vietbao

Ninh Thuận: Cứu rừng ngập mặn Đầm Nại

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Sự sám hối muộn màng của những người dân từng tàn phá tặng phẩm quý báu này của thiên nhiên đối với Ninh Thuận, cùng nỗ lực của chính quyền hiện vẫn chưa đủ để khôi phục có hiệu quả vùng rừng ngập mặn Đầm Nại.

Ít ai ngờ rằng vùng đất thiếu mưa, thừa nắng tỉnh Ninh Thuận đã từng có một vùng rừng ngập mặn rộng hàng trăm hecta phủ xanh sóng nước Đầm Nại. Đó là một tặng phẩm của thiên nhiên đã công bằng ban cho vùng đất khô hạn Ninh Thuận. Ngoài tác dụng cân bằng môi trường sinh thái, Đầm Nại một thời là nguồn sống căn bản của hàng ngàn cư dân quanh vùng.

Khi nghề nuôi tôm công nghiệp phát triển, rừng ngập mặn tự nhiên bị con người tàn phá đến cạn kiệt để lấy đất nuôi tôm. Sự tàn phá đó diễn ra khốc liệt, mặt đầm bị “thuỷ mạc hoá”. Thế nhưng hậu quả cuối cùng cũng giáng trực tiếp xuống những "kẻ huỷ diệt": Do rừng mất nên thế cân bằng sinh thái bị phá vỡ, kéo theo... nghề nuôi tôm rơi vào cảnh lao đao!

Ninh Thuan Cuu rung ngap man Dam Nai

Mảng rừng sác hiếm hoi còn nguyên sinh ở ven chân núi Hòn Thiên.

Trong ký ức của những người dân địa phương, nay chỉ còn in đậm hình tượng cây đước, cây mắm bám rễ sâu vào lòng đất vươn thẳng rồi toả bóng xuống che xanh mát mặt đầm… Theo ý kiến của các nhà khoa học, người dân địa phương tha thiết mong muốn Nhà nước sớm đầu tư khôi phục rừng ngập mặn Đầm Nại. Đây là giải pháp căn cơ đưa Đầm Nại thoát khỏi tình trạng ô nhiễm môi trường, khôi phục cân bằng sinh thái và tạo điều kiện phát triển bền vững nghề nuôi trồng thuỷ sản.

Khi cây rừng bị tàn phá...

Ngồi chồm hổm trên nền đất trơ trọi giữa lều tôm, lão nông Trần Văn Trung chỉ tay về phía mặt đìa, ngậm ngùi nói: "Hồi trước, vùng này toàn là rừng sác. Cây đước, cây mắm mọc dày đặc, không thấy ánh nắng mặt trời. Con tôm, con ghẹ theo nước triều lên, vào làm ổ đẻ trong đìa. Cứ hai con nước (nửa tháng) xổ đìa một lần là rủng rẻng có tiền xài. Con tôm, con cá lớn thì bắt bán; con nhỏ thả lại vô đìa nuôi tiếp. Tôm sú nuôi tự nhiên to bằng ngón chân cái, cứ 20 con cân chắc nụi một ký lô. Tôm cá Đầm Nại béo ngậy, thịt thơm lừng được khắp nơi ưa chuộng. Dân làm đìa ở thôn Hòn Thiên tụi tui nằm khèo chân hút thuốc lá cũng đủ ăn đủ mặc...".

Khi nghề nuôi tôm công nghiệp phát triển, nhiều hộ thi nhau chặt rừng sác mở rộng mặt đìa. "Gia đình tôi sẵn 8 sào đìa, do lòng tham nên tiếp tục phá 3600m2 rừng sác làm đìa." - ông Trung kể - "Mấy năm đầu làm ăn còn kha khá, trang trải hết nợ nần đầu tư làm đìa thì còn dư chút đỉnh. Từ năm 2000 đến nay, nghề nuôi tôm sú bị lao đao gớm!".

Môi trường ô nhiễm, dịch bệnh hoành hành, dân nuôi tôm liên tục thất bại. Mười nhà làm đìa thì hết chín nhà mắc nợ, lãi mẹ đẻ lãi con chồng chất. Riêng gia đình ông Trung nợ trên 400 triệu đồng, không biết lấy gì trả cho ngân hàng. Thả tôm xuống đìa mà hai chân cứ bước lỏng thỏng như đi trên mây. Hồi con tôm được mùa được giá, 1hecta đìa có người dạm mua gần nửa tỷ đồng nhưng ông không chịu bán. Bây giờ, muốn bán để trả nợ vay ngân hàng xong là giải nghệ nhưng…không ai mua. "Hay tin Nhà nước có chủ trương trồng rừng ngập mặn, bà con tui rất mừng!" - ông thở dài.

Cùng tâm trạng như lão nông Trần Văn Trung, anh Lê Văn Ngôn ở thôn Phương Cựu (xã Phương Hải), kể: “Tôi cũng đã từng phá 8000m2 rừng ngập mặn lấy đất làm đìa. Mấy năm đầu, nuôi tôm khá giả lắm. Khi môi trường nước Đầm Nại ô nhiễm nặng, gia đình tôi cũng như bà con quanh làng làm ăn thất bại thảm hại. Tôm thả nuôi chết hàng loạt. Nợ nần như chúa chổm. Phóng lao phải theo lao. Nuôi tôm thất bát, chỉ có lấy tôm mới hy vọng gỡ được nợ. Nhưng càng nuôi tôm thì nợ càng dày. Gia đình tôi đã mang nợ đến 150 triệu đồng. Hồi đó, cầm rựa chặt rừng sác không tiếc tay, chú ạ! Nay, đêm nằm nghĩ lại thấy tiếc vô cùng!”.

Trong thời kỳ ăn nên làm ra với con tôm sú, người dân địa phương đã phá gần 300ha rừng sác tự nhiên ven đầm để mở rộng ao đìa, đưa diện tích nuôi tôm sú lên 898ha, với sản lượng trung bình đạt 2.400 tấn (toàn tỉnh có 1.370 ha, sản lượng 4.000 tấn). Riêng năm 2003, vùng Đầm Nại có 417ha bị nhiễm bệnh, chiếm 46% diện tích ao nuôi; số hộ nuôi tôm có lãi chỉ chiếm trên 10%. Nguyên nhân dẫn tới thất bại trong nghề nuôi tôm sú của nông dân Đầm Nại: Do phát triển ao đìa mang tính tự phát; sử dụng hoá chất bừa bãi; mầm bệnh chưa được xử lý triệt để; rừng ngập mặn ven đầm bị tàn phá; phương pháp và kỹ thuật nuôi chưa tuân thủ theo quy định của ngành chức năng, v.v…

Ninh Thuan Cuu rung ngap man Dam Nai
Anh Lê Văn Ngôn tự nguyện trồng cây trên vùng rừng ngập mặn đã bị tàn phá.

Do đó, việc đầu tư khôi phục rừng ngập mặn ven đầm là việc làm vừa cấp bách vừa lâu dài nhằm góp phần đưa môi trường nước thoát khỏi tình trạng ô nhiễm.

Trong sự nuối tiếc muộn màng về hậu quả của chuyện tự tay mình chặt phá rừng lấy đất nuôi tôm để rồi nhận lấy sự trừng phạt của thiên nhiên, bây giờ anh Lê Văn Ngôn ngày ngày lặng lẽ nhặt những cây đước trôi dạt trên sóng nước để trồng lại trên nền đất cũ, với ước mong trả lại một phần cho màu xanh rừng ngập mặn tự nhiên...

Khôi phục rừng Đầm Nại: "Kiếp nạn" mới, với... lưới cào!

Kỹ sư Lưu Xuân Vĩnh, giám đốc Sở Thuỷ sản Ninh Thuận, cho rằng khôi phục rừng ngập mặn Đầm Nại là một trong những giải pháp căn bản để cứu nguy cho môi trường Đầm Nại đang bị ô nhiễm nặng. Với diện tích mặt nước tự nhiên 1200ha, chứa khoảng 24 triệu m3 nước, có 320 loài thuỷ sản sinh sống, Đầm Nại là một trong 12 đầm phá quan trọng của Việt Nam.

Đầm Nại mang tính điển hình của đầm phá nhiệt đới khô hạn ven biển, giữ vai trò điều chỉnh ngập lụt cho toàn khu vực bờ cát và cân bằng nguồn nước ngầm khan hiếm của năm xã ven đầm, thuộc huyện Ninh Hải. Đầm Nại còn từng là “lá phổi” làm sạch môi trường sinh sống của dân cư quanh đầm và Khu du lịch Ninh Chữ.

Ninh Thuan Cuu rung ngap man Dam Nai

Cây đước mới trồng nhằm phục hồi rừng ngập mặn Đầm Nại.

Từ năm 2002, Sở Thuỷ sản Ninh Thuận thực hiện Đề án khôi phục rừng ngập mặn Đầm Nại với diện tích 5ha, mật độ trồng 6.000 cây/ha. Trong đó, có 2ha cây đước và 3ha cây mắm trồng bãi bồi thuộc địa bàn hai xã Hộ Hải và Phương Hải, với kinh phí đầu tư 51,5 triệu đồng. Hiện nay, Sở Thuỷ sản tiếp tục trồng mới 10ha và trồng bổ sung diện tích bị chết với nguồn vốn đầu tư 65,7 triệu đồng. Mục tiêu của đề án: Khôi phục môi trường sinh thái; cải thiện chất lượng nguồn nước phục vụ nuôi tôm sú và các loài thuỷ hải sản sống ven bờ; tạo cơ sở khoa học và thực tiễn để mở rộng diện tích trồng rừng ra diện rộng. Ông Asano Tetsumi, đại diện Tổ chức Phục hồi Rừng ngập mặn của Nhật Bản (ACTMANG) tại Việt Nam đã đánh giá cao kết quả trồng rừng tại Đầm Nại. Tổ chức này đã tài trợ cho dự án 43,6 triệu đồng và khẳng định tiếp tục hỗ trợ tài chính cho việc khôi phục rừng ngập mặn tại Ninh Thuận.

Theo bước chân những người trồng rừng, chúng tôi tìm đến vùng bãi bồi ven Đầm Nại thuộc xã Hộ Hải. Điều bất ngờ đến thú vị là ven chân núi Hòn Thiên còn một thảm rừng sác gần như nguyên sinh, rộng khoảng 3ha. Đây là thảm rừng ngập mặn tự nhiên duy nhất còn tồn tại giữa vùng non nước Đầm Nại mênh mông. Anh Lê Hoa, 54 tuổi, người tự nguyện giữ thảm rừng nguyên sinh, cho biết: ”Vạt rừng này nằm sát chân đìa của gia đình nên tôi giữ nó để bảo vệ đìa. Anh em tui có hơn 3ha đìa, cả nhà xúm làm không xuể nên không có nhu cầu mở rộng diện tích. Tuổi thơ tui gắn bó với cây đước, cây mắm ở vùng đất này và nhìn thấy lợi ích lâu dài của rừng sác nên không nỡ chặt. Nhờ vạt rừng này còn giữ được giống nên anh em khuyến ngư và bà con bên xã Phương Hải qua lấy giống về bển trồng. Nông dân đã trả giá quá đắt cho việc phá rừng làm đìa. Mong rằng chính quyền địa phương đầu tư đẩy mạnh tốc độ khôi phục rừng sác để bà con được nhờ”.

Thế nhưng anh Trần Quốc Khanh, nông dân xã Hộ Hải tham gia trồng rừng cho Sở Thuỷ sản tại Đầm Nại, lại bức xúc cho biết: ”Tôi đang nhận trồng 2ha rừng với mật độ 6.000 cây/ha. Nhưng cây đước, cây mắm vừa cắm xuống đất đã bị bà con đi xuồng đánh lưới trên đầm cào mất. Bây giờđã là giữa tháng 9/2004, nếu tình trạng này kéo dài thì chưa biết tới chừng nào giờ mới trồng xong diện tích để nhận được tiền công lao động 600.000đ/ha. Nếu cấp trên thiếu biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt thì diện tích rừng trồng mới sẽ bị lưới cào đi, số cây sống sẽ thưa thớt”.

Đầm Nại là một tài sản vô giá của tỉnh Ninh Thuận, cần phải có chủ thể trực tiếp quản lý, chăm sóc và bảo vệ. Như vậy, không chỉ cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục và có biện pháp bảo vệ nhằm ngăn chặn triệt để tình trạng đánh bắt hải sản làm hư hại rừng trồng ven bãi bồi Đầm Nại như hiện nay, mà cần nhiều biện pháp tổng hợp khác nữa.

Theo đề nghị của PGS TS Nguyễn Chu Hồi, Viện Kinh tế và Quy hoạch Thuỷ sản, tỉnh Ninh Thuận cần xây dựng thể chế liên ngành để quản lý tổng hợp Đầm Nại. Cần phát triển bền vững Đầm Nại trên cơ sở bảo đảm sự hài hoà giữa lợi ích kinh tế với an sinh xã hội và môi trường sinh thái, kết hợp chặt chẽ giữa nuôi trồng thuỷ sản với phát triển rừng ngập mặn và du lịch sinh thái.

Bài, ảnh: Thái Sơn Ngọc

Việt Báo
Chân dung "Người cha hoàn hão" xem mà rơi nước mắt
Comment :Ninh Thuận: Cứu rừng ngập mặn Đầm Nại
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Ninh Thuận: Cứu rừng ngập mặn Đầm Nại bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ninh Thuan Cuu rung ngap man Dam Nai ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Ninh Thuận: Cứu rừng ngập mặn Đầm Nại ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Khoa Học
Ninh Thuan Rescue mangrove lagoon
lagoon, Department of Fisheries, Ho Hai, Phuong Hai, Hon God, ecological environment, mangroves, Ninh Thuan Province, penance, to be effective, shrimp, recovery area, Rung Sac, ponds
The late repentance of the people had destroyed this precious gift of nature to Ninh Thuan, the administration's current efforts are not enough to effectively restore mangrove lagoon ..
  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t