Thứ năm, 22 Tháng năm 2003, 07:47 GMT+7

Những nút thắt bí ẩn

Nhung nut that bi an
Những nút thắt này mang theo cả một bề dày văn hoá.

Chẳng ai trong số họ có thể giải được một bài toán topo hình học. Cũng không ai được học đến các phép tính lượng tử. Thậm chí một số người hoàn toàn mù chữ và chưa bao giờ nghe đến tên của bất cứ một nhà toán học lừng danh nào. Thế nhưng, họ là tác giả của những nút thắt truyền thống bí ẩn bằng dây thừng, cái mà các nhà toán học đang cố công tìm hiểu bằng bể kiến thức của mình.

Từ xa xưa, các thuỷ thủ coi việc bện các dây thừng là công việc hàng ngày của họ. Họ được học từ cha, ông mình. Nó cứ truyền từ đời này sang đời khác mà chẳng mang một công thức toán học nào bên trong. Những bàn tay thoăn thoắt bện 2 sợi dây thừng thành một tập hợp các nút thắt rất đơn giản nhưng vô cùng chắc chắn.

Chính các nút thắt đó lại làm đau đầu các nhà toán học. Họ không hiểu nổi cấu trúc của các nút thắt này. Tại sao chỉ bằng cách quấn, buộc và luồn sợi này qua sợi khác, thế là tạo thành một liên kết cực kỳ chắc chắn nhưng cũng rất dễ tháo rời? Ông Chris Leech, thuộc Viện công nghệ quốc tế Tension, đã thử dùng đến toán học để phân tích các cấu trúc của ba kiểu bện dây thừng truyền thống.

Ông Leech đã nhận thấy rằng góc được tạo bởi sợi dây thừng thứ nhất được quấn quanh sợi thứ hai sẽ là yếu tố chính quyết định mối liên kết chắc chắn của nút thắt. Khi tìm hiểu về một kiểu bện đặc trưng, thường được gọi là kiểu Admiralty, ông Leech cho biết, mỗi nút thắt có thể nâng một trọng tải bằng khoảng 96% so với trọng tải của cả sợi dây thừng đơn. Thế nhưng, nút thắt Admiralty này lại không phải được tạo bởi chất kết dính nào khác, ngoài... một vài vòng quấn đơn giản.

Quả thực, vài vòng quấn đơn giản đó lại mang trọn ý nghĩa của các nút thắt. Nếu sợi dây quá trơn, nó sẽ bị trượt và không thể tạo thành các nút thắt. Nói theo cách của các nhà toán học, các vòng quấn là nhân tố sơ khởi của bài toán nút thắt. Lực ma sát và nhiệt độ sẽ là các thành tố phụ của bài toán này.

Ngày nay, hầu hết các nút thắt truyền thống đó đã bị mai một. Chúng được thay thế bằng các loại dây thừng hiện đại. Dây thừng hiện đại, kiểu Kevlar là một ví dụ, thường được liên kết bằng các sợi polymer nhân tạo. Chúng đã được sắp đặt trước theo một cấu trúc có thứ tự. Một cách thông dụng nhất, đó là bện theo kiểu dây đôi. Đôi khi chúng còn sử dụng cả một sợi thứ ba làm lõi.

Việc xem xét các nút thắt của kiểu bện dây thường truyền thống dưới góc độ toán học có thể được coi như một vấn đề nghiêm túc, cũng có thể được coi như một công việc rỗi hơi của những người làm khoa học. Tuy nhiên, đây cũng là một góc nhìn khá mới mẻ và thú vị về một truyền thống, về một bề dày văn hoá đằng sau nó.

(Mạnh Trường - Theo Nature)

Việt Báo

Nhận xét tin Những nút thắt bí ẩn

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Những nút thắt bí ẩn bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhung nut that bi an ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Những nút thắt bí ẩn ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

The mysterious knot
mathematician, rope, never, knots, mysterious, maybe, traditions, problems, learn, to, work, number , style, braiding

None of them can solve a geometry problem topology. Also no one is learning to quantum calculations. Even some people completely illiterate and had never heard the name of any famous mathematicians do. But they are working ...



  • Thoi su 24h184 De cu nguoi thay Tuong Ngo
    Thời sự 24h(18/4): Đề cử người thay Tướng Ngọ

    Cả nước hơn 7.000 ca sởi, Hà Nội đang đỉnh dịch; Bộ Công an đề cử người thay Tướng Ngọ; Bầu Kiên: Từ siêu xe đến dép tổ ong ngày ra tòa; Thảm cảnh gia đình vụ nổ mìn kinh hoàng 2 người chết

  • Thoi su trong ngay Ong Gia khai ve bau Kien
    Thời sự trong ngày: Ông Giá khai về bầu Kiên

    Nạn nhân vụ Cát Tường bị rạch bụng sau khi chết?; Hoãn phiên xử bầu Kiên và đồng phạm; Ông Trần Xuân Giá khai gì về bầu Kiên?; Nổ súng xối xả trong nhà nghỉ chấn động Cần Thơ; Tai nạn thảm khốc trên cao tốc, 5 người chết...

  • Thoi su 24h164 Xe cho xang chay giua pho
    Thời sự 24h(16/4): Xe chở xăng cháy giữa phố

    Ông Võ Văn Thưởng nhậm chức Phó bí thư TP.HCM; Hợp long cầu dây văng lớn nhất Việt Nam; Hoang mang số liệu trẻ tử vong do dịch sởi; Hà Nội: Cháy lớn tại khu công nghiệp Vĩnh Tuy

  • Thoi su trong ngay 2 ca si bi cuop giua Sai Gon
    Thời sự trong ngày: 2 ca sĩ bị cướp giữa Sài Gòn

    Bộ Giáo dục xin 34 nghìn tỷ đổi mới chương trình; Dừng xử vụ Cát Tường, trả hồ sơ điều tra bổ sung; Chết tức tưởi sau khi bác sĩ rút 3 lọ tủy sống; Hai ca sỹ bị cướp giữa Sài Gòn...

  • Thoi su tuan qua Ca nha bi cuon vao gam oto
    Thời sự tuần qua: Cả nhà bị cuốn vào gầm ôtô

    Đường Trường Chinh bị nắn cong như thế nào; Nóng trước phiên xử vụ Cát Tường; Kỳ lạ hai xe ô tô chung biển số xanh “san bằng tất cả”; Nữ sinh mang thai ngất ở lớp rồi tử vong; Vì sao không công bố dịch sởi?...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 6 124
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 6 - 12/4)

    Diễn biến dịch sởi: Lớn nhất mấy chục năm qua; Thiếu thuốc đặc trị ngộ độc nấm, nhiều bệnh nhân chết oan?; Vì sao không nên nấu nướng bằng nồi nhôm?; Giữ dáng người bằng ánh nắng mặt trời; Cận cảnh: Từ đuôi bò thối thành đặc sản!; 6 biểu hiện của "cậu nhỏ" không khỏe mạnh; 11 loại nước uống chống bức xạ máy tính... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 0604 1204
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (06/04 – 12/04)

    Đau lòng những vụ án cha mẹ giết con; Những thảm án cuồng yêu ở Sài Gòn; “Áp lực” tại phiên xử 5 công an đánh chết người đến từ đâu?; Ép cung, nhục hình: Căn nguyên của án oan!; 9X giết bạn, phi tang xác trong bể nước; Vụ TMV Cát Tường là án chưa từng có trong lịch sử tố tụng Việt Nam;...........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Nghin le chuyen tuan 64134
    Nghìn lẻ chuyện tuần 6/4-13/4

    Chỉ vì ham chơi và không làm bài tập về nhà, cậu bé 6 tuổi đã bị mẹ dùng móc treo quần áo đánh đập một cách dã man.

  • Toan canh Showbiz tuan 64 124
    Toàn cảnh Showbiz tuần (6/4 – 12/4)

    Cùng với việc kỳ công để theo đuổi, mời mọc ca sĩ Khánh Ly về nước biểu diễn, mức cát-sê của danh ca này cũng được hiểu là không hề nhỏ, nếu như không muốn nói là cao nhất từ trước đến nay dành cho các ca sĩ hải ngoại.

  • Toan canh kinh te tuan 64 1242014
    Toàn cảnh kinh tế tuần 6/4 - 12/4/2014

    15 ngân hàng Việt Nam bị hacker tấn công, sau sự việc dưa hấu được mùa mất giá, đến lượt cà chua Đà Lạt đổ cho bò ăn, giá xăng giữ nguyên trong khi giá dầu giảm nhẹ, ngân hàng nóng chuyện mua bán - sáp nhập và tái cơ cấu... là những tin tức - sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua.