Phi hành gia và cuộc sống trong phi thuyền

Đi lại trong khoang thuyền rất dễ dàng vì các phi hành gia đều không trọng lượng..

Trong khoang tàu, nhà du hành có thể ngon giấc ở bất kể tư thế, vị trí nào. Nhưng, để bảo đảm an toàn thì phải chui vào túi ngủ rồi cố định túi ngủ một chỗ, nếu không sẽ bay lơ lửng khắp nơi và cuối cùng mọi người đều chen nhau đến cửa thông gió.

Khoang thuyền đóng kín là cơ sở cơ bản nhất cho cuộc sống trên vũ trụ. Nếu một mình giữa không gian, nhà du hành sẽ phải chịu vô số tai họa "từ trên trời rơi xuống", đó là:

• Bức xạ cường độ mạnh trong vũ trụ. Giống như là bức xạ khi nổ bom nguyên tử, chúng sẽ phá hoại các tổ chức tế bào trong cơ thể;
• Sự va đập giữa các mảnh sao rơi nhỏ bay với tốc độ cao có thể gây nguy hiểm cho nhà du hành, cơ thể con người ở trong chân không tốc độ cao;
• Không chỉ có vấn đề ngạt thở vì thiếu ôxy, mà các dịch thể trong cơ thể có thể sôi lên, bốc hơi gây tử vong nhanh chóng.

Vì vậy, các bức tường chắn của khoang thuyền đóng kín được thiết kế để chống lại những nguy hiểm này, nó có khả năng chống bức xạ và những nguy cơ của sao rơi đối với cơ thể người, thông khí trong khoang thuyền giúp cho cơ thể không bị ngạt thở.

Mặc - bộ bảo hiểm khi ra ngoài không gian

Khi ra ngoài không gian, bộ trang phục du hành có toàn bộ chức năng của một khoang thuyền đóng kín, và có thêm các thiết bị điều khiển hoạt động ngoài khoang thuyền và thiết bị thông tin liên lạc, bao gồm túi phun khí và túi thông tin phía sau lưng trang phục. Túi phun khí có thể phun khí ra các hướng trên, dưới, phải, trái, trước sau, các nhà du hành sẽ di chuyển tới các vị trí nhờ phản lực của khí phun này.

Mặt khác, trong chân không của vũ trụ, âm thanh không thể truyền trực tiếp, do vậy ngay cả khi ở cận kề nhau, người ta cũng phải dựa vào túi thông tin để liên lạc. Toàn bộ “hệ thống bảo hiểm tính mạng” được đeo ở sau lưng, bao gồm bộ phận quan trọng của hệ thống không khí, nó đảm bảo cho sự hô hấp của nhà du hành.

Ăn - lắm chuyện phiền phức

Nếu như công việc không quá bận rộn, thì có thể treo thực phẩm và đồ uống trong không trung, ăn từng miếng trong khi hai tay vẫn làm việc. Nhưng với thực phẩm nhỏ vụn, chúng có thể bay tứ tung khắp nơi, chui vào các khe hở của thiết bị và có thể gây ra sự cố. Vì vậy, trong hoạt động vũ trụ trước đây, người ta chế biến thực phẩm thành dạng hồ, rồi cho và các ống tuýp mềm, khi ăn thì dùng nó như ăn một hộp kem đánh răng. Phương pháp ăn này, vì không thể nhìn thấy màu sắc, kiểu dáng thức ăn, cũng không thể ngửi thấy mùi nên không tạo được cảm giác thèm ăn cho các nhà du hành. Nay, thực phẩm cũng như phương pháp ăn trong vũ trụ cũng không khác nhiều so với trên mặt đất. Thực phẩm được chế biến có tính kết dính khiến chúng có thể dính vào bát đĩa mà không bay lung tung và bát đĩa có thể được cố định trên bàn ăn.

Ngủ kiểu kanguru

Ngủ trong khoang thuyền rất tiện lợi, bất kể nằm ở tư thế, vị trí nào, đều có thể ngủ ngon lành. Thế nhưng, để bảo đảm an toàn, các nhà du hành phải chui vào túi ngủ rồi cố định túi ngủ một chỗ, nếu không sẽ bay lơ lửng khắp nơi và cuối cùng mọi người đều chen đến cửa thông gió. Hơn nữa, khi tàu vũ trụ tăng hoặc giảm tốc, có thể bị đập vào các vách khoang thuyền hoặc máy móc, thiết bị. Còn cần phải đeo thêm chụp mắt và chụp tai để tránh những ảnh hưởng của nhịp chuyển ngày đêm và những âm thanh do các thiết bị phát ra.

Hai tay phải để trong túi ngủ, nếu không sẽ bị cuốn vào các máy móc hoặc đập vào cần điều khiển thiết bị, đồng thời để tránh các cơn sợ hãi hư vô, vì trong trạng thái không trọng lượng, đầu và tứ chi có cảm giác bị tách rời khỏi cơ thể. Có nhà du hành trong trạng thái mơ màng đã tưởng lầm những cánh tay để ngoài túi ngủ của mình là những con quái vật đang lao tới, đã "thần hồn nát thần tính", hoảng sợ toát mồ hôi.

Vệ sinh - vô cùng phiền toái

Với người thường, những việc ấy không đáng kể. Nhưng trên vũ trụ, đó là cả một vấn đề. Ví dụ, khi đánh răng, vừa chải bàn chải là bọt bay tứ tung. Vì vậy, hiện nay các nhà du hành vẫn dùng thuốc rửa răng để thay thế kem đánh răng. Phải dùng các thiết bị cạo râu có khả năng hút râu cạo, nếu không chúng sẽ chui vào tất cả mọi ngóc ngách, vào miệng, mắt… Và để nước rửa mặt không tung toé khắp nơi, các nhà du hành thường chỉ được sử dụng khăn ẩm để lau mặt.

Tắm trong điều kiện không trọng lượng lại càng khó khăn, để nước không bay lơ lửng, cần phải tắm trong một buồng kín mít, dùng áp lực ép nước từ phía trên giội xuống. Nhưng khi nước vừa ra khỏi ống phun là kết tròn lại, bay tứ tung trong không trung, chỉ khi đập vào cơ thể, chúng mới bám vào. Để tránh cho chúng khỏi chui vào miệng, mũi, người ta cần phải đeo những ống chụp chắn nước và cung cấp ôxy.

Nước thải sau khi tắm phải dùng một ống bơm hút ra ngoài, nhưng những hạt nước bám trên vạch thì phải dùng máy hút bụi mới có thể hút khô được. Vì vậy, chỉ cần 15 phút tắm mà cần tới 2-3 tiếng đồng hồ để chuẩn bị và thu dọn. Thêm vào đó, nước trên vũ trụ còn quý hơn vàng, thông thường với những chuyến đi ngắn ngày dưới nửa tháng thì nhà du hành chỉ dám dùng khăn tắm ướt để lau người.

Đi lại - không đơn giản chút nào!

Đi lại trong khoang thuyền thì rất dễ dàng và ít tốn sức, chỉ cần dùng một bộ phận bất kỳ của cơ thể va chạm với một vật thể nào đó phản lực có thể giúp ta di chuyển tới bất kỳ vị trí nào.

Nhưng việc đi lại trong không gian ngoài con tàu lại là một việc vô cùng khó khăn và nguy hiểm. Trước hết phải mặc bộ quần áo trang phục ngoài khoang thuyền. Sau đó, để tránh giảm áp khi chuyển từ môi trường cao áp trong khoang chuyển ra môi trường hạ áp trong bộ trang phục, trước khi ra ngoài, các phi hành gia cần phải hô hấp ôxy và thải khí nitơ vì nitơ khi vào cơ thể sẽ không được hấp thụ mà hoà tan vào trong huyết dịch và các dịch thể khác, khi áp lực bên ngoài hạ thấp, chúng sẽ được phóng thích ra, hình thành các nút khí, làm tắc huyết quản, người nhẹ thì nôn nao, choáng váng, nặng có thể tử vong.

Thứ ba, khi ra khỏi khoang thuyền, trong vũ trụ bao la như vậy sẽ không có bất kỳ vật nào làm chuẩn, nên không biết được tốc độ nhanh chậm, cự ly và kích thước của các vật thể, vì vậy cũng không rõ được phương hướng. Cuối cùng, việc di chuyển trong vũ trụ rất tốn sức, nhiều nhà du hành sau khi ra ngoài khoảng không gian phải có người giúp với trở lại được khoang thuyền.

(Theo KH&ĐS)