Thứ ba, 07 Tháng sáu 2005, 04:15 GMT+7

Nghiên cứu khoa học: Đừng sợ thất bại!

Chỉ cần yêu thích khoa học, có lòng tin, và đừng sợ thất bại là lời nhắn nhủ mà TS Phan Kế Long - nhà khoa học vừa được trao Giải thưởng "Hợp tác phát triển"" năm 2004 của Bỉ - gửi tới các bạn trẻ Việt Nam.

Nghien cuu khoa hoc Dung so that bai

TS Phan Kế Long (giữa) chụp ảnh cùng đồng nghiệp và một vị giáo sư nước ngoài tại Lễ trao thưởng hôm 27/5 tại Brussel, Bỉ.

TS Phan Kế Long là nhà khoa học trẻ đầu tiên của Việt Nam trong lĩnh vực sinh học giành được Giải thưởng "Hợp tác phát triển" của Bỉ với đề tài nghiên cứu "Đa dạng sinh học của tuyến trùng ký sinh gây bệnh côn trùng ở Việt Nam và khả năng phòng trừ sinh học của chúng". Anh đã phân lập được 44 tuyến trùng có ích, dùng để diệt sâu hại, bảo vệ mùa màng. Vừa trở về Kyoto tối hôm 3/6 sau chuyến sang Brussel (Bỉ) để nhận Giải thưởng vinh dự này, TS Long đã có cuộc trả lời phỏng vấn với TS.

PV: Từng theo học khoa Sinh, ĐH Tổng hợp Hà Nội, điều gì đã thúc đẩy anh đến với tuyến trùng học?

TS Phan Kế Long: Năm 1994 khi tôi về Viện Sinh Thái và Tài nguyên Sinh vật công tác thì Phòng tuyến trùng mới chỉ là một nhóm nghiên cứu thuộc Phòng Ký sinh trùng. Sau đó, nhóm mới được tách ra thành phòng độc lập. Tôi được mọi người trong phòng hướng dẫn các cách phân loại tuyến trùng và được thực hành ngay việc phân loại tuyến trùng ký sinh hai chuỗi. Ở Việt Nam khi đó mới chỉ chủ yếu nghiên cứu về tuyến trùng ký sinh thực vật nhưng trên thế giới tuyến trùng đã được ứng dụng rất nhiều. Tuyến trùng ký sinh gây bệnh côn trùng mới được nghiên cứu ở Việt Nam kể từ năm 1997. Hiện nay trên thế giới, tuyến trùng ký sinh gây bệnh côn trùng đã được ứng dụng rộng rãi trong phòng trừ sinh học sâu hại, bảo vệ mùa màng và đã được thương mại hoá. Vì thế đây là lĩnh vực hứa hẹn nhiều khám phá mới mẻ.

Làm thế nào mà anh có thể thu thập gần 1.000 mẫu đất để tìm ra 44 chủng tuyến trùng có ích ở Việt Nam?

Ấu trùng cảm nhiễm của các loài tuyến trùng này sống tự do trong đất và mang theo vi khuẩn cộng sinh. Khi tìm được vật chủ (sâu hại), tuyến trùng sẽ thâm nhập vào xoang máu qua các lỗ mở tự nhiên hoặc trực tiếp qua lớp vỏ và giải phóng vi khuẩn, giết chết vật chủ trong vòng 24 - 48 giờ.

Tuyến trùng ăn các vi khuẩn đó và phát triển thành con trưởng thành. Qua vài thế hệ phát triển trong thân vật chủ, cuối cùng các ấu trùng của tuyến trùng sẽ thoát ra ngoài môi trường và tiếp tục tìm vật chủ mới. Vòng đời của chúng thường từ 7 – 15 ngày và lượng ấu trùng cảm nhiễm từ một con sâu có thể đạt được từ 50.000 – 300.000 con.

Để thu thập được các chủng tuyến trùng này, việc đầu tiên là phải thu thập mẫu đất từ các cánh rừng tự nhiên sau đó tiến hành phân lập tuyến trùng tại phòng thí nghiệm ở Hà Nội. Quá trình thu thập mẫu đất thường khá vất vả vì phải vào tận rừng sâu, men theo suối, trèo lên đỉnh núi và sau đó phải mang số đất thu thập được từ trong rừng về. Mỗi lần như vậy thường phải cõng từ 30 – 50 kg đất, chưa kể các dụng cụ thu mẫu. Những khó khăn thường gặp là bị vắt cắn, bọ chó đốt, mưa rừng, trơn ngã…

Mỗi chuyến đi tuỳ khoảng cách mà kéo dài từ một tuần đến vài tháng. Mang mẫu từ các địa phương (Lai Châu, Quảng Bình, Ninh Bình, Hà Tĩnh, Kon Tum...) về Hà Nôi cũng vất vả không kém. Khi nghỉ ăn cơm và đi ngủ cũng phải mang đất theo vì nếu để ngoài xe mẫu sẽ bị nóng và tuyến trùng sẽ chết. Ngoài ra, không phải lúc nào cũng phân lập được tuyến trùng, vì thế chỉ có 44/910 mẫu đất phân lập được tuyến trùng, chiếm tỷ lệ 4,9%. Một số loài tuyến trùng mà mình mới mô tả là Steinernema sangi, Steinernema loci, Steinernema thanhi, Steinernema robustispiculumHeterorhabditis baujarditất cả đều mới đối với khoa học và đều có tác dụng trong phòng trừ sinh học.

Được nhận Giải thưởng ""Hợp tác và phát triển"" của Bỉ, anh cảm thấy thế nào? Mong muốn của anh trong tương lai?

Khi được nhận giải thưởng, mình cảm thấy vinh dự... Đây là lần đầu tiên Bộ hợp tác phát triển Bỉ trao tặng cho nghiên cứu về tuyến trùng học. Mong muốn của tôi trong tương lai là có thể áp dụng nghiên cứu này trong công tác phòng trừ sinh học sâu hại ở Việt Nam. Đồng thời, giảm việc sử dụng hóa chất trừ sâu để bảo vệ cho người sản xuất cũng như tiêu dùng.

Được biết anh đang nghiên cứu sau tiến sĩ tại ĐH Tổng hợp Kyoto về vấn đề sử dụng tuyến trùng ký sinh gây bệnh côn trùng để phòng trừ tuyến trùng ký sinh gây hại thông ở Nhật Bản. Có thể áp dụng phương pháp này ở Việt Nam?

Hiện nay, hàng trăm héc ta rừng thông của Nhật Bản bị tàn phá bởi loài tuyến trùng ký sinh Bursaphelenchus xilophilus. Loài tuyến trùng này di chuyển từ cây này sang cây khác nhờ một loài xén tóc Monochamus alternatus. Việc tiêu diệt xén tóc để ngăn ngừa sự phát tán của bệnh là một trong nhưng nghiên cứu cần thiết. Tuy nhiên, phòng trừ xén tóc rất khó khăn vì chúng sống sâu bên trong cây bệnh nên rất khó tiêu diệt bằng thuốc hoá học. Ngoài ra các thuốc hoá học có thể gây bệnh cho con người và động vật.

Căn bệnh này hiện đang xẩy ra ở Trung Quốc, Hàn Quốc, Bồ Đào Nha và vì thế khả năng xảy ra ở Việt Nam cũng khá cao. Ở trường đại học Kyoto đã có nhiều nghiên cứu về loài tuyến trùng này cũng như các phương pháp phòng trừ loài xén tóc bằng các biện pháp sinh học. Ở đây, chúng tôi nghiên cứu ứng dụng tuyến trùng ký sinh gây bệnh côn trùng trong việc phòng trừ loài xén tóc Monochamus alternatus và hoàn toàn có khả năng áp dụng được ở Việt Nam.

Anh có nhắn nhủ gì tới các bạn trẻ Việt Nam, đặc biệt là những người yêu thích khoa học?

Chỉ cần yêu thích khoa học là đủ, có lòng tin, đừng sợ thất bại vì đấy cũng là một kết quả. Sau mỗi thất bại, hãy tìm đọc các tài liệu tham khảo kỹ hơn và không ngừng tìm tài liệu mới.

Xin cảm ơn anh!

Vài nét về TS Phan Kế Long

Sinh năm 1971 tại Hà Nội
1989 – 1993: học khoa Sinh học, trường Đại học Tổng hợp Hà Nội
1998 – 1999: học Cao học tại trường Đại học Tổng hợp Gent, Vương Quốc Bỉ
2000 – 2003: học Tiến sĩ tại trường Đại học Tổng hợp Gent, Vương quốc Bỉ.
Từ 1994 tới nay công tác tại Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật – Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Nơi làm việc hiện nay: Trường đai học Tổng hợp Kyoto, Nhật Bản.

Nghien cuu khoa hoc Dung so that bai
Vào rừng lấy mẫu đất.
Nghien cuu khoa hoc Dung so that bai
Mẫu đất này chưa chắc đã phân lập được tuyến trùng.
Nghien cuu khoa hoc Dung so that bai
Nghỉ ngơi sau khi lấy mẫu.
Nghien cuu khoa hoc Dung so that bai
Chờ xe về Hà Nội.
  • Minh Sơn (thực hiện)


Việt Báo

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Ukraine, Nga đạt thỏa thuận về cung cấp nhiên liệu hạt nhân

Một quan chức tại Kiev ngày 25/11 cho biết Công ty điện hạt nhân quốc gia Energoatom của Ukraine đã đạt được thỏa thuận với Công ty nhiêu liệu quốc doanh TVEL của Nga về việc cung cấp nhiên liệu hạt nhân cho các lò phản ứng của Ukraine trong vòng 2 năm tới.

Nhận xét tin Nghiên cứu khoa học: Đừng sợ thất bại!

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nghiên cứu khoa học: Đừng sợ thất bại! bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nghien cuu khoa hoc Dung so that bai ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nghiên cứu khoa học: Đừng sợ thất bại! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Việt Nam của chuyên mục Khoa Học.

Research: Do not be afraid to fail!
Vietnam, Dr. Phan Ke Long, Hanoi, Vietnam, Japan, University of synthesis, biological control, scientists, researchers, parasites, failure, awards, cooperative, causes, routes, the

TS-Just like scientists, have faith, and not afraid of failure is the message that Dr. Phan Ke Long - Scientists have been awarded "Development Cooperation", "2004's Belgium - sent to the young people of Vietnam ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2511 Ung ho phuong an nghi Tet 9 ngay
    Thời sự 24h(25/11): Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày

    Chi tiền triệu mua tin về tham nhũng; “Mất điện tại sân bay do UPS hỏng là nói sai!”; Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày; Phó giám đốc bệnh viện E trung ương bị bắt tại nhà nghỉ; Bị dồn ép, cước taxi, vận tải giảm tới trên 30%; Cha ruột giết con gái đang mang thai... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 25/11.

  • Thoi su trong ngay Danh ghen tren may bay
    Thời sự trong ngày: Đánh ghen trên máy bay

    Bến Tre, TPHCM thu hồi đất, dỡ nhà ông Trần Văn Truyền; Bộ trưởng Thăng: Sự cố mất điện có phải phá hoại?; SGK tiếng Anh: "Làm ầm ĩ là...không biết gì"; "Hố tử thần" sụt lún trở lại; "2 bà, 1 ông" đánh nhau trên máy bay...

  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Thoi su 24h1911 Chang trai dam cuoi co tich qua doi
    Thời sự 24h(19/11): Chàng trai "đám cưới cổ tích" qua đời

    Phạt 252 triệu đồng NXB in hình Công Lý cởi trần; Chơi ngông Tàng "Keangnam": Mời ca sỹ ngoại về đãi cả bản; Nữ phượt thủ 9x tử nạn trên cung đường Hà Giang; Chàng trai trong "đám cưới cố tích" đột ngột qua đời...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.

1