Thứ ba, 28 Tháng ba 2006, 20:01 GMT+7

Thế nào là "tiết kiệm" và "tiết kiệm điện"

Khái niệm “ tiết kiệm ” nên được hiểu theo nghĩa rộng hơn, không nên nghĩ một cách đơn giản “tiết kiệm” là phải giảm tiền trong hoá đơn điện. Tiết kiệm cho gia đình hay quốc gia, đó cũng là tiết kiệm. Giảm dòng điện lãng phí là giảm được chi phí đầu tư ban đầu, hoặc tăng độ bền cho hệ thống...

Người gửi: Trần Đình Hiệp, 222.252.244.45
Gửi tới: Ban Khoa học
Tiêu đề: Thế nào là "tiết kiệm" và "tiết kiệm điện"

Đối với điện dân dụng, cần phân biệt rõ các khái niệm: Thiết bị tiêu thụ ít điện, Thiết bị hỗ trợ việc tiết kiệm điện (tên do tôi đặt) và Thiết bị tiết kiệm điện (tạm gọi).

a. Thiết bị tiêu thụ ít điện: Khái niệm này thì mọi người đều dễ hiểu, thí dụ như: bóng compact, chấn lưu điện tử, màn hình LCD…

b. Thiết bị hỗ trợ việc tiết kiệm điện có thể được hiểu như sau: những thiết bị cùng chức năng nhưng làm việc ở những vị trí khác nhau nên cần những chế độ vận hành khác nhau, và đảm nhận chức năng vận hành đó là do một thiết bị gắn kèm. Thí dụ chiếc máy lạnh làm việc ở phòng mổ hoặc phòng hồi sức, nó cứ “thấy” nhiệt độ môi trường tăng quá mức cài đặt thì nó phải chạy chế độ làm mát và khi hạ đủ nhiệt độ cần thiết, nó chỉ chạy chế độ quạt để lưu thông không khí và luôn luôn như thế (ở chế độ quạt, đương nhiên mức tiêu thụ điện là ít hơn). Nhưng chiếc máy đó khi lắp đặt ở nhà dân, một số người nghĩ rằng, chỉ cần nó chạy khi trời nóng, còn về đêm khuya khi mọi người đã ngủ say, nhiệt độ bên ngoài giảm thì chẳng cần làm lạnh nữa (hoặc chỉ thỉnh thoảng làm lạnh chút xíu thôi), mà chỉ cần quạt là đủ. Vậy là người ta chế ra một bộ điều khiển, cài đặt và cứ đến giờ đó là nó làm chức năng như thế và có người đã đặt cho nó tên gọi là bộ “Thiết bị tiết kiệm điện thông minh dùng cho máy lạnh”, và quảng cáo là có thể tiết kiệm lên đến đến 50% (?). (Đã tắt máy mà còn gọi là tiết kiệm điện?!).

Những thiết bị như thế sớm muộn cũng bị đào thải vì không ai có máy lạnh mà muốn ngủ nóng cả (ai bảo đảm rằng, sau 24h vào mùa hè, nhiệt độ trong phòng kín là không đến 26-27 độ C?). Quý vị nào có máy mới, xin đừng lắp thêm vào vì nó can thiệp đến bộ xử lý điều khiển của máy, chẳng ai bảo hành cho sản phẩm đó cả. Nếu muốn một chế độ như vậy, quý vị có thể làm theo cách thứ 2: hẹn giờ tắt của máy lạnh (máy nào chẳng có), mua một bộ hẹn giờ mở dành cho quạt máy, thế là xong.

c. Thiết bị tiết kiệm điện: Nó cũng là một thiết bị gắn kèm nhưng có chức năng khác b. Phần lớn các động cơ dân dụng (có trong máy giặt, máy lạnh, quạt điện…) hiện nay đều bị buộc chạy ở chế độ điện áp (dao động nhỏ) và tần số cố định (220V/50Hz), trong khi tải luôn thay đổi, dẫn đến tổn thất điện năng trong động cơ. Điều đó khiến nhiều người nghiên cứu thiết bị có thể cải thiện được tình trạng này và thực tế là làm được (thông qua DSP và IGBT). Tôi dự đoán chỉ khoảng vài năm nữa sẽ có đại trà những chiếc tủ lạnh, máy lạnh, máy giặt, thậm chí quạt điện cũng sẽ được tích hợp cụm này. Nhưng còn nhiều thiết bị đã sản xuất trước đây thì sao, đây là một vấn đề khó giải quyết triệt để vì mỗi động cơ đều phải gắn một bộ điều khiển và đôi khi giá một bộ như vậy hiện nay còn đắt hơn cả thiết bị (ví dụ như chiếc quạt điện).

Khái niệm “tiết kiệm” nên được hiểu theo nghĩa rộng hơn, không nên nghĩ một cách đơn giản “tiết kiệm” là phải giảm tiền trong hoá đơn điện (dù đó là tiêu chí quan trọng). Tiết kiệm cho gia đình hay quốc gia, đó cũng là tiết kiệm. Giảm dòng điện lãng phí là giảm được chi phí đầu tư ban đầu (do giảm tiết diện dây dẫn, các thiết bị đóng cắt cần trị số vừa phải…), hoặc tăng độ bền cho hệ thống (nếu đã có sẵn)… Trong ví dụ 1 (nói về ổn áp nhà tôi), thực ra tôi đâu có tiết kiệm gì, chẳng qua là do lắp thêm ổn áp để điện áp nhà tôi về đúng điện áp cần thiết (220V). Còn lý do tại sao điện quá áp lớn vậy thì trong nhiều lý do, có một lý do quan trọng đó là do ngành chức năng dự kiến sự gia tăng phụ tải, cộng thêm công suất phản kháng… gây sụt áp (các máy biến áp hạ thế ghi kVA chứ đâu có ghi kW), nhà tôi có 238V thì nhà cuối nguồn may lắm mới là 220V.

Điện lực chỉ tính điện trên công suất tiêu thụ (kW), nhưng trong đơn giá đó là tổng cộng của nhiều khoản, để mang cho người tiêu dùng 1 kW điện, Điện lực phải sản xuất ít nhất 1,12 kVA tức đơn giá đó tương ứng 1,12kVA (hao hụt đến nay được tính là 12%, tôi không tin số liệu này, cho đó là “con số thành tích” nhưng tạm chấp nhận). Vậy, nếu mọi thiết bị đều giảm dòng lãng phí + điện lực nâng cấp hệ thống giảm các thất thoát khác, tức để dùng 1kW điện, chỉ cần một công suất 1,08kVA (Thái Lan chỉ cần 1,05KVA) thì rõ ràng đơn giá điện sẽ giảm.

Theo số liệu từ EVN (http://www.evn.com.vn/) sản lượng điện cung cấp cho Quản lý -tiêu dùng dân cư chiếm 42,16% tổng sản lượng điện quốc gia. Vậy mà việc quản lý công suất phản kháng của đối tượng khách hàng này không được quan tâm hay nói rõ hơn, nó được thả lỏng hoàn toàn.

Điều khiển động cơ điện với biến tần, thông qua DSP (bộ xử lý tín hiệu) và các IGBT, nôm na là biến đổi dòng điện xoay chiều hình sin ở tần số 50Hz thành dòng xoay chiều có tần số khác. Tuỳ theo mức độ tải, DSP có thể thực hiện việc điều khiển: tần số, điện áp, dòng điện, góc pha để đảm bảo tốc độ quay và Momen quay của động cơ hạn chế những tổn thất khi động cơ làm việc ở chế độ không tải hoặc non tải. Đây là một trong những ứng dụng quan trọng của mạch biến tần và là một trong những công nghệ được đánh giá cao về tính hiệu quả trong thập kỷ qua. Công nghệ này được đánh giá là “một trong những công nghệ làm thay đổi bộ mặt của hệ thống đo lường và điều khiển” của thế giới. Một số hãng sản xuất như Lenze, Toshiba, Mithsubishi, Nord Reducteur, GE Power Control, Schneider, Siemens, Ranfos, Erotherm, Vitesse variable, Rockwell Automation, Alstontenze, Le Roy Somer, Hitachi, GE Power Control, Fuji, Hitachi... thì có thể tin tưởng. Những hãng khác, kể cả Việt Nam cũng nên xem xét lại trừ khi nhập linh kiện từ những nguồn uy tín về lắp ráp. Tuy nhiên, theo tôi biết, giá những thiết bị này chưa được rẻ trong khi mỗi động cơ phải cần một bộ, và không phải động cơ của thiết bị nào cũng áp dụng được, nhất là trong các dây chuyền sản xuất tự động thì mức độ áp dụng lại còn hạn chế hơn.

Thực tế, khi có “hàng thật” thì tức có “hàng giả”, khi có hàng “chất lượng cao” tức có hàng “chất lượng thấp”. Tôi được biết có sự việc truyền hình và báo chí cũng đã lên tiếng. Và khi mọi chuyện chưa tỏ tường, thì đôi khi chính anh hàng thật, hàng chất lượng cao lại bị vạ lây vì bán chẳng ai mua (người ta cứ xem như lừa). Tôi chưa thấy thiết bị này nhưng thử phân tích (từ bài báo trên).

Thiết bị này xuất hiện khi dư luận đang nóng về vấn đề tăng giá điện, người mua mất bình tĩnh khi đi mua, người mua không hoặc ít hiểu biết về điện, lòng tham của con người (nó tiết kiệm điện hay ăn cắp điện thì đều mua !?). Do đó, người mua mờ mắt và khi nhìn thấy chiếc đồng hồ chạy chậm lại thì người mua xem như đã bị chinh phục. Vấn đề người mua thấy rõ ràng đồng hồ chạy chậm lại khi người bán cắm thêm cục Tiết kiệm điện thì sao? Do người mua đã không hiểu về điện lại thêm những yếu tố tâm lý tác động nên người mua không thể phân biệt được đó là cái đồng hồ gì. Thực ra, người bán đã dùng một đồng hồ (công tơ) điện nhưng là loại “đồng hồ vô công” (đơn vị đo là kVARh), chứ không phải dùng “đồng hồ hữu công” (đơn vị đo là kWh) để biểu diễn cho khách hàng. Loại đồng hồ này thường được lắp ở các nhà máy để ngành điện theo dõi công suất phản kháng để có biện pháp xử lý, xử phạt khách hàng mua điện. Loại đồng hồ này bình thường không chạy khi tải thuần trở (như bóng đèn sợi đốt), nhưng lại chạy khi dùng một bộ đèn huỳnh quang chấn lưu sắt từ. Do đó, khi lắp thêm một tụ điện được nguỵ trang trong một hộp kín thì đồng hồ chạy chậm lại do đã giảm đi phần nào công suất phản kháng. Vậy thì nó vẫn tiết kiệm đấy chứ, nhưng là tiết kiệm cho ngành điện, cho quốc gia và vậy thì lỗi do người mua không hiểu biết hay lỗi do người bán không hướng dẫn đây? Và yếu tố “lừa” nên xem xét ở góc độ nào?
Và xin hỏi quý vị, nếu gọi đó là “thiết bị tiết kiệm điện cho quốc gia” thì quý vị nghĩ sao?

Việt Báo

Nhận xét tin Thế nào là "tiết kiệm" và "tiết kiệm điện"

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thế nào là "tiết kiệm" và "tiết kiệm điện" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết The nao la tiet kiem va tiet kiem dien ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thế nào là "tiết kiệm" và "tiết kiệm điện" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Việt Nam của chuyên mục Khoa Học.

What is "saving" and "saving"
the initial investment cost, reactive power, in the broadest sense, for home, saving equipment, clocks, the buyer, that is, do, row, run, understand, reason

The term "savings" should be understood in broader terms, do not think a simple "save" is to reduce the bill in electricity. Saving the family or nation, there is also savings. Reducing electricity wastage is reduced more ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2910 Ca xa di diet ran doc
    Thời sự 24h(29/10): Cả xã đi diệt rắn độc

    Formosa nói gì về yêu cầu tháo dỡ miếu thờ?; Sơ tán nhiều hộ dân vì ‘hố tử thần’ xuất hiện; 7 siêu xe sung công "ế" vì bán đấu giá quá cao; "Mổ xẻ" các phương án cầu mới cạnh cầu Long Biên...

  • Thoi su 24h2810 Tiem nham nuoc cat cho 60 tre
    Thời sự 24h(28/10): Tiêm nhầm nước cất cho 60 trẻ

    Nội Bài, Tân Sơn Nhất: Thừa nhận tồi tệ, quyết chấn chỉnh?; Tiêm nhầm nước cất thay vì vắcxin cho 60 trẻ; Giai thoại Thuyết "buôn vua": Mỗi ngày xài một tỷ; Nổ nồi hơi lò bánh tráng, mái nhà bay lả tả... 

  • Thoi su tuan qua thai nhi vang khoi bung me sau TNGT
    Thời sự tuần qua: thai nhi văng khỏi bụng mẹ sau TNGT

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Bắt tạm giam nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Mở lại phiên xử vụ TMV Cát Tường trong tháng 11; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn...

  • Thoi su 24h2610 Haivlcom bi rut giay phep vinh vien
    Thời sự 24h(26/10): Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn

    Tình hình chữa bệnh của ông Bá Thanh khả quan; Thực hư khối vàng 300 tỷ trấn yểm mộ nhà đại gia; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn"; Tai nạn giao thông, thai nhi văng khỏi bụng mẹ...

  • Thoi su 24h2510 Mien nhiem Chu tich Ocean Bank
    Thời sự 24h(25/10): Miễn nhiệm Chủ tịch Ocean Bank

    Nguyễn Văn Hải được xuất cảnh đi Mỹ vì lý do nhân đạo’; Ông Hà Văn Thắm mất chức chủ tịch Ocean Bank; Bất chấp lệnh cấm, Formosa vẫn tự ý xây miếu thờ; Rúng động mẫu nude Việt tố nhiếp ảnh gia sàm sỡ; Kẻ ném xác chị Huyền mơ thấy 2 con nạn nhân; Hà Nội: Xe chở tiền đâm chết người qua đường...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 24/10.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.