vietbao

Thảm họa do đâu?

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Sau khi cơn bão số Mirinae đổ vào các tỉnh miền Trung gây thiệt hại lớn về người, các báo Tuổi Trẻ online, Vnexpress.net, Người lao động đã có các bài báo đưa các ý kiến cho rằng nguyên nhân lũ lụt ở Tuy Hòa là do Thủy điện sông Ba Hạ xả lũ (2), (3), (4), (5), (6). Bài viết này đưa ra một cái nhìn khác, dựa trên những số liệu mà chính các bài viết trên đã đưa và một số hình ảnh trên google maps.



Có thể nói cơn lũ vừa qua ở Tuy Hòa là một ví dụ điển hình của “perfect storm” (họa vô đơn chí).

Bão Mirinae là một cơn bão lớn với vận tốc gió cao, kèm theo mưa lớn trên diện rộng, xuất hiện vào cuối mùa mưa (khi các hồ thủy điện đã tích nước dự trữ cho mùa khô).

Nhìn vào sơ đồ của lưu vực sông Ba, phải thấy rằng địa hình tự nhiên đã tạo nên thị xã Tuy Hòa như là môt cái miệng phễu hứng toàn bộ lượng mưa, từ địa hình dốc của toàn bộ lưu vực sông Ba và sông Yaun (Hình 1). Hơn nữa cửa sông Ba cũng rất hẹp và không thuận lợi cho việc thoát nước nhanh (Hình 2).

Có thể trong những ngày mưa bão có triều cường (1) làm cho việc thoát nước càng trở nên khó khăn. Cộng thêm rừng đầu nguồn bị tàn phá nặng nề, làm cho lớp phủ thực vật và đất không có khả năng giữ nước khiến lưu lượng nước chảy về hạ lưu lớn hơn. Chưa kể, có khả năng Thủy điện Sông Hinh cũng xả lũ trong dịp này.

Như vậy, có phải thiên tai và hành động phá rừng của con người đã tạo nên trận lũ lịch sử này hay không? Hay là do việc xây dựng Thủy điện sông Ba Hạ mới đưa vào hoạt động và xả lũ trong dịp này góp phần làm lũ thêm trầm trọng?

Thủy điện sông Ba ở đâu, và có khả năng cắt lũ hay không?

Nhà máy thủy điện sông Ba Hạ thuộc địa bàn huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên, rộng 54,66 km2, mực nước dâng bình thường 105m với dung tích toàn bộ 349,7 triệu m3, trong đó dung tích hữu ích gần 166 triệu m3. Lưu lượng qua nhà máy gần 55m3 một giây; lượng nước về hồ mỗi năm 5-7 tỷ m3. (theo Vnexpress)

Mô tả ảnh.
Hình 1: Lưu vực sông Ba (theo Tuổi Trẻ)


Mô tả ảnh.
Hình 2: Cửa sông Ba (Google maps)

Bỏ qua những sai sót dễ thấy trong sơ đồ hình 1 (vòng tròn màu đỏ đánh dấu sai vị trí thủy điện An Khê- Kanak, thủy điện sông Hinh, và không tìm thấy Thủy điện Ayun Hạ như vị trí trong hình), thì trong trường hợp các thuỷ điện đầu nguồn không xả lũ, hồ sông Ba Hạ phải chịu trách nhiệm điều tiết cho gần 2/3 lưu vực sông Ba (đường khoanh vùng màu xanh lá cây).

Để dễ hình dung, hãy so sánh quy mô của hồ thủy điện sông Ba Hạ (ô màu đỏ) với thủy điện sông Hinh (ô màu xanh) như trong hình 3, và phóng to trên hình 4. Lưu ý rằng hai dải trắng bên bờ sông là mức nước dâng cao của lòng hồ. Với bề rộng lòng hồ khoảng 250m, mực nước dâng bình thường là 105m thì chúng ta có thể thấy dung tích của hồ chứa thủy điện sông Ba Hạ là nhỏ. Theo tính toán của chúng tôi, với lưu lượng thực tế 10.000 m3/giây như nêu trong bài (2) thì chỉ trong khoảng 4 tiếng rưỡi, dung tích hữu ích của hồ sẽ đầy. Như vậy có thể khẳng định hồ chứa thủy điện sông Ba Hạ không có khả năng điều tiết và cắt những con lũ lớn như vừa rồi, đúng như ông Tổng Giám đốc Công ty cổ phần thủy điện sông Ba Hạ Võ Văn Tri đã nói.

Mô tả ảnh.
Hình 3: Hồ thủy điện sông Ba Hạ và sông Hinh (Google maps)


Mô tả ảnh.
Hình 4: Hồ thủy điện sông Ba Hạ (Google maps)


Việc xả lũ có phải là nguyên nhân gây ngập lụt của thị xã Tuy Hòa không?

Trước tiên cần phải thấy rằng việc xả lũ cũng như tích nước của hồ thủy điện phải theo quy trình quản lý của Bộ Công thương. Nếu lưu lượng xả lũ lớn hơn lưu lượng đến thì có thể nói thủy điện góp phần làm cơn lũ thêm trầm trọng.

Nhưng theo Vnexpress (2), trong ngày lũ, lưu lượng nước trên Sông Ba là 20.000 m3/giây và lưu lượng xả lũ là 10.000 m3/giây thì có thể nói thủy điện sông Ba Hạ đã tích nước, góp phần giảm nhẹ cơn lũ lịch sử.

Như trên đã phân tích, điều kiện tự nhiên, mưa lớn bất thường, gây lũ lớn là thiên tai bất khả kháng. Bằng các số liệu trên các bài báo nêu trên, khó có thể kết luận việc xây dựng thủy điện cũng như việc xả lũ của hồ chứa sông Ba Hạ gây nên thảm họa.

Hơn một lần, trong các bài báo, người dân nói đây là cơn lũ “chưa từng có” hay “hàng trăm năm mới có một lần”.

Thật vậy, khí hậu toàn cầu đang biến đổi nhanh chóng. Hậu quả của nó là các thiên tai nghiêm trọng xuất hiện với tần suất dày hơn, nghiêm trọng hơn. (Hình 5). Việt Nam là một trong những nước chịu ảnh hưởng nặng nề nhất thế giới do biến đổi khí hậu toàn cầu. Phải chăng trận lũ lịch sử ở Tuy Hòa là một trong những thiên tai nghiêm trọng đó.

Vậy làm thế nào để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai?

Nâng cao năng lực phòng chống thiên tai cho các cấp chính quyền, và nâng cao nhận thức cộng đồng đối với thiên tai là những mục tiêu thế kỷ của Ủy ban Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu.

Các cấp chính quyền, nhất là cấp cơ sở cần nhận thức được biến đổi khí hậu và các hậu quả của nó, cần được chuẩn bị đầy đủ phương tiện, nhân lực, để đối phó với thiên tai ngày càng nhiều và khốc liệt. Ở cấp Trung ương, cần thành lập ủy ban khẩn cấp đối phó với các thảm họa, trang bị phương tiện hiện đại, nhân lực được huấn luyện thường xuyên, chuyên nghiệp, sẵn sàng đối phó với thiên tai, thảm họa. Nhận thức đúng và đầy đủ về biến đổi khí hậu và hậu quả của nó còn giúp cho các nhà hoạch định chính sách, quy hoạch thành phố có tầm nhìn trong dài hạn. Chẳng hạn, trong tương lai không xa, TP.HCM sẽ phải đối phó với triều cường cao xuất hiện ngày càng nhiều (1).

Riêng với thiệt hại nghiêm trọng về người do bão Mirinae, cần có ủy ban điều tra để làm rõ và khắc phục những điểm yếu (nếu có) trong quy trình ứng phó thiên tai hiện tại, cũng như quy trình quản lý hồ chứa, liên hồ, góp phần giảm thiểu thiệt hại trong tương lai.

Chính quyền cần giúp cho người dân nâng cao nhận thức của dân đối với thiên tai và cách đối phó trong những trường hợp khẩn cấp. Nâng cao nhận thức cộng đồng là một việc làm rất khó khăn, đòi hỏi rất nhiều thời gian, công sức và tiền bạc, chứ không hề dễ dàng. Nên chăng cần đưa các kiến thức cơ bản về biến đổi khí hậu vào các chương trình ngoại khóa trong nhà trường. Và nhất là phổ cập bơi lội cho các cháu học sinh cấp I tại TP.HCM.

(Một ví dụ về khó nâng cao nhận thức cộng đồng là việc tham gia giao thông, chấp hành Luật Giao thông hằng ngày. Nếu cộng đồng nhận thức được lợi ích của việc này cho xã hội và cho bản thân người tham gia thì chắc là mỗi năm cũng cứu được rất nhiều người.)

Mô tả ảnh.
Hình 5. Biến đổi khí hậu và khả năng xuất hiện các thiên tai nghiêm trọng.
  • Minh Hạnh

(1) Triều cường Sài Gòn lên đỉnh cao nhất trong 50 năm
http://vnexpress.net/GL/Xa-hoi/2009/11/3BA15575/
(2) Hồ thủy điện xả lũ dồn nước làm Phú Yên ngập nặng
http://vnexpress.net/GL/Xa-hoi/2009/11/3BA1557B/
(3)Thủy điện xả lũ, Tuy Hòa lãnh đủ
http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/PrintView.aspx?ArticleID=346129-ChannelID=3
(4) Mặt trái thủy điện
http://www.nld.com.vn/2009110712533454P1002C1003/mat-trai-thuy-dien.htm
(5) Xả lũ phải tính đến cuộc sống người dân
http://www.nld.com.vn/2009110712292327P1042C1105/xa-lu-phai-tinh-den-cuoc-song-nguoi-dan.htm
(6) Thủy điện đã tiếp tay cho lũ lụt
http://vnexpress.net/GL/Xa-hoi/2009/11/3BA1563A/
(*) Lưu ý cách đặt câu hỏi, và tiêu đề của báo Tuổi Trẻ và nhất là của Vnexpress dễ làm cho người đọc dễ nhầm tưởng là Tổng Giám đốc Công ty cổ phần thủy điện sông Ba Hạ Võ Văn Tri thừa nhận nguyên nhân lũ là do thủy điện xả lũ.

Việt Báo
Comment :Thảm họa do đâu?
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thảm họa do đâu? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tham hoa do dau ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thảm họa do đâu? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Khoa Học
The disaster happened?
Ba Ha, Tuy Hoa, Youth, Climate Change, capable, river basins, we can say, hydropower, Three Rivers, natural calamities, disasters, traffic, awareness, flood, the
( TS) A different perspective on the storm Mirinae-nbsp; through analysis-nbsp; the article on Youth, Vnexpress and images on google maps ..
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ