vietbao

Thế giới gà quý nước Nam

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

The gioi ga quy nuoc Nam
Gà Hồ
Con gà thân thuộc với đời sống con người, nhất là với người Á Đông. Có thể nói, làng quê Việt sẽ thiếu hồn nếu thiếu tiếng gà.

Trong khi cả thế giới và dư luận báo chí, công chúng nước ta thường chú ý những động vật quý hiếm là những con thú lớn hoặc loài vật độc đáo, voi, sư tử, hổ, gấu đến khỉ, rùa, chim, thì nhiều giống gà quý đã mất đi cho đến lúc các tiến sĩ nông nghiệp giật mình lo chuyện bảo tồn gen gia cầm thì nhiều người mới ngớ ra: “à, hóa ra gà cũng quý!”.

Hãy cùng lang thang vào thế giới gà để cùng tìm hiểu về chúng với bao điều thú vị mà nhiều người chưa biết. Trong hơn 20 loại gia cầm quý ở Việt Nam được bảo tồn gen, gà chiếm 11 loại, còn lại là vịt (vịt cơ, vịt bầu bến, vịt bầy quỳ), ngan (ngan trắng tức ngan ré, ngan đen tức ngan trâu, ngan loang đen trắng), ngỗng cỏ.

Các giống gà nhà được bảo tồn gen ở Viện Chăn nuôi quốc gia (Chèm, Từ Liêm, Hà Nội) được thuần hóa từ gà rừng hơn 2000 năm trước.

Gà Ri thuộc họ trĩ, thường gặp ở ấn Độ, Đông Dương, Malaysia, Mianma, được nuôi phổ biến nhất. Vì được nuôi ở nhiều người lại ít được chọn lọc nên gà Ri có nhiều loại thể hình, màu lông. Gà Ri nhỏ, đầu thanh mỏ nhỏ, ngực lép, bụng thon, con đực mào đỏ răng cưa (mào cờ), con cái không mào, lông đỏ thẫm, đuôi đen ánh xanh, bụng đỏ nhạt hoặc vàng, chân có 2 hàng vẩy màu vàng, lông vàng, nâu, hoặc hoa mơ đốm trắng, để đạt 1 kg tốn nhiều thức ăn, nên nuôi thả đỡ tốn kém.

The gioi ga quy nuoc Nam
Gà Lôi
Gà Ri, như người mẹ VN bé nhỏ, tảo tần. Mẹ gà dẫn đàn con đi ăn, có thể sống chăn thả tự nhiên, bảo vệ con cẩn thận, bản năng ấp trứng rất mạnh. Gà thay lông vào mùa hè thu, 2 tháng, tốc độ mọc lông nhanh, chịu đựng giá lạnh tốt hơn các giống gà khác. Viện chăn nuôi chọn lọc nuôi thuần gà Ri để làm đồng nhất màu lông thành vàng rơm, nâu nhạt, lai tạo với gà ngoại tạo thành gà Rotri (Rhode Island). Gà Ri có giác quan, nhất là mắt rất nhạy, thịt thơm ngon dễ tiêu hoá.

Làng cổ đá ong ở Đường Lâm, Sơn Tây thật nhiều điều nổi tiếng, nào là kiến trúc làng Việt cổ, những bậc hiền tài và cả giống gà Mía ở thôn Mông Phụ. Nhiều đời nay, gà Mía là lễ vật cung tiến thần thánh, vua quan. Hàng năm, từ đàn gà thuần chủng của các gia đình đã ký hợp đồng “Bảo tồn gen vật nuôi”, ở trên một vạn gà ông bà cung cấp cho các nơi, mua về lai với gà Ri tạo con lai có sức sống cao, tăng trọng nhanh, số lượng nhiều.

Gà Mía có mào cờ, tai chảy, chân vàng nhạt, gà trống thân to, lông màu mận chín hoặc đen, gà mái lông màu lá chuối khô, khi đẻ được 3 – 4 tháng lườn chảy xuống như “yếm bò” – một đặc điểm nổi bật. Gà nặng khoảng 3kg, trứng to (58g), 9 tháng/năm. Nhà văn Lê Lựu rất khoái khi quê Khoái Châu, Hưng Yên của ông còn là quê của gà Đông Tảo, đặc sản của vùng phù sa màu mỡ, giàu truyền thống. Gà trống có lông mận chín pha đen (mã mận chín) hoặc đen (mã lĩnh), đùi to, chân múp míp, dáng đi chậm chạp. Hơn 5 tháng, gà bắt đầu đẻ, đẻ 10 tháng liền, nhưng ấp bóng nhiều (ấp không trứng) nên béo nhanh hợp với nuôi nhốt, ít chịu được rét, gà trống có thể tới 5kg, gà mái 3,5kg, hợp để lai tạo các giống thịt.

Đi qua phố Tống Duy Tân, phố ẩm thực Hà Nội, bạn nhớ ăn đặc sản gà ác tiềm (hầm) thuốc Bắc, rất bổ, tham gia quá trình tạo xương, đen tóc, tạo kháng thể chống mầm bệnh, tạo máu. Gà ác được nuôi nhiều ở phía Nam, nhỏ con (chỉ từ 5 đến 7 lạng), có sức sống cao, nuôi được cả nhốt lẫn thả, được coi như một vị thuốc bổ. Gà đen (ô kê) cũng vậy, được dùng làm thuốc chữa bệnh và bảo dưỡng làm món đặc sản của địa phương, thịt thơm ngon ngọt hơn gà Ri. Gà Đen đa số mào đơn, gồm 2 loại, loại nhỏ lông đen tuyền hoặc vàng đất trắng từ 1,1 – 1,5kg, loại lớn hơn từ 2- 2,8kg lông vàng đất, mỏ, chân, da, xương, mào, thịt đều đen, xám đen. Sách y học TQ viết “Thịt gà đen chân chì” là vị thần dược. Gà đen được nuôi ở vùng biên giới Việt Trung, có nhiều ở Lào Cai, do nuôi thả chung nên bị lai tạp giống. Chịu đựng kham khổ, khắc nghiệt, sương giá tuyết rơi, gà vẫn đi kiếm mồi.

Gà Tàu vàng nguồn gốc Trung Quốc, sống nhiều ở Tây và Đông Nam Bộ, lông vàng, chân và da vàng, thịt trắng, ấp và nuôi con giỏi, sống nhiều nhất ở Long An, nặng từ 1,4 – 2kg, nhiều trứng chỉ sau gà Ri.

Gà Ma hoàng ở Tiền Giang có sức chống chịu tốt với bệnh tật, tỷ lệ sống cao, tăng trọng nhanh, thời gian từ lúc nuôi đến khi xuất chuồng chưa đầy 3 tháng. Thoạt nhìn hình dáng bên ngoài con gà Ma hoàng giống hệt như gà Tàu, nhưng chúng có 3 điểm khác biệt, đó là : mỏ có màu đen, da chân màu vàng có điểm vẩy đen, và đặc biệt là 3 ngón chân trước bẹt ra.

Vì lùn tè, thấp do lúc trưởng thành xương ống bàn chân, không phát triển chiều dài, chỉ 4cm (gà Ri 12cm) nên gọi là gà Lùn (tè). Giống này có ở Tuyên Quang, Hưng Yên, Hà Bắc, Hà Tây, Nam Hà, Phú Thọ. Đa số gà trống màu lông sặc sỡ, một số con đen tuyền có đốm trắng trên đầu, bụng, lượng trứng cao 80-120 quả/mái (nếu nuôi nhốt không cho ấp), nuôi con khéo, kiếm ăn giỏi nhưng giống gà Lùn đang bị mai một.

Gà H’mông được người H’mông nuôi trên đỉnh núi cao, hầm với thuốc Bắc để bồi dưỡng sức khỏe nặng từ 1,6 – 1,9kg, chắc khỏe, màu lông đen, trắng mơ, hay bay lên cao và đánh mổ nhau, thịt chắc ngon (màu đen nhạt, trắng vàng).

Gà Văn Phú ở xã Văn Phú, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, vùng trung du đất đai màu mỡ, xưa có tập quán thi gà mùa Xuân nên chọn lọc được giống đồng nhất về tầm vóc, màu lông, hiện nay không còn giống thuần nữa, nếu phục hồi rất tốn kém. Có màu lông đen toàn thân, có thể nặng tới 3,2 kg chân có 2-3 hàng vẩy đen, đuôi dài cân đối, thịt thơm ngon, nhưng khó hồi phục giống vì dân gian còn lưu hành thành ngữ “gà đen chân trì nuôi chi giống ấy” nên ít được dân ủng hộ.

Gà Hồ, giống gà được mọi người biết đến nhiều qua tranh, ảnh, phim, ca dao. Được yêu mến và gìn giữ nhất hiện nay là gà Hồ ở làng Lạc Thổ Bắc, thị trấn Hồ, huyện Thuận Thành, Bắc Ninh- vùng Kinh Bắc nổi tiếng tài hoa với nhiều lễ hội, và tranh dân gian Đông Hồ đặc sắc, trong đó có bức chú bé bế gà Hồ nổi tiếng.

The gioi ga quy nuoc Nam
Gà Ác
Gà Hồ trống có đầu công, mình cốc, cánh vỏ trai, da đỗ tương, mào xuýt, diều cân, chân tròn đùi dài, lông đen hoặc mận chín, gà mái màu lông đất thó hoặc màu vỏ quả nhãn là gà thuần chủng. Gà mái nuôi con vụng, sản lượng trứng thấp nhưng khỏe mạnh, tốt khi cho lai - với gà Ri, gà Mía nếu nhằm mục đích lấy thịt, vì thịt gà Hồ chắc (do nuôi thả), lớn nhanh. Từ năm Quý Dậu 1993, “Hội gà Hồ” với 21 thành viên được khôi phục nhằm phát huy truyền thống chơi gà xưa của vùng Kinh Bắc. Vì có ngoại hình đặc trưng cho giống gia cầm đi vào lịch sử văn hóa dân tộc, gà Hồ được Nhà nước dành cho chính sách bảo tồn gen quý với phương pháp: cất mẫu gen (giữ hàng trăm năm không biến đổi di truyền) đòi hỏi kỹ thuật cao, thiết bị hiện đại, và bảo tồn tại hộ gia đình (không tùy tiện lai tạo các giống khác, tránh phối, đồng huyết để duy trì gà thuần chủng).

Xưa, người ta chọn gà tốt qua các cuộc thi gà đầu Xuân nên có phong trào nuôi gà Hồ. 8-10/2 Âm lịch, lễ hội thi gà Hồ truyền thống được duy trì liên tục 12 năm nay, sau nửa thế kỷ gián đoạn. Con được giải nhất phải chịu “trách nhiệm” phối giống cho các con mái tốt để lấy giống. Nuôi gà Hồ trở thành một nguồn vui, sở thích, nét đẹp văn hóa tinh thần, giữ vốn quý quê cha đất tổ, nó cũng đem lại hiệu quả kinh tế, vì tuy chăm nuôi tốn kém, nhưng giống và trứng bán được giá cao gà con 20 nghìn/con, trứng 7.000/quả, bán con lớn : 70-75 nghìn/cân. Hiện 300 gà Hồ thuần chủng biến Lạc Thổ thành làng vui, làng gà nức tiếng.

Vi Thùy Linh

GÀ LÔI

Trong các loại gà rừng ở nước ta, đáng chú ý có gà Lôi thuộc họ Trĩ. Gà Lôi (Lophura) lam màu trắng, con trống màu xanh tím có mào xanh tím, lông màu trắng; con mái màu nâu gụ; chân đỏ tía, da mặt đỏ thẫm, mỏ đen, thường có ở khu vực miền Trung từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên – Huế, trên thế giới không có. Tháng 7/2000, GS Võ Quý, nhà điểu học đã xác định một giống gà Lôi lạ không giống bất kỳ loài nào trong giống Lophura: nặng 1,1 kg, túm lông vòng quanh cổ màu đỏ vàng, độ đuôi dài có 4 lông, lông dài nhất 35cm, các lông khác màu xanh chì, mào đen.

Việt Báo
Comment :Thế giới gà quý nước Nam
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thế giới gà quý nước Nam bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết The gioi ga quy nuoc Nam ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thế giới gà quý nước Nam ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Khoa Học
World South quarter chicken
chicken curry, Chicken Lake, East Asia, we can say, the world, conservation, pheasant, the Nam, cultured, pure, children, color, breed, who, Gold
chicken familiar with human life, especially for Asians. It can be said village Vietnamese language will lack soul without chicken ..
  • Thoi su 24h287 Bao quet o Ha Noi Cay do la liet
    Thời sự 24h(28/7): Bão quét ở Hà Nội: Cây đổ la liệt

    Thắt tim cảnh người cha kiệt sức gục chết giữa cánh đồng; Bão quét tới Hà Nội: Cây đè ô tô, xe máy đổ cả loạt; Góc khuất nghề đẻ thuê: Nỗi ân hận tột cùng của người đàn bà dẫn gái về cho chồng; Sập giàn giáo cao ốc Dream Home Luxury, 3 người thương vong; Vụ Formosa: 9 dòng kiểm điểm và quyết tâm của Chính phủ

  • Thoi su 24h277 co gai tre tu vong duoi song To Lich
    Thời sự 24h(27/7): cô gái trẻ tử vong dưới sông Tô Lịch

    Formosa chôn chất thải: Nghi vấn bao che sai phạm cho cán bộ các cấp; Thương bé tròn một tuổi mà phẫu thuật chân 12 lần chưa khỏi; “Người mẹ ma” ở TP HCM: 'Ước gì tôi biết vì sao mình bị tạt axit'; Nỗi đau khôn cùng của người cha chôn 12 con trong cát trắng; Vợ chết, chồng bị thương: Nạn nhân nhắn gì cho bố mẹ trước lúc mất?

  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ