Thứ năm, 26 Tháng năm 2005, 12:11 GMT+7

Kính hiển vi quét đầu dò: Thành công của chất xám VN

Vào đầu năm 2005, Viện Vật lý ứng dụng và thiết bị khoa học (IAPSI) lại cho ra đời một loại kính hiển vi hiện đại, phục vụ cho công nghệ nano: Kính hiển vi quét đầu dò. Sau đây là cuộc phỏng vấn GS. TSKH Trần Xuân Hoài, Viện trưởng IAPSI, người chủ trì đề tài "Nghiên cứu ứng dụng các thiết bị và công nghệ tiên tiến trong đo lường, y tế".

Thưa GS Trần Xuân Hoài. Trước hết, xin GS nói rõ khái niệm về "hiển vi quét đầu dò"?

Kinh hien vi quet dau do Thanh cong cua chat xam VN
GS-TSKH Trần Xuân Hoài

Hiển vi quét đầu dò, tiếng Anh: Scaning Probe Microscope, viết tắt SPM, tên gọi chung cho một họ công cụ vật lý là một loại kính hiển vi dùng nguyên lý quét một mũi dò nguyên tử trên một bề mặt ở một khoảng cách nguyên tử để hiển thị nghiên cứu và xử lý các tình trạng bề mặt vật chất như topo, các tính chất lý, hóa, sinh... Như vậy một trong những lý do để công nghệ nano hình thành được là nhờ ngày nay có những công cụ để nhìn và xử lý ở kích thước nano, trong số đó kỹ thuật SPM là một công cụ mới và mạnh nhất. Như chúng ta đã biết, hiển vi quang học không thể nhìn được dưới micromet (phần triệu mét), thí dụ như không nhìn được siêu vi trùng (virus) chẳng hạn. Còn hiển vi điện tử thì phải cần có môi trường chân không mới chạy được.

Nhân đây xin được nói thêm về lịch sử ra đời của SPM. Năm 1981, hai nhà khoa học Đức là Binnig và Rohror phát minh ra hiển vi quét hiệu ứng đường hầm (STM). Do ý nghĩa ứng dụng to lớn của phát minh này, mà chỉ 5 năm sau đó, Binnig và Rohror đã được nhận giải Nobel Vật lý. Các năm tiếp theo ở các trường đại học và viện nghiên cứu lớn của Mỹ, Anh đã chế tạo được những SPM đầu tiên. Năm 1998, các công ty lớn đã tham gia thị trường và SPM đã trở thành thương phẩm.

Từ năm 2000 đến nay, các phòng thí nghiệm tiếp tục phát triển họ các SPM mới, ứng dụng cho nano - sinh học phân tử. Một giai đoạn phát triển mới lại bắt đầu. Một loạt các công ty và phòng thí nghiệm tham gia nghiên cứu phương pháp sử dụng SPM, phát triển các sản phẩm mới chất lượng cao, giá cả hợp lý, trong số đó có IAPSI (tên giao dịch quốc tế của Viện Vật lý ứng dụng và thiết bị khoa học).

Vậy là IAPSI là nơi đi tiên phong ở nước ta trong chế tạo SPM. Ngay tại IAPSI đã có sản phẩm của công nghệ nano chưa?

Đã có. Nhóm nghiên cứu do TS Trần Thị Đức, Viện phó IAPSI đứng đầu, đã chế tạo được một loại sơn tự làm sạch. Trên cơ sở công nghệ nano, loại sơn này khi phủ lên vật liệu do hiệu ứng quang xúc tác mà nó có nhiều khả năng quý giá như sát khuẩn, rửa sạch bụi, hơi nước bám trên bề mặt. Điều này đã được các phòng thí nghiệm của Bộ Y tế kiểm nghiệm và khả năng ứng dụng của loại sơn mới là rất rộng rãi. Tôi được biết nhiều phòng thí nghiệm của các cơ sở nghiên cứu khác trong nước cũng bắt đầu đi vào công nghệ nano. Sự ra đời của SPM là đúng lúc, sẽ tích cực hỗ trợ cho các nghiên cứu đó.

GS vừa nói SPM trên thế giới đã trở thành thương phẩm. Vậy tại sao không nhập loại SPM tốt nhất mà lại đi theo con đường tự chế tạo?

SPM là thiết bị cần thiết cho các ứng dụng trước mắt và tương lai, đặc biệt với lĩnh vực sinh học phân tử và công nghệ nano. Các hãng trên thế giới đã bán SPM với giá thành cao, khoảng từ 100 nghìn đến hàng triệu USD, không phải phòng thí nghiệm nào trong nước cũng có thể mua được.

Hơn nữa loại thiết bị hiện đại như thế này sẽ nhanh chóng bị lạc hậu và vì là hệ khép kín bảo hộ bản quyền, nên người mua nó về khó có thể cải tiến bổ sung cho cập nhật. Rõ ràng là tính đa dạng của SPM cùng sự phát triển nhanh của công nghệ nên các thiết bị như vậy vừa đắt, lại khó đáp ứng yêu cầu ngày một cao của thực tế. Là thiết bị thuộc loại cao cấp nhất hiện nay cả về giá trị chất xám lẫn giá trị kinh tế, tổng hợp nhiều công nghệ cao, nên rất khả thi cho các phòng thí nghiệm trình độ cao nhưng nghèo ở nước ta. Đây là môi trường lý tưởng để xây dựng cơ sở mũi nhọn công nghệ cao, đào tạo cán bộ và phát triển ứng dụng. Tất nhiên ai có nhiều tiền thì vẫn cứ nhập máy nước ngoài, cũng là thêm thiết bị tốt cho đất nước.

Hội đồng nghiệm thu cấp Nhà nước vừa họp và đánh giá tốt SPM "nội". Thưa GS, toàn bộ kinh phí chế tạo thiết bị này khoảng bao nhiêu?

Chúng tôi bắt tay vào nghiên cứu thiết kế từ cuối năm 2001 và đến tháng 9-2004 cơ bản hoàn thành. Tổng kinh phí như đã trình bày trước Hội đồng nghiệm thu là 3,9 tỷ đồng, trong đó kinh phí từ ngân sách là 2,5 tỷ đồng, số còn lại từ nguồn vốn tự có của IAPSI. Nếu so với giá nhập ngoại thì rẻ hơn nhiều lần, chưa tính đến việc làm chủ hoàn toàn công nghệ (know-how) và nhiều sản phẩm cao cấp khác cùng được tạo ra đồng thời...

Về đánh giá chất lượng của SPM "nội"?

Trong báo cáo trình bày trước Hội đồng nghiệm thu đề tài cấp Nhà nước do GS. TSKH Vũ Đình Cự làm chủ tịch, chúng tôi đã trình bày cơ sở khoa học, công nghệ, kỹ thuật và kết quả chế tạo các hệ thống thiết bị SPM tại phòng thí nghiệm kỹ thuật đo lường và tin học của IAPSI.

Kinh hien vi quet dau do Thanh cong cua chat xam VN
Kính hiển vi quét đầu dò

Hệ thiết bị gồm có hiển vi quét lực nguyên tử AFM kết hợp với hiển vi quét dòng tunel STM được thiết kế hoàn toàn bằng kỹ thuật digital, có nhiều ưu điểm vượt trội đặc biệt là giá thành so với các SPM thương mại trước đây dùng kỹ thuật điều khiển tương tự. Để thực hiện việc chế tạo này, chúng tôi đã phải nghiên cứu phát triển một loạt các công nghệ cao, nhiều loạt lần đầu tiên được biết ở Việt Nam.

Vì là công nghệ cao, chưa từng có trong nước, nên chúng tôi còn phải vừa làm vừa tự đào tạo đội ngũ và huấn luyện. Rất mừng là đội ngũ cán bộ khoa học trẻ tham gia đề tài của IAPSI đã trưởng thành nhanh chóng, có người khi kết thúc đề tài cũng vừa hoàn thành luận văn tiến sĩ, thạc sĩ.

Hệ thống thiết bị của SPM "nội" đã được đo kiểm bằng mẫu chuẩn quốc tế và cho kết quả hoàn toàn chính xác, đúng như mẫu chuẩn. Hệ thiết bị tự chế tạo này cũng đã được ứng dụng ngay, thí dụ nghiên cứu cấu trúc hệ hạt nano Ti02 của sơn tự làm sạch, nghiên cứu màng mỏng Ti02 của Viện Ứng dụng công nghệ (Bộ KH-CN) chế tạo.

Đặc biệt, lần đầu tiên ở nước ta, trong môi trường không khí bình thường, cũng đã chụp được hình ảnh các virus do Viện Công nghệ sinh học (thuộc Viện Công nghệ Việt Nam) đang nghiên cứu là các virus cà chua và virus cây bông. Các nhà sinh học đã xác nhận các hình ảnh này hoàn toàn chính xác phù hợp với các công bố quốc tế. Những kết quả ứng dụng này đã giúp điều kiện quan sát trực tiếp cho các nghiên cứu sinh học phân tử ở nước ta.

Chúng tôi mong muốn trong tương lai có nhiều đối tác để trao đổi kinh nghiệm, sửa chữa khiếm khuyết. Hy vọng là bước tiếp theo về việc xây dựng một phòng thí nghiệm cho công nghệ và phương pháp đo lường phân tích nano - sinh học phân tử sẽ nhận được sự ủng hộ, để trong vòng 5 - 10 năm tới nước ta có thể đạt trình độ trung bình của thế giới về ngành khoa học mũi nhọn này.

Xin cảm ơn GS!

Đây là lần đầu tiên ở Việt Nam tiến hành chế tạo SPM cực kỳ tinh vi, nó chụp hình một con virus vào cỡ 100nm không dùng tới chân không. Đây là một thiết bị cực kỳ hiện đại, có thể nói là loại thiết bị của thế kỷ 21. Rất phấn khởi vì chúng ta có những chuyên gia để làm được những việc như thế này. Nếu như các chuyên gia chỉ thích có nhiều tiền thì họ đã không làm tỉ mỉ những cỗ máy tinh vi như thế này. Kết quả của đề tài mang lại - đó là thành công về mặt khoa học công nghệ của chúng ta, đây là sự việc đáng ghi nhớ trong nền khoa học công nghệ Việt Nam.
GS. TSKH Vũ Đình Cự, Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu cấp Nhà nước, phát biểu trong buổi nghiệm thu đề tài ngày 4-3-2005.
(Theo Quân đội Nhân dân)

Nhận xét tin Kính hiển vi quét đầu dò: Thành công của chất xám VN

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Kính hiển vi quét đầu dò: Thành công của chất xám VN bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Kinh hien vi quet dau do Thanh cong cua chat xam VN ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Kính hiển vi quét đầu dò: Thành công của chất xám VN ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Việt Nam của chuyên mục Khoa Học.

scanning probe microscope: The success of the gray matter VN
Vietnam, Tran Xuan Hoai Doctor of Science, Institute of Physics, u0026 quot SPM, scanning probe microscopy, molecular biology, test council , advanced technology, laboratories, nano technology, high technology, the first time, equipment, scientific, manufacturing, GS

In early 2005, the Institute of Applied Physics and scientific equipment (IAPSI ) to give birth to a modern microscopes, for nanotechnology: scanning probe microscopy. Here is the interview GS. Doctor of Science Tran Xuan Hoai, Chairman IAPSI, the owner ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.