Thứ sáu, 17 Tháng mười hai 2010, 21:45 GMT+7

Khoa học công nghệ Việt Nam đang đứng ngoài cuộc sản xuất

Toàn cầu hóa và hội nhập đã mở ra cho chúng ta nhiều cơ hội. Nhưng nếu không biết mình có gì và có thể làm những gì, ta có thể trở thành những người tiêu dùng và phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ của nước ngoài. Đó là những trăn trở của ông Trịnh Đình Đề, Phó Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam.

Nhập về cho tiện!

Trong bản góp ý xây dựng "Chiến lược phát triển KH&CN tới năm 2020, tầm nhìn 2030", ông có viết: "Các nhà sản xuất đang dựa vào trang thiết bị nước ngoài...  còn KHCN trong nước đang đứng ngoài cuộc"?

Đó là thực tế. Sản xuất hàng hóa giờ vì cạnh tranh nên nhà sản xuất phải có thiết bị hiện đại. Không phải vì người ta thích oai, hay để làm trang trí đâu mà là vấn đề hiệu quả kinh tế. Mặt khác trong hội nhập, nếu anh làm được mà đắt quá thì không nên làm. Vì vậy, cái gì làm được thì làm, cái nào nhập về rẻ hơn thì nên nhập. Ví dụ, dây chuyền làm xi măng, phần lò, phần thùng, bễ... có thể làm trong nước cho rẻ. Còn máy móc, trang thiết bị có thể mua của hãng này, hãng kia về rồi tích hợp lại. 

Khoa hoc cong nghe Viet Nam dang dung ngoai cuoc san xuat
 
Vậy là không chỉ về  hàng tiêu dùng mà ngay trong lĩnh vực kỹ thuật, chúng ta cũng đang trở thành những người tiêu dùng?

Về một mặt nào đó, chúng ta đang tiêu thụ hàng hóa cho nước ngoài. Vấn đề ở đây không phải là bế quan tỏa cảng, mà mình phải tiếp thu được cái kỹ thuật của thế giới và phát triển được trí tuệ của mình.

Nhưng nếu cứ dễ dãi với quan điểm nhập về cho tiện thì sẽ bị  lệ thuộc vào công nghệ của nước ngoài?

Đúng là nhập về có thể trước mắt sẽ rẻ hơn, nhưng sẽ đắt hơn ở chỗ bị lệ thuộc. Khi có trục trặc, hỏng hóc gì lại phải mời người ta đến vận hành, sửa chữa. Muốn chủ động, bản thân doanh nghiệp không thể tự lo mà chỉ có Nhà nước mới làm được, bằng cách phát triển đội ngũ khoa học kỹ thuật, nắm được kỹ thuật cao. Cái đó mới là cái quan trọng và lâu dài cho phát triển.

Chứ để như hiện nay, các doanh nghiệp tự chọn mua dây chuyền nào là tùy vào tiềm năng kinh tế và nhu cầu của họ. Và nhập về cho tiện là bài toán nhẹ nhất của họ dù phải chịu các hạn chế khác.

Có phải vì thế mà  ông nói, khoa học trong nước mới đứng ngoài cuộc?

Vấn đề không phải vì  ta không làm được (kể cả phần công nghệ  cao) mà chiến lược phát triển KHCN không đặt ra và  không có tiêu chí cụ thể.

Tại sao lại chưa đặt ra vấn đề đó thưa ông?

Về tổng thể chiến lược phát triển khoa học công nghệ của ta cũng chưa làm rõ vấn đề này. Ví dụ như trong chiến lược phát triển KTXH của Nhà nước, chỉ tiêu tăng trưởng GDP bằng ngần này. Nhưng cái gì làm ra GDP? GDP thực chất là sản phẩm hàng hóa. Mà trong sản phẩm hàng hóa thì KHCN chiếm vai trò quan trọng mang tính quyết định. Không có máy móc, thiết bị công nghệ thì không làm ra hàng hóa.

Có nhiều ý kiến về việc tăng trưởng GDP của ta không bền vững và  chất lượng tăng trưởng không cao. Trong đó có vấn đề nhập siêu và đầu tư của nước ngoài. Ví dụ như mảng hàng hóa điện tử, xuất được mấy tỉ đô, nhưng phần lớn là của doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài. Và sự phụ thuộc ấy có đảm bảo sản xuất được liên tục hay không? Tăng trưởng với chất lượng không cao còn ở chỗ lực lượng chất xám của ta chưa được khai thác tốt.

Xuất thô - nhập tinh


Ông có thể nói rõ hơn về vấn đề này?

Mình đang xuất lao động thô, nhập lao động tinh, dưới dạng nhập thông qua thiết bị, phải mời chuyên gia đến để sửa chữa, bảo trì, vận hành dây chuyền kỹ thuật cao. Cái  làm cho dây chuyền đó phát huy tốt nhất chính là lực lượng cán bộ kỹ thuật trong nước trong lĩnh vực tự động hóa. Không có dây chuyền nào không có tự động hóa từ xi măng, hóa dầu cho đến sản xuất chế biến, bia, rượu, bánh kẹo... Nếu dây chuyền nào chết tự động hóa là đắp chiếu, không thể vận hành bằng tay được. Đó là đặc thù của kỹ thuật hiện nay. Tiếc là cái việc ấy ta đang lệ thuộc nước ngoài.

Nói thẳng ra là chưa theo kịp?

Riêng với ngành tự động hóa của chúng tôi thì phải nói là không theo kịp. Còn bao giờ theo kịp thì còn chưa biết. Muốn theo kịp, phải đầu tư cho nó. Tự động hóa là một trong bốn hướng ưu tiên của cách mạng khoa học. Nói tới công nghiệp theo hướng hiện đại hóa thì phần hiện đại hóa đó thực chất là tự động hóa. Vì vậy, nếu không huy động lực lượng khoa học công nghệ trong nước nghiên cứu và ứng dụng tự động hóa thì chẳng những không hiện đại hóa được, mà công nghiệp hóa cũng không hoàn thành một cách thực chất. 

Ông có nói tới việc ta đang xuất khẩu lao động thô. Có phải vì thế mà ông thành lập trường công nhân kỹ thuật cao?

Chúng tôi đã xin được giấy phép và hiện đang xây dựng. Mục đích là  để cung ứng và xuất khẩu lao động kỹ thuật vì hiện đang xuất lao động thô. Chúng ta đưa đi xuất khẩu lao động mấy chục ngàn người nhưng đều dưới dạng lao động thô, chưa có xuất khẩu lao động kỹ thuật. Kể cả các kỹ sư cũng đi xuất khẩu dưới dạng thô. Xuất khẩu thô người lao động được một ít tiền rồi khi hết hợp đồng về nước thì ngoài tiền không mang được gì cả vì sang bên kia toàn làm những việc cơ bắp như may vá, xây dựng, khuân vác...

Nếu là lao động kỹ  thuật, người lao động được nhiều tiền hơn, quyền lợi tốt hơn, nhưng cái không thấy được là kỹ  thuật, công nghệ mà họ đem về nước. Cái đó nếu tổ chức khai thác tiếp thì còn là cái lợi mang ý nghĩa quốc gia. Hơn nữa đã nói đến kỹ thuật là kỹ thuật cao. Và trường của chúng tôi hướng đến nghề kỹ thuật cao là như vậy.

Trường của ông có gì  khác so với trường dạy nghề hiện nay?

Hiện nay, ta chưa có một trường nào ký hợp đồng với doanh nghiệp đến ngày này tháng này tôi cung cấp cho anh từng này công nhân, từng này kỹ sư, trình độ như thế này đảm bảo cho nhà máy này. Các nhà máy, các tập đoàn đều mở trường. Nhưng vì là trường của họ nên khi nào cần họ mới tuyển sinh, còn không thì đóng cửa. Đó là một sự lãng phí về đầu tư và đội ngũ thầy thiếu tinh luyện.

Hiện nay, tình trạng thiếu thầy dạy thợ (không phải thừa thầy thiếu thợ) đang là nguy cơ chính của việc xuống cấp trong đào tạo nghề. Chúng tôi muốn tổ chức theo mô hình trường có các doanh nghiệp (ở trong và ngoài trường) làm cơ sở để rèn luyện kỹ năng nghề theo yêu cầu của nhà tuyển dụng. Về đào tạo sẽ được trò chuyện vào dịp khác vì đây là vấn đề lớn liên quan đến tổng thể của chiến lược phát triển KHCN mà tôi đã nhiều năm ấp ủ.

Xin cảm ơn ông!
Ông Trịnh Đình Đề sinh năm 1938. Đã giảng dạy 45 năm tại ĐH Bách khoa Hà Nội, ĐHBK, Sư phạm KT TP.HCM, ĐHBK Đà Nẵng. ĐH Phương Đông Hà Nội, ĐH Kỹ thuật Công nghiệp Thái Nguyên, ĐH Hàng hải Hải Phòng. Từng là chuyên gia giáo dục ở Algérie; Là tác giả của thiết bị điều khiển phá bom thủy lôi, bom từ tính trong đề tài GK được Giải thưởng    Hồ Chí Minh. Hiện nay, ông là phó chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam


Việt Báo (Theo Bee)

Nhận xét tin Khoa học công nghệ Việt Nam đang đứng ngoài cuộc sản xuất

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Khoa học công nghệ Việt Nam đang đứng ngoài cuộc sản xuất bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Khoa hoc cong nghe Viet Nam dang dung ngoai cuoc san xuat ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Khoa học công nghệ Việt Nam đang đứng ngoài cuộc sản xuất ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Việt Nam của chuyên mục Khoa Học.

Vietnam Science and Technology is an outside production
Vietnam, Hoi Tu Trinh Dinh De, labor export, automation, foreign, vice president, consumer and technical technology, can, scientific, production, issues, school

Globalization and integration has opened up many opportunities for us. But if you do not know nothing and can do what we can become consumers and depend entirely on foreign technology. That is the concern of Mr. Zheng ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat tu nay 178 den 238
    Sự kiện quốc tế nổi bật (từ này 17-8 đến 23-8)

    Bạo loạn ở Lybia, Iraq, miền Đông Ukcraine; cái chết bi thương của nhà báo Mỹ quả cảm James Foley; lễ đón long trọng và đầy xúc động thi thể 20 nạn nhân trên chiếc máy bay xấu số MH 17 của Malaysia ... là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1708 2308
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (17/08 – 23/08)

    Đôi nam nữ chết trong ô tô ở Bình Dương; Hoãn phiên toà xét xử vợ nguyên bí thư xã đốt xác; Vì sao trùm xã hội đen Minh 'sâm' còn nguy hiểm hơn cả Năm Cam?;

  • Tong hop Doi song tuan qua 178 248
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (17/8 - 24/8)

    Người đàn ông 3 lần 'nhặt vợ', 4 lần bán con; Người đàn ông 10 năm chăm vợ điên tình là những câu chuyện gia đình cảm động; Tâm sự của những ông bố bà mẹ nuôi con đơn thân; Cần chuẩn bị những gì khi con vào lớp 1?; Rất nhiều mẹo vặt hay cho gia đình bạn; Một tuần nóng với tin kem đánh răng chứa chất gây ung thư; Và nhiều tin tức thực phẩm bẩn đáng lưu ý...

  • Toan canh Showbiz tuan 1708 2308
    Toàn cảnh Showbiz tuần (17/08 – 23/08)

    Sao Việt và sao thế giới hưởng ứng phong trào Ice Burken Challenger, 2 nhạc sĩ Phú Quang và Phó Đức Phương tranh cãi tiền tác quyền, Nhạc sĩ Quốc Trung viết thư “dằn mặt” người yêu của con gái, Phi Thanh Vân công khai chuyện có bầu với "tình trẻ", con trai ruột của Thành Long bị bắt vì ma túy,...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1708 2308
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (17/08 - 23/08)

    Trung Quốc bành trướng Biển Đông vì tư duy mình là trùm thiên hạ; Kết luận thanh tra toàn diện chùa Bồ Đề; Phó giáo sư “ra giá” 200 triệu đồng lấy bằng tiến sĩ y khoa; Lương thấp, vào công chức vẫn như "miền đất hứa".... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (17/08 - 23/08).