Thứ bảy, 01 Tháng một 2005, 12:24 GMT+7

Tàu ảo

Tau ao
Các sinh viên năm 5 ngành lái tàu biển khoa hàng hải Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM chạy thử trên hệ thống mô phỏng buồng lái tàu thủy
TTCN - Trong căn phòng chưa đầy 30m2, tiếng máy tàu nổ đều đều, cảnh quan sông Sài Gòn hiện ra rất cụ thể, rất thật trên màn ảnh rộng. “Thuyền trưởng” Sang điều khiển êkip lái: “Phải 10 độ! Phải 5 độ! Thẳng thế!...”. “Báo cáo tọa độ!” - “Chúng ta đang ở tọa độ...!”, T.Anh, máy 3, phụ trách rađa, báo cáo.

Đột nhiên thuyền trưởng thông báo: “Chú ý! Có mục tiêu trước mặt! Hướng 11 giờ!”. “Trái 20 độ! Giảm tốc độ! Bẻ trái! Hết trái!...”, thuyền trưởng ra lệnh tiếp. Êkip vận hành nhịp nhàng, điều khiển con tàu chạy thật “ngọt” trên sông Sài Gòn. Và tất cả đều diễn ra trên thế giới ảo, thông qua hệ thống mô phỏng buồng lái tàu thủy (Ship’s Bridge Simulator - SBS).

“Với đầy đủ trang bị của buồng lái tàu thủy (trụ lái, bàn điều khiển máy, bàn điều khiển thông tin tín hiệu, hải đồ, rađa/arpa, hệ thống định vị toàn cầu (GPS) và hệ thống đảm bảo an toàn toàn cầu (GMDSS), hệ thống động lực mô phỏng và cảnh quan môi trường mô phỏng) cộng với màn hình 3D, chúng ta có thể trực quan theo dõi cảnh quan. Cảm giác lái đạt 80% cảm giác thật. Ngoài ra, qua SBS, sinh viên có thể học cách xử lý tình huống có thể gặp khi đi biển: tàu gặp bão, đụng thuyền, phát hiệu cấp cứu...” - tiến sĩ Lê Quang Đức cho biết.

Đưa tàu thủy vào... phòng học

Tau ao
Không gian trước Tân Cảng của thiết bị mô phỏng buồng lái tàu thủy
Chỉ riêng về mặt nhiên liệu, một con tàu có trọng tải trung bình 5.000 tấn, công suất 3.000 mã lực tiêu thụ 540 lít diesel cho một giờ hoạt động, chi phí nhiên liệu cho một ngày khoảng 80 triệu đồng. Hiện mỗi năm học, Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM chi khoảng 3 tỉ đồng (chi phí thuê tàu, vận hành tàu) cho 180 sinh viên các ngành lái tàu biển, máy tàu thủy và điện - tự động tàu thủy thực tập tốt nghiệp. Chi phí thực tập cho sinh viên luôn là một bài toán.

Trong khi đó, trên thế giới, huấn luyện trên các thiết bị mô phỏng được áp dụng rộng rãi từ trước năm 2000, đặc biệt trong ngành GTVT. Nhưng giá của các hệ thống mô phỏng nước ngoài rất cao, vài triệu USD. Khó khăn chồng khó khăn, và khát khao xây dựng cho riêng mình một hệ thống mô phỏng vẫn lớn hơn tất cả. Thế là cả nhóm bắt tay vào việc... “rút ngắn khoảng cách từ phòng học đến đại dương” vì một lẽ đơn giản “họ làm được thì mình cũng làm được”.

Đề tài cấp nhà nước “Nghiên cứu thiết kế chế tạo thiết bị mô phỏng các quá trình vận hành phương tiện GTVT” của Trường ĐH GTVT TP.HCM gồm bốn phần: thiết bị mô phỏng buồng lái tàu thủy, buồng máy tàu thủy, thiết bị mô phỏng các quá trình vận hành phương tiện GTVT đường sắt và thiết bị mô phỏng các quá trình vận hành phương tiện GTVT đường bộ.

- Hoàn thành năm 2003. Ngày 5-8-2004 nghiệm thu.

- Tham gia Giải thưởng sáng tạo khoa học - công nghệ năm 2004.

Lúc bắt tay vào việc, cả nhóm đã hơi run vì kinh nghiệm chưa có, lại cầm một số tiền lớn trong tay, làm không được thì... không xong. Sáu người, người lo viết chương trình, người dựng tiếng, dựng hình, người lo lập trình, phần cứng... miệt mài ngày đêm. Sau bốn tháng, bản đầu tiên ra đời khá thô sơ dùng cho một người lái và chỉ đi được một đoạn ngắn. Không thành công. Một năm sau, phiên bản chính thức đầu tiên ra đời nhưng vẫn chưa hoàn thiện. Phiên bản hai, ba cũng chưa vừa ý.

Ròng rã gần hai năm, đến phiên bản thứ tư thì mọi thứ OK: đầy đủ trang bị như buồng lái thật; cảnh quan ba chiều xung quanh tàu có hiệu ứng ánh sáng, màu sắc, âm thanh như thật; cơ sở dữ liệu luồng TP.HCM - Vũng Tàu sát với thực tế về địa lý, độ sâu, dòng chảy, cảng, phao, tiêu và các mục tiêu hàng hải khác; quán tính, tốc độ tới, tốc độ quay trở, tốc độ dạt của mô hình phù hợp với thông số tàu thật. “Chạy thử một chuyến ra Vũng Tàu, giải quyết ổn một số tình huống giả định, lúc đó cả nhóm mới thở phào hạnh phúc” - thầy Đức nhớ lại.

“Chi phí cho toàn bộ hệ thống này hơn 760 triệu đồng, chỉ bằng khoảng 20% chi phí nếu mua từ nước ngoài. Hệ thống này mạnh hơn hẳn các hệ thống mô phỏng trên thế giới vào năm 2000 nhưng so với phiên bản 2003, 2004 thì SBS vẫn chưa bằng” - tiến sĩ Đức nói về “đứa con” của cả nhóm.

SBS, một sản phẩm cây nhà lá vườn 100% ra đời gi

TS Trần Hoài An, Trường ĐH GTVT TP.HCM: “Các trường ĐH, CĐ, THCN, các trung tâm dạy nghề rất cần những hệ thống như thế này. Nếu đơn vị nào có nhu cầu, chúng tôi sẽ làm ngay. Tiềm năng của thị trường mô phỏng là rất lớn, nếu có doanh nghiệp nào chịu đầu tư phát triển các hệ thống mô phỏng, chúng tôi sẽ biếu không toàn bộ những gì chúng tôi đã làm được...”.

ải quyết được nhiều vấn đề. “Tính kinh tế của thiết bị mô phỏng là rất rõ: huấn luyện trên mô phỏng không tốn nhiên liệu, không gây hỏng hóc, không gây tai nạn, chi phí trang bị thấp hơn thiết bị thật, dễ nâng cấp, dễ sửa chữa. Bên cạnh đó hiệu quả huấn luyện trên mô phỏng còn cao hơn nhiều lần so với trên thiết bị thật (theo Tổ chức Hàng hải quốc tế - IMO, một giờ thực tập trên hệ thống mô phỏng hiệu quả bằng bốn giờ thực tập trên biển). Trên thiết bị mô phỏng, học viên có thể huấn luyện mọi tình huống đặc biệt, dưới mọi thời tiết với các tình huống hỏng hóc, tai nạn… mà thực tế trên thiết bị thật hầu như không được gặp” - tiến sĩ Trần Hoài An, trưởng khoa điện - điện tử viễn thông, Trường ĐH GTVT TP.HCM cho biết.

Và ước mơ vươn ra thị trường

Tau ao
Hệ thống mô phỏng trình vận hành phương tiện giao thông đường bộ
Nhóm giảng viên ở Trường ĐH GTVT TP.HCM cũng đã xây dựng xong cơ bản hệ thống mô phỏng quá trình vận hành phương tiện giao thông đường sắt và đường bộ. Trong phạm vi không gian nhỏ từ ga Sài Gòn đến ga Bình Triệu, hệ thống mô phỏng quá trình vận hành phương tiện giao thông đường sắt tạo ra một môi trường vận hành như thực tế trên máy tính giúp người điều khiển quan sát cảnh quan và xử lý tình huống như trên đoàn tàu thật, kể cả cảm giác rung khi chạy trên tàu. Hệ thống mô phỏng quá trình vận hành phương tiện giao thông đường bộ cũng được xây dựng trên phạm vi ba sân tập với các khu phố có giao lộ...

Loại thiết bị mô phỏng

Mua nước ngoài
(đơn vị: triệu USD)

Mua trong nước
(đơn vị: triệu USD)

Số đơn vị trang bị

Số lượng thiết bị

Buồng lái tàu thủy

12 - 50

2,2 - 8,6

10

20

Buồng máy tàu thủy

5,6 - 12

1 - 3,4

10

20

Dạy lái tàu hỏa

11 - 22

2,2 - 6,6

7

20

Dạy lái ô tô

0,67 - 1,35

0,25 - 0,58

1

22

VI THẢO

Việt Báo

Nhận xét tin Tàu ảo

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tàu ảo bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tau ao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tàu ảo ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

Virtual Ship
City University of Transport, device simulation, transport, ship cabin, the Saigon River, the processes, screen, system, ship, operation, landscaping, control, costs, machine

craft - In less than 30m2 room, the sound of explosives on ship steady, Saigon river landscape appeared very specific, very real on screen. "Captain" Sang steering control crew: "Right 10 degrees! Must be 5 degrees! Straight World! ... ". "Report of coordinates" - ...





  • Nghin le chuyen tuan qua 137 197
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (13/7 - 19/7)

    TQ rời giàn khoan HD-981 ra khỏi khu vực Hoàng Sa; Bão Rammasun đổ bộ Việt Nam, bão quét từ Quảng Ninh tới các tỉnh biên giới; Vỡ đường ống dẫn nước Sông Đà lần thứ 9...là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (13/7 - 19/7).

  • Ban tin suc khoe tuan tu 13197
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 13-19/7)

    Vì sao người dân phải mòn mỏi đợi vaccine dịch vụ?; Cảnh giác với chiêu giả nhân viên y tế đến nhà lừa tiền; Mực ống bày bán trên vỉa hè ướp hóa chất lạ; Ngáp ngủ nhiều giúp tăng trí nhớ; Quan hệ trong bao lâu để cả hai đều thỏa mãn?; Mẹ bầu ăn nhạt sinh con thần đồng... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1307 1907
    Toàn cảnh Showbiz tuần (13/07 – 19/07)

    Thí sinh "Nữ hoàng sắc đẹp Việt Nam 2014" ném danh hiệu vào xe rác, Baggio thừa nhận từng lén lút qua lại với Andrea khi đã kết hôn, Tiễn đưa nhà văn Tô Hoài về nơi an nghỉ cuối cùng, Cường đôla tung ảnh hạnh phúc, Lý Nhã Kỳ phát âm tiếng Anh sai, Phạm Băng Băng từng bị băng huyết vì phá thai ở nhà,...là những thông tin nổi bật của showbiz trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1307 1907
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (13/07 – 19/07)

    Tổng cục Cảnh sát kiểm tra tin đồn Lê Văn Luyện trốn trại; Vụ Cát Tường: 'Tôi có niềm tin lần này sẽ tìm thấy xác con'; Vợ cùng "phi công trẻ" lập mưu giết chồng; Những cuộc 'xóa số' tàn bạo của giang hồ đất Cảng; Hàng nghìn người xem xử tội phạm hiếp dâm hàng loạt; Người tâm thần phạm tội: Những vụ án kinh hoàng; ........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1307 1907
    Toàn cảnh kinh tế tuần (13/07 - 19/07)

    Sau sự tăng giá bất ngờ của xăng, giá thực phẩm leo thang chóng mặt, WB dự báo kinh tế Việt nam tăng trưởng 5.4%, lợi nhuận ngành ngân hàng được công bố không có mấy điểm sáng, lãi suất được dự báo tiếp tục giảm... là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.