Nhiều đơn vị khoa học chưa sẵn sàng tự lập

Nhieu don vi khoa hoc chua san sang tu lap
Chính sách tự chủ trong khoa học được xem như một dạng "khoán 10". Ảnh: M.T.

Gần 1 năm sau ngày Nghị định 115 ra đời, yêu cầu các đơn vị khoa học Nhà nước phải chuyển sang tự túc, đến nay đã có thông tư hướng dẫn thực hiện, song nhiều đơn vị vẫn chưa biết mình có thuộc diện phải chuyển đổi hoặc thậm chí vẫn muốn níu kéo chế độ bao cấp.

Nghị định 115, được xem là "khoán 10" trong khoa học công nghệ, đã trao quyền tự chủ cao nhất cho các tổ chức nghiên cứu công lập, từ việc xác định nhiệm vụ, đến tổ chức bộ máy và quan trọng nhất là tài chính. Theo đó, các đơn vị phải chuyển đổi thành 1 trong 3 diện sau:

Thứ nhất là các tổ chức nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu chiến lược chính sách phục vụ quản lý nhà nước, vẫn được nhà nước "bao cấp", song chỉ được cấp kinh phí theo nhiệm vụ, chứ không phải theo biên chế như trước đây.

Thứ hai là những tổ chức nghiên cứu, phát triển, dịch vụ khoa học công nghệ hoạt động theo hình thức Tổ chức tự trang trải kinh phí. (có nghĩa vẫn là các tổ chức sự nghiệp, ở dạng các viện hay trung tâm, nhưng được quyền sản xuất kinh doanh như doanh nghiệp).

Thứ ba là những tổ chức thực sự có năng lực sản xuất kinh doanh có thể chuyển đổi thành doanh nghiệp khoa học công nghệ (phải hoạt động theo luật doanh nghiệp).

Ông Nguyễn Quân, Vụ trưởng Tổ chức cán bộ, Bộ Khoa học công nghệ, thành viên ban soạn thảo nghị định, cho biết hiện cả nước có khoảng 560 tổ chức khoa học công nghệ công lập, trong đó chỉ có 10% sẽ được nhà nước bao cấp hoàn toàn, khoảng 70% phải chuyển sang hình thức tự trang trải kinh phí, 10% sẽ chuyển đổi sang doanh nghiệp KHCN.

"Chúng tôi cũng tiên lượng khoảng 10% còn lại sẽ phải sáp nhập, giải thể", ông Quân nói.

Các đơn vị có thể chuyển đổi ngay lập tức, hoặc dần dần, song bắt buộc phải trước tháng 12/2009. Sau thời hạn đó, đơn vị không chuyển đổi được sẽ phải giải thể hoặc sáp nhập.

Tuy đã được chuẩn bị tinh thần cả gần 1 năm, song nhiều đơn vị đến nay vẫn không biết mình có thuộc diện chuyển đổi hay không, mà lý do chính là hiện trạng quản lý chồng chéo và các tiêu chí phân loại chưa rõ ràng.

Thông tư hướng dẫn của liên Bộ Khoa học Công nghệ - Tài Chính - Nội Vụ ban hành ngày 5/6 nêu rõ: các tổ chức nghiên cứu khoa học công nghệ thuộc diện chuyển đổi là những viện, trung tâm... do Chính phủ, Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thành lập, hoặc các viện thuộc trường đại học nhưng do Chính phủ hay Bộ quyết định thành lập. Đơn vị con do những tổ chức nói trên thành lập thì không thuộc diện chuyển đổi.

Mặc dù vậy, nhiều đơn vị vẫn không biết nên xếp mình vào đâu. Ông Nguyễn Đại Lai, Phó vụ trưởng Vụ chiến lược phát triển ngân hàng, cho biết, đơn vị của ông thuộc hàng Vụ, nghĩa là cơ quan quản lý nhà nước, song lại có một phần nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, chuyển từ Học viện Ngân hàng sang. "Đến bây giờ chúng tôi vẫn không biết mình là ai", ông Lai nói. Cũng trong tình trạng như vậy là Viện Khoa học kỹ thuật bưu điện do Chính phủ thành lập, nhưng hiện lại thuộc Học viện Bưu chính Viễn thông. Hay Viện Khoa học thuỷ lợi thuộc Bộ NN&PTNT.

Còn ông Nguyễn Hoàng Huyến, Viện trưởng Viện Khoa học công nghệ giao thông vận tải (thuộc Bộ Giao thông vận tải) lại lo ngại rằng mốc chuyển đổi vào năm 2009 là quá "đột ngột". Ông đề nghị nên xây dựng lộ trình theo hình thức giảm dần kinh phí hỗ trợ hàng năm của Nhà nước, để từ năm 2010 trở đi, Nhà nước không còn bao cấp cho đơn vị phải chuyển đổi nữa. Không nên để đến hết năm 2009 mới ngừng cấp kinh phí đột ngột, có thể sẽ làm cho đơn vị lúng túng. Ông Huyến cũng cho rằng chính sách như hiện nay chưa đủ để khuyến khích các đơn vị chuyển đổi sớm.

Trong khi một số đơn vị vẫn còn lúng túng trước việc phải "tự đứng trên đôi chân của mình", một số đơn vị không thuộc diện bắt buộc chuyển đổi lại rất mong muốn hoặc chủ động chuyển một phần sang cơ chế tự chủ, bởi nhận thức được tính tích cực của chính sách này.

"Trong khoa học công nghệ, động lực cho các nhà nghiên cứu và hiệu quả của nghiên cứu là hai vấn đề quan trọng nhất. Tôi nghĩ chỉ có tự chủ mới phát huy được hiệu quả đó", ông Đặng Kim Sơn, Viện trưởng Viện Chính sách và chiến lược nông nghiệp phát triển nông thôn, thuộc Bộ NN &PTNT, nhận định. Ông cũng cho rằng khó khăn lớn nhất trong quá trình chuyển đổi là kinh phí để sắp xếp lại cán bộ, bởi "một đơn vị nghiên cứu thường có khoảng 20-30% cán bộ không bố trí được công việc, nếu tiếp tục lôi cái gánh đó, công việc sẽ không hiệu quả".

Ông Nguyễn Chu Hồi, Viện trưởng Viện Kinh tế và quy hoạch thuỷ sản (Bộ Thủy sản), đơn vị không bắt buộc chuyển đổi, lại cho rằng "đây là một cơ chế mở, sẽ giúp giải toả năng lực nội sinh của một cơ quan nghiên cứu khoa học". Theo ông, chính nhờ chính sách mới này thì sự yếu kém hiện nay, kể cả chất lượng nguồn nhân lực, sẽ thay đổi nhanh chóng vì đơn vị có quyền chủ động rất lớn. "Chứ như trước kia, có thể "quân" yếu, đơn vị rất muốn thay đổi, nhưng các chỉ tiêu đào tạo lại hạn chế rất nhiều. Vì thế muốn thay đổi mang tính cách mạng là không dễ dàng".

Ông Hồi cũng cho biết mặc dù không thuộc diện phải tự chủ, song Viện của ông đã bước đầu áp dụng cơ chế tự chủ một phần: nghĩa là một nửa hoàn toàn làm nghiên cứu cơ bản (dùng ngân sách Nhà nước), nửa còn lại tổ chức dưới dạng các trung tâm để đưa kết quả nghiên cứu trực tiếp vào đời sống, tự trang trải kinh phí.

Một lo lắng khác của nhiều đơn vị là thời hạn chuyển đổi. Thông tư nêu rõ các đơn vị phải trình cơ quan chủ quản Đề án chuyển đổi trước ngày 30/9. Tuy nhiên, ông Hà Huy Ngọ, đại diện Viện khoa học và Công nghệ Việt Nam, cho rằng khoảng thời gian này là "quá ngắn", nhất là với những đơn vị có nhiều tổ chức trực thuộc như viện ông (tới 31 viện, trung tâm con).

Trước những băn khoăn của các đơn vị, ông Nguyễn Quân cho biết sắp tới Bộ KHCN sẽ làm việc với các bộ để hướng dẫn làm thí điểm, khơi thông vướng mắc.

Thông tư hướng dẫn thực hiện Nghị định 115 nêu rõ những chính sách ưu đãi mà các đơn vị được hưởng nếu sớm chuyển đổi thành đơn vị tự chủ. Cụ thể, nếu trong quá trình truyển đổi có mức nộp ngân sách tăng trưởng từ 10% trở lên trong 3 năm liên tục thì sẽ được hỗ trợ đầu tư phát triển, miễn giảm thuế... Đơn vị nào chuyển đổi sớm trước thời hạn (năm 2009) thì sẽ được hỗ trợ kinh phí một lần, bằng 50-100% tổng kinh phí hoạt động thường xuyên của các năm còn lại.

Thuận An

Việt Báo

Video nổi bật

Bó tay với chú mèo giả chết vì.... Sợ tắm
00:00 / --:--

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Cách đơn giản tìm game, ứng dụng miễn phí trên Google Play

Sử dụng tính năng mới của mạng xã hội chia sẻ ứng dụng ePlay, người dùng smartphone, tablet chạy Android sẽ dễ dàng tìm được những ứng dụng miễn phí, ứng dụng trả phí vừa giảm giá…

Giàn khoan Hưng Vượng: "Cảnh giác cao độ với mọi tình huống"

Mặc dù giàn khoan kia chưa xâm phạm trực tiếp tới vùng biển thuộc chủ quyền của Việt Nam nhưng phải tiếp tục theo dõi những diễn biến tiếp theo trên tinh thần cảnh giác cao độ trước mọi tình huống.

Nhận xét tin Nhiều đơn vị khoa học chưa sẵn sàng tự lập

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nhiều đơn vị khoa học chưa sẵn sàng tự lập bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhieu don vi khoa hoc chua san sang tu lap ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nhiều đơn vị khoa học chưa sẵn sàng tự lập ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

Many units are not ready to scientific independence
research organization, different units, themselves, their institutions, science, switch, technology, government, funding, autonomy, the institutes, ministries, services, area

Nearly a year after the birth Decree 115, requires the State Science unit to switch to self-sufficiency, and now has a circular guiding the implementation, but many applications You know you are not subject to conversion or even still want to hold institutions ...

Xem tiếp: Khoa Học


  • Thoi su 24h0605 Khoi to nguoi mau Trang Tran
    Thời sự 24h(06/05): Khởi tố người mẫu Trang Trần

    VKS đề nghị bắt buộc ghi âm, ghi hình khi hỏi cung; MC U60 ăn mặc 'nhức mắt' nhất Việt Nam; Nước mắt các nghệ sĩ tiễn biệt NSƯT Anh Dũng; Khởi tố người mẫu Trang Trần; Sập cần cẩu, 3 mẹ con chết tại chỗ; Thực hư vụ hai pho tượng “biến mất” ở Thái Nguyên...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 5/5.

  • Thoi su 24h55 VTV doi thu do Ha Noi sang TQ
    Thời sự 24h(5/5): VTV "dời" thủ đô Hà Nội sang TQ

    Trung ương bàn công tác nhân sự khóa tới; Hoàng Thùy Linh nóng bỏng tái xuất VTV 8 năm sau scandal; VTV nhầm lẫn "dời" thủ đô Hà Nội sang Trung Quốc; Giảng viên không có bằng tiến sĩ sẽ rời ĐH Ngoại thương ...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 4/5.

  • Thoi su tuan qua Mit tinh dieu binh mung 40 nam thong nhat dat nuoc
    Thời sự tuần qua: Mít tinh, diễu binh mừng 40 năm thống nhất đất nước

    Thủ tướng: Vượt lên khác biệt, chân thành hòa hợp dân tộc; Truy điệu 2 phi công trong vụ máy bay Su-22 rơi; Bí mật 16 tấn vàng trong ngày giải phóng; Tàu chở 48 du khách bị đâm chìm trên vịnh Hạ Long; NSƯT Anh Dũng chia tay cõi trần, về với vợ Phương Thanh ..là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h294 Sa Pa xu phat khach san 46 trieudem
    Thời sự 24h(29/4): Sa Pa xử phạt khách sạn 46 triệu/đêm

    Hàng triệu người hành hương về đất Tổ; Giám đốc Công an TP.HCM được thăng hàm Trung tướng; Cửa ngõ Thủ đô chật cứng ngày đầu nghỉ lễ; Chủ tịch Sa Pa xử phạt vụ khách sạn 46 triệu/đêm; Xe khách 47 chỗ “nhồi” tới 105 người;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 28/4.

  • Thoi su tuan qua Can bo cam dau nhom toi pham
    Thời sự tuần qua: Cán bộ cầm đầu nhóm tội phạm

    Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Kinh hoàng Sapa: Khách sạn 3 sao chém 46 triệu ngủ đêm 30/4; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hỗn loạn chưa từng có ngày công viên nước miễn phí; Cán bộ thuế cầm đầu ổ nhóm tội phạm...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Ket cuc buon cua thu uong ruou trong gioi tre
    Kết cục buồn của “thú” uống rượu trong giới trẻ

    Giữa mâm chỉ bày vỏn vẹn bát nước chấm, hai chục chiếc chân vịt luộc vừa được mua với giá 20 nghìn đồng nhưng chai rượu voodka cỡ lớn của Thủy (nam sinh trường Đại học Xây dựng Hà Nội) và nhóm bạn đã vơi đi phân nửa...

  • Hon loan o cong vien nuoc Ho Tay
    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây

    Chen lấn, xô đẩy, bất chấp nguy hiểm trèo rào chỉ vì được tắm miễn phí sẽ đem đến những bài học xấu xí cho trẻ nhỏ...

  • Tranh cai quy dinh nop tien de thoat an tu hinh
    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình

    Nhận thức của xã hội và cả thẩm phán về mục đích áp dụng hình phạt là nhằm trừng trị, răn đe hơn là giáo dục phòng ngừa. ------------ Xem thêm: Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình, http://vietbao.vn/tp/Tranh-cai-quy-dinh-nop-tien-de-thoat-an-tu-hinh/10916606/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Phi cong va tiep vien VNA bi bat tai Han Quoc
    Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc

    Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..

  • Dieu chinh gia dich vu y te
    Điều chỉnh giá dịch vụ y tế

    Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1904 2504
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/04 - 25/04)

    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình; “Ngáo đá” và những hành vi cuồng loạn; Đại gia mua dâm người mẫu: Có gan chơi không có gan chịu; Cảnh báo: Trộm đột nhập đã vào “mùa”; Tử hình sát thủ tuổi 20 liên tiếp cướp, giết 3 người; Phút ăn năn của nữ sinh cầm dao đâm bạn để trả thù cho em gái;......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 194 254
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (19/4 - 25/4)

    Trào lưu nhắn tin "Em yêu anh" gửi chồng đang tạo nên cơn sốt khắp cộng đồng mạng; Vụ hỗn loạn ở CV nước Hồ Tây và những bài học rút ra cho các bậc phụ huynh; Những câu chuyện tình cảm động; Những tấm gương người tốt việc tốt trong đời sống; Nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm cùng rất nhiều những thông tin an toàn thực phẩm đáng chú ý tuần qua...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1904 2504
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/04 - 25/04)

    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây; Ngành Y kỳ vọng đổi màu trang phục để bác sĩ không bị oan; Bộ Y tế đề xuất bổ sung quyền được chết; Công bố đường dây nóng phản ánh giao thông dịp nghỉ lễ 30/4; Những hình ảnh lịch sử ngày 30/4... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 194 254
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/4 - 25/4)

    Thảm họa lật thuyền khiến 900 người chết ở Địa Trung Hải; Thủ tướng Hàn Quốc, Lee Wan-koo đã tuyên bố từ chức; các hành động hung hăng của Trung Quốc trên biển Đông và phản ứng của Mỹ - Nhật.... là những tin tức chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1904 25042015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015

    Thanh tra Tổng Cục Thuế vừa yêu cầu Metro phải giảm lỗ 335 tỷ đồng, truy thu thuế tới 62 tỷ đồng theo đó tổng giá trị vi phạm cần xử lý đã lên tới 507 tỷ đồng, người dân đang rất "sốc" khi nhận được hóa đơn tiền điện tháng 4 vì số tiền phải trả thêm quá nhiều tiền so với tháng trước dù cùng số tiêu thụ, năm 2014 ngành đường sắt thu được 400 tỉ nhưng chi lên tới 2.000 tỉ đồng/năm gấp 5 lần khoản thu, ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1904-25042015/2147556119/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn