Thứ năm, 22 Tháng năm 2003, 07:47 GMT+7

Những nút thắt bí ẩn

Nhung nut that bi an
Những nút thắt này mang theo cả một bề dày văn hoá.

Chẳng ai trong số họ có thể giải được một bài toán topo hình học. Cũng không ai được học đến các phép tính lượng tử. Thậm chí một số người hoàn toàn mù chữ và chưa bao giờ nghe đến tên của bất cứ một nhà toán học lừng danh nào. Thế nhưng, họ là tác giả của những nút thắt truyền thống bí ẩn bằng dây thừng, cái mà các nhà toán học đang cố công tìm hiểu bằng bể kiến thức của mình.

Từ xa xưa, các thuỷ thủ coi việc bện các dây thừng là công việc hàng ngày của họ. Họ được học từ cha, ông mình. Nó cứ truyền từ đời này sang đời khác mà chẳng mang một công thức toán học nào bên trong. Những bàn tay thoăn thoắt bện 2 sợi dây thừng thành một tập hợp các nút thắt rất đơn giản nhưng vô cùng chắc chắn.

Chính các nút thắt đó lại làm đau đầu các nhà toán học. Họ không hiểu nổi cấu trúc của các nút thắt này. Tại sao chỉ bằng cách quấn, buộc và luồn sợi này qua sợi khác, thế là tạo thành một liên kết cực kỳ chắc chắn nhưng cũng rất dễ tháo rời? Ông Chris Leech, thuộc Viện công nghệ quốc tế Tension, đã thử dùng đến toán học để phân tích các cấu trúc của ba kiểu bện dây thừng truyền thống.

Ông Leech đã nhận thấy rằng góc được tạo bởi sợi dây thừng thứ nhất được quấn quanh sợi thứ hai sẽ là yếu tố chính quyết định mối liên kết chắc chắn của nút thắt. Khi tìm hiểu về một kiểu bện đặc trưng, thường được gọi là kiểu Admiralty, ông Leech cho biết, mỗi nút thắt có thể nâng một trọng tải bằng khoảng 96% so với trọng tải của cả sợi dây thừng đơn. Thế nhưng, nút thắt Admiralty này lại không phải được tạo bởi chất kết dính nào khác, ngoài... một vài vòng quấn đơn giản.

Quả thực, vài vòng quấn đơn giản đó lại mang trọn ý nghĩa của các nút thắt. Nếu sợi dây quá trơn, nó sẽ bị trượt và không thể tạo thành các nút thắt. Nói theo cách của các nhà toán học, các vòng quấn là nhân tố sơ khởi của bài toán nút thắt. Lực ma sát và nhiệt độ sẽ là các thành tố phụ của bài toán này.

Ngày nay, hầu hết các nút thắt truyền thống đó đã bị mai một. Chúng được thay thế bằng các loại dây thừng hiện đại. Dây thừng hiện đại, kiểu Kevlar là một ví dụ, thường được liên kết bằng các sợi polymer nhân tạo. Chúng đã được sắp đặt trước theo một cấu trúc có thứ tự. Một cách thông dụng nhất, đó là bện theo kiểu dây đôi. Đôi khi chúng còn sử dụng cả một sợi thứ ba làm lõi.

Việc xem xét các nút thắt của kiểu bện dây thường truyền thống dưới góc độ toán học có thể được coi như một vấn đề nghiêm túc, cũng có thể được coi như một công việc rỗi hơi của những người làm khoa học. Tuy nhiên, đây cũng là một góc nhìn khá mới mẻ và thú vị về một truyền thống, về một bề dày văn hoá đằng sau nó.

(Mạnh Trường - Theo Nature)

Việt Báo

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Nghịch lý "dính" tham nhũng, "bỗng dưng" bị tâm thần

"Dư luận đặt ra có phải ông đó tâm thần không? Vấn đề là tại sao tham nhũng lại bị tâm thần nhiều thế?". Người ta bảo khi giám định là tâm thần, nhưng giải quyết việc gia đình lại rất bình thường.

Nhận xét tin Những nút thắt bí ẩn

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Những nút thắt bí ẩn bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhung nut that bi an ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Những nút thắt bí ẩn ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

The mysterious knot
mathematician, rope, never, knots, mysterious, maybe, traditions, problems, learn, to, work, number , style, braiding

None of them can solve a geometry problem topology. Also no one is learning to quantum calculations. Even some people completely illiterate and had never heard the name of any famous mathematicians do. But they are working ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Thoi su 24h1911 Chang trai dam cuoi co tich qua doi
    Thời sự 24h(19/11): Chàng trai "đám cưới cổ tích" qua đời

    Phạt 252 triệu đồng NXB in hình Công Lý cởi trần; Chơi ngông Tàng "Keangnam": Mời ca sỹ ngoại về đãi cả bản; Nữ phượt thủ 9x tử nạn trên cung đường Hà Giang; Chàng trai trong "đám cưới cố tích" đột ngột qua đời...

  • Thoi su 24h1811 BS quen kim mo trong bung benh nhan
    Thời sự 24h(18/11): BS quên kim mổ trong bụng bệnh nhân

    Đường sắt trên cao "tuyệt đối an toàn"; Mổ đẻ, BS ‘quên’ kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bé sơ sinh văng khỏi bụng mẹ ra viện; Lật mặt hàng chục cửa hàng xăng dầu lắp đặt IC giả; Mạo nhận con trai Bí thư HN "quỵt" hàng trăm triệu... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/11.

  • Thoi su 24h1711 Cong Ly mac quan nho len bia sach luat
    Thời sự 24h(17/11): Công Lý mặc quần nhỏ lên bìa sách luật

    Bình Dương lên tiếng về cáo buộc của ông Dũng "lò vôi"; Công Lý bức xúc vì bìa sách in hình anh cởi trần; Nữ "đại gia" Hà thành bị đánh thuốc mê cướp kim cương?; "Kho" sừng tê giác trong nhà đại gia Hà Tĩnh...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.