Thứ năm, 22 Tháng năm 2003, 07:47 GMT+7

Những nút thắt bí ẩn

Nhung nut that bi an
Những nút thắt này mang theo cả một bề dày văn hoá.

Chẳng ai trong số họ có thể giải được một bài toán topo hình học. Cũng không ai được học đến các phép tính lượng tử. Thậm chí một số người hoàn toàn mù chữ và chưa bao giờ nghe đến tên của bất cứ một nhà toán học lừng danh nào. Thế nhưng, họ là tác giả của những nút thắt truyền thống bí ẩn bằng dây thừng, cái mà các nhà toán học đang cố công tìm hiểu bằng bể kiến thức của mình.

Từ xa xưa, các thuỷ thủ coi việc bện các dây thừng là công việc hàng ngày của họ. Họ được học từ cha, ông mình. Nó cứ truyền từ đời này sang đời khác mà chẳng mang một công thức toán học nào bên trong. Những bàn tay thoăn thoắt bện 2 sợi dây thừng thành một tập hợp các nút thắt rất đơn giản nhưng vô cùng chắc chắn.

Chính các nút thắt đó lại làm đau đầu các nhà toán học. Họ không hiểu nổi cấu trúc của các nút thắt này. Tại sao chỉ bằng cách quấn, buộc và luồn sợi này qua sợi khác, thế là tạo thành một liên kết cực kỳ chắc chắn nhưng cũng rất dễ tháo rời? Ông Chris Leech, thuộc Viện công nghệ quốc tế Tension, đã thử dùng đến toán học để phân tích các cấu trúc của ba kiểu bện dây thừng truyền thống.

Ông Leech đã nhận thấy rằng góc được tạo bởi sợi dây thừng thứ nhất được quấn quanh sợi thứ hai sẽ là yếu tố chính quyết định mối liên kết chắc chắn của nút thắt. Khi tìm hiểu về một kiểu bện đặc trưng, thường được gọi là kiểu Admiralty, ông Leech cho biết, mỗi nút thắt có thể nâng một trọng tải bằng khoảng 96% so với trọng tải của cả sợi dây thừng đơn. Thế nhưng, nút thắt Admiralty này lại không phải được tạo bởi chất kết dính nào khác, ngoài... một vài vòng quấn đơn giản.

Quả thực, vài vòng quấn đơn giản đó lại mang trọn ý nghĩa của các nút thắt. Nếu sợi dây quá trơn, nó sẽ bị trượt và không thể tạo thành các nút thắt. Nói theo cách của các nhà toán học, các vòng quấn là nhân tố sơ khởi của bài toán nút thắt. Lực ma sát và nhiệt độ sẽ là các thành tố phụ của bài toán này.

Ngày nay, hầu hết các nút thắt truyền thống đó đã bị mai một. Chúng được thay thế bằng các loại dây thừng hiện đại. Dây thừng hiện đại, kiểu Kevlar là một ví dụ, thường được liên kết bằng các sợi polymer nhân tạo. Chúng đã được sắp đặt trước theo một cấu trúc có thứ tự. Một cách thông dụng nhất, đó là bện theo kiểu dây đôi. Đôi khi chúng còn sử dụng cả một sợi thứ ba làm lõi.

Việc xem xét các nút thắt của kiểu bện dây thường truyền thống dưới góc độ toán học có thể được coi như một vấn đề nghiêm túc, cũng có thể được coi như một công việc rỗi hơi của những người làm khoa học. Tuy nhiên, đây cũng là một góc nhìn khá mới mẻ và thú vị về một truyền thống, về một bề dày văn hoá đằng sau nó.

(Mạnh Trường - Theo Nature)

Việt Báo

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Vi phạm luật, nam thanh niên thách thức “141”

Ngay từ khi bị bắt cho đến khi đưa về chốt, đối tượng đã chống trả quyết liệt lực lượng làm nhiệm vụ và ngoan cố thách thức bằng giọng “côn đồ”.

Nhận xét tin Những nút thắt bí ẩn

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Những nút thắt bí ẩn bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhung nut that bi an ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Những nút thắt bí ẩn ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

The mysterious knot
mathematician, rope, never, knots, mysterious, maybe, traditions, problems, learn, to, work, number , style, braiding

None of them can solve a geometry problem topology. Also no one is learning to quantum calculations. Even some people completely illiterate and had never heard the name of any famous mathematicians do. But they are working ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat tu 277 den 28
    Sự kiện quốc tế nổi bật (từ 27/7 đến 2/8)

    Mỹ và EU áp đặt lệnh trừng phạt mới, nặng nề nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh đối với Nga, sóng gió tiếp tục nổi lên trên Biển Đông và Biển Hoa Đông, ông Chu Vĩnh Khang bị Đảng Cộng sản Trung Quốc điều tra vì tội tham nhũng... là những tin tức nổi bật nhất trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 277 028
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (27/7 - 02/8)

    Trung Quốc rút giàn khoan 981, Việt Nam vẫn tính phương án kiện; Bệnh viện dùng máy xét nghiệm cũ không rõ nguồn gốc; Người nước ngoài bị hành hung vì thiếu tiền taxi ở Đà Nẵng hay những tin tức về thực phẩm bẩn tràn lan đường phố là những thông tin nổi bật tuần qua (27/7 - 02/8).

  • Ban tin suc khoe tuan tu 27728
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 27/7-2/8)

    TPHCM: Bệnh tiêu chảy có nguy cơ bùng phát; Bất thường: 10 trẻ tử vong vì dịch viêm não Nhật Bản B; 5 loại nước uống giúp bạn giảm cân hiệu quả; Giun sán bò lổm ngổm trên miếng thịt lợn mua trong siêu thị; Trường hợp ối vỡ sớm có nguy hại gì?; "Choáng váng" khách sạn tình yêu ở Nhật bản... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2707 0208
    Toàn cảnh Showbiz tuần (27/07 – 02/08)

    Nguyên nhân chia tay giữa Tiến Dũng và Hải Băng, Mai Phương Thúy rút khỏi showbiz, Ngọc Trinh khoe bộ túi xách hàng hiệu xa xỉ, Nguyên Vũ sàm sỡ vòng 1 của Quế Vân khi cả hai mặc áo in hình cờ Tổ quốc, đám cưới ngọt ngào của Kim Hiền, cuộc ẩu đả giữa Orlando Bloom và Justin Bieber, tin đồn ly hôn của Beyonce và Jay Z...là những thông tin nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2707 0208
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (27/07 – 02/08)

    Đề xuất công khai danh tính người mua dâm; Những vụ án đau lòng bắt nguồn từ ngoại tình; Nữ sinh Nhật sát hại, chặt xác bạn cùng lớp; Thầy giáo dụ nữ sinh quan hệ để nâng điểm; Câu chuyện về tử tù cuối cùng bị xử bắn; Cảnh sát giao thông và những vụ bắt nóng tội phạm ngay giữa phố;........là những tin đáng chú ý trong tuần.