Thứ ba, 07 Tháng sáu 2005, 04:15 GMT+7

Nghiên cứu khoa học: Đừng sợ thất bại!

Chỉ cần yêu thích khoa học, có lòng tin, và đừng sợ thất bại là lời nhắn nhủ mà TS Phan Kế Long - nhà khoa học vừa được trao Giải thưởng "Hợp tác phát triển"" năm 2004 của Bỉ - gửi tới các bạn trẻ Việt Nam.

Nghien cuu khoa hoc Dung so that bai

TS Phan Kế Long (giữa) chụp ảnh cùng đồng nghiệp và một vị giáo sư nước ngoài tại Lễ trao thưởng hôm 27/5 tại Brussel, Bỉ.

TS Phan Kế Long là nhà khoa học trẻ đầu tiên của Việt Nam trong lĩnh vực sinh học giành được Giải thưởng "Hợp tác phát triển" của Bỉ với đề tài nghiên cứu "Đa dạng sinh học của tuyến trùng ký sinh gây bệnh côn trùng ở Việt Nam và khả năng phòng trừ sinh học của chúng". Anh đã phân lập được 44 tuyến trùng có ích, dùng để diệt sâu hại, bảo vệ mùa màng. Vừa trở về Kyoto tối hôm 3/6 sau chuyến sang Brussel (Bỉ) để nhận Giải thưởng vinh dự này, TS Long đã có cuộc trả lời phỏng vấn với TS.

PV: Từng theo học khoa Sinh, ĐH Tổng hợp Hà Nội, điều gì đã thúc đẩy anh đến với tuyến trùng học?

TS Phan Kế Long: Năm 1994 khi tôi về Viện Sinh Thái và Tài nguyên Sinh vật công tác thì Phòng tuyến trùng mới chỉ là một nhóm nghiên cứu thuộc Phòng Ký sinh trùng. Sau đó, nhóm mới được tách ra thành phòng độc lập. Tôi được mọi người trong phòng hướng dẫn các cách phân loại tuyến trùng và được thực hành ngay việc phân loại tuyến trùng ký sinh hai chuỗi. Ở Việt Nam khi đó mới chỉ chủ yếu nghiên cứu về tuyến trùng ký sinh thực vật nhưng trên thế giới tuyến trùng đã được ứng dụng rất nhiều. Tuyến trùng ký sinh gây bệnh côn trùng mới được nghiên cứu ở Việt Nam kể từ năm 1997. Hiện nay trên thế giới, tuyến trùng ký sinh gây bệnh côn trùng đã được ứng dụng rộng rãi trong phòng trừ sinh học sâu hại, bảo vệ mùa màng và đã được thương mại hoá. Vì thế đây là lĩnh vực hứa hẹn nhiều khám phá mới mẻ.

Làm thế nào mà anh có thể thu thập gần 1.000 mẫu đất để tìm ra 44 chủng tuyến trùng có ích ở Việt Nam?

Ấu trùng cảm nhiễm của các loài tuyến trùng này sống tự do trong đất và mang theo vi khuẩn cộng sinh. Khi tìm được vật chủ (sâu hại), tuyến trùng sẽ thâm nhập vào xoang máu qua các lỗ mở tự nhiên hoặc trực tiếp qua lớp vỏ và giải phóng vi khuẩn, giết chết vật chủ trong vòng 24 - 48 giờ.

Tuyến trùng ăn các vi khuẩn đó và phát triển thành con trưởng thành. Qua vài thế hệ phát triển trong thân vật chủ, cuối cùng các ấu trùng của tuyến trùng sẽ thoát ra ngoài môi trường và tiếp tục tìm vật chủ mới. Vòng đời của chúng thường từ 7 – 15 ngày và lượng ấu trùng cảm nhiễm từ một con sâu có thể đạt được từ 50.000 – 300.000 con.

Để thu thập được các chủng tuyến trùng này, việc đầu tiên là phải thu thập mẫu đất từ các cánh rừng tự nhiên sau đó tiến hành phân lập tuyến trùng tại phòng thí nghiệm ở Hà Nội. Quá trình thu thập mẫu đất thường khá vất vả vì phải vào tận rừng sâu, men theo suối, trèo lên đỉnh núi và sau đó phải mang số đất thu thập được từ trong rừng về. Mỗi lần như vậy thường phải cõng từ 30 – 50 kg đất, chưa kể các dụng cụ thu mẫu. Những khó khăn thường gặp là bị vắt cắn, bọ chó đốt, mưa rừng, trơn ngã…

Mỗi chuyến đi tuỳ khoảng cách mà kéo dài từ một tuần đến vài tháng. Mang mẫu từ các địa phương (Lai Châu, Quảng Bình, Ninh Bình, Hà Tĩnh, Kon Tum...) về Hà Nôi cũng vất vả không kém. Khi nghỉ ăn cơm và đi ngủ cũng phải mang đất theo vì nếu để ngoài xe mẫu sẽ bị nóng và tuyến trùng sẽ chết. Ngoài ra, không phải lúc nào cũng phân lập được tuyến trùng, vì thế chỉ có 44/910 mẫu đất phân lập được tuyến trùng, chiếm tỷ lệ 4,9%. Một số loài tuyến trùng mà mình mới mô tả là Steinernema sangi, Steinernema loci, Steinernema thanhi, Steinernema robustispiculumHeterorhabditis baujarditất cả đều mới đối với khoa học và đều có tác dụng trong phòng trừ sinh học.

Được nhận Giải thưởng ""Hợp tác và phát triển"" của Bỉ, anh cảm thấy thế nào? Mong muốn của anh trong tương lai?

Khi được nhận giải thưởng, mình cảm thấy vinh dự... Đây là lần đầu tiên Bộ hợp tác phát triển Bỉ trao tặng cho nghiên cứu về tuyến trùng học. Mong muốn của tôi trong tương lai là có thể áp dụng nghiên cứu này trong công tác phòng trừ sinh học sâu hại ở Việt Nam. Đồng thời, giảm việc sử dụng hóa chất trừ sâu để bảo vệ cho người sản xuất cũng như tiêu dùng.

Được biết anh đang nghiên cứu sau tiến sĩ tại ĐH Tổng hợp Kyoto về vấn đề sử dụng tuyến trùng ký sinh gây bệnh côn trùng để phòng trừ tuyến trùng ký sinh gây hại thông ở Nhật Bản. Có thể áp dụng phương pháp này ở Việt Nam?

Hiện nay, hàng trăm héc ta rừng thông của Nhật Bản bị tàn phá bởi loài tuyến trùng ký sinh Bursaphelenchus xilophilus. Loài tuyến trùng này di chuyển từ cây này sang cây khác nhờ một loài xén tóc Monochamus alternatus. Việc tiêu diệt xén tóc để ngăn ngừa sự phát tán của bệnh là một trong nhưng nghiên cứu cần thiết. Tuy nhiên, phòng trừ xén tóc rất khó khăn vì chúng sống sâu bên trong cây bệnh nên rất khó tiêu diệt bằng thuốc hoá học. Ngoài ra các thuốc hoá học có thể gây bệnh cho con người và động vật.

Căn bệnh này hiện đang xẩy ra ở Trung Quốc, Hàn Quốc, Bồ Đào Nha và vì thế khả năng xảy ra ở Việt Nam cũng khá cao. Ở trường đại học Kyoto đã có nhiều nghiên cứu về loài tuyến trùng này cũng như các phương pháp phòng trừ loài xén tóc bằng các biện pháp sinh học. Ở đây, chúng tôi nghiên cứu ứng dụng tuyến trùng ký sinh gây bệnh côn trùng trong việc phòng trừ loài xén tóc Monochamus alternatus và hoàn toàn có khả năng áp dụng được ở Việt Nam.

Anh có nhắn nhủ gì tới các bạn trẻ Việt Nam, đặc biệt là những người yêu thích khoa học?

Chỉ cần yêu thích khoa học là đủ, có lòng tin, đừng sợ thất bại vì đấy cũng là một kết quả. Sau mỗi thất bại, hãy tìm đọc các tài liệu tham khảo kỹ hơn và không ngừng tìm tài liệu mới.

Xin cảm ơn anh!

Vài nét về TS Phan Kế Long

Sinh năm 1971 tại Hà Nội
1989 – 1993: học khoa Sinh học, trường Đại học Tổng hợp Hà Nội
1998 – 1999: học Cao học tại trường Đại học Tổng hợp Gent, Vương Quốc Bỉ
2000 – 2003: học Tiến sĩ tại trường Đại học Tổng hợp Gent, Vương quốc Bỉ.
Từ 1994 tới nay công tác tại Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật – Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Nơi làm việc hiện nay: Trường đai học Tổng hợp Kyoto, Nhật Bản.

Nghien cuu khoa hoc Dung so that bai
Vào rừng lấy mẫu đất.
Nghien cuu khoa hoc Dung so that bai
Mẫu đất này chưa chắc đã phân lập được tuyến trùng.
Nghien cuu khoa hoc Dung so that bai
Nghỉ ngơi sau khi lấy mẫu.
Nghien cuu khoa hoc Dung so that bai
Chờ xe về Hà Nội.
  • Minh Sơn (thực hiện)


Việt Báo

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Lời chúc Tết dương lịch 2015 hay và ý nghĩa dành cho mẹ

Những lời chúc tết dương lịch 2015 hay và ý nghĩa dành cho mẹ là món quà tinh thần không thể thiếu để bày tỏ tình cảm và sự biết ơn sâu sắc của những người con đối với đấng sinh thành.

Cuộc chiến Cech - Courtois và sự im lặng của Mourinho

Petr Cech hãy sẵn sàng ngồi dự bị khi Thibaut Courtois bình phục chấn thương. Ngồi dự bị mà không nhận được lời giải thích nào từ Jose Mourinho, bất chấp đã bắt tốt 3 trận vừa qua. Vì đó là quan điểm lãnh đạo của HLV người Bồ.

Nhận xét tin Nghiên cứu khoa học: Đừng sợ thất bại!

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nghiên cứu khoa học: Đừng sợ thất bại! bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nghien cuu khoa hoc Dung so that bai ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nghiên cứu khoa học: Đừng sợ thất bại! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Việt Nam của chuyên mục Khoa Học.

Research: Do not be afraid to fail!
Vietnam, Dr. Phan Ke Long, Hanoi, Vietnam, Japan, University of synthesis, biological control, scientists, researchers, parasites, failure, awards, cooperative, causes, routes, the

TS-Just like scientists, have faith, and not afraid of failure is the message that Dr. Phan Ke Long - Scientists have been awarded "Development Cooperation", "2004's Belgium - sent to the young people of Vietnam ..

Xem tiếp: Khoa Học


  • Thoi su tuan qua 3 vu tai nan kinh hoang
    Thời sự tuần qua: 3 vụ tai nạn kinh hoàng

    Ông Trần Văn Truyền trả đất; Y án 30 năm với bầu Kiên; Xét xử Huyền Như; Sập hầm thủy điện, 12 công nhân mắc kẹt; Tai nạn thảm khốc tại Quảng Ninh, 6 người chết; Sa Pa lạnh 0 độ; 1.000 xe TQ muốn vào du lịch...

  • Thoi su 24h2012 Chong nhan tam giet vo moi cuoi
    Thời sự 24h(20/12): Chồng nhẫn tâm giết vợ mới cưới

    Các diễn biến quanh vụ sập hầm thủy điện Đạ Dâng; Phong hàm Thượng tướng cho 4 sĩ quan quân đội; Miền Bắc lại đón không khí lạnh; Hà Nội: Chồng 9X nhẫn tâm đánh chết vợ;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 20/12.  

  • Thoi su 24h1812 Thang 72015 to chuc thi quoc gia
    Thời sự 24h(18/12): Tháng 7/2015 tổ chức thi quốc gia

    Tháng 7/2015 tổ chức thi THPT quốc gia; Đào cùng lúc 2 đường hầm cứu nạn; Lý giải máy bay Vietnam Airlines gặp sự cố; Sa Pa lạnh 0 độ, phủ trắng sương muối; Xe điên náo loạn là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/12...

  • Thoi su 24h1712 Xe o to roi vuc sau 5 quan nhan tu vong
    Thời sự 24h(17/12): Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong

    Khoan hầm giải cứu 12 công nhân mắc kẹt; Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong; Mở hộp đen tìm nguyên nhân máy bay hạ cánh khẩn cấp;Sa Pa rét 2 độ, có thể xuất hiện băng giá; Kho tiền 6 tấn của tay chơi Bắc Ninh... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 17/12.

  • Thoi su 24h1612 Tai nan kinh hoang o Quang Ninh
    Thời sự 24h(16/12): Tai nạn kinh hoàng ở Quảng Ninh

    Sập hầm thủy điện, 11 người mắc kẹt; Tai nạn kinh hoàng ở Móng Cái, 6 người chết; Phó chủ tịch bị tố đánh dân giữa chợ; Đắm thuyền ở Thái Bình, 6 người chết; Bán sắt vụn chiếc máy bay bỏ quên 7 năm ở Nội Bài... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 16/12.

  • Sap ham thuy dien Da Dang
    Sập hầm thủy điện Đạ Dâng

    Sau bao nỗ lực, bất chấp nguy hiểm của gần 1.000 người tham gia cứu hộ suốt 4 ngày qua, 12 nạn nhân mắc kẹt trong vụ sập hầm thủy điện đã được đưa ra ngoài an toàn.

  • EVN sap tang gia dien
    EVN sắp tăng giá điện?

    Đề xuất tăng giá điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khi năm hết Tết đến đang nhận được những ý kiến trái chiều. Trong khi nhiều người tỏ ra lo lắng, vẫn có ý kiến cho rằng, tăng giá điện vào thời điểm này là hợp lý.

  • Chuong trinh Guong mat than quen nhi 2014
    Chương trình Gương mặt thân quen nhí 2014

    Cặp đôi ngoại quốc Kyo York và Uyên Nhi đã xuất sắc trở thành Quán quân mùa đầu tiên của "Gương mặt thân quen nhí".

  • Nhung chuyen hy huu o chon phap dinh
    Những chuyện hy hữu ở chốn pháp đình

    Trả giá sau 2 thập kỷ vì ép thiếu nữ cởi áo; rắn tấn công bị cáo khiến phiên xử náo loạn; chị dâu xin ly hôn em chồng... là những cảnh diễn ra ở chốn pháp đình năm 2014.

  • Facebook nam 2014 The gioi hai mat cam bay
    Facebook năm 2014: Thế giới hai mặt cạm bẫy

    Việt Nam đang là một trong những nước có số lượng người truy cập Facebook thuộc hàng 'khủng' trên thế giới.

  • Toan canh kinh te tuan 1412 20122014
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/12 - 20/12/2014)

    Giá xăng thế giới giảm mạnh, vậy mà PVoil vẫn than lỗ và đề nghị tăng thuế nhập khẩu xăng dầu, để cần tiền trả nợ EVN có thể tăng giá điện thêm 9,5%, lên mức 1.652,19 đồng/kWh, tới đây NHNN sẽ siết cho vay ngoại tệ nhằm hạn chế tình trạng đô la hóa, TTCK tuần qua đã có những phiên chọc thủng đáy, cùng với đó là những thông tin thị trường tiêu dùng là những t

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 14122012
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (14/12-20/12)

    Diễn biến mới nhất vụ thủ môn Bửu Ngọc kiện CLB Đồng Tháp; ĐT Việt Nam hậu AFF Cup: Khủng hoảng niềm tin, cầu thủ chán lên tuyển; Chung kết lượt đi AFF Cup: Thái Lan chạm tay vào cúp vô địch; Kết quả bốc thăm vòng 1/8 Champions League; Tổng hợp bóng đá cuối tuần...là những tin tức Bóng đá-Thể thao nổi bật trong tuần.

  • Toan canh Showbiz tuan 1412 2012
    Toàn cảnh Showbiz tuần (14/12 – 20/12)

    Nguyễn Thị Loan lọt top 25 Miss World 2014, Người đẹp Nam Phi đăng quang Hoa hậu Thế giới 2014, Đám cưới ngọt ngào của Huyền Lizzie, Nhật Kim Anh, Sơn Tùng M-Tp là mỹ nam của năm, Hollywood lại chấn động vì bị tin tặc tấn công, Jennifer Lawrence được tìm nhiều nhất trên Google năm 2014,...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 142012
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 14-20/12)

    Vụ sản phụ băng huyết tử vong: Gia đình yêu cầu bệnh viện bồi thường 1,5 tỷ đồng; 7 nguyên nhân hàng đầu gây bệnh ung thư năm 2014; Những loại vắc-xin cần tiêm cho trẻ sơ sinh; Ấn tượng những xu hướng bầu bí hot nhất năm 2014;10 điều tiếp tục diễn ra trên cơ thể người chết; Tôm khô cao su được sản xuất thế nào?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1412 2012
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (14/12 - 20/12)

    Những chuyện hy hữu ở chốn pháp đình; Đằng sau những vụ án chồng giết vợ; 5 vụ án hình sự nhiều người quan tâm năm 2014; Những lời cuối cùng nổi tiếng của tử tù trước giờ trả án; Lĩnh án 30 năm tù - vĩ thanh buồn cho “bầu” Kiên; Nhìn lại 4 vụ án oan 'tốn giấy mực' trong năm 2014;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.