã được trả về biển khơi đúng ngay chỗ nó bị bắt. Bất ngờ dugong mẹ xuất hiện và đưa con đi khiến ai chứng kiến cũng không khỏi xúc động".

Ở Côn Đảo, chỉ có một quần thể nhỏ dugong (còn được gọi là lợn biển, hay bò biển) với số lượng khoảng 10-15 con. Ước tính, hiện trên thế giới có khoảng 100.000 cá thể, trong đó Australia đóng góp khoảng 85.000 con và ở đây người ta theo dõi nghiên cứu chúng bằng vệ tinh. Theo thống kê, Australia, Papua New Guinea, là những nơi có mật độ cá thể đông nhất, kế đến là Philippines và ở một số nơi khác.

Nhóm khảo sát còn có thêm anh chàng yêu biển Nick Cox, cố vấn các dự án môi trường đến từ Anh và Quỳnh Diễm, phiên dịch viên. Ba người cho biết, có 30/40 ngư dân của Côn Đảo trả lời đã nhìn thấy dugong, thường là ở khu vực từ mũi Chim Chim đến Đá Trắng". Những ngày biển lặng, Bình và Nick lại vác dụng cụ xuống biển để khảo sát thức ăn, vết ăn, lấy mẫu cỏ.

Những mẫu cỏ, trầm tích được gửi về Viện Hải dương học Nha Trang phân tích. Đến nay, ở Côn Đảo đã tìm được chín loài cỏ biển, phân bổ chủ yếu ở khu vực Lò Vôi, một số thảm cỏ nhỏ ở Đá Trắng, Họng Đầm, Đầm Quốc. Trong đó dugong khoái khẩu nhất là cỏ lá xoan cọng dài, kế đến là cỏ xoan nhỏ. Trong bản thảo báo cáo của Nick viết: "Cơn bão Linda 1997 đã tàn phá hàng loạt các hệ sinh thái của vườn, mật độ che phủ của cỏ biển đã suy giảm hơn 30%. Cuộc khảo sát vào giữa năm 2000 cho thấy toàn bộ độ che phủ của thảm cỏ biển vẫn chưa được phục hồi như trước cơn bão".

Mới đây nhất, Bình bức xúc nói: "Nguy rồi, trong mẫu trầm tích đã có dầu từ chất thải của ghe tàu đấy. Bằng mọi cách chúng tôi phải cứu lấy thảm cỏ biển thì dugong mới ở lại Côn Đảo!".

"Bò" biển

Vì là loài thú biển duy nhất ăn cỏ nên dugong còn được gọi là bò biển (Dugong dugon). Được xếp vào hàng "bé bự" của biển khơi, vừa mới chào đời dugong con đã dài khoảng 1,1 m, đến lúc trưởng thành sẽ dài từ 2,4-2,7 m và có thể nặng đến 400 kg. Là loài rất phàm ăn, trung bình một con dugong ngốn hết 25 kg cỏ biển/ngày.

Phần mõm được cấu tạo khá đặc biệt và linh động giúp nó đào tận rễ thảm cỏ biển (dưới nền cát), phần đệm ở răng của dugong được coi là bộ phận quan trọng nhất trong khi gặm cỏ biển và chuyển tải thức ăn vào bên trong miệng. Còn bộ máy tiêu hóa của dugong có thể so sánh với phần ruột phía sau của những loài động vật ăn cỏ (voi, ngựa, bò...), riêng ruột già có thể dài đến 30 m, gấp đôi chiều dài ruột non. Hai chiếc tay bơi dày có tác dụng như một giá đỡ khi kiếm ăn, thân hình bồ tượng có thể bơi lướt qua một cách chậm rãi rồi để lại sau lưng những vết gặm như đường mòn dài 10-15 m, khi thì thẳng đuột, lúc cong hình ziczac.

Dugong không thể lặn lâu trong nước mà thường xuyên cứ 1-2 phút là phải ngoi lên mặt nước để thở vài giây. Dugong chuyển động chậm chạp, với vận tốc 5 km/giờ dù chúng cũng có thể đạt tốc độ cao nhất 20 km/giờ. Chúng thường xuyên nghỉ ngơi ở tầng nước 2-10 m, chuyển động hàng ngày của dugong bị ảnh hưởng bởi thủy triều, thời tiết, thức ăn và các vật quấy nhiễu bên ngoài.

Tuổi thọ của bò ở biển cao hơn bò trên cạn rất nhiều, chúng có thể sống hơn 70 tuổi. Có thể phân biệt con đực và con cái dễ dàng nhờ vào vị trí khe hở của cơ quan sinh dục. Vùng xương chậu của con đực được tìm thấy bên trong khe hở của bộ phận sinh dục đặt chính giữa hậu môn và rốn. Tinh hoàn đặt bên trong bụng. Cuống sinh dục chỉ nhô ra khi con đực hưng phấn. Trái lại khe sinh dục của con cái nằm gần hậu môn. Cả con đực và cái đều trưởng thành về giới tính khoảng từ 7-19 năm, khi đó chúng dài ít nhất khoảng 2,5 m. Quá trình thai nghén sẽ kéo dài từ 12-13 tháng và chỉ sinh một con. Quá trình sinh sản thường diễn ra vào lúc cỏ biển và rong biển phát triển dồi dào nhất, lượng dinh dưỡng có sẵn trong rong biển tươi sẽ là món khoái khẩu cho các bê con. Chúng sẽ bắt đầu gặm cỏ ngay sau một vài tuần và khoảng 18 tháng mới dứt bú sữa mẹ. Con cái chỉ sinh con rạ từ sau 3-7 năm. Tỷ lệ sinh sản chậm là điều đã khiến các nhà khoa học kết luận bò biển rất dễ bị tuyệt chủng.

(Theo Nhân Dân, 6/5)


Nhận xét tin Theo dấu bò biển Côn Đảo

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Theo dấu bò biển Côn Đảo bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Theo dau bo bien Con Dao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Theo dấu bò biển Côn Đảo ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

Con Dao sea cows Tracking
Con Dao National Park, scientific name, something also, sea cows, can, under seal, grass, sex, survey, Dugong, one, long, eating , to

"Fish are not familiar to people bent Con Dao, but when it's officially called Dugong science is almost something new too. Before the Con Dao National Park was established (1993), dugong often caught and killed by net losses to "..





  • Nghin le chuyen tuan qua 137 197
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (13/7 - 19/7)

    TQ rời giàn khoan HD-981 ra khỏi khu vực Hoàng Sa; Bão Rammasun đổ bộ Việt Nam, bão quét từ Quảng Ninh tới các tỉnh biên giới; Vỡ đường ống dẫn nước Sông Đà lần thứ 9...là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (13/7 - 19/7).

  • Ban tin suc khoe tuan tu 13197
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 13-19/7)

    Vì sao người dân phải mòn mỏi đợi vaccine dịch vụ?; Cảnh giác với chiêu giả nhân viên y tế đến nhà lừa tiền; Mực ống bày bán trên vỉa hè ướp hóa chất lạ; Ngáp ngủ nhiều giúp tăng trí nhớ; Quan hệ trong bao lâu để cả hai đều thỏa mãn?; Mẹ bầu ăn nhạt sinh con thần đồng... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1307 1907
    Toàn cảnh Showbiz tuần (13/07 – 19/07)

    Thí sinh "Nữ hoàng sắc đẹp Việt Nam 2014" ném danh hiệu vào xe rác, Baggio thừa nhận từng lén lút qua lại với Andrea khi đã kết hôn, Tiễn đưa nhà văn Tô Hoài về nơi an nghỉ cuối cùng, Cường đôla tung ảnh hạnh phúc, Lý Nhã Kỳ phát âm tiếng Anh sai, Phạm Băng Băng từng bị băng huyết vì phá thai ở nhà,...là những thông tin nổi bật của showbiz trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1307 1907
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (13/07 – 19/07)

    Tổng cục Cảnh sát kiểm tra tin đồn Lê Văn Luyện trốn trại; Vụ Cát Tường: 'Tôi có niềm tin lần này sẽ tìm thấy xác con'; Vợ cùng "phi công trẻ" lập mưu giết chồng; Những cuộc 'xóa số' tàn bạo của giang hồ đất Cảng; Hàng nghìn người xem xử tội phạm hiếp dâm hàng loạt; Người tâm thần phạm tội: Những vụ án kinh hoàng; ........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1307 1907
    Toàn cảnh kinh tế tuần (13/07 - 19/07)

    Sau sự tăng giá bất ngờ của xăng, giá thực phẩm leo thang chóng mặt, WB dự báo kinh tế Việt nam tăng trưởng 5.4%, lợi nhuận ngành ngân hàng được công bố không có mấy điểm sáng, lãi suất được dự báo tiếp tục giảm... là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.