Thứ năm, 28 Tháng tư 2011, 11:00 GMT+7

Những cặp mắt dị thường của động vật (II)

Tôm bọ ngựa được nhiều người cho là sở hữu những con mắt dị thường nhất trong thế giới động vật. Mỗi mắt của chúng có 12 cơ quan cảm thụ ánh sáng khác nhau, giúp chúng nhận biết màu sắc tốt hơn nhiều so với con người cũng như nhìn thấy tia tử ngoại, hồng ngoại và ánh sáng phân cực.

TIN BÀI LIÊN QUAN

Những cặp mắt dị thường nhất của động vật(I)

Ruồi mắt cuống

Nhung cap mat di thuong cua dong vat (II)

Loài sinh vật nhỏ bé nhưng kỳ lạ này chủ yếu được tìm thấy trong các cánh rừng nhiệt đới ở Đông Nam Á, châu Phi và một số ít ở châu Âu và Bắc Mỹ. Tên của chúng được đặt dựa vào việc có các phần dài nhô ra từ hai bên đầu với mắt và râu ở phía cuối. Các con ruồi đực thường có cuống mắt dài hơn nhiều so với ruồi cái và các nhà sinh vật học cũng đã xác định được rằng, ruồi cái thích các "chàng" có cuống mắt dài.

Trong mùa giao phối, các con đực thường đứng mặt đối mặt và đọ chiều dài cuống mắt của chúng. Con nào có "sải mắt" xa nhất sẽ được công nhận là kẻ thắng cuộc. Các con ruồi đực cũng có khả năng phi thường về phóng to cuống mắt của chúng bằng cách nuốt không khí qua miệng và thổi nó qua ống dẫn vào đầu các cuống mắt. Chúng chủ yếu làm điều này trong mùa giao phối.

Cá Spookfish

Nhung cap mat di thuong cua dong vat (II)

Spookfish là một loài cá nước sâu, có dáng vẻ ma quái và sở hữu một trong những cấu trúc mắt kỳ lạ nhất từng được giới khoa học biết đến. Mỗi mắt có một phần phồng bên được gọi là "túi thừa", chia tách với phần mắt chính bởi một vách ngăn. Trong khi phần chính của mắt có một thủy tinh thể với chức năng tương tự như mắt của các động vật khác thì phần "túi thừa" chứa một tấm gương cong, phức hợp gồm nhiều lớp của tinh thể guanin. "Tấm gương" này thu thập ánh sáng vượt trội hơn mắt thường. "Túi thừa" phản xạ ánh sáng và tập trung nó vào võng mạc, cho phép cá spookfish quan sát được cả phía trên và phía dưới cùng một lúc.

Cá Spookfish là động vật có xương sống duy nhất sử dụng cấu trúc mắt gương để nhìn ngoài các thủy tinh thể thông thường. Loài cá này phân bố ở khắp nơi trên thế giới nhưng chúng ta rất hiếm khi nhìn thấy chúng vì chúng dành phần lớn cuộc đời sống ở độ sâu 1.000 - 2.000 mét. Cá Spookfish ăn các động vật giáp xác nhỏ và sinh vật phù du. Chúng có chiều dài trung bình khoảng 18cm.

Nhện mặt quỷ

Nhung cap mat di thuong cua dong vat (II)

Nhện thường được biết đến như động vật có nhiều mắt (mặc dù điều này rất khác nhau giữa các loài nhện, một số có 2 hay 4 mắt trong khi số khác có tới 6 hoặc 8 mắt). Loài nhện mặt quỷ sở hữu 6 mắt nhưng trông cứ như chỉ có 2 mắt vì cặp ở giữa phát triển to lớn hơn hẳn 2 cặp còn lại. Đây là một sự thích nghi cho lối sống về đêm. Nhện mặt quỷ được trời phú cho tầm nhìn ban đêm tuyệt vời, không chỉ vì đôi mắt to lớn mà còn vì một lớp tế bào cực kỳ nhạy cảm ánh sáng bao phủ bên ngoài chúng. Lớp màng này nhạy cảm đến mức trong thực tế, nó bị phá hủy vào lúc bình minh và một lớp màng mới được sản sinh ra mỗi đêm. Các con mắt của nhện mặt quỷ được coi là dị thường vì chúng có thị lực hoàn hảo vào ban đêm mặc dù thiếu tapetum lucidum - một tấm màng phản chiếu vốn giúp các loài nhện khác (và các động vật ăn thịt khác như mèo) nhìn được trong điều kiện ánh sáng yếu. Các nhà khoa học tin rằng, nhện mặt quỷ có khả năng quan sát ban đêm tốt hơn cả mèo, cá mập và cú (động vật vốn có thị lực ban đêm tốt hơn so với con người tới 100 lần).

Tôm bọ ngựa

Nhung cap mat di thuong cua dong vat (II)

Nhiều người coi tôm bọ ngựa là loài động vật sở hữu những con mắt kỳ dị và đáng ngạc nhiên nhất trên thế giới. Tôm bọ ngựa không thực sự là tôm, mà là một loại giáp xác khác thuộc bộ Stomatopoda. Nổi tiếng vì sự hung hãn và các vũ khí ghê gớm (tôm Mantis có vuốt cực kỳ sắc bén, mạnh mẽ và có thể cắt đôi một ngón tay người hoặc thậm chí phá vỡ một hồ cá thủy tinh bằng một cú tấn công duy nhất), loài sinh vật này là những kẻ săn mồi phàm ăn, sống chủ yếu ở vùng biển nhiệt đới.

Giống như chuồn chuồn, mắt của tôm bọ ngựa cũng thuộc dạng phức hợp, mặc dù có ít đơn vị thị giác ommatidia hơn (khoảng 10.000 cho mỗi mắt). Tuy nhiên, ở tôm bọ ngựa, mỗi hàng ommatidia có một chức năng riêng biệt. Ví dụ, một vài trong số chúng được sử dụng để phát hiện ánh sáng, số khác để nhận diện màu sắc, ... Tôm bọ ngựa có khả năng nhận biết màu sắc tốt hơn nhiều so với con người. Các mắt của chúng có 12 loại cơ quan cảm thụ màu sắc, trong khi con số này ở người chỉ là 3. Chúng cũng có khả năng nhìn thấy tia tử ngoại, hồng ngoại và ánh sáng phân cực, nên được đánh giá là sở hữu thị lực phức tạp nhất trong mọi loại động vật từng được biết đến.

Các con mắt của tôm bọ ngựa được đặt ở cuối thân và có thể di chuyển độc lập với nhau, xoay đảo tới 70 độ. Thêm một điểm thú vị nữa là, thông tin thị giác do chính các con mắt của tôm bọ ngựa xử lý chứ không phải là bộ não của chúng. Kỳ lạ hơn, mỗi mắt của tôm bọ ngựa được chia làm 3 phần, cho phép loài sinh vật này nhìn thấy các đối tượng bằng 3 phần khác nhau của cùng một mắt. Điều này có nghĩa là, nếu bị mất một mắt, con mắt còn lại của chúng vẫn sẽ có khả năng đánh giá độ sâu và khoảng cách tốt như một con người với đủ hai mắt.

Bộ ba thùy

Nhung cap mat di thuong cua dong vat (II)

Bộ ba thùy là một trong những nhóm động vật thành công nhất của mọi thời đại, phát triển mạnh trong gần 300 triệu năm trước khi khủng long xuất hiện trên trái đất. Mặc dù một số loài trong bộ này không có mắt nhưng phần lớn số còn lại sở hữu những cặp mắt phức hợp tương tự như các loài côn trùng. Điều kỳ lạ về mắt bộ ba thùy là các thủy tinh thể của chúng cấu tạo từ tinh thể canxit vô cơ, một loại khoáng chất cũng là thành phần chính của đá vôi và đá phấn. Ở dạng tinh khiết nhất, canxit khá trong, đủ để trở thành vật liệu làm thủy tinh thế của mắt.

Những đôi mắt tinh thể là độc nhất vô nhị đối với bộ ba thùy vì mắt phức hợp của các động vật không xương sống hiện đại hình thành từ chitin - một chất hữu cơ. Do thành phần cấu tạo khác thường, mắt của bộ ba thùy rất không linh động và không thể điều chỉnh để tập trung. Thay vào đó, bộ ba thùy chỉnh sửa sự tập trung bằng một cơ chế mắt bên trong, không chỉ giải quyết bất kỳ vấn đề tiềm ẩn nào do thấu kính khoáng chất gây ra, mà còn tạo cho chúng tầm nhìn tốt, có thể quan sát các đối tượng cả ở gần và xa cùng lúc.

Ngoài ra, một số động vật thuộc bộ ba thùy sở hữu những con mắt thực sự trông rất kỳ dị. Một số có mắt nằm ở cuối các cuống dài giống như ruồi mắt cuống, trong khi số khác có  "nắp mắt" phía trên các mắt để bảo vệ chúng trước ánh sáng mặt trời chói chang. Được làm từ canxit, mắt của bộ ba thùy hóa thạch dễ dàng, và do đó chúng ta có thể biết thêm về cấu trúc mắt và thị lực của chúng hơn so với bất kỳ sinh vật thời tiền sử nào khác.

Nhung cap mat di thuong cua dong vat (II)

Chúng ta thường tưởng tượng rằng con ngươi trong mắt hình tròn. Tuy nhiên, mắt của dê và đa phần các động vật có móng guốc khác chứa những khe nằm ngang, gần như biến thành hình chữ nhật khi giãn nở. Đặc điểm này tạo cho dê tầm nhìn bao quát 320 - 340 độ, đồng nghĩa với việc chúng có thể nhìn thấy hầu như tất cả các xung quanh mình mà không cần phải di chuyển (con người có tầm nhìn bao quát 160 - 210 độ). Do đó, những động vật sở hữu con người mắt hình chữ nhật có thể nhìn tốt hơn vào ban đêm do có các con người lớn hơn, có thể khép chặt hơn ban ngày để hạn chế ánh sáng. Điều thú vị là, bạch tuộc cũng có các con người mắt hình chữ nhật.

  • Thanh Bình
Việt Báo

Nhận xét tin Những cặp mắt dị thường của động vật (II)

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Những cặp mắt dị thường của động vật (II) bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhung cap mat di thuong cua dong vat II ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Những cặp mắt dị thường của động vật (II) ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tổng Hợp của chuyên mục Ô tô - Xe Máy.

The eyes of the animal anomalies (II)


CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.