Thứ ba, 07 Tháng sáu 2005, 04:15 GMT+7

Nghiên cứu khoa học: Đừng sợ thất bại!

Chỉ cần yêu thích khoa học, có lòng tin, và đừng sợ thất bại là lời nhắn nhủ mà TS Phan Kế Long - nhà khoa học vừa được trao Giải thưởng "Hợp tác phát triển"" năm 2004 của Bỉ - gửi tới các bạn trẻ Việt Nam.

Nghien cuu khoa hoc Dung so that bai

TS Phan Kế Long (giữa) chụp ảnh cùng đồng nghiệp và một vị giáo sư nước ngoài tại Lễ trao thưởng hôm 27/5 tại Brussel, Bỉ.

TS Phan Kế Long là nhà khoa học trẻ đầu tiên của Việt Nam trong lĩnh vực sinh học giành được Giải thưởng "Hợp tác phát triển" của Bỉ với đề tài nghiên cứu "Đa dạng sinh học của tuyến trùng ký sinh gây bệnh côn trùng ở Việt Nam và khả năng phòng trừ sinh học của chúng". Anh đã phân lập được 44 tuyến trùng có ích, dùng để diệt sâu hại, bảo vệ mùa màng. Vừa trở về Kyoto tối hôm 3/6 sau chuyến sang Brussel (Bỉ) để nhận Giải thưởng vinh dự này, TS Long đã có cuộc trả lời phỏng vấn với TS.

PV: Từng theo học khoa Sinh, ĐH Tổng hợp Hà Nội, điều gì đã thúc đẩy anh đến với tuyến trùng học?

TS Phan Kế Long: Năm 1994 khi tôi về Viện Sinh Thái và Tài nguyên Sinh vật công tác thì Phòng tuyến trùng mới chỉ là một nhóm nghiên cứu thuộc Phòng Ký sinh trùng. Sau đó, nhóm mới được tách ra thành phòng độc lập. Tôi được mọi người trong phòng hướng dẫn các cách phân loại tuyến trùng và được thực hành ngay việc phân loại tuyến trùng ký sinh hai chuỗi. Ở Việt Nam khi đó mới chỉ chủ yếu nghiên cứu về tuyến trùng ký sinh thực vật nhưng trên thế giới tuyến trùng đã được ứng dụng rất nhiều. Tuyến trùng ký sinh gây bệnh côn trùng mới được nghiên cứu ở Việt Nam kể từ năm 1997. Hiện nay trên thế giới, tuyến trùng ký sinh gây bệnh côn trùng đã được ứng dụng rộng rãi trong phòng trừ sinh học sâu hại, bảo vệ mùa màng và đã được thương mại hoá. Vì thế đây là lĩnh vực hứa hẹn nhiều khám phá mới mẻ.

Làm thế nào mà anh có thể thu thập gần 1.000 mẫu đất để tìm ra 44 chủng tuyến trùng có ích ở Việt Nam?

Ấu trùng cảm nhiễm của các loài tuyến trùng này sống tự do trong đất và mang theo vi khuẩn cộng sinh. Khi tìm được vật chủ (sâu hại), tuyến trùng sẽ thâm nhập vào xoang máu qua các lỗ mở tự nhiên hoặc trực tiếp qua lớp vỏ và giải phóng vi khuẩn, giết chết vật chủ trong vòng 24 - 48 giờ.

Tuyến trùng ăn các vi khuẩn đó và phát triển thành con trưởng thành. Qua vài thế hệ phát triển trong thân vật chủ, cuối cùng các ấu trùng của tuyến trùng sẽ thoát ra ngoài môi trường và tiếp tục tìm vật chủ mới. Vòng đời của chúng thường từ 7 – 15 ngày và lượng ấu trùng cảm nhiễm từ một con sâu có thể đạt được từ 50.000 – 300.000 con.

Để thu thập được các chủng tuyến trùng này, việc đầu tiên là phải thu thập mẫu đất từ các cánh rừng tự nhiên sau đó tiến hành phân lập tuyến trùng tại phòng thí nghiệm ở Hà Nội. Quá trình thu thập mẫu đất thường khá vất vả vì phải vào tận rừng sâu, men theo suối, trèo lên đỉnh núi và sau đó phải mang số đất thu thập được từ trong rừng về. Mỗi lần như vậy thường phải cõng từ 30 – 50 kg đất, chưa kể các dụng cụ thu mẫu. Những khó khăn thường gặp là bị vắt cắn, bọ chó đốt, mưa rừng, trơn ngã…

Mỗi chuyến đi tuỳ khoảng cách mà kéo dài từ một tuần đến vài tháng. Mang mẫu từ các địa phương (Lai Châu, Quảng Bình, Ninh Bình, Hà Tĩnh, Kon Tum...) về Hà Nôi cũng vất vả không kém. Khi nghỉ ăn cơm và đi ngủ cũng phải mang đất theo vì nếu để ngoài xe mẫu sẽ bị nóng và tuyến trùng sẽ chết. Ngoài ra, không phải lúc nào cũng phân lập được tuyến trùng, vì thế chỉ có 44/910 mẫu đất phân lập được tuyến trùng, chiếm tỷ lệ 4,9%. Một số loài tuyến trùng mà mình mới mô tả là Steinernema sangi, Steinernema loci, Steinernema thanhi, Steinernema robustispiculumHeterorhabditis baujarditất cả đều mới đối với khoa học và đều có tác dụng trong phòng trừ sinh học.

Được nhận Giải thưởng ""Hợp tác và phát triển"" của Bỉ, anh cảm thấy thế nào? Mong muốn của anh trong tương lai?

Khi được nhận giải thưởng, mình cảm thấy vinh dự... Đây là lần đầu tiên Bộ hợp tác phát triển Bỉ trao tặng cho nghiên cứu về tuyến trùng học. Mong muốn của tôi trong tương lai là có thể áp dụng nghiên cứu này trong công tác phòng trừ sinh học sâu hại ở Việt Nam. Đồng thời, giảm việc sử dụng hóa chất trừ sâu để bảo vệ cho người sản xuất cũng như tiêu dùng.

Được biết anh đang nghiên cứu sau tiến sĩ tại ĐH Tổng hợp Kyoto về vấn đề sử dụng tuyến trùng ký sinh gây bệnh côn trùng để phòng trừ tuyến trùng ký sinh gây hại thông ở Nhật Bản. Có thể áp dụng phương pháp này ở Việt Nam?

Hiện nay, hàng trăm héc ta rừng thông của Nhật Bản bị tàn phá bởi loài tuyến trùng ký sinh Bursaphelenchus xilophilus. Loài tuyến trùng này di chuyển từ cây này sang cây khác nhờ một loài xén tóc Monochamus alternatus. Việc tiêu diệt xén tóc để ngăn ngừa sự phát tán của bệnh là một trong nhưng nghiên cứu cần thiết. Tuy nhiên, phòng trừ xén tóc rất khó khăn vì chúng sống sâu bên trong cây bệnh nên rất khó tiêu diệt bằng thuốc hoá học. Ngoài ra các thuốc hoá học có thể gây bệnh cho con người và động vật.

Căn bệnh này hiện đang xẩy ra ở Trung Quốc, Hàn Quốc, Bồ Đào Nha và vì thế khả năng xảy ra ở Việt Nam cũng khá cao. Ở trường đại học Kyoto đã có nhiều nghiên cứu về loài tuyến trùng này cũng như các phương pháp phòng trừ loài xén tóc bằng các biện pháp sinh học. Ở đây, chúng tôi nghiên cứu ứng dụng tuyến trùng ký sinh gây bệnh côn trùng trong việc phòng trừ loài xén tóc Monochamus alternatus và hoàn toàn có khả năng áp dụng được ở Việt Nam.

Anh có nhắn nhủ gì tới các bạn trẻ Việt Nam, đặc biệt là những người yêu thích khoa học?

Chỉ cần yêu thích khoa học là đủ, có lòng tin, đừng sợ thất bại vì đấy cũng là một kết quả. Sau mỗi thất bại, hãy tìm đọc các tài liệu tham khảo kỹ hơn và không ngừng tìm tài liệu mới.

Xin cảm ơn anh!

Vài nét về TS Phan Kế Long

Sinh năm 1971 tại Hà Nội
1989 – 1993: học khoa Sinh học, trường Đại học Tổng hợp Hà Nội
1998 – 1999: học Cao học tại trường Đại học Tổng hợp Gent, Vương Quốc Bỉ
2000 – 2003: học Tiến sĩ tại trường Đại học Tổng hợp Gent, Vương quốc Bỉ.
Từ 1994 tới nay công tác tại Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật – Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Nơi làm việc hiện nay: Trường đai học Tổng hợp Kyoto, Nhật Bản.

Nghien cuu khoa hoc Dung so that bai
Vào rừng lấy mẫu đất.
Nghien cuu khoa hoc Dung so that bai
Mẫu đất này chưa chắc đã phân lập được tuyến trùng.
Nghien cuu khoa hoc Dung so that bai
Nghỉ ngơi sau khi lấy mẫu.
Nghien cuu khoa hoc Dung so that bai
Chờ xe về Hà Nội.
  • Minh Sơn (thực hiện)


Việt Báo

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Tổng thống Ukraine cảnh báo mối đe dọa toàn cầu từ phía Nga

Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko ngày 18/9 đã cảnh báo về mối đe dọa đối với “an ninh toàn cầu ở mọi nơi” bắt nguồn từ cuộc xâm lược của Nga nhằm vào Ukraine.

Nhận xét tin Nghiên cứu khoa học: Đừng sợ thất bại!

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nghiên cứu khoa học: Đừng sợ thất bại! bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nghien cuu khoa hoc Dung so that bai ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nghiên cứu khoa học: Đừng sợ thất bại! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Việt Nam của chuyên mục Khoa Học.

Research: Do not be afraid to fail!
Vietnam, Dr. Phan Ke Long, Hanoi, Vietnam, Japan, University of synthesis, biological control, scientists, researchers, parasites, failure, awards, cooperative, causes, routes, the

TS-Just like scientists, have faith, and not afraid of failure is the message that Dr. Phan Ke Long - Scientists have been awarded "Development Cooperation", "2004's Belgium - sent to the young people of Vietnam ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Thong tin chinh thuc to chuc ky thi quoc gia
    Thông tin chính thức "tổ chức kỳ thi quốc gia"

    Những thay đổi về kỳ tuyển sinh 2015 đang khiến học trò lo lắng vì các em chỉ còn 9 tháng, khó có thể thích nghi ngay với phương án thi mới như vậy.

  • Ep cung nhuc hinh Can nguyen cua an oan
    Ép cung, nhục hình: Căn nguyên của án oan!

    Nhiều vụ cảnh sát dùng nhục hình với nghi phạm đã xảy ra. Hành vi này của người cảnh sát là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm tới sức khỏe, danh dự của công dân, gây mất niềm tin của quần chúng nhân dân đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật, tạo ra bức xúc trong dư luận xã hội.

  • Nu y ta mang bau om con tu tu
    Nữ y tá mang bầu ôm con tử tự

    Chỉ vì bế tắc, mâu thuẫn trong cuộc sống, người làm mẹ đã nhẫn tâm ép con phải chết cùng mình. Dư luận đồng cảm có, xót thương có và kèm theo cả sự phẫn nộ tột cùng.

  • Dich dau mat do dien bien bat thuong
    Dịch đau mắt đỏ diễn biến bất thường

    Thời điểm này, dịch đau mắt đỏ ở Hà Nội chỉ mới lây lan trong phạm vi gia đình nhưng vì là dịch nên có thể lây lan rộng hơn.

  • Thu hut Shisha gioi tre Sanh dieu den te nan
    Thú hút "Shisha" giới trẻ: Sành điệu đến tệ nạn

    Hút shisha đang trở thành thú tiêu khiển “sành điệu” của giới trẻ, được quảng cáo không độc, không nicotine và hoàn toàn từ thảo dược…

  • Su kien quoc te noi bat 079 139
    Sự kiện quốc tế nổi bật (07/9 - 13/9)

    Tổng thống Mỹ B. Obama công bố chiến lược chống khủng bố, EU thông qua lệnh trừng phạt mới nhằm vào các công ty của Nga, Hà Lan công bố kết quả vụ điều tra máy bay rơi MH 17... là những tin nổi bật trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 0709 1309
    Toàn cảnh Showbiz tuần (07/09 – 13/09)

    MV 'Em của ngày hôm qua' đạt kỷ lục 40 triệu view, Liveshow Ngọc Sơn "hỗn loạn" vì quá đông khán giả, Đạo diễn Lê Hoàng bị chỉ trích gay gắt trên sóng truyền hình, Danh hài Tấn Beo chê Trấn Thành diễn hài dở, Ngọc Trinh nhận "mưa đá" vì in hình bán nude lên túi tặng trẻ em, Thúy Khanh, Nhật Tinh Anh bị khán giả mời uống thuốc lắc,...

  • Nghin le chuyen tuan qua 0709 1309
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (07/09 - 13/09)

    Nữ y tá mang bầu ôm con tử tự; Phạm nhân “lướt” Facebook trong tù gần 1 năm; Đổ bồn nước inox trong trường học, 2 học sinh tử vong; Vụ xe khách rơi xuống vực ở Sa Pa: Cô gái mất chồng sắp cưới đã qua đời.....là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (07/09 - 13/09).

  • Tong hop Doi song tuan qua 079 139
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (07/9 - 13/9)

    Đêm rằm tháng tám đã chạm ngõ mọi gia đình Việt Nam để lại những dấu ấn về Tết trung thu thật đẹp; Vụ án thương tâm thai phụ ôm con tự tử trên sông Lô gây phẫn nộ dư luận, đau xót trước những phận làm mẹ làm dâu bất hạnh; những thông tin xung quanh vấn đề an toàn thực phẩm, thực phẩm bẩn là những thông tin đáng chú ý nhất tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 0709 1309
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (07/09 - 13/09)

    Phạm nhân vô tư “lướt” facebook trong… tù?; Ép cung, nhục hình: Căn nguyên của án oan!; Hai nữ sinh giỏi nhảy lầu tự tử chấn động Nhật Bản; Cảnh giác những thủ đoạn mới của tội phạm cướp giật; Thảm án đau lòng từ những mâu thuẫn mẹ chồng nàng dâu; “Yêu râu xanh” và nạn nhân cùng bế con đến tòa;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.