Kính hiển vi quét đầu dò: Thành công của chất xám VN

Vào đầu năm 2005, Viện Vật lý ứng dụng và thiết bị khoa học (IAPSI) lại cho ra đời một loại kính hiển vi hiện đại, phục vụ cho công nghệ nano: Kính hiển vi quét đầu dò. Sau đây là cuộc phỏng vấn GS. TSKH Trần Xuân Hoài, Viện trưởng IAPSI, người chủ trì đề tài "Nghiên cứu ứng dụng các thiết bị và công nghệ tiên tiến trong đo lường, y tế".

Thưa GS Trần Xuân Hoài. Trước hết, xin GS nói rõ khái niệm về "hiển vi quét đầu dò"?

Kinh hien vi quet dau do Thanh cong cua chat xam VN
GS-TSKH Trần Xuân Hoài

Hiển vi quét đầu dò, tiếng Anh: Scaning Probe Microscope, viết tắt SPM, tên gọi chung cho một họ công cụ vật lý là một loại kính hiển vi dùng nguyên lý quét một mũi dò nguyên tử trên một bề mặt ở một khoảng cách nguyên tử để hiển thị nghiên cứu và xử lý các tình trạng bề mặt vật chất như topo, các tính chất lý, hóa, sinh... Như vậy một trong những lý do để công nghệ nano hình thành được là nhờ ngày nay có những công cụ để nhìn và xử lý ở kích thước nano, trong số đó kỹ thuật SPM là một công cụ mới và mạnh nhất. Như chúng ta đã biết, hiển vi quang học không thể nhìn được dưới micromet (phần triệu mét), thí dụ như không nhìn được siêu vi trùng (virus) chẳng hạn. Còn hiển vi điện tử thì phải cần có môi trường chân không mới chạy được.

Nhân đây xin được nói thêm về lịch sử ra đời của SPM. Năm 1981, hai nhà khoa học Đức là Binnig và Rohror phát minh ra hiển vi quét hiệu ứng đường hầm (STM). Do ý nghĩa ứng dụng to lớn của phát minh này, mà chỉ 5 năm sau đó, Binnig và Rohror đã được nhận giải Nobel Vật lý. Các năm tiếp theo ở các trường đại học và viện nghiên cứu lớn của Mỹ, Anh đã chế tạo được những SPM đầu tiên. Năm 1998, các công ty lớn đã tham gia thị trường và SPM đã trở thành thương phẩm.

Từ năm 2000 đến nay, các phòng thí nghiệm tiếp tục phát triển họ các SPM mới, ứng dụng cho nano - sinh học phân tử. Một giai đoạn phát triển mới lại bắt đầu. Một loạt các công ty và phòng thí nghiệm tham gia nghiên cứu phương pháp sử dụng SPM, phát triển các sản phẩm mới chất lượng cao, giá cả hợp lý, trong số đó có IAPSI (tên giao dịch quốc tế của Viện Vật lý ứng dụng và thiết bị khoa học).

Vậy là IAPSI là nơi đi tiên phong ở nước ta trong chế tạo SPM. Ngay tại IAPSI đã có sản phẩm của công nghệ nano chưa?

Đã có. Nhóm nghiên cứu do TS Trần Thị Đức, Viện phó IAPSI đứng đầu, đã chế tạo được một loại sơn tự làm sạch. Trên cơ sở công nghệ nano, loại sơn này khi phủ lên vật liệu do hiệu ứng quang xúc tác mà nó có nhiều khả năng quý giá như sát khuẩn, rửa sạch bụi, hơi nước bám trên bề mặt. Điều này đã được các phòng thí nghiệm của Bộ Y tế kiểm nghiệm và khả năng ứng dụng của loại sơn mới là rất rộng rãi. Tôi được biết nhiều phòng thí nghiệm của các cơ sở nghiên cứu khác trong nước cũng bắt đầu đi vào công nghệ nano. Sự ra đời của SPM là đúng lúc, sẽ tích cực hỗ trợ cho các nghiên cứu đó.

GS vừa nói SPM trên thế giới đã trở thành thương phẩm. Vậy tại sao không nhập loại SPM tốt nhất mà lại đi theo con đường tự chế tạo?

SPM là thiết bị cần thiết cho các ứng dụng trước mắt và tương lai, đặc biệt với lĩnh vực sinh học phân tử và công nghệ nano. Các hãng trên thế giới đã bán SPM với giá thành cao, khoảng từ 100 nghìn đến hàng triệu USD, không phải phòng thí nghiệm nào trong nước cũng có thể mua được.

Hơn nữa loại thiết bị hiện đại như thế này sẽ nhanh chóng bị lạc hậu và vì là hệ khép kín bảo hộ bản quyền, nên người mua nó về khó có thể cải tiến bổ sung cho cập nhật. Rõ ràng là tính đa dạng của SPM cùng sự phát triển nhanh của công nghệ nên các thiết bị như vậy vừa đắt, lại khó đáp ứng yêu cầu ngày một cao của thực tế. Là thiết bị thuộc loại cao cấp nhất hiện nay cả về giá trị chất xám lẫn giá trị kinh tế, tổng hợp nhiều công nghệ cao, nên rất khả thi cho các phòng thí nghiệm trình độ cao nhưng nghèo ở nước ta. Đây là môi trường lý tưởng để xây dựng cơ sở mũi nhọn công nghệ cao, đào tạo cán bộ và phát triển ứng dụng. Tất nhiên ai có nhiều tiền thì vẫn cứ nhập máy nước ngoài, cũng là thêm thiết bị tốt cho đất nước.

Hội đồng nghiệm thu cấp Nhà nước vừa họp và đánh giá tốt SPM "nội". Thưa GS, toàn bộ kinh phí chế tạo thiết bị này khoảng bao nhiêu?

Chúng tôi bắt tay vào nghiên cứu thiết kế từ cuối năm 2001 và đến tháng 9-2004 cơ bản hoàn thành. Tổng kinh phí như đã trình bày trước Hội đồng nghiệm thu là 3,9 tỷ đồng, trong đó kinh phí từ ngân sách là 2,5 tỷ đồng, số còn lại từ nguồn vốn tự có của IAPSI. Nếu so với giá nhập ngoại thì rẻ hơn nhiều lần, chưa tính đến việc làm chủ hoàn toàn công nghệ (know-how) và nhiều sản phẩm cao cấp khác cùng được tạo ra đồng thời...

Về đánh giá chất lượng của SPM "nội"?

Trong báo cáo trình bày trước Hội đồng nghiệm thu đề tài cấp Nhà nước do GS. TSKH Vũ Đình Cự làm chủ tịch, chúng tôi đã trình bày cơ sở khoa học, công nghệ, kỹ thuật và kết quả chế tạo các hệ thống thiết bị SPM tại phòng thí nghiệm kỹ thuật đo lường và tin học của IAPSI.

Kinh hien vi quet dau do Thanh cong cua chat xam VN
Kính hiển vi quét đầu dò

Hệ thiết bị gồm có hiển vi quét lực nguyên tử AFM kết hợp với hiển vi quét dòng tunel STM được thiết kế hoàn toàn bằng kỹ thuật digital, có nhiều ưu điểm vượt trội đặc biệt là giá thành so với các SPM thương mại trước đây dùng kỹ thuật điều khiển tương tự. Để thực hiện việc chế tạo này, chúng tôi đã phải nghiên cứu phát triển một loạt các công nghệ cao, nhiều loạt lần đầu tiên được biết ở Việt Nam.

Vì là công nghệ cao, chưa từng có trong nước, nên chúng tôi còn phải vừa làm vừa tự đào tạo đội ngũ và huấn luyện. Rất mừng là đội ngũ cán bộ khoa học trẻ tham gia đề tài của IAPSI đã trưởng thành nhanh chóng, có người khi kết thúc đề tài cũng vừa hoàn thành luận văn tiến sĩ, thạc sĩ.

Hệ thống thiết bị của SPM "nội" đã được đo kiểm bằng mẫu chuẩn quốc tế và cho kết quả hoàn toàn chính xác, đúng như mẫu chuẩn. Hệ thiết bị tự chế tạo này cũng đã được ứng dụng ngay, thí dụ nghiên cứu cấu trúc hệ hạt nano Ti02 của sơn tự làm sạch, nghiên cứu màng mỏng Ti02 của Viện Ứng dụng công nghệ (Bộ KH-CN) chế tạo.

Đặc biệt, lần đầu tiên ở nước ta, trong môi trường không khí bình thường, cũng đã chụp được hình ảnh các virus do Viện Công nghệ sinh học (thuộc Viện Công nghệ Việt Nam) đang nghiên cứu là các virus cà chua và virus cây bông. Các nhà sinh học đã xác nhận các hình ảnh này hoàn toàn chính xác phù hợp với các công bố quốc tế. Những kết quả ứng dụng này đã giúp điều kiện quan sát trực tiếp cho các nghiên cứu sinh học phân tử ở nước ta.

Chúng tôi mong muốn trong tương lai có nhiều đối tác để trao đổi kinh nghiệm, sửa chữa khiếm khuyết. Hy vọng là bước tiếp theo về việc xây dựng một phòng thí nghiệm cho công nghệ và phương pháp đo lường phân tích nano - sinh học phân tử sẽ nhận được sự ủng hộ, để trong vòng 5 - 10 năm tới nước ta có thể đạt trình độ trung bình của thế giới về ngành khoa học mũi nhọn này.

Xin cảm ơn GS!

Đây là lần đầu tiên ở Việt Nam tiến hành chế tạo SPM cực kỳ tinh vi, nó chụp hình một con virus vào cỡ 100nm không dùng tới chân không. Đây là một thiết bị cực kỳ hiện đại, có thể nói là loại thiết bị của thế kỷ 21. Rất phấn khởi vì chúng ta có những chuyên gia để làm được những việc như thế này. Nếu như các chuyên gia chỉ thích có nhiều tiền thì họ đã không làm tỉ mỉ những cỗ máy tinh vi như thế này. Kết quả của đề tài mang lại - đó là thành công về mặt khoa học công nghệ của chúng ta, đây là sự việc đáng ghi nhớ trong nền khoa học công nghệ Việt Nam.
GS. TSKH Vũ Đình Cự, Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu cấp Nhà nước, phát biểu trong buổi nghiệm thu đề tài ngày 4-3-2005.
(Theo Quân đội Nhân dân)

Video nổi bật

Thú chơi môtô tiền tỷ của doanh nhân Sài Gòn
00:00 / --:--

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Tứ kết Champions League: Cuộc chiến của 2 trường phái

Tấn công và phòng ngự là 2 trường phái đã có cuộc chiến rất căng thẳng trong nhiều mùa giải vừa qua. Và năm nay, cuộc đấu ấy lại có cơ hội nảy sinh ngay ở vòng tứ kết…

Lễ chùa đầu năm ở 'xứ sở sương mù'

Với đông đảo cộng đồng kiều bào sinh sống, làm ăn ở Vương quốc Anh, Chùa Linh Sơn ở thủ đô London từ lâu đã trở thành một địa chỉ tín ngưỡng thân thuộc để bà con tìm thấy sự bình an trong tâm khảm và hồn khí quê hương. Mỗi dịp Tết đến Xuân về, ngôi chùa này lại thêm tấp nập chào đón những người con dù ở xa Tổ quốc vẫn giữ phong tục đi lễ chùa đầu xuân.

Lộ TL mật về cơ chế GQ tranh chấp trong TPP

Một điều khoản giải quyết tranh chấp bí mật mà Mỹ thống nhất với các nước tham gia đàm phán Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) vừa bị tiết lộ, khiến nhiều tổ chức phi lợi nhuận quan ngại việc này thể hiện sự thiên vị đối với các tập đoàn lớn so với chính phủ các nước.

65% phụ nữ thích ngủ hơn “yêu”

Giữa một giấc ngủ thật sâu, thật êm ái và một đêm ân ái nồng nhiệt, bạn chọn cái nào? Nếu trong đầu bạn ngay lập tức nghĩ đến một giấc ngủ, cũng đừng quá lo lắng vì bạn không phải người phụ nữ duy nhất có lựa chọn này.

Căn hộ cao cấp, nguy cơ bội cung

Phân khúc căn hộ cao cấp tại Hà Nội, sau một thời gian dài bị “đóng băng”, dù chỉ vừa xuất hiện thanh khoản trở lại đã phải đối diện với nguy cơ dư cung rất lớn.

Nhận xét tin Kính hiển vi quét đầu dò: Thành công của chất xám VN

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Kính hiển vi quét đầu dò: Thành công của chất xám VN bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Kinh hien vi quet dau do Thanh cong cua chat xam VN ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Kính hiển vi quét đầu dò: Thành công của chất xám VN ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Việt Nam của chuyên mục Khoa Học.

scanning probe microscope: The success of the gray matter VN
Vietnam, Tran Xuan Hoai Doctor of Science, Institute of Physics, u0026 quot SPM, scanning probe microscopy, molecular biology, test council , advanced technology, laboratories, nano technology, high technology, the first time, equipment, scientific, manufacturing, GS

In early 2005, the Institute of Applied Physics and scientific equipment (IAPSI ) to give birth to a modern microscopes, for nanotechnology: scanning probe microscopy. Here is the interview GS. Doctor of Science Tran Xuan Hoai, Chairman IAPSI, the owner ...

Xem tiếp: Khoa Học


  • Thoi su trong ngay May bay roi o Binh Thuan
    Thời sự trong ngày: Máy bay rơi ở Bình Thuận

    Thứ trưởng Bộ Tài nguyên lên tiếng vụ Đồng Nai lấp sông; Sập giàn giáo ở Formosa: Kết thúc cứu nạn, 13 người chết; Máy bay rơi và gãy đôi ở Bình Thuận;Thực hư ca phẫu thuật toàn đỉa tại BV Bạch Mai; Thanh niên làm 'chuyện người lớn' với 2 nữ sinh lớp 8...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 26/3.

  • Thoi su 24h243 Chat mot cay xa cu chi gan 36 trieu
    Thời sự 24h(24/3): Chặt một cây xà cừ,chi gần 36 triệu

    Bộ Chính trị bổ nhiệm 3 Phó Ban Kinh tế TƯ; Sắp tinh giản biên chế 6 năm, không 'đánh trống bỏ dùi'; Năm 2016 sẽ chạy thử tuyến đường sắt trên cao Hà Nội; Diễm My 9x hoảng loạn vì bị cướp trong xe ô tô; Chặt một cây xà cừ, Hà Nội chi gần 36 triệu; Mê phim sex, ‘yêu râu xanh’ làm hại bé gái...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/3.

  • Thoi su tuan qua Dinh chi can bo vu chat cay xanh
    Thời sự tuần qua: Đình chỉ cán bộ vụ chặt cây xanh

    Lại lùi luật Biểu tình sang 2016; Vụ chặt cây: Đình chỉ hàng loạt cán bộ Sở Xây dựng; Học sinh Trà Vinh đánh bạn: Đình chỉ cả hiệu trưởng, hiệu phó; Công bố 10 gương mặt trẻ tiêu biểu 2014; Vớ được clip sex trong máy tính cũ, đòi chuộc 5 tỷ; Bắt tạm giam hoa hậu người Việt tại Nga...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h213 Ha Noi trong nham cay vang tam
    Thời sự 24h(21/3): Hà Nội trồng nhầm cây vàng tâm?

    Vụ bất thường dự án triệu đô: Công an vào cuộc; Hàng cây mới vừa được thay thế trên phố Hà Nội; Đại gia bị hoa hậu lừa 16 tỷ đồng là ai?; Thủy quái Mekong trong nồi lẩu trăm triệu đại gia Sài Gòn; Vũ Hoàng Điệp: Kinh tởm với mối tình đầu dài 2 năm!; Bất ngờ gục chết khi CSGT kiểm tra giấy tờ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/3.

  • Thoi su 24h203 Bat tam giam mot hoa hau
    Thời sự 24h(20/3): Bắt tạm giam một hoa hậu

    Chi tiết dự kiến lịch thi THPT quốc gia; Chủ tịch HN: Không có chuyện “kiếm chác” từ việc chặt 6.700 cây; Gần 150 xe tiền tỷ của đại gia Dũng "mặt sắt" phủ bụi; Bầu Hiển đề nghị mua sân bay Phú Quốc...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1503 2103
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (15/03 - 21/03)

    Hà nội chặt hạ 6.700 cây xanh; Bé trai bị diều cuốn tử vong; Ngất xỉu hàng loạt tại Big C; Bệnh viện K lên tiếng về video Bác sĩ vòi tiền; Mòn mỏi chờ vaccine dịch vụ “5 trong 1” ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (15/03 - 21/03), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-1503-2103/2147546861/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nhieu thong tin suc khoe quan trong tuan qua 16223
    Nhiều thông tin sức khỏe quan trọng tuần qua (16-22/3)

    Bước đầu thực hiện "mang thai hộ", xôn xao clip điều dưỡng bệnh viện K Trung ương "vòi tiền" bệnh nhân, thêm nhiều lời khuyên bổ ích về phòng chống bệnh lúc giao mùa, nhiều cảnh báo giật mình về an toàn thực phẩm và thói quen sinh hoạt gây hại... là những thông tin sức khỏe đáng chú ý trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nhiều thông tin sức khỏe quan trọng tuần qua (16-22/3), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Nhin-lai-nhung-thong-tin-suc-khoe-quan-trong-tuan-qua-16223/2147546867/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1503 2103
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (15/03 - 21/03)

    'Nóng' chuyện va chạm giao thông rồi xử nhau; Chuyện về những người lính trinh sát; Những hoa hậu bị rơi vào vòng lao lý; Giết người vì cuồng ghen, bị 20 năm tù; Kết thúc điều tra vụ mua bán trẻ em tại chùa Bồ Đề; Giật mình bị phạt “nóng” vi phạm qua camera;......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh Showbiz tuan 1503 2103
    Toàn cảnh Showbiz tuần (15/03 – 21/03)

    Hoa hậu Trương Hồ Phương Nga bị bắt khẩn cấp vì lừa đảo, Sơn Tùng M-TP khiến Song Hye Kyo 'phát cuồng'?, Cậu bé gốc Việt hát ca khúc “Let It Go” gây sốt, Đám cưới viên mãn của Thanh Thanh Hiền - Chế Phong, VietNam Idol có khả năng bị tạm ngưng sản xuất?, Kang Tae Oh giữa vòng vây người hâm mộ, MC Trung Quốc bị bạn trai giết hại ngay trước cửa nhà,...

  • Tong hop Doi song tuan qua 153 223
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (15/3 - 22/3)

    Những đứa trẻ rình rác kiếm sống, hay mồ côi cha ở khu du lịch tình dục, cách dạy con hay là các bài viết bổ ích về trẻ em; Nhiều câu chuyện cảm động về cuộc sống, về tình yêu; Những tấm gương nghị lực vươn lên trong khó khăn; nhiều bài viết hay chia sẻ quan điểm, cách nhìn nhận về các vấn đề trong đời sống, và nhiều tin tức thực phẩm nổi bật tuần vừa qua...