vietbao

Nhà khoa học đổi mới ngành đo đạc và bản đồ VN

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Tiên phong đưa công nghệ định vị vệ tinh toàn cầu (GPS) vào Việt Nam để thiết lập chương trình đổi mới công nghệ ngành đo đạc và bản đồ nước ta, Gs.TsKh. Đặng Hùng Võ đã góp phần đưa ngành này lên ngang tầm với các nước phát triển trên thế giới và xứng đáng với phần thưởng cao quí: Giải thưởng Hồ Chí Minh

Nha khoa hoc doi moi nganh do dac va ban do VN

GS.TSKH Đặng Hùng Võ tại nơi làm việc.


Duyên nợ của nhà khoa học này đối với ngành đo đạc và bản đồ bắt đầu từ năm 1964 khi ông thi đỗ vào ĐH Bách Khoa Hà Nội, được chọn theo học ngành đo đạc và bản đồ, nhưng rồi lại được cử đi học toán tại ĐH Tổng hợp. Tốt nghiệp đại học, ông về công tác tại ĐH Mỏ Địa chất, Cục đo đạc và bản đồ, rồi du học tại Ba Lan từ năm 1980. Tuy vậy, mãi cho tới khi đang làm đề tài bảo vệ tiến sĩ bậc 2 tại Ba Lan, TS Võ mới thấy ngành đo đạc và bản đồ thực sự là một lĩnh vực hứng thú, hấp dẫn người nghiên cứu.

Đổi mới công nghệ

Nguyên nhân là vào năm 1985-1986, vấn đề trắc địa toàn cầu (lưới toạ độ toàn cầu, mô hình trọng lực toàn cầu...) đang được đặt ra trong cộng đồng trắc địa phương Tây do công nghệ vệ tinh và CNTT phát triển, thâm nhập vào trắc địa và bản đồ. Nghề đo đạc và bản đồ không còn chỉ là vác mia, vác máy đi lập bản đồ nữa mà là đưa công nghệ đo đạc bản đồ vào việc xác định lại toàn bộ Trái đất (kích thước chính xác là bao nhiêu, chỗ nào phồng lên, lõm xuống, quan sát toàn bộ biến động của mặt đất, dùng kết quả của vệ tinh để xác định sự dịch chuyển lục địa, phát hiện núi lửa, động đất, dự báo khả năng thiên tai).

Trở về nước vào năm 1988 và tiếp tục công tác tại Cục đo đạc bản đồ, GS Võ thiết lập ngay chương trình đổi mới công nghệ trong ngành đo đạc và bản đồ nhằm đáp ứng nhanh nhu cầu thông tin điều tra cơ bản trong nước cũng như đóng góp vào nghiên cứu toàn cầu. Lúc đó, hạ tầng thông tin địa lý ở VN rất yếu, tốc độ giải lưới toạ độ mới vào phía Nam diễn ra quá chậm do công nghệ quá cũ. Trong khi đó, hoàn thành được lưới toạ độ thì mới đo được bản đồ. Khi cần xác định toạ độ của một điểm nào đó, phải căn cứ vào điểm đã biết toạ độ gần nhất. Lưới toạ độ quốc gia đưa ra các điểm đã biết như vậy.

Theo công nghệ cũ, lực lượng đo lúc đó khoảng 1.000 người phải dựng các cột tiêu cao 10-30m để ngắm đến và đặt máy đo trên đó. Ngoài ra, chỉ đo được khi thời tiết ổn định, vào lúc hiện tượng chiết quang không mạnh (đầu giờ buổi sáng hoặc cuối giờ buổi chiều). Khoảng cách đo được tối đa là 30 cây số. Một điểm trên núi cao phải mất 1-2 tháng mới đo xong được. Vì thế, trước khi GS Võ đi Ba Lan, lưới toạ độ mới vào được Quảng Nam - Đà Nẵng và sau khi về nước, lưới toạ độ mới vào được Đồng Nai.

Mặc dù được Bộ Kế hoạch Đầu tư ủng hộ song quá trình thực hiện chương trình đổi mới không mấy suôn sẻ vì dựa vào kinh phí ngân sách thì rất chậm. Với tư duy làm khoa học phải tự hạch toán, phát triển công nghệ phải bằng cơ chế thị trường, GS Võ đã đề nghị Cục Đo đạc và Bản đồ Nhà nước thành lập Công ty Kỹ thuật Đo đạc và Bản đồ để phát triển công nghệ vì chỉ có công ty mới có thể chủ động hạch toán. Ngoài ra, ông còn chủ động vay tiền mọi người để sớm đưa công nghệ GPS vào Việt Nam, khi thành công ngân sách nhà nước sẽ cấp bù.

Xây dựng hệ quy chiếu và hệ toạ độ quốc gia

Nha khoa hoc doi moi nganh do dac va ban do VN
Bản đồ Việt Nam

Thế nhưng nhập bằng cách nào đây trong điều kiện VN còn bị Mỹ cấm vận? Sau một tháng tìm kiếm và cân nhắc, GS Võ đã quyết định nhập máy thông qua một công ty kỹ thuật thuộc một trường ĐH của Pháp. Thế là Việt Nam trở thành nước XHCN đầu tiên nhập 5 máy thu tín hiệu GPS (1990), chỉ 3 năm sau khi Mỹ công bố hoàn thiện công nghệ này. VN chỉ nhập máy còn chủ động nghiên cứu công nghệ bằng trí tuệ trong nước. Năm 1991, Cục đo đạc bản đồ bắt đầu ứng dụng GPS vào đo lưới toạ độ ở mọi điểm chưa đo được ở VN, thời gian đo nhanh gấp 10 lần so với công nghệ cũ và đòi hỏi ít kinh phí hơn tới 3 lần. Lợi thế của GPS là khoảng cách đo được rất xa, tối đa tới 5.000-6.000km, đo vào mọi lúc và trong mọi điều kiện thời tiết.

Tiếp đến, công nghệ này được ứng đụng để đo lưới toạ độ trên biển để gắn toạ độ quốc gia cho các đảo. Năm 1994, sau khi tính toàn lại toàn bộ lưới toạ độ VN và thấy độ chính xác của lưới đo bằng phương pháp cũ quá kém, GS Võ đề nghị đo lưới "cấp 0" bằng GPS phủ lên lưới truyền thống, nâng độ chính xác lưới này lên hàng chục lần. Cuối cùng, tới năm 1999, VN đã xây dựng được hệ quy chiếu và hệ toạ độ quốc gia, tạo ra lưới toạ độ quốc gia hiện đại, chính xác, có thể ghép nối được với lưới quốc tế.

Mặc dù có thể ghép nối với lưới quốc tế để hợp tác, tận dụng các thông tin điều tra cơ bản của quốc tế song lưới toạ độ quốc gia của VN vẫn được giữ bí mật và các nước khác không thể biết được, ngoại trừ. Ngoài ra, lưới toạ độ càng chính xác thì việc đưa các công trình xây dựng lớn như nhà cao tầng, hầm đường bộ... ra thực địa càng chính xác, chẳng hạn như việc thi công hầm đường bộ Hải Vân vừa qua. Một lợi ích nữa là lưới toạ độ quốc gia hiện đại đảm bảo sẽ không có mẫu thuẫn về mặt bản đồ giữa các ngành, các địa phương, đảm bảo khí tài quân sự được triển khai chính xác.

Với những đóng góp to lớn như thế, toàn bộ mạch công trình nghiên cứu trên vừa qua đã được Chủ tịch nước ký quyết định trao Giải thưởng Hồ Chí Minh 2005 . Khi biết quyết định này, GS Võ nói: ""Tôi cảm thấy xứng đáng, yên tâm khi công trình được trao giải thưởng bởi đó là lao động khoa học thực sự, có ý nghĩa thực tiễn cao"".

  • Minh Sơn
Việt Báo
Nông dân Sài Gòn nuôi bò cạp bằng vỏ dừa
Comment :Nhà khoa học đổi mới ngành đo đạc và bản đồ VN
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nhà khoa học đổi mới ngành đo đạc và bản đồ VN bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nha khoa hoc doi moi nganh do dac va ban do VN ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nhà khoa học đổi mới ngành đo đạc và bản đồ VN ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Khoa Học
The scientific innovation in geodesy and cartography VN
Vietnam, Prof. Vo Dang Hung Vo, Poland, Ho Chi Minh Award, technological innovation, set up the program, the developed countries, net coordinates, scientists, mapping, surveying, global, national, industry
Pioneering technology to the global positioning satellite (GPS) to Vietnam to establish programs of technological innovation in geodesy and map our country, Prof.. Dang Hung Vo have contributed to the industry on par with the developed world and ...
  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t