Thứ năm, 22 Tháng tư 2004, 19:48 GMT+7

Tấn công vào... não để cai nghiện ma tuý

Dựa trên nguyên tắc phong tỏa tín hiệu thèm cocaine trong não vừa thử nghiệm thành công trên chuột, giới y khoa hy vọng phương pháp mới này sẽ giúp cai nghiện ma túy thành công.

Từ cơ chế gây nghiện...

Vài phương pháp cai nghiện trên thế giới

Điều trị bằng thuốc đối kháng với ma túy: Sử dụng các loại thuốc như nalorphin, naloxon để tạo nên tác dụng dược lý đối kháng với tác dụng của ma túy, làm giảm hoặc mất hẳn tác dụng của các chất tác động hệ thần kinh gây nghiện, làm mất các triệu chứng giảm đau, sảng khoái, suy giảm hô hấp, táo bón, co thắt đường mật, co thắt đường tiết niệu, co đồng tử, giảm huyết áp. Tuy nhiên, hiện nay các loại thuốc này vấn có giá rất cao.

"Lấy độc trị độc": Cho người nghiện dùng các loại thuốc gây nghiện cùng nhóm nhưng có tác dụng kéo dài hơn và có độc tính thấp hơn, với liều giảm dần cho đến khi cắt cơn nghiện.

Dùng chất không gây nghiện để cắt cơn nghiện: Vì bị nhiễm độc ma tuý, người nghiện có thể có các biểu hiện phản ứng ở hệ tiêu hóa như nôn mửa, tiêu chảy, co thắt dạ dày... Do vậy, có thể dùng thuốc chuyên điều trị các phản ứng này, như atropin, scopolamin,... Người nghiện bị thao thức không ngủ được thì dùng furazepam. Ngoài ra, còn có thể dùng seduxen là loại thuốc an thần giúp người cai nghiện trấn tĩnh được. Gần đây, Cộng hoà Liên bang Đức đã sản xuất thuốc Colaidon dùng để chữa nghiện ma túy với kết quả tốt.

Cai "khan": Một số nước châu Á như Indonesia, Malaysia, Brunei đã sử dụng thành công phương pháp này. Người nghiện ma túy được đưa vào các trung tâm cai nghiện và bị buộc lao động nặng. Kỷ luật sắt của quân đội, lao động nặng và học tập lời răn của Hồi giáo trong thời gian hai - ba nǎm đã giúp người nghiện trở về trạng thái cơ thể bình thường, tái hòa nhập cộng đồng. Đây là phương pháp đạt hiệu quả cao hiện nay trên thế giới.

Sử dụng các bài thuốc Tây y, Đông y: Phương pháp này được áp dụng rộng rãi ở Singapore, Malaysia, Trung Quốc và cả ở Việt Nam.

Trị liệu cộng đồng: Sau khi đã tạm thời cắt cơn, giải độc, người nghiện sẽ được giáo dục trong một cộng đồng nhỏ như gia đình, lớp học, tổ, đội... Bản chất của phương pháp này là tổ chức những người nghiện ma túy thành các "gia đình" nhỏ, có người phụ trách và quản lý, kiểm tra chặt chẽ.

Phẫu thuật sọ não: Viện Hàn lâm Y học Nga đã công bố thành tựu nghiên cứu này do GS Natalia Bectereva thực hiện. Trong số 34 người nghiện đã phẫu thuật, có 27 người không trở lại với ma túy (đạt tỷ lệ 80%).

Chương trình tẩy độc tự nguyện:

1. Tập thể dục bằng cách chạy bộ để kích thích tuần hoàn máu, làm cho máu tưới sâu hơn vào bên trong các mô để tách bóc ra cặn độc bám lại trong đó.

2. Tắm hơi theo chỉ dẫn.

3. Dùng đầy đủ thức ǎn uống và chất khoáng để bù đắp lượng chất đã mất theo mồ hôi, giữ cân bằng nước và muối khoáng cho cơ thể.

4. Dùng đầy đủ các sinh tố để bù đắp lượng sinh tố dự trữ của cơ thể bị tiêu hao do tác hại của ma túy và các chất độc hóa sinh khác.

5. Chế độ ǎn bình thường, thêm nhiều rau tươi, thêm nhiều dầu ǎn để loại bỏ, thay thế các chất béo của cơ thể đã bị biến đổi do ảnh hưởng của ma tuý.

6. Thời gian biểu sinh hoạt cá nhân đúng đắn, có đủ thời gian ngủ và nghỉ ngơi bình thường.

Tan cong vao nao de cai nghien ma tuy

Rất khó từ bỏ được ma tuý, vậy đừng để bị "dính" vào!

Nghiện ma túy là hiện tượng sử dụng thường xuyên một hay nhiều chất gây nghiện, dẫn đến trạng thái nhiễm độc theo chu kỳ hay mạn tính, khiến cho tinh thần, thể chất và tâm lý hoàn toàn bị lệ thuộc vào chất đấy.

Có hai định nghĩa phổ biến nhất về cơ chế nghiện ma tuý:

Thứ nhất, cơ chế nghiện ma túy là sự hình thành phản xạ có điều kiện. Khi cơ thể hoạt động bình thường, dưới vỏ não sản xuất ra một chất điều hòa các hoạt động của cơ thể gọi là morphin nội sinh (hay còn gọi là endorphin). Chất này có tác dụng giảm bớt cảm giác đau đớn, mệt mỏi và phục hồi sức khỏe để cơ thể hoạt động bình thường. Ở người nghiện, ma túy thâm nhập vào từng tế bào thần kinh, làm giảm đau đớn, mệt mỏi, kích thích hoạt động nhanh nhạy của thần kinh làm cho người dùng ma túy có cảm giác "tỉnh táo", "sảng khoái", "lâng lâng, bay bổng" một cách giả tạo. Trong một - hai lần đầu, cơ thể người sử dụng ma tuý sẽ bị rối loạn hoạt động sản xuất morphin nội sinh. Nếu dùng nhiều lần, cơ thể sẽ ngừng sản xuất morphin nội sinh và trở nên hoàn toàn phụ thuộc vào ma túy. Vì vậy, khi không sử dụng ma túy nữa, người nghiện sẽ rơi vào trạng thái thiếu ma túy - vật vã, sùi bọt mép, đau nhức toàn thân, hay còn gọi là hội chứng cai nghiện.

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), quá trình nghiện thường diễn ra qua nǎm giai đoạn:

Giai đoạn 1: Trong vài lần đầu, người sử dụng ma tuý có cảm giác lâng lâng, đê mê và luôn nghĩ rằng không thể nghiện được. Giai đoạn này người sử dụng thấy dễ chịu, không có thì thấy "nhạt nhẽo", thèm muốn.

Giai đoạn 2: Ma túy đã trở thành nhu cầu, không có thì không chịu nổi nên bằng mọi cách tìm kiếm ma túy bằng được.

Giai đoạn 3: Dùng ma túy với liều lượng ngày càng tǎng.

Giai đoạn 4: Tự đấu tranh để cai ma túy, thất bại. Cai tiếp, lại thất bại. Chu kỳ này cứ thế diễn ra song song với sự khốn đốn về tinh thần, đau đớn về thể xác, và kiệt quệ về tài chính.

Giai đoạn 5: Nếu không thắng nổi sự cám dỗ của ma túy, người nghiện rất dễ rơi vào tình trạng khủng hoảng tinh thần trầm trọng, vừa tự hủy hoại mình, vừa gây hại cho gia đình, xã hội với những hành vi thiếu lý trí, nguy hiểm không lường hết được.

Thứ hai, có một chủng protein tên deltafos B nằm trong não, gây ra cơn khát thuốc cho nạn nhân. Protein này vốn không có trong não bộ trước khi người nghiện bắt đầu sử dụng chất gây nghiện mà chỉ xuất hiện sau một thời gian nhất định.

Khi được tạo ra, deltafos B sẽ kiểm soát các gien trong khu vực não đặc biệt, đảm nhiệm chức nǎng điều khiển hành động của con nghiện và tạo cảm giác thoải mái sau khi dùng chất gây nghiện. Ngoài ra, deltafos B còn tác động lên một số gien khác nhằm tạo ra glutamat - chất mang thông tin trong tế bào não, đặc biệt là tế bào nằm trong khu vực não đặc biệt, vô cùng nhạy cảm với chất kích thích. Như vậy, việc sử dụng chất kích thích đã bắt vỏ não sản sinh ra một hợp chất hóa học và protein mới để mã hóa thông tin và lưu trữ nó trong khu vực mới thành lập trong não.

Do đó, sự thèm khát chất kích thích của con nghiện có thể nói là rất ghê gớm và lâu dài. Cho dù người bệnh có thể được chạy chữa rất dày công và tốn kém, nhưng bản nǎng thèm thuốc lại có thể trỗi dậy ngay lập tức khi nhìn thấy thuốc vì thông tin đã mã hóa trong não chưa hề được xóa bỏ.

... đến phương pháp chữa trị mới

Theo Peter Kalivas, trưởng nhóm nghiên cứu thuộc ĐH Y khoa Nam Carolina (Charleston, Mỹ), phương pháp chữa trị của ông có thể giúp người nghiện chấm dứt các triệu chứng co giật thường gặp. Nhóm của Kalivas đã nghiên cứu não của lũ chuột nghiện cocaine được chữa trị để chấm dứt sử dụng ma tuý trong ba tuần liền. Họ nhận thấy não của chúng tiết ra rất nhiều chất AGS3 (chất này được sản sinh trong khu vực vỏ não trán, có liên quan chặt chẽ đến hệ tuần hoàn động cơ của não), quyết định đến việc người nghiện có thèm thuốc hay không.

Nhóm nghiên cứu cho rằng hợp chất này can thiệp vào các phân tử tín hiệu có tên là protein G, có chức năng giao tiếp với các vùng não khác liên quan đến ham muốn. Điều này hoàn toàn phù hợp với ý kiến cho rằng người cai nghiện thường có sở thích lệch lạc, chẳng hạn như thèm ma tuý hơn bất kỳ thứ gì khác, kể cả tình dục.

Để thử nghiệm thuyết này, nhóm nghiên cứu tiêm phần phân tử AGS3 kết nối với protein G vào não lũ chuột nghiện được huấn luyện cho đẩy đòn bẩy để lấy cocaine, sau đó được cho cai nghiện. Sau khi được cho thêm một liều nhỏ cocaine, lũ chuột được cai nghiện bắt đầu... đẩy đòn bẩy chăm chỉ hơn những con chưa được cai, mặc dù không hề có chút ma tuý nào ở chỗ cũ nữa, chứng tỏ chúng trở nên thèm muốn nhiều hơn trước.

Nhóm của Kalivas quyết định quan sát xem nếu giảm mức AGS3 xuống chứ không tăng lên nữa, những cơn "vã" thuốc có biến mất hay không. Họ tiêm vào não lũ chuột một loại phân tử được thiết kế nhằm kiềm chế quá trình sản sinh AGS3. Kết quả? Thời lượng chuột đẩy đòn bẩy giảm xuống rất nhiều!

Kalivas cho biết: Nếu AGS3 cũng phát huy được tính năng tương tự trong não người, phương pháp mới này có thể áp dụng để giảm cơn thèm thuốc ở người nghiện.

Theo John Marsden, nhà nghiên cứu về hiện tượng nghiện ma tuý thuộc Viện Tâm thần London (Anh), cho đến nay chưa có một loại thuốc cắt cơn nào có thể áp dụng cho nhiều người nghiện cả. Điều này một phần là do tác động của cơn thèm cocaine ở từng người là khác nhau, và có thể kéo dài hàng năm trời. Ông nói: "Nhiều người đã cố gắng tìm ra phương thuốc cắt cơn hữu hiệu, nhưng tất cả đều rơi vào ngõ cụt. Một khi hiểu rõ cơ chế nghiện ở người sử dụng ma tuý và tìm ra chất phong toả tế bào điều khiển sự thèm muốn, chắc chắn chúng ta sẽ có phương pháp chữa trị thích hợp để áp dụng rộng rãi cho nhiều người nghiện ma tuý."

  • Khánh Hà (Tổng hợp)
Việt Báo

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Những vụ bạo hành trẻ em - chuyện sau cánh cửa

Đánh con là chuyện hằng ngày ở nhiều gia đình Việt Nam, đặc biệt tại những gia đình quá nghèo khó, ít học, trẻ là con ngoài giá thú, mẹ mang thai ngoài ý muốn hoặc trẻ bị khuyết tật.

Nhận xét tin Tấn công vào... não để cai nghiện ma tuý

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tấn công vào... não để cai nghiện ma tuý bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tan cong vao nao de cai nghien ma tuy ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tấn công vào... não để cai nghiện ma tuý ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Xu Hướng của chuyên mục Khoa Học.

Attack ... brain for drug addiction
drug addiction, drug addiction, in the region, users, addicts, the method can be, physically addictive stage, the brain, withdrawal, drug use, cravings

Based on the principle of signal blocking cocaine craving in the brain has successfully tested on mice, the medical community hope this new method will help drug rehabilitation success ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Thong tin chinh thuc to chuc ky thi quoc gia
    Thông tin chính thức "tổ chức kỳ thi quốc gia"

    Những thay đổi về kỳ tuyển sinh 2015 đang khiến học trò lo lắng vì các em chỉ còn 9 tháng, khó có thể thích nghi ngay với phương án thi mới như vậy.

  • Ep cung nhuc hinh Can nguyen cua an oan
    Ép cung, nhục hình: Căn nguyên của án oan!

    Nhiều vụ cảnh sát dùng nhục hình với nghi phạm đã xảy ra. Hành vi này của người cảnh sát là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm tới sức khỏe, danh dự của công dân, gây mất niềm tin của quần chúng nhân dân đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật, tạo ra bức xúc trong dư luận xã hội.

  • Nu y ta mang bau om con tu tu
    Nữ y tá mang bầu ôm con tử tự

    Chỉ vì bế tắc, mâu thuẫn trong cuộc sống, người làm mẹ đã nhẫn tâm ép con phải chết cùng mình. Dư luận đồng cảm có, xót thương có và kèm theo cả sự phẫn nộ tột cùng.

  • Dich dau mat do dien bien bat thuong
    Dịch đau mắt đỏ diễn biến bất thường

    Thời điểm này, dịch đau mắt đỏ ở Hà Nội chỉ mới lây lan trong phạm vi gia đình nhưng vì là dịch nên có thể lây lan rộng hơn.

  • Thu hut Shisha gioi tre Sanh dieu den te nan
    Thú hút "Shisha" giới trẻ: Sành điệu đến tệ nạn

    Hút shisha đang trở thành thú tiêu khiển “sành điệu” của giới trẻ, được quảng cáo không độc, không nicotine và hoàn toàn từ thảo dược…

  • Su kien quoc te noi bat 079 139
    Sự kiện quốc tế nổi bật (07/9 - 13/9)

    Tổng thống Mỹ B. Obama công bố chiến lược chống khủng bố, EU thông qua lệnh trừng phạt mới nhằm vào các công ty của Nga, Hà Lan công bố kết quả vụ điều tra máy bay rơi MH 17... là những tin nổi bật trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 0709 1309
    Toàn cảnh Showbiz tuần (07/09 – 13/09)

    MV 'Em của ngày hôm qua' đạt kỷ lục 40 triệu view, Liveshow Ngọc Sơn "hỗn loạn" vì quá đông khán giả, Đạo diễn Lê Hoàng bị chỉ trích gay gắt trên sóng truyền hình, Danh hài Tấn Beo chê Trấn Thành diễn hài dở, Ngọc Trinh nhận "mưa đá" vì in hình bán nude lên túi tặng trẻ em, Thúy Khanh, Nhật Tinh Anh bị khán giả mời uống thuốc lắc,...

  • Nghin le chuyen tuan qua 0709 1309
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (07/09 - 13/09)

    Nữ y tá mang bầu ôm con tử tự; Phạm nhân “lướt” Facebook trong tù gần 1 năm; Đổ bồn nước inox trong trường học, 2 học sinh tử vong; Vụ xe khách rơi xuống vực ở Sa Pa: Cô gái mất chồng sắp cưới đã qua đời.....là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (07/09 - 13/09).

  • Tong hop Doi song tuan qua 079 139
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (07/9 - 13/9)

    Đêm rằm tháng tám đã chạm ngõ mọi gia đình Việt Nam để lại những dấu ấn về Tết trung thu thật đẹp; Vụ án thương tâm thai phụ ôm con tự tử trên sông Lô gây phẫn nộ dư luận, đau xót trước những phận làm mẹ làm dâu bất hạnh; những thông tin xung quanh vấn đề an toàn thực phẩm, thực phẩm bẩn là những thông tin đáng chú ý nhất tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 0709 1309
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (07/09 - 13/09)

    Phạm nhân vô tư “lướt” facebook trong… tù?; Ép cung, nhục hình: Căn nguyên của án oan!; Hai nữ sinh giỏi nhảy lầu tự tử chấn động Nhật Bản; Cảnh giác những thủ đoạn mới của tội phạm cướp giật; Thảm án đau lòng từ những mâu thuẫn mẹ chồng nàng dâu; “Yêu râu xanh” và nạn nhân cùng bế con đến tòa;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.