Khoa học công nghệ Việt Nam đang đứng ngoài cuộc sản xuất

Toàn cầu hóa và hội nhập đã mở ra cho chúng ta nhiều cơ hội. Nhưng nếu không biết mình có gì và có thể làm những gì, ta có thể trở thành những người tiêu dùng và phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ của nước ngoài. Đó là những trăn trở của ông Trịnh Đình Đề, Phó Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam.

Nhập về cho tiện!

Trong bản góp ý xây dựng "Chiến lược phát triển KH&CN tới năm 2020, tầm nhìn 2030", ông có viết: "Các nhà sản xuất đang dựa vào trang thiết bị nước ngoài...  còn KHCN trong nước đang đứng ngoài cuộc"?

Đó là thực tế. Sản xuất hàng hóa giờ vì cạnh tranh nên nhà sản xuất phải có thiết bị hiện đại. Không phải vì người ta thích oai, hay để làm trang trí đâu mà là vấn đề hiệu quả kinh tế. Mặt khác trong hội nhập, nếu anh làm được mà đắt quá thì không nên làm. Vì vậy, cái gì làm được thì làm, cái nào nhập về rẻ hơn thì nên nhập. Ví dụ, dây chuyền làm xi măng, phần lò, phần thùng, bễ... có thể làm trong nước cho rẻ. Còn máy móc, trang thiết bị có thể mua của hãng này, hãng kia về rồi tích hợp lại. 

Khoa hoc cong nghe Viet Nam dang dung ngoai cuoc san xuat
 
Vậy là không chỉ về  hàng tiêu dùng mà ngay trong lĩnh vực kỹ thuật, chúng ta cũng đang trở thành những người tiêu dùng?

Về một mặt nào đó, chúng ta đang tiêu thụ hàng hóa cho nước ngoài. Vấn đề ở đây không phải là bế quan tỏa cảng, mà mình phải tiếp thu được cái kỹ thuật của thế giới và phát triển được trí tuệ của mình.

Nhưng nếu cứ dễ dãi với quan điểm nhập về cho tiện thì sẽ bị  lệ thuộc vào công nghệ của nước ngoài?

Đúng là nhập về có thể trước mắt sẽ rẻ hơn, nhưng sẽ đắt hơn ở chỗ bị lệ thuộc. Khi có trục trặc, hỏng hóc gì lại phải mời người ta đến vận hành, sửa chữa. Muốn chủ động, bản thân doanh nghiệp không thể tự lo mà chỉ có Nhà nước mới làm được, bằng cách phát triển đội ngũ khoa học kỹ thuật, nắm được kỹ thuật cao. Cái đó mới là cái quan trọng và lâu dài cho phát triển.

Chứ để như hiện nay, các doanh nghiệp tự chọn mua dây chuyền nào là tùy vào tiềm năng kinh tế và nhu cầu của họ. Và nhập về cho tiện là bài toán nhẹ nhất của họ dù phải chịu các hạn chế khác.

Có phải vì thế mà  ông nói, khoa học trong nước mới đứng ngoài cuộc?

Vấn đề không phải vì  ta không làm được (kể cả phần công nghệ  cao) mà chiến lược phát triển KHCN không đặt ra và  không có tiêu chí cụ thể.

Tại sao lại chưa đặt ra vấn đề đó thưa ông?

Về tổng thể chiến lược phát triển khoa học công nghệ của ta cũng chưa làm rõ vấn đề này. Ví dụ như trong chiến lược phát triển KTXH của Nhà nước, chỉ tiêu tăng trưởng GDP bằng ngần này. Nhưng cái gì làm ra GDP? GDP thực chất là sản phẩm hàng hóa. Mà trong sản phẩm hàng hóa thì KHCN chiếm vai trò quan trọng mang tính quyết định. Không có máy móc, thiết bị công nghệ thì không làm ra hàng hóa.

Có nhiều ý kiến về việc tăng trưởng GDP của ta không bền vững và  chất lượng tăng trưởng không cao. Trong đó có vấn đề nhập siêu và đầu tư của nước ngoài. Ví dụ như mảng hàng hóa điện tử, xuất được mấy tỉ đô, nhưng phần lớn là của doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài. Và sự phụ thuộc ấy có đảm bảo sản xuất được liên tục hay không? Tăng trưởng với chất lượng không cao còn ở chỗ lực lượng chất xám của ta chưa được khai thác tốt.

Xuất thô - nhập tinh


Ông có thể nói rõ hơn về vấn đề này?

Mình đang xuất lao động thô, nhập lao động tinh, dưới dạng nhập thông qua thiết bị, phải mời chuyên gia đến để sửa chữa, bảo trì, vận hành dây chuyền kỹ thuật cao. Cái  làm cho dây chuyền đó phát huy tốt nhất chính là lực lượng cán bộ kỹ thuật trong nước trong lĩnh vực tự động hóa. Không có dây chuyền nào không có tự động hóa từ xi măng, hóa dầu cho đến sản xuất chế biến, bia, rượu, bánh kẹo... Nếu dây chuyền nào chết tự động hóa là đắp chiếu, không thể vận hành bằng tay được. Đó là đặc thù của kỹ thuật hiện nay. Tiếc là cái việc ấy ta đang lệ thuộc nước ngoài.

Nói thẳng ra là chưa theo kịp?

Riêng với ngành tự động hóa của chúng tôi thì phải nói là không theo kịp. Còn bao giờ theo kịp thì còn chưa biết. Muốn theo kịp, phải đầu tư cho nó. Tự động hóa là một trong bốn hướng ưu tiên của cách mạng khoa học. Nói tới công nghiệp theo hướng hiện đại hóa thì phần hiện đại hóa đó thực chất là tự động hóa. Vì vậy, nếu không huy động lực lượng khoa học công nghệ trong nước nghiên cứu và ứng dụng tự động hóa thì chẳng những không hiện đại hóa được, mà công nghiệp hóa cũng không hoàn thành một cách thực chất. 

Ông có nói tới việc ta đang xuất khẩu lao động thô. Có phải vì thế mà ông thành lập trường công nhân kỹ thuật cao?

Chúng tôi đã xin được giấy phép và hiện đang xây dựng. Mục đích là  để cung ứng và xuất khẩu lao động kỹ thuật vì hiện đang xuất lao động thô. Chúng ta đưa đi xuất khẩu lao động mấy chục ngàn người nhưng đều dưới dạng lao động thô, chưa có xuất khẩu lao động kỹ thuật. Kể cả các kỹ sư cũng đi xuất khẩu dưới dạng thô. Xuất khẩu thô người lao động được một ít tiền rồi khi hết hợp đồng về nước thì ngoài tiền không mang được gì cả vì sang bên kia toàn làm những việc cơ bắp như may vá, xây dựng, khuân vác...

Nếu là lao động kỹ  thuật, người lao động được nhiều tiền hơn, quyền lợi tốt hơn, nhưng cái không thấy được là kỹ  thuật, công nghệ mà họ đem về nước. Cái đó nếu tổ chức khai thác tiếp thì còn là cái lợi mang ý nghĩa quốc gia. Hơn nữa đã nói đến kỹ thuật là kỹ thuật cao. Và trường của chúng tôi hướng đến nghề kỹ thuật cao là như vậy.

Trường của ông có gì  khác so với trường dạy nghề hiện nay?

Hiện nay, ta chưa có một trường nào ký hợp đồng với doanh nghiệp đến ngày này tháng này tôi cung cấp cho anh từng này công nhân, từng này kỹ sư, trình độ như thế này đảm bảo cho nhà máy này. Các nhà máy, các tập đoàn đều mở trường. Nhưng vì là trường của họ nên khi nào cần họ mới tuyển sinh, còn không thì đóng cửa. Đó là một sự lãng phí về đầu tư và đội ngũ thầy thiếu tinh luyện.

Hiện nay, tình trạng thiếu thầy dạy thợ (không phải thừa thầy thiếu thợ) đang là nguy cơ chính của việc xuống cấp trong đào tạo nghề. Chúng tôi muốn tổ chức theo mô hình trường có các doanh nghiệp (ở trong và ngoài trường) làm cơ sở để rèn luyện kỹ năng nghề theo yêu cầu của nhà tuyển dụng. Về đào tạo sẽ được trò chuyện vào dịp khác vì đây là vấn đề lớn liên quan đến tổng thể của chiến lược phát triển KHCN mà tôi đã nhiều năm ấp ủ.

Xin cảm ơn ông!
Ông Trịnh Đình Đề sinh năm 1938. Đã giảng dạy 45 năm tại ĐH Bách khoa Hà Nội, ĐHBK, Sư phạm KT TP.HCM, ĐHBK Đà Nẵng. ĐH Phương Đông Hà Nội, ĐH Kỹ thuật Công nghiệp Thái Nguyên, ĐH Hàng hải Hải Phòng. Từng là chuyên gia giáo dục ở Algérie; Là tác giả của thiết bị điều khiển phá bom thủy lôi, bom từ tính trong đề tài GK được Giải thưởng    Hồ Chí Minh. Hiện nay, ông là phó chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam

Việt Báo (Theo Bee)

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Mỹ "bênh" cựu Thủ tướng Yingluck

Cho rằng việc buộc tội cựu Thủ tướng Thái Lan có thể mang động cơ chính trị, Mỹ thể hiện sự không hài lòng với chính quyền quân sự nước này.

Bệnh viện Thanh Nhàn xin lỗi bệnh nhân

Do quá đông bệnh nhân, điều dưỡng của bệnh viện đã không gạch bỏ phiếu đăng ký khám chữa bệnh mà lại gạch vào thẻ bảo hiểm y tế của bệnh nhân, gây bức xúc cho người bệnh.

Không bi quan, nhưng đừng tô hồng thị trường bất động sản 2015

Giữa trung tâm TP.HCM, ngay bên cạnh cao ốc 68 tầng Bitexco Financial Tower lung linh ánh đèn là một khối bê tông đen sì cao 41 tầng. Đó là Dự án cao ốc Saigon One do Công ty cổ phần M&C làm chủ đầu tư bất động nhiều năm. Thị trường bất động sản đã phục hồi hay chưa và sẽ diễn biến thế nào trong năm 2015 vẫn là vấn đề gây tranh cãi.

Nhận xét tin Khoa học công nghệ Việt Nam đang đứng ngoài cuộc sản xuất

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Khoa học công nghệ Việt Nam đang đứng ngoài cuộc sản xuất bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Khoa hoc cong nghe Viet Nam dang dung ngoai cuoc san xuat ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Khoa học công nghệ Việt Nam đang đứng ngoài cuộc sản xuất ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Việt Nam của chuyên mục Khoa Học.

Vietnam Science and Technology is an outside production
Vietnam, Hoi Tu Trinh Dinh De, labor export, automation, foreign, vice president, consumer and technical technology, can, scientific, production, issues, school

Globalization and integration has opened up many opportunities for us. But if you do not know nothing and can do what we can become consumers and depend entirely on foreign technology. That is the concern of Mr. Zheng ...

Xem tiếp: Khoa Học


  • Thoi su 24h2601 Vu no rung dong ca pho
    Thời sự 24h(26/01): Vụ nổ rúng động cả phố

    Đà Nẵng có tân Chủ tịch UBND TP; "Nói không với nằm ghép: Dân lo bị xuất viện sớm; Nghệ An: Phát hiện xác hổ 140kg đang ướp lạnh; Không khởi tố vụ tai nạn thảm khốc 9 người chết; Bắt gần nửa tấn lòng thối đang trên đường tiêu thụ; Cựu phi công Việt Nam nói thật chuyện lương thưởng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 26/1.

  • Thoi su tuan qua Dai hy thanh dai tang sau tai nan
    Thời sự tuần qua: Đại hỷ thành đại tang sau tai nạn

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Cục trưởng Cục Đường sắt chết trong phòng làm việc; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít...

  • Thoi su 24h2301 Tang luong huu va tro cap them 8
    Thời sự 24h(23/01): Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Bộ GTVT lên tiếng về vụ Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở; Bắt ông chủ tạp chí cầm đầu đường dây đánh bạc ngàn tỷ; Hàng tấn mỹ phẩm không nguồn gốc "tràn" vào HN; Làm rõ vụ 12 con dê ‘lạc’ vào trang trại Bí thư huyện... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/1.

  • Thoi su 24h2201 Cuc truong Duong sat chet tai tru so
    Thời sự 24h(22/01): Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở

    Cục trưởng Đường sắt VN được phát hiện chết tại phòng làm việc, "Nữ quái" đất Cảng phẫu thuật mặt trốn nã 10 năm; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Nữ du khách nước ngoài đến Hà Nội đã bị cướp; Bắt nghi phạm vụ hiếp dâm, giết bé gái bịt đầu mối; Giữ lại táo nhập từ Mỹ, cấm bán ra thị trường... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày.

  • Thoi su 24h2101 Xang giam toi 1900 donglit
    Thời sự 24h(21/01): Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít

    Thiếu nữ bị kéo lê nửa cây số dưới gầm xe 7 chỗ; 3 công nhân tử vong tại công trường thủy điện; Vụ án tham ô hơn 10 năm chưa xử xong; Hoãn tăng thuế, xăng giảm tới 1.900 đồng/lít; Ô tô lao vun vút ngược chiều trên cầu Nhật Tân; Nữ giáo viên tống tiền giám đốc trường quốc tế... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/1.

  • Benh vien cam ket khong nam ghep
    Bệnh viện cam kết không nằm ghép

    Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.

  • Tao My gay chet nguoi da ve Viet Nam
    Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?

    Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tinh hinh buon lau dien bien phuc tap
    Tình hình buôn lậu diễn biến phức tạp

    Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu

  • Danh hai Thuy Nga to chong no nan lua gat
    Danh hài Thúy Nga tố chồng nợ nần, lừa gạt

    Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..

  • Thong diep Lien bang My nam 2015
    Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015

    Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn