Thứ tư, 13 Tháng mười 2004, 01:28 GMT+7

Mỹ Linh lên tiếng bảo vệ gấu

Dự kiến trong tháng 10/2004, ngôi sao nhạc nhẹ của Việt Nam, ca sỹ Mỹ Linh sẽ xuất hiện trên truyền hình trong một đoạn phim ngắn kêu gọi mọi người không sử dụng mật gấu và các sản phẩm làm từ gấu. Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (Education for Nature VietNam-ENV), với sự tài trợ của các tổ chức quốc tế đã thực hiện đoạn phim ngắn này. Khong chỉ ở VN, gấu đã trở thành một vấn đề mà cả cộng đồng quốc tế đang quan tâm.

Gấu ở VN: trên đà tuyệt chủng!

Chị Nguyễn Phương Dung (Phòng truyền thông - ENV) cho biết, Việt Nam hiện chưa có trung tâm

My Linh len tieng bao ve gau
Ca sĩ Mỹ Linh
nhân giống gấu. Thế nhưng một số người thường viện cớ nuôi gấu để duy trì nòi giống của chúng. Thực chất động lực của việc nuôi nhốt gấu là lợi nhuận từ mật gấu. Giá mật gấu chất lượng tốt trên thị trường hiện nay dao động từ 160.000-200.000 đồng/cc. Qua khảo sát của ENV, gấu bị săn bắt, buôn bán và được nuôi nhốt trong những chuồng cũi chật hẹp với điều kiện sống không đảm bảo. Thông thường gấu bị lấy mật 4-6 tháng/lần. Song vì mục đích lợi nhuận, nhiều người nuôi hút mật hai tuần một lần. Do vậy, giá mật họ chào bán chỉ chừng 80.000-100.000đồng/cc. Chế độ nuôi và lấy mật không thích hợp đã làm giảm tuổi thọ của gấu. Nhiều con chết do biến chứng trong quá trình lấy mật.
My Linh len tieng bao ve gau
Ảnh chụp một chú gấu đang được nuôi nhốt ở Củ chi (TP.HCM)

Cũng do lợi nhuận cao, nên nghề "chăn nuôi gấu, lấy mật" xem chừng đã khá... "phát triển"! Cục kiểm Lâm đã cho thống kê và nhận thấy, đến năm 2003, số lượng gấu được nuôi nhốt ở Việt Nam lên tới 2.409 con, tăng gấp... 5 lần so với năm 1999! Trong số các loài gấu bị nuôi nhốt ở VN, số phận của gấu ngựa là bi thảm nhất do chiếm tới 96% tổng số gấu bị nuôi nhốt. Hà Nội, Hà Tây, Hải Phòng, Nghệ An, Bình Dương và TP Hồ Chí Minh là những địa phương tập trung nhiều gấu nuôi nhất (76%). Gấu bị săn bắt, buôn bán và được nuôi nhốt trong những chuồng cũi chật hẹp với điều kiện sống không đảm bảo. Thông thường gấu bị lấy mật 4-6 tháng/lần. Song vì mục đích lợi nhuận, nhiều người nuôi hút mật hai tuần một lần. Do vậy, giá mật họ chào bán chỉ chừng 80.000-100.000 đồng/cc. Chế độ nuôi và lấy mật không thích hợp đã làm giảm tuổi thọ của gấu. Nhiều con chết do biến chứng trong quá trình lấy mật.

Theo TS Nguyễn Xuân Đặng, Trưởng Phòng Động vật học thuộc Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật, Gấu ở Việt Nam sẽ nhanh chóng tuyệt chủng nếu hoạt động săn bắt và khai thác sản phẩm từ gấu không chấm dứt.

Đe dọa tuyệt chủng từ chấu Á đến Nam Mỹ!

Gấu là một trong những loài động vật hoang dã có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất hiện nay ở Việt Nam. Chúng bị săn bắt và nuôi nhốt để đáp ứng nhu cầu mật rất lớn trên thị trường hiện nay. Công ước quốc tế CITES đã xếp gấu chó và gấu ngựa vào danh sách các loài cấm buôn bán. Nghị định 18/1992 và 48/2003 quy định hai loài trên là động vật quý hiếm, cấm săn bắt, trao đổi và khai thác. Chỉ thị số 359/1996 cấm nuôi nhốt gấu ở Việt Nam.

Mật gấu là chất tiêu hoá do gan tiết ra và được dự trữ trong túi mật. Trước đây, mật gấu được lấy bằng cách giết gấu hoang rồi lấy túi mật của nó. Khi gấu hoang ngày càng khan hiếm trong những thập kỷ gần đây, mật gấu trở nên cực kỳ đắt đối với phần lớn người Trung Quốc. Tuy nhiên, vào những năm 1980, một số nông dân nước này tiếp thu một kỹ thuật từ CHDCND Triều Tiên, trích mật của gấu nhốt mà không giết chúng. Gấu được đặt vào những chiếc lồng có kích cỡ không lớn hơn chúng là bao. Một vết cắt được tạo ra ở bụng gấu và một ống thông (bằng cao su hoặc nhựa) được lồng vào túi mật. Sau đó, mật được hút ra thông qua ống. Thế là có mật đem bán.

Hiệp hội Trung Quốc về khoa học y dược và trái đất đã chỉ ra rằng có 54 loài thảo dược và chất tổng hợp có thể thay thế mật gấu với giá rẻ hơn, hiệu quả và sẵn có hơn.

Theo Liên minh bảo tồn thế giới (IUCN), hiện có tám loài gấu còn tồn tại trên trái đất, sinh sống ở bốn châu lục: gấu trúc (Trung Quốc); gấu ngựa (Đông Nam Á, Nam và Đông Á); gấu chó (Nam châu Á); gấu bốn mắt (vùng Andean của Nam Mỹ), gấu lợn (Đông Nam châu Á), gấu nâu (châu Âu, Trung Á, Nga, Nhật Bản và Bắc Mỹ), gấu đen châu Mỹ (Bắc Mỹ), và gấu Bắc cực.

Năm loài đầu tiên bị đe doạ nhiều nhất. Ngoại trừ gấu đen châu Mỹ cũng như gấu nâu ở Alaska, Canada và Nga, các loài còn lại đều suy giảm về số lượng cũng như sự phân bố do tác động của con người. Các hoạt động của con người ảnh hưởng tới gấu là phát quang rừng lấy đất canh tác, sự định cư của con người trong khu vực có gấu sinh sống và khai thác rừng quá mức. Hoạt động giết gấu không có kiểm soát để giải trí, lấy các bộ phận làm thuốc, bảo vệ mùa màng hoặc gia súc đã làm số lượng gấu giảm mạnh. Các mối đe doạ lớn nhất đối với gấu nằm ở châu Á, Trung Đông và Nam Mỹ.

Ngoài việc đối mặt với tất cả những mối đe doạ nói trên, gấu châu Á (gấu trúc, gấu lợn, gấu ngựa và gấu chó) đặc biệt lâm nguy do con người thiếu hiểu biết về tình trạng, sự phân bố, số lượng và những điều kiện cần để chúng sinh tồn trong tự nhiên. Theo IUCN, nhiều nhóm gấu trong khu vực sẽ biến mất trước khi chúng được ghi nhận. Trong số tám loài gấu chỉ có gấu trúc là không bị săn bắt để lấy mật. Tổ chức bảo tồn thiên nhiên hoang dã (WWF) cho biết hiện còn khoảng 1.000 con gấu trúc trong tự nhiên sinh sống ở các dãy núi phía Tây Trung Quốc.

My Linh len tieng bao ve gau
Gấu ngựa.

Ít nhất 18 nước châu Á liên quan tới việc buôn bán các bộ phận của gấu, chủ yếu nhằm phục vụ y học truyền thống. Tại nhiều nước trong khu vực, sử dụng mật gấu là một bộ phận lâu đời của y học truyền thống cổ xưa nhằm làm ''mát'' các căn bệnh ''nóng''. Kết quả là mặc dù việc buôn bán và sở hữu các bộ phận của gấu bị ngăn cấm hoặc hạn chế song luật thường không được thực thi. Do hoạt động buôn bán bị cấm nên giá của chúng thường rất cao, tạo ra lợi nhuận tiềm năng lớn tới mức bọn săn bắt trộm, thương gia cũng như chủ cửa hiệu thuốc truyền thống vẫn liều lĩnh buôn bán, bất chấp có thể bị phạt tù. Tại Việt Nam, một chiếc tay phải của gấu rừng lớn dùng để ngâm rượu được bán với giá trên 10 triệu đồng ở thị trường chợ đen.

1 vốn... 80 lời!

Trong 20-25 năm qua, Trung Quốc đã phát triển ngành nuôi gấu lấy mật. Theo Victor Watkins, giám đốc phụ trách bộ phận động vật hoang dã tại Hiệp hội Bảo vệ Động vật Thế giới, Trung Quốc có hơn 200 trang trại gấu, nuôi nhốt 7.000 con gấu ngựa và chiếm 1/3 tổng số gấu ngựa tại nước này. 40-50% gấu tập trung tại 10 trang trại lớn nhất, mỗi trang trại có chừng 300 con. Về mặt lịch sử, gấu ngựa là nguồn mật phổ biến nhất đối với y học cổ truyền Trung Quốc. Các trang trại cung cấp chừng 6.000kg mật mỗi năm, cao hơn tổng nhu cầu tiêu dùng nội địa, và có giá trị hơn 100 triệu đôla. Nhiều nhà bảo tồn lo ngại nguồn cung mật gấu dồi dào từ các trang trại này đang tạo ra nhiều người tiêu dùng hơn và không bảo vệ gấu. Ngoài ra, nhiều con gấu nuôi nhốt trên các trang trại được bắt trong thiên nhiên.

Mặc dù Trung Quốc ngăn cấm xuất khẩu mật gấu tại các trang trại trên song hoạt động buôn bán bất hợp pháp từ Trung Quốc vẫn tiếp tục diễn ra. Mặc dù có lệnh cấm buôn bán quốc tế các sản phẩm của gấu theo CITES song nhóm của Watkin phát hiện sản phẩm mật gấu vẫn được bán tại Nhật Bản, Malaysia, Singapore, Mỹ, Canada, Australia, Indonesi và nói chung là nhiều cộng đồng châu Á trên khắp thế giới. Tại một số nước, hơn 70% cửa hàng được điều tra có bán sản phẩm gấu bất hợp pháp.

My Linh len tieng bao ve gau
Gấu nâu.

Watkin nói: ''Một trong những lo ngại là do Trung Quốc đang sản xuất hoàng loạt mật gấu và họ đang tìm kiếm một thị trường bất hợp pháp. Họ cung cấp sản phẩm mật gấu không chỉ ở Trung Quốc mà còn khắp thế giới và vô tình tạo ra nhu cầu mà trước đây chưa từng có. Kết quả là nhiều người muốn mua sản phẩm này. Rõ ràng là nếu có cơ hội kiếm tiền từ mật gấu, nhiều tay thợ săn đang giết cả gấu đen, gấu nâu và gấu Bắc cực để lấy mật bán cho các cộng đồng châu Á''. Một gam mật gấu ở Trung Quốc có giá chưa tới 0,25 USD song trên thị trường quốc tế mức này là 20 USD/gam.

Mặc dù bọn săn trộm săn gấu để lấy các bộ phận có giá trị song phần quý nhất là túi mật. Y học cổ truyền Trung Quốc coi muối mật trong túi mật gấu là một loại thuốc cực mạnh. Muối mật có giá trị tới mức tại thị trường châu Á, một túi mật có thể lên tới 4.000 USD hoặc hơn thế. Theo các bác sĩ châu Á, muối mật có thể cứu các bệnh về ruột, gan, sốt và tim mạch. Trái ngược với quan điểm ở phương Tây, mật gấu không được coi là thuốc kích dục. Nghiên cứu lâm sàng cho thấy mật gấu rất hiệu quả trong việc giải độc cho gan, trị co thắt, chất chống ho, trị sưng tấy do va đập, hoà tan sỏi mật, sỏi thận, chữa bệnh dạ dày và giảm sốt. Vuốt, chân, răng và lông gấu cũng có giá trị tại các thị trường ở châu Á, Bắc Mỹ và châu Âu.

Dùng sản phẩm thay thế để cứu gấu

Theo IUCN và WWF, cần tiến hành khảo sát tình trạng và sự phân bố của các loài gấu châu Á, đặc biệt là gấu chó và gấu ngựa ở Đông Nam Á cũng như Tây Nam Á, gấu nâu ở Trung Đông và Nam Á.

My Linh len tieng bao ve gau
Gấu đen châu Mỹ.

Các tổ chức nói trên đang phát triển các dự án hợp tác với một số nước có gấu ngựa, gấu chó, gấu bốn mắt và gấu nâu châu Á để đào tạo các nhà quản lý địa phương có hiểu biết và kinh nghiệm về gấu cũng như nhằm phát triển kế hoạch quản lý. Điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng tại các nước chưa có số liệu thống kế về gấu như Indonesia, Malaysia, Thái Lan, lào, Việt Nam, Myanmar và tại các nước có nhiều gấu như Trung Quốc, vùng viễn Đông của Nga, Ecuador, Bolivia và Peru.

IUCN còn khuyến cáo, các nước nên tăng cường công tác quản lý xuyên biên giới vì nhiều nhóm gấu còn lại cũng như môi trường sống của chúng nằm ở các vùng biên giới quốc tế chẳng hạn như Peru-Bolivia-Ecuador, Columbia-Venezuela, Lào-Vietnam, Hy Lạp-Bulgaria-Macedonia-Albania, Pháp Tây Ban Nha.

My Linh len tieng bao ve gau
Gấu Bắc cực.

Riêng các nước có nhu cầu tiêu dùng cao đối với các sản phẩm từ gấu, cần phải nỗ lực giảm thiểu việc sử dụng mật gấu nhỏ lẻ để đảm bảo nguồn cung hạn chế có sẵn khi cần. Ngoài ra, các nước châu Á nhập khẩu mật gấu nên giáo dục cho người dân về hiệu quả của các chất tự nhiên nhằm giảm nhu cầu mật gấu. Các quốc gia tồn tại hoạt động xuất khẩu các bộ phận của gấu bất hợp pháp phải tăng cường thực thi pháp luật, áp dụng hình phạt nghiêm khác đối với buôn bán gấu và yêu cầu sự trợ giúp của cộng đồng quốc tế nếu cần.

  • Minh Sơn
Việt Báo

Nhận xét tin Mỹ Linh lên tiếng bảo vệ gấu

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Mỹ Linh lên tiếng bảo vệ gấu bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết My Linh len tieng bao ve gau ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Mỹ Linh lên tiếng bảo vệ gấu ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Môi Trường của chuyên mục Khoa Học.

defended American Spirit Bear
China, My Linh, Vietnam, North America, South America, parts, worth, in the region, the distribution, bile, Asia, trafficking selling, protecting, bear, speak up, take

Day 12/10, Center for Education for Nature Vietnam (ENV) said the singer My Linh will appear in a short film to defended species bears going extinct ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su trong ngay Danh ghen tren may bay
    Thời sự trong ngày: Đánh ghen trên máy bay

    Bến Tre, TPHCM thu hồi đất, dỡ nhà ông Trần Văn Truyền; Bộ trưởng Thăng: Sự cố mất điện có phải phá hoại?; SGK tiếng Anh: "Làm ầm ĩ là...không biết gì"; "Hố tử thần" sụt lún trở lại; "2 bà, 1 ông" đánh nhau trên máy bay...

  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Thoi su 24h1911 Chang trai dam cuoi co tich qua doi
    Thời sự 24h(19/11): Chàng trai "đám cưới cổ tích" qua đời

    Phạt 252 triệu đồng NXB in hình Công Lý cởi trần; Chơi ngông Tàng "Keangnam": Mời ca sỹ ngoại về đãi cả bản; Nữ phượt thủ 9x tử nạn trên cung đường Hà Giang; Chàng trai trong "đám cưới cố tích" đột ngột qua đời...

  • Thoi su 24h1811 BS quen kim mo trong bung benh nhan
    Thời sự 24h(18/11): BS quên kim mổ trong bụng bệnh nhân

    Đường sắt trên cao "tuyệt đối an toàn"; Mổ đẻ, BS ‘quên’ kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bé sơ sinh văng khỏi bụng mẹ ra viện; Lật mặt hàng chục cửa hàng xăng dầu lắp đặt IC giả; Mạo nhận con trai Bí thư HN "quỵt" hàng trăm triệu... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/11.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.

1