Máy hút rác đa dụng của hai nhà sáng chế nghiệp dư

Ông Phương giới thiệu máy hút rác mới sáng chế.

Nhờ mô phỏng tối đa từ động tác quét rác của công nhân đến vận dụng nguyên lý khí động học hàng không, nên máy có thể nâng rác từ dưới ổ gà lên hay thổi rác từ bệ đường ra để hút... Đó là sáng chế của hai cha con Phan Đình Phương và Phan Trọng Nghĩa, giới thiệu tại Đà Nẵng ngày 27/4.

Máy đổ rác vào thùng thu gom đặt bên vệ đường theo hướng trước mặt nên dễ chính xác, công nhân không phải xoay người quan sát, như các xe hút rác của nước ngoài được giới thiệu trên Internet. Máy có công suất 7 kW, tiêu thụ ít nhiên liệu, lại rất gọn nhẹ để lên quét trên vỉa hè. Sáng chế này sẽ giúp giảm thời gian thu gom rác, tiết kiệm sức lao động cho công nhân.

Phan Đình Phương bảo: "Nông dân có thể dùng ngay máy này để thu gom ngô, thóc, đậu, cà phê và cả muối... Cải biên tí chút là thành máy vừa cắt vừa thu dọn, bón phân, tưới nước cho cỏ trên sân vận động... Hôm vào bệnh viện, thấy các cô phục vụ quét gầm giường và lau đờm dãi của bệnh nhân, tôi vụt nghĩ ra một biến thể của máy: Nó có thể vừa quét vừa lau nhà, thay thế công việc nặng nhọc và giảm nguy cơ nhiễm trùng của các cô...".

Chiếc máy hút rác này không phải là sản phẩm đầu tiên. Phan Đình Phương và Phan Trọng Nghĩa còn là tác giả của hơn 30 công trình, sáng chế khoa học được ứng dụng trong nhiều ngành, đặc biệt là trong phòng cháy chữa cháy.

Tốt nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội năm 1972, Phan Đình Phương vào lính. Năm 1976 ra quân, công tác tại Nhà máy dưỡng khí Đà Nẵng, đến 1982 anh về với ngành xăng dầu. Kể từ ngày ra quân, Phan Đình Phương đi vào con đường "nhiêu khê" của một nhà sáng chế. Hạnh phúc nhất của anh là có người chia sẻ chí hướng sáng tạo, đó chính là con trai anh - Phan Trọng Nghĩa.

Có lẽ cha con anh được giới khoa học chú ý từ sau sáng chế máy chữa cháy tự động dùng C02 đẩy các chất dập lửa. Sáng chế này đã được Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) cho "điểm tuyệt đối" 5 chữ A và đánh giá là "đạt tính mới thế giới", bởi nó đã vượt qua các sáng chế cùng lĩnh vực của Mỹ, Nga, Đức, Nhật và Cơ quan Patent châu Âu. Năm 2003, nhờ ông Nghiêm Quốc Bảo - Hội Sở hữu trí tuệ Việt Nam - hỗ trợ 20 triệu đồng, máy chữa cháy tự động của hai cha con anh được hoàn thiện rồi làm cuộc "nam tiến" dự Triển lãm phòng cháy chữa cháy quốc tế tại TP HCM. Cỗ máy mới mẻ đến từ Đà Nẵng đã chinh phục được người dự khán và cả giới chuyên môn với khả năng dập tắt rất nhanh những đám cháy xăng, cháy gỗ, cháy văn phòng bằng giải pháp dùng khí C02 đẩy nước, đẩy bọt, đẩy bột chữa cháy...

Máy chữa cháy tự động đã được Việt Nam và cả Cơ quan Phát minh Sáng chế Hoa Kỳ đồng ý cấp Bằng độc quyền sáng chế, được Bộ Khoa học Công nghệ hỗ trợ 30% kinh phí thực hiện nghiên cứu, được Tổng Công ty Điện lực Việt Nam cho phép đưa vào ứng dụng bảo vệ các trạm biến áp.

Sau nhiều năm công tác trong ngành xăng dầu, anh nghiên cứu thành công thiết bị thu hồi hơi xăng để làm sạch môi trường, giảm nguy cơ cháy nổ kho tàng và độc hại cho công nhân, thu lại phần xăng nhẹ thất thoát do bay hơi cho Nhà nước. Thiết bị chữa cháy tự động không cần cấp năng lượng cũng ra đời từ đấy... Anh còn có những giải pháp "an sinh" thiết thực ở chi nhánh Gas Petrolimex Đà Nẵng: Chế tạo thiết bị thử xì bình gas tự động để đảm bảo an toàn cho kho và người sử dụng gas. Những giải pháp trên đều đã được cấp Bằng độc quyền sáng chế. Phan Đình Phương lại chế tạo thiết bị niêm phong van bình gas tự động để tránh hàng giả cho người tiêu dùng. Anh cũng là tác giả một loạt thiết bị: Rửa sạch vỏ bình, lau sạch xích tải, phốt chặn gas trong các máy bơm gas có tuổi thọ dài hơn và giá thành chỉ bằng 20% nhập ngoại, tận dụng lực xích tải để thu vỏ về và đẩy bình gas đã nạp đầy lên xe cho khách hàng, giảm nhẹ sức lao động cho công nhân, tăng cao năng suất và an toàn khi bốc xếp...

Hầu hết các thiết bị của Phan Đình Phương và con trai sáng chế đều tự động, nhưng không dùng điện. Việc loại bỏ điện ra khỏi các thiết bị gas nhạy cảm và tự động đóng van gas là những căn cứ khoa học giản dị và chính xác nhất để tránh được nguy cơ cháy nổ. Các kho Gas Petrolimex Đà Nẵng, Hà Nội, Hải Phòng thuộc Tổng công ty Xăng dầu Việt Nam, Nhà máy Elf Gas Pháp, Vinagas TP HCM... đã sử dụng chúng an toàn suốt nhiều năm qua.

Lãnh đạo công ty gạch men Cosevco cho biết, thiết bị hóa hơi không dùng điện mà chỉ dùng năng lượng tự nhiên đã hoạt động từ tháng 4/2004 đến nay tại công ty là sáng chế của cha con anh Phan Đình Phương. Ý tưởng này cũng đã được Công ty gạch Đồng Tâm áp dụng. Những thiết bị mới đã thay thế các máy hóa hơi chạy điện như Kagla của Nhật Bản và Kosan của Đan Mạch, tiết kiệm hàng chục nghìn kWh điện/tháng. Năm nay, Phan Đình Phương đã làm lợi hơn 300 triệu đồng cho Chi nhánh Gas Petrolimex Đà Nẵng vì đã chính thức chuyển trả ba máy hóa hơi chạy điện mới nhập khẩu!

Giải pháp loại bỏ điện khỏi các thiết bị không chỉ có giá trị tiết kiệm điện trong ngành gas. Năm 2003, Phan Đình Phương cùng Công ty thiết kế Đà Nẵng đã cung cấp cho tỉnh Đăk Lăk hai giải pháp mới để chống đột nhập và chữa cháy tự động mà không dùng điện, nên không thể bị vô hiệu hóa khi cắt điện hay gây nhiễu. Cha con anh Phương cùng nhà sáng chế các công trình bảo vệ sông biển Trần Đức Tác cũng đã tình nguyện chuyển giao miễn phí toàn bộ các giải pháp và sáng chế của họ cho Cuba.

Liên hệ: Ông Phan Đình Phương, 339/1, Hoàng Diệu, Đà Nẵng.

Độc giả có thể trao đổi ý kiến.

Theo Lao Động