Thứ năm, 03 Tháng sáu 2004, 18:00 GMT+7

Lần tìm fossa - thú săn mồi kỳ lạ của châu Phi

Nhờ sự rủi ro khi một con vượn cáo được gắn vòng radio theo dõi bị ăn thịt mà nhà sinh thái bảo tồn Luke Dollar có cơ hội khám phá một loài động vật săn mồi kỳ lạ nhất và ít được biết đến nhất trên thế giới: fossa.

Giống mèo, hoá ra lại có họ với... cầy

Lan tim fossa thu san moi ky la cua chau Phi
Dollar đang đặt bẫy.

Fossa (tên khoa học là Cryptoprocta ferox) là loài động vật săn mồi, reo rắc sự sợ hãi cho những người mê tín tại đảo Madagascar của châu Phi. Cũng như phần lớn các chuyên gia động vật hoang dã khác, Dollar chưa bao giờ nghe nói tới cái tên fossa. Hai năm sau khi người dẫn đường cho ông tin rằng con vượn cáo có vòng radion theo dõi bị fossa ăn thịt, để lại một đống xương và lông, Dollar đã quay trở lại Madagascar, bắt đầu một dự án tìm hiểu cuộc sống bí mật của fossa lần đầu tiên.

Fossa không nguy hiểm đối với con người như người như trong chuyện kể dân gian. Cho tới gần đây người ta vẫn nhầm lẫn loài động vật đặc biệt, giống báo sư tử này (puma), với một loại mèo nguyên thuỷ. Dollar nói: ""Bạn có thể hình dung fossa giống như một con sử tử núi, thấp và mập mạp. Nó có những nét giống mèo bao gồm vuốt có thể thụt vào và hai hàm răng đáng sợ. Không chỉ săn vượn cáo, fossa là một kẻ săn mồi cơ hội, ăn rất nhiều loài động vật từ chuột tới lợn rừng"".

Tuy nhiên, các đặc trưng khác của fossa gợi ý bản chất không giống mèo của nó: một chiếc mõm giống mõm chó, chiếc đuôi dài mà nó sử dụng giống như chiếc sào của vận động viên thể dục dụng cụ và khả năng bay từ cây này sang cây khác nhanh như một con sóc mặc dù nặng hơn nhiều. Kiểm tra di truyền cho thấy fossa là một họ hàng thân thuộc của cầy mangut và là một thành viên của họ viverrid bao gồm cầy hương, cầy genet và meerkat. Theo Dollar, "tính khí tự phụ" của fossa là một trong những đặc trưng chỉ ra lịch sử dòng họ của nó.

Các nhà thám hiểm đã mô tả fossa vào những năm 1800, song có rất ít thông tin. Có thể là do fossa có khả năng tự dấu mình. Cho tới gần đây, các nhà khoa học nghĩ rằng fossa là động vật hoạt động về đêm song qua nghiên cứu của Dollar, hoá ra nó hoạt động cả ngày lẫn đêm. Một trong những đồng nghiệp của Dollar chưa bao giờ tận mắt nhìn thấy loài động vật này mặc dù họ đã nghiên cứu vượn cáo trên mười năm trong môi trường sống của fossa. Do vậy, nhiệm vụ đầu tiên của Dollar là khẳng định sự tồn tại của loài động vật này trong rừng ở Madagascar.

Kể từ năm 1996, Dollar đã chạm trán nhiều lần với fossa trong Vườn quốc gia Ankarafantsika của Madagascar. Trong tám năm qua, với dự giúp đỡ của các nghiên cứu sinh và tình nguyện viên, ông đã hoàn thiện phương pháp tóm loài động vật này bằng camera tự động cũng như lồng dây. Bẫy fossa tạo cơ hội cho nhóm cân và xác định giới tính, đồng thời kiểm tra chớp nhoáng sức khoẻ của chúng. Các căn bệnh như bệnh dại, được du nhập tới đảo cùng với chó nhà và mèo hoang, hiện đe doạ fossa.

Vòng cổ gắn radio cho thấy fossa di chuyển 25km/ngày. Phân tích phân và di truyền cung cấp nhiều dữ liệu hơn về thành phần bữa ăn của fossa. Kết quả nghiên cứu fossa đang được sử dụng để hiểu rõ hơn cũng như bảo tồn loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng này. Chỉ có 8% rừng nguyên sinh còn lại trên đảo Madagascar ngày nay. Theo ước tính của Dollar, chưa tới 3.000 fossa hiện sống trong những môi trường còn nguyên vẹn này. Hiện ông đang tập trung nghiên cứu mối đe doạ mà hai loài động vật săn mồi được du nhập - mèo hoang và cầy hương Ấn Độ - gây ra đối với fossa cũng như các loài ăn thịt bản địa khác.

Thế giới bị đánh cắp

Con người đã có tác động lớn tới Madagascar kể từ khi họ tới đây từ châu Á và châu Phi cách đây chừng 2.000 năm. Hòn đảo lớn này lớn gấp hai lần diện tích bang Arizona của Mỹ và nằm giữa Mozambique và Ấn Độ Dương. Lịch sử độc nhất vô nhị của Madagascar giải thích tại sao nó lại có hơn 200.000 loài động thực vật. Nhiều sinh vật trên đảo này, bao gồm fossa, các loài ăn thịt nhỏ hơn và chừng 35 loài vượn cáo, không thể tìm thấy ở bất kỳ nơi nào khác trên thế giới.

Lan tim fossa thu san moi ky la cua chau Phi
Fossa trong môi trường tự nhiên.

Họ viverrid mà fossa thuộc về là một dòng động vật ăn thịt cổ xưa. Người ta cho rằng chúng có trước sói, mèo, linh cẩu và các loài động vật ăn thịt khác. Tất cả các động vật kể trên không phải là loài bản địa ở Madagascar. Madagacar được gọi là "lục địa thứ tám". Các loài ở Madagascar không chỉ khác chim và thực vật ở lục địa châu Phi mà còn là những họ hoàn toàn mới. Madagascar thực sự là một thế giới hoàn toàn mới.

Hòn đảo này được cho là tách khỏi châu Phi và Nam Mỹ khi châu Phi và Nam Mỹ vẫn là một lục địa đơn nhất cách đây 150 triệu năm, mang theo các loài động thực vật nguyên thuỷ. Các loài động vật ăn thịt, linh trưởng và thú có vú sơ khai có lẽ đã trôi dạt tới đây trên những chiếc mảng thực vật trong nhiều năm sau đó và tiến hoá trong điều kiện cô lập cho tới gần đây. Các nhà thám hiểm Madagascar đầu tiên cách đây 2.000 năm hẳn là đã gặp một loài chim không bay được cao tới 3m cùng với vượn cáo lớn như gorrilla và khỉ đầu chó.

Phần lớn những loài động vật khổng lồ này tuyệt chủng sau khi con người xuất hiện. Những loài mà chúng ta nhìn thấy ngày nay chỉ là phần còn lại của một nhóm động vật thú vị và đa dạng. Chúng giải thích tại sao người Madagascar ngày nay vẫn còn sợ fossa . Theo Dollar, xương cho thấy một loài fossa lớn hơn đã từng tồn tại ở Madagascar. Chúng có lẽ nặng hơn 100kg và có thể bắt người. Dollar đã dựng bẫy camera trong rừng với hy vọng phát hiện được một con còn sống.

Lan tim fossa thu san moi ky la cua chau Phi
Trông thế này, ai bảo nó không thuộc họ... mèo?
Lan tim fossa thu san moi ky la cua chau Phi
Chân dung fossa.
Lan tim fossa thu san moi ky la cua chau Phi
Còn đâu, thời huy hoàng!
  • Minh Sơn (Theo National Geographic)
Việt Báo

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Nóng: Sẽ có 1 triệu liều vắcxin Ebola vào cuối năm 2015

Trong bối cảnh virus Ebola đang khiến cả thế giới lo ngại, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa đưa ra thông báo đáng chú ý là sẽ có 1 triệu liều vắcxin Ebola được sản xuất vào cuối năm 2015.

Nhận xét tin Lần tìm fossa - thú săn mồi kỳ lạ của châu Phi

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Lần tìm fossa - thú săn mồi kỳ lạ của châu Phi bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Lan tim fossa thu san moi ky la cua chau Phi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Lần tìm fossa - thú săn mồi kỳ lạ của châu Phi ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

Last search Fossa - hunting exotic animals of Africa
Luke Dollar, which is known, the risk, animals, Hunting, Africa, eating, exotic, lemurs, species, Madagascar, to, the, year

Because of the risk of a lemur ring mounted radio tracking eaten that conservation ecologist Luke Dollar have the opportunity to explore a predator species most exotic and little-known to the world: Fossa ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.