Chủ nhật, 20 Tháng năm 2007, 14:34 GMT+7

Người "làm mới" cam sành Hà Giang

Trái cam sành Hà Giang có thể giữ tươi trong vòng 30 ngày mà không cần hóa chất bảo quản bởi cây cam ở đây được trồng theo hướng dẫn của bà Praphin Sirisawat Lan, Việt kiều Thái Lan.

Nguoi lam moi cam sanh Ha Giang
Bà Praphin Sirisawat Lan
Đậu tương Hà Tây, rau sạch Sơn La, lạc Nghệ An cũng đã cho năng suất cao nhờ vào phương pháp này. Những người trồng cà phê, cao su ở Buôn Mê Thuật cũng đã mời bà tới tư vấn. Điều ít ai biết là bà nội Praphin Sirisawat Lan đã từng chăm nuôi Bác Hồ trong nhà mình.

Trái cam “xóa đói, giảm nghèo”

Khi tới thăm các khu vườn cam tại Hà Giang, bà Lan (tên thân mật mà bà con gọi Praphin Sirisawat Lan) thấy những gốc cam to đang bị sâu bệnh và không ra quả.

Người chủ vườn đang định chặt bỏ cây cũ để trồng cây mới. Qua tìm hiểu, bà Lan biết cứ 5 năm người dân nơi đây lại phải chặt bỏ cây cũ để trồng cây mới. Đây quả là một lãng phí lớn vì phải mất hai năm nuôi trồng, cây mới có thể ra hoa trái.

Bà đã khuyên mọi người không nên chặt, mà áp dụng công nghệ sinh học vào việc nuôi trồng. Ngày ngày bà tới tận nơi hướng dẫn bà con cách chăm sóc cây và sử dụng phân vi sinh bioplant và proplant.

Chỉ trong vòng vài tháng áp dụng phương pháp này, cây cam được phục hồi và cho năng suất cao. Đặc biệt, quả từ cây cam này có thể tươi hàng tháng trời nếu được bảo quản ở nơi khô, thoáng.

Bà Lan cho biết: “Thông thường cây ăn quả nếu chăm sóc không tốt thì chỉ đến năm thứ năm, sáu là không ra quả. Ở Thái cũng gặp tình trạng tương tự, nhưng họ đã sử dụng phân vi sinh để khắc phục”.

Nhiều vườn cam ở Hà Giang đã được “cứu” theo phương pháp của bà Lan. Sau khi làm thí điểm ở vài nơi, giờ đây phương pháp này đã được mở rộng ra hàng trăm héc-ta trồng cam ở Hà Giang. Bà con nông dân ở Hà Giang đã gọi đó là “cam bà Lan”.

Trước khi đem áp dụng loại phân bón này tại Việt Nam, bà Lan đã đi khắp các đồng ruộng Thái Lan để thử nghiệm trước, sau đó chọn loại phù hợp nhất trong số muôn vàn loại phân bón để giới thiệu cho Việt Nam.

“Sở dĩ tôi phải dùng thử nghiệm ở Thái Lan trước vì nếu phân bón không tốt, việc giới thiệu phân bón sẽ chỉ làm giàu cho các nhà sản xuất phân bón Thái Lan và làm nghèo nông dân Việt Nam” – Bà Lan nói.

Ưu điểm lớn nhất của phân vi sinh bioplant là không độc hại cho người, vật nuôi và môi trường, tăng dinh dưỡng, cải tạo đất trồng, năng suất tăng 40%, tăng sức đề kháng và giảm sâu bệnh, tránh tổn thất.

Đài truyền hình Sơn La cũng đã có phóng sự giới thiệu nông dân tiêu biểu Hoàng Văn Bổn (phường Chiềng Lề, Sơn La) - người đầu tiên sử dụng phân vi sinh bioplant và proplant vào sản xuất rau xanh và đã nhanh chóng trở thành triệu phú với doanh thu hàng trăm triệu đồng/năm. Có lẽ, sự giàu có của người nông dân là niềm vui và thành tích lớn nhất của bà Lan.

Có lần, bà Praphin Lan đã mời Chủ tịch T.Ư Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam Phạm Thế Duyệt nếm trái cam sành Hà Giang mới được phục tráng. Ông Phạm Thế Duyệt bóc trái cam tươi nếm thử, khen ngon và gọi đây là trái cam “xóa đói, giảm nghèo”.

Cháu quan làm bạn nhà nông

Sinh ra trong gia đình mấy đời làm quan tại Thái Lan, nhưng Praphin Sirisawat Lan lại say mê với công việc trồng trọt. Đam mê này xuất phát từ chuyến trở về Việt Nam đầu tiên năm 1993.

Khi ấy, bà được một Cty chuyên khai thác đá đỏ của Thái mời làm tư vấn cho một dự án tại Việt Nam. Trong thời gian tư vấn khai thác đá đỏ, bà đã được đi tới nhiều vùng đất của Việt Nam.

Càng đi vào vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, bà Lan càng thấy người nông dân mình vất vả quá. Bà tự hỏi: “Tại sao người nông dân Thái làm việc không hề vất vả mà lại giàu có, trong khi người nông dân Việt Nam làm việc quần quật mà vẫn nghèo?”.

Hết hợp đồng với Cty khai thác đá đỏ năm 1994, bà trở lại Thái Lan và quyết tìm ra câu trả lời. Bà đăng ký theo học lớp dự án của Hoàng gia Thái về nông nghiệp.

Qua lớp học đó, bà được đi thực tiễn tới khắp các vùng quê của Thái Lan để học hỏi kinh nghiệm nuôi trồng của các nông dân từ chăm sóc cây tới việc chọn phân bón.

Sau khi đã học được những bí quyết của nhà nông và thử nghiệm được một loại phân bón tốt phù hợp với nông nghiệp Việt Nam, bà đã trở lại Việt Nam để giới thiệu cho bà con những kinh nghiệm mà mình đã học được.

Praphin Lan là người phụ nữ không gia đình nhưng lại có nhiều gia đình. Đi tới đâu bà cũng được mọi người yêu thương đùm bọc. Nhiều gia đình chỉ cho bà biết chỗ cất giữ chìa khóa nhà để khi nào trở lại cứ việc vào nhà. Bà Lan cũng tự hào khoe: “Về Việt Nam tôi cũng chẳng lo đói, tôi đi khắp từ Bắc chí Nam đều có người cho ăn”.

Với mong ước làm giàu cho người nông dân Việt Nam, bà hy vọng có thể mở một trường dạy cho nông dân Việt Nam đi lên thành nhà nông tiến bộ giống như các dự án của Hoàng gia Thái Lan.

Duyên nợ Việt Nam

Praphin Sirisawat Lan là thế hệ Việt kiều thứ tư sinh ra và lớn lên tại tỉnh Nakhonphanong, Thái Lan. Dẫu vậy, sau nhiều chuyến tìm kiếm, bà vẫn chưa tìm được bà con thân thích tại Việt Nam.

Hầu hết những người trong gia đình không ai biết tiếng Việt, nhưng mọi nếp sống, văn hóa Việt vẫn được giữ nguyên. Ngay cả cụ cố của bà làm quan to dưới triều Thái, nhưng khi cha mẹ mất vẫn về chít khăn trắng, đội mũ rơm chịu tang.

Bà Lan là người duy nhất trong ba anh chị em được học tiếng Việt. Dường như số phận đã gắn kết Praphin Lan với Việt Nam từ khi đó. Praphin Sirisawat Lan theo bộ đội Việt Nam hoạt động cách mạng.

Năm 1975, khi miền Nam được hoàn toàn giải phóng, cô cũng đã định vượt sông cùng các anh bộ đội trở về Việt Nam nhưng không thành. Praphin Lan có lẽ là người duy nhất trong gia đình tiếp nối truyền thống cách mạng.

Ngay từ năm 1929 - 1930, gia đình bà đã từng là cơ sở cách mạng. Bà nội của Praphin Lan đã chăm nuôi Bác Hồ trong nhà mình. Ngôi nhà này đã được hiến tặng để xây dựng Nhà hữu nghị Việt – Thái tại Nakhonphanong, nơi lưu giữ những kỷ niệm thời kỳ Bác Hồ hoạt động cách mạng tại Thái Lan.

Niềm mơ ước được trở về Việt Nam của Praphin Lan được thực hiện vào năm 1993 khi bà sắp bước sang tuổi ngũ thập. Với vốn tiếng Việt thành thạo, bà trở thành chuyên gia tư vấn cho nhiều Cty của Thái Lan muốn đầu tư tại Việt Nam.

Năm 2007, khi Việt Nam gia nhập WTO, bà Lan hy vọng sẽ mở một Cty tại Việt Nam để xúc tiến đầu tư thương mại giữa các doanh nhân Việt Nam và Thái Lan.

Lan Anh

Việt Báo

Nhận xét tin Người "làm mới" cam sành Hà Giang

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Người "làm mới" cam sành Hà Giang bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nguoi lam moi cam sanh Ha Giang ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Người "làm mới" cam sành Hà Giang ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

The "refresh" Ha Giang oranges
Thailand, Ha Giang, Praphin Sirisawat Lan, Praphin Finland, Poland, Son La, the farmers, composting, quarrying, can hold, Vietnam, oranges, family, oranges, fertilizers, planting

Left Ha Giang oranges can be kept fresh for 30 days but without preservatives by orange trees here are planted under the guidance of her Praphin Sirisawat Lan, overseas Vietnamese in Thailand ..





  • Thoi su 24h297 22h say mem thi cam bia ruou kieu gi
    Thời sự 24h(29/7): 22h say mèm thì cấm bia rượu kiểu gì?

    Hành khách bất tỉnh, máy bay VNA hạ cánh khẩn cấp; Cháy lớn tại Buôn Ma Thuột, thiệt hại hàng trăm tỷ; Cướp súng trong trụ sở rồi chĩa thẳng vào công an bóp cò; 22h đã say mèm thì cấm bia rượu kiểu gì?...

  • Thoi su 24h267 Vlogger Toan Shinoda dot ngot qua doi
    Thời sự 24h(26/7): Vlogger Toàn Shinoda đột ngột qua đời

    Miền Bắc đón mưa rào và dông 2 ngày cuối tuần; Tiết lộ về cuộc sống của Phương Thảo Ngọc Lễ ở Mỹ; Vlogger nổi tiếng Toàn Shinoda đột ngột qua đời; Vụ máy bay VN suýt đâm nhau: Xử phạt hàng loạt

  • Thoi su 24h257 Ruoc dau binh di bang xe ngua
    Thời sự 24h(25/7): Rước dâu bình dị bằng xe ngựa

    Kết luận vụ đại gia tố chủ tịch tỉnh Bình Dương; Nhà 'đại gia' buôn gỗ Lào bị niêm phong vì vỡ nợ; Trước giờ thi hành án, Nguyễn Đức Nghĩa viết gì?; Lập ‘chiến lũy’, ngăn xe quá tải phá nát đê trăm tỷ

  • Thoi su 24h247 Tai nan may bay tham khoc o Dai Loan
    Thời sự 24h(24/7): Tai nạn máy bay thảm khốc ở Đài Loan

    Đã có điểm thi, dự kiến điểm chuẩn 48 trường đại học; Thi hành án đối với tử tù Nguyễn Đức Nghĩa; Hàng trăm người dân vây xe biển 80A; Chân gà 'độn' nước, dân nhậu phát kinh; TP.HCM: Lãnh đạo CSGT nói gì về vụ bẻ tay nam sinh?

  • Thoi su 24h237 Ly ky vu mat 65 luong vang
    Thời sự 24h(23/7): Ly kỳ vụ mất 65 lượng vàng

    27 người chết vì mưa lũ; Ly kỳ 65 lượng vàng mất trộm trong nhà Giám đốc Sở; Đường dây buôn lậu 200 siêu xe, trốn thuế 1.000 tỷ; Chụp ảnh khỏa thân tiểu thư nhà giàu tống tiền...

  • Su kien quoc te noi bat Tu 207 den 267
    Sự kiện quốc tế nổi bật (Từ 20/7 đến 26/7)

    Liên tiếp các vụ máy bay rơi, bê bối các nhà máy chế biến và cung ứng thịt của Trung Quốc bán thịt quá hạn cho McDonald và KFC, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN – EU lần thứ 20 nhấn mạnh đảm bảo hòa bình trên Biển Đông là những tin tức được nhắc đến nhiều nhất trong tuần qua

  • Ban tin suc khoe tuan tu 20267
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 20-26/7)

    BV Bạch Mai: Người nhà 'cướp' bệnh nhân, hành hung bác sĩ; Nhân viên viện dưỡng lão cắt trộm tinh hoàn 4 "làm thuốc"; Điểm mặt đồ ăn, thức uống tưởng lành hóa độc hại; Những sự thật 'kinh hoàng' về bàn chải đánh răng của bạn; Phương pháp tránh thai "kỳ lạ" nhất thời hiện đại; Thủ dâm thế nào để không hại sức khỏe?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2007 2607
    Toàn cảnh Showbiz tuần (20/07 – 26/07)

    Showbiz Việt tuần qua khá "sôi nổi" với sự xuất hiện dồn dập của những scandal: Cựu siêu mẫu Dương Yến Ngọc tố ca sĩ Pha Lê cướp chồng, Tăng Thanh Hà bị ném đá khi làm giám khảo Master Chef, "Chàng trai hiền lành nhất showbiz" YaSuy bị tố phụ tình và có con rơi, Sự ra đi đột ngột của hot vlogger Toàn Shinoda, Nghi án các mỹ nhân Diễm Hương, Maya, Lương Bích Hữu đang mang bầu. Ngoài ra thông tin về các sao ngoại như: Á hậu Hồng Kông, mỹ nam phim Bao Thanh Thiên, Ca sĩ Adam Levine cũng được khán giả rất quan tâm.

  • Nghin le chuyen tuan qua 207 267
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (20/7 - 26/7)

    Nước cờ sau giàn khoan TQ: Việt Nam cần làm gì?; CSGT Hàng Xanh và những vụ "tai tiếng" nhất Sài Gòn; hay trà xanh C2 và những cú phốt khiến người tiêu dùng phát hãi .... là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (20/7 - 26/7).

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2007 2607
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (20/07 – 26/07)

    Lời khai chấn động của vợ Bí thư xã đốt xác phi tang; Mẹ nhẫn tâm sát hại con trai 8 tuổi để trả thù chồng?........là những tin đáng chú ý trong tuần.