Thứ năm, 22 Tháng năm 2003, 07:47 GMT+7

Những nút thắt bí ẩn

Nhung nut that bi an
Những nút thắt này mang theo cả một bề dày văn hoá.

Chẳng ai trong số họ có thể giải được một bài toán topo hình học. Cũng không ai được học đến các phép tính lượng tử. Thậm chí một số người hoàn toàn mù chữ và chưa bao giờ nghe đến tên của bất cứ một nhà toán học lừng danh nào. Thế nhưng, họ là tác giả của những nút thắt truyền thống bí ẩn bằng dây thừng, cái mà các nhà toán học đang cố công tìm hiểu bằng bể kiến thức của mình.

Từ xa xưa, các thuỷ thủ coi việc bện các dây thừng là công việc hàng ngày của họ. Họ được học từ cha, ông mình. Nó cứ truyền từ đời này sang đời khác mà chẳng mang một công thức toán học nào bên trong. Những bàn tay thoăn thoắt bện 2 sợi dây thừng thành một tập hợp các nút thắt rất đơn giản nhưng vô cùng chắc chắn.

Chính các nút thắt đó lại làm đau đầu các nhà toán học. Họ không hiểu nổi cấu trúc của các nút thắt này. Tại sao chỉ bằng cách quấn, buộc và luồn sợi này qua sợi khác, thế là tạo thành một liên kết cực kỳ chắc chắn nhưng cũng rất dễ tháo rời? Ông Chris Leech, thuộc Viện công nghệ quốc tế Tension, đã thử dùng đến toán học để phân tích các cấu trúc của ba kiểu bện dây thừng truyền thống.

Ông Leech đã nhận thấy rằng góc được tạo bởi sợi dây thừng thứ nhất được quấn quanh sợi thứ hai sẽ là yếu tố chính quyết định mối liên kết chắc chắn của nút thắt. Khi tìm hiểu về một kiểu bện đặc trưng, thường được gọi là kiểu Admiralty, ông Leech cho biết, mỗi nút thắt có thể nâng một trọng tải bằng khoảng 96% so với trọng tải của cả sợi dây thừng đơn. Thế nhưng, nút thắt Admiralty này lại không phải được tạo bởi chất kết dính nào khác, ngoài... một vài vòng quấn đơn giản.

Quả thực, vài vòng quấn đơn giản đó lại mang trọn ý nghĩa của các nút thắt. Nếu sợi dây quá trơn, nó sẽ bị trượt và không thể tạo thành các nút thắt. Nói theo cách của các nhà toán học, các vòng quấn là nhân tố sơ khởi của bài toán nút thắt. Lực ma sát và nhiệt độ sẽ là các thành tố phụ của bài toán này.

Ngày nay, hầu hết các nút thắt truyền thống đó đã bị mai một. Chúng được thay thế bằng các loại dây thừng hiện đại. Dây thừng hiện đại, kiểu Kevlar là một ví dụ, thường được liên kết bằng các sợi polymer nhân tạo. Chúng đã được sắp đặt trước theo một cấu trúc có thứ tự. Một cách thông dụng nhất, đó là bện theo kiểu dây đôi. Đôi khi chúng còn sử dụng cả một sợi thứ ba làm lõi.

Việc xem xét các nút thắt của kiểu bện dây thường truyền thống dưới góc độ toán học có thể được coi như một vấn đề nghiêm túc, cũng có thể được coi như một công việc rỗi hơi của những người làm khoa học. Tuy nhiên, đây cũng là một góc nhìn khá mới mẻ và thú vị về một truyền thống, về một bề dày văn hoá đằng sau nó.

(Mạnh Trường - Theo Nature)

Việt Báo

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Những vụ bạo hành trẻ em - chuyện sau cánh cửa

Đánh con là chuyện hằng ngày ở nhiều gia đình Việt Nam, đặc biệt tại những gia đình quá nghèo khó, ít học, trẻ là con ngoài giá thú, mẹ mang thai ngoài ý muốn hoặc trẻ bị khuyết tật.

Nhận xét tin Những nút thắt bí ẩn

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Những nút thắt bí ẩn bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhung nut that bi an ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Những nút thắt bí ẩn ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

The mysterious knot
mathematician, rope, never, knots, mysterious, maybe, traditions, problems, learn, to, work, number , style, braiding

None of them can solve a geometry problem topology. Also no one is learning to quantum calculations. Even some people completely illiterate and had never heard the name of any famous mathematicians do. But they are working ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Thong tin chinh thuc to chuc ky thi quoc gia
    Thông tin chính thức "tổ chức kỳ thi quốc gia"

    Những thay đổi về kỳ tuyển sinh 2015 đang khiến học trò lo lắng vì các em chỉ còn 9 tháng, khó có thể thích nghi ngay với phương án thi mới như vậy.

  • Ep cung nhuc hinh Can nguyen cua an oan
    Ép cung, nhục hình: Căn nguyên của án oan!

    Nhiều vụ cảnh sát dùng nhục hình với nghi phạm đã xảy ra. Hành vi này của người cảnh sát là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm tới sức khỏe, danh dự của công dân, gây mất niềm tin của quần chúng nhân dân đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật, tạo ra bức xúc trong dư luận xã hội.

  • Nu y ta mang bau om con tu tu
    Nữ y tá mang bầu ôm con tử tự

    Chỉ vì bế tắc, mâu thuẫn trong cuộc sống, người làm mẹ đã nhẫn tâm ép con phải chết cùng mình. Dư luận đồng cảm có, xót thương có và kèm theo cả sự phẫn nộ tột cùng.

  • Dich dau mat do dien bien bat thuong
    Dịch đau mắt đỏ diễn biến bất thường

    Thời điểm này, dịch đau mắt đỏ ở Hà Nội chỉ mới lây lan trong phạm vi gia đình nhưng vì là dịch nên có thể lây lan rộng hơn.

  • Thu hut Shisha gioi tre Sanh dieu den te nan
    Thú hút "Shisha" giới trẻ: Sành điệu đến tệ nạn

    Hút shisha đang trở thành thú tiêu khiển “sành điệu” của giới trẻ, được quảng cáo không độc, không nicotine và hoàn toàn từ thảo dược…

  • Su kien quoc te noi bat 079 139
    Sự kiện quốc tế nổi bật (07/9 - 13/9)

    Tổng thống Mỹ B. Obama công bố chiến lược chống khủng bố, EU thông qua lệnh trừng phạt mới nhằm vào các công ty của Nga, Hà Lan công bố kết quả vụ điều tra máy bay rơi MH 17... là những tin nổi bật trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 0709 1309
    Toàn cảnh Showbiz tuần (07/09 – 13/09)

    MV 'Em của ngày hôm qua' đạt kỷ lục 40 triệu view, Liveshow Ngọc Sơn "hỗn loạn" vì quá đông khán giả, Đạo diễn Lê Hoàng bị chỉ trích gay gắt trên sóng truyền hình, Danh hài Tấn Beo chê Trấn Thành diễn hài dở, Ngọc Trinh nhận "mưa đá" vì in hình bán nude lên túi tặng trẻ em, Thúy Khanh, Nhật Tinh Anh bị khán giả mời uống thuốc lắc,...

  • Nghin le chuyen tuan qua 0709 1309
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (07/09 - 13/09)

    Nữ y tá mang bầu ôm con tử tự; Phạm nhân “lướt” Facebook trong tù gần 1 năm; Đổ bồn nước inox trong trường học, 2 học sinh tử vong; Vụ xe khách rơi xuống vực ở Sa Pa: Cô gái mất chồng sắp cưới đã qua đời.....là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (07/09 - 13/09).

  • Tong hop Doi song tuan qua 079 139
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (07/9 - 13/9)

    Đêm rằm tháng tám đã chạm ngõ mọi gia đình Việt Nam để lại những dấu ấn về Tết trung thu thật đẹp; Vụ án thương tâm thai phụ ôm con tự tử trên sông Lô gây phẫn nộ dư luận, đau xót trước những phận làm mẹ làm dâu bất hạnh; những thông tin xung quanh vấn đề an toàn thực phẩm, thực phẩm bẩn là những thông tin đáng chú ý nhất tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 0709 1309
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (07/09 - 13/09)

    Phạm nhân vô tư “lướt” facebook trong… tù?; Ép cung, nhục hình: Căn nguyên của án oan!; Hai nữ sinh giỏi nhảy lầu tự tử chấn động Nhật Bản; Cảnh giác những thủ đoạn mới của tội phạm cướp giật; Thảm án đau lòng từ những mâu thuẫn mẹ chồng nàng dâu; “Yêu râu xanh” và nạn nhân cùng bế con đến tòa;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.