Thứ năm, 22 Tháng năm 2003, 07:47 GMT+7

Những nút thắt bí ẩn

Nhung nut that bi an
Những nút thắt này mang theo cả một bề dày văn hoá.

Chẳng ai trong số họ có thể giải được một bài toán topo hình học. Cũng không ai được học đến các phép tính lượng tử. Thậm chí một số người hoàn toàn mù chữ và chưa bao giờ nghe đến tên của bất cứ một nhà toán học lừng danh nào. Thế nhưng, họ là tác giả của những nút thắt truyền thống bí ẩn bằng dây thừng, cái mà các nhà toán học đang cố công tìm hiểu bằng bể kiến thức của mình.

Từ xa xưa, các thuỷ thủ coi việc bện các dây thừng là công việc hàng ngày của họ. Họ được học từ cha, ông mình. Nó cứ truyền từ đời này sang đời khác mà chẳng mang một công thức toán học nào bên trong. Những bàn tay thoăn thoắt bện 2 sợi dây thừng thành một tập hợp các nút thắt rất đơn giản nhưng vô cùng chắc chắn.

Chính các nút thắt đó lại làm đau đầu các nhà toán học. Họ không hiểu nổi cấu trúc của các nút thắt này. Tại sao chỉ bằng cách quấn, buộc và luồn sợi này qua sợi khác, thế là tạo thành một liên kết cực kỳ chắc chắn nhưng cũng rất dễ tháo rời? Ông Chris Leech, thuộc Viện công nghệ quốc tế Tension, đã thử dùng đến toán học để phân tích các cấu trúc của ba kiểu bện dây thừng truyền thống.

Ông Leech đã nhận thấy rằng góc được tạo bởi sợi dây thừng thứ nhất được quấn quanh sợi thứ hai sẽ là yếu tố chính quyết định mối liên kết chắc chắn của nút thắt. Khi tìm hiểu về một kiểu bện đặc trưng, thường được gọi là kiểu Admiralty, ông Leech cho biết, mỗi nút thắt có thể nâng một trọng tải bằng khoảng 96% so với trọng tải của cả sợi dây thừng đơn. Thế nhưng, nút thắt Admiralty này lại không phải được tạo bởi chất kết dính nào khác, ngoài... một vài vòng quấn đơn giản.

Quả thực, vài vòng quấn đơn giản đó lại mang trọn ý nghĩa của các nút thắt. Nếu sợi dây quá trơn, nó sẽ bị trượt và không thể tạo thành các nút thắt. Nói theo cách của các nhà toán học, các vòng quấn là nhân tố sơ khởi của bài toán nút thắt. Lực ma sát và nhiệt độ sẽ là các thành tố phụ của bài toán này.

Ngày nay, hầu hết các nút thắt truyền thống đó đã bị mai một. Chúng được thay thế bằng các loại dây thừng hiện đại. Dây thừng hiện đại, kiểu Kevlar là một ví dụ, thường được liên kết bằng các sợi polymer nhân tạo. Chúng đã được sắp đặt trước theo một cấu trúc có thứ tự. Một cách thông dụng nhất, đó là bện theo kiểu dây đôi. Đôi khi chúng còn sử dụng cả một sợi thứ ba làm lõi.

Việc xem xét các nút thắt của kiểu bện dây thường truyền thống dưới góc độ toán học có thể được coi như một vấn đề nghiêm túc, cũng có thể được coi như một công việc rỗi hơi của những người làm khoa học. Tuy nhiên, đây cũng là một góc nhìn khá mới mẻ và thú vị về một truyền thống, về một bề dày văn hoá đằng sau nó.

(Mạnh Trường - Theo Nature)

Việt Báo

Nhận xét tin Những nút thắt bí ẩn

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Những nút thắt bí ẩn bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhung nut that bi an ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Những nút thắt bí ẩn ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

The mysterious knot
mathematician, rope, never, knots, mysterious, maybe, traditions, problems, learn, to, work, number , style, braiding

None of them can solve a geometry problem topology. Also no one is learning to quantum calculations. Even some people completely illiterate and had never heard the name of any famous mathematicians do. But they are working ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.