Thứ bảy, 31 Tháng một 2004, 16:33 GMT+7

Khám phá lõi Trái đất: cấu trúc tinh thể, giống kim cương

Trong khi đang tiến hành thí nghiệm để tìm hiểu áp lực bên trong Trái đất ảnh hưởng thế nào đối với lõi sắt, các nhà nghiên cứu thuộc Phòng thí nghiệm Lawrence Livermore, Mỹ, đã khám phá ra một điều ngạc nhiên: Lõi sắt của Trái đất thực ra đơn giản hơn nhiều so với mọi người vẫn nghĩ. Chỉ có một dạng cấu trúc của nguyên tử sắt. Đó là cấu trúc tinh thể giống như kim cương.

Kham pha loi Trai dat cau truc tinh the giong kim cuong
Lõi Trái đất tạo ra từ trường.

Trong 20 năm qua, giới khoa học cho rằng có ít nhất 2 dạng nguyên tử sắt. Với việc khám phá ra cấu trúc của lõi sắt, nhóm nghiên cứu hy vọng có thể hiểu rõ hơn nhiệt độ và áp lực ở đó. Trước đó, họ đã khẳng định lõi Trái đất bắt đầu tan chảy ở nhiệt độ thấp hơn so với mọi người vẫn nghĩ. TS Neil Holmes, một thành viên của nhóm nghiên cứu cho biết: ""Khám phá này làm cho toàn bộ vấn đề trở nên đơn giản hơn. Nó cho phép chúng tôi tập trung vào việc xác định nhiệt độ và những đặc tính khác của sắt"".

Lõi Trái đất có vai trò quan trọng bởi nó tạo ra trường điện từ của Trái đất. Trường điện từ này đang suy yếu. Hiện tượng này đang gây tác động trong không gian, chẳng hạn như gây trục trặc cho các vệ tinh mà trường điện từ bảo vệ chúng khỏi bức xạ Mặt trời cũng như bức xạ khác trong không gian. Ngoài ra, giới khoa học còn muốn tìm hiểu liệu các cực từ có đang chuẩn bị lật nhào, cực Bắc trở thành Nam và ngược lại. Hiện tượng này đã xảy ra nhiều lần trước đây trong lịch sử Trái đất.

Theo TS Holmes, chìa khoá đối với thí nghiệm của họ là tái tạo lại những điều kiện càng giống những điều kiện thực ở tâm Trái đất càng tốt. Ông nói: ""Chúng tôi có một khẩu súng lớn dài 20m, bắn những viên đạn dẹt có phủ sắt trên bề mặt vào một mục tiêu. Đạn sắt sẽ tạo ra sóng sốc. Sóng sốc chỉ kéo dài chưa tới một phần triệu của 1 giây song trong suốt thời gian đó chúng tôi có thể tạo ra những điều kiện ngang bằng hoặc vượt quá các áp lực ở tâm Trái đất"".

Đây không phải là nhóm nghiên cứu duy nhất quan tâm tới lõi sắt của Trái đất. Các nhà khoa học thuộc Viện Vật lý ở ĐH Latvia đang tiếp tục nghiên cứu mô hình vật chất của lõi Trái đất. Mô hình của họ gồm hai xy-lanh đồng tâm làm bằng thép, cao 3m và có đường kính 80cm. Xy-lanh chứa đấy natri nấu chảy. Một cánh quạt đẩy natri đi xuống xy-lanh ở bên trong theo một dòng xoắn ốc. Natri có tính dẫn điện tốt hơn và di chuyển nhanh hơn 100.000 lần. Tuy nhiên, do mô hình của họ rất nhỏ nên thí nghiệm đã tạo ra các điều kiện rất khác biệt so với điều kiện bên trong Trái đất.

Tại sao từ trường Trái đất suy yếu?

Vẫn chưa rõ liệu từ trường suy yếu này đang trên đà sụp đổ hoàn toàn, làm đảo ngược các cực từ hay không. Lúc đó, các la bàn đang chỉ hướng Bắc sẽ chỉ hướng Nam và ngược lại. Vấn đề chính là khi nào điều đó xảy ra. Tuy nhiên, rất khó có thể xác định bởi hiện tượng các cực từ đảo ngược rất thất thường. Yves Gallet thuộc Viện Vật lý địa cầu Paris, Pháp, cho biết: ""Có những thời kỳ hàng triệu năm mà trong đó các cực từ không đảo ngược, song trong vòng 1 triệu năm tới có thể có 4-5 lần đảo ngược"".

Trong 150 năm qua, kể từ khi công việc giám sát từ trường bắt đầu, các nhà khoa học đã xác định từ trường giảm 10% ở hai cực từ. Với tốc độ giảm như hiện nay, từ trường sẽ biến mất trong vòng 1.500-2.000 năm nữa. Từ trường suy yếu thường xảy ra trước khi các cực từ đảo ngược song không phải mọi trường hợp. Từ trường Trái đất cũng có thể lấy lại sức mạnh của nó. Có thể trong vòng 10.000 năm nữa, hai cực từ sẽ lại suy tàn và cực từ sẽ đảo ngược.

Sức nóng của lõi cứng bên trong làm cho hỗn hợp nickel và sắt nóng chảy trào vào lõi bên ngoài, tạo ra từ trường. Mặc dù chưa biết chính xác lõi hoạt động như thế nào song các nhà khoa học đã hiểu được cách các dòng điện, dòng chất lỏng và đường từ trường tương tác với nhau để tạo ra từ trường mà chúng ta trải qua bên ngoài Trái đất. Chúng ta hãy tưởng tượng các đường từ trường trong lõi Trái đất dang cuốn vào nhau như những... sợi mì spaghetti. Khi chúng cuốn và xoắn với nhau, sự tương tác của chúng có thể tăng cường hoặc làm suy yếu từ trường. Tóm lại, hiện tượng này có lợi hoặc hại phụ thuộc vào cách các đường từ trường xoắn với nhau.

Đảo ngược các cực từ... lợi hay hại?

Lần cuối cùng, các đường từ trường xoắn lại với nhau và gây đảo ngược cực từ đã xảy ra cách đây 780.000 năm. Bằng cách nghiên cứu trầm tích ở đáy biển và các dòng dung nham, giới khoa học có thể tái hiện các hĩnh mẫu từ trường trong quá khứ. Chẳng hạn, sắt trong dung nham chỉ theo hướng của từ trường lúc đó và bị đóng băng theo những hướng đó khi dung nham nguội đi và rắn lại.

Đảo ngược cực từ là hiện tượng hiếm khi xảy ra và chắc chắn không đe doạ sự sống trên Trái đất. Mặc dù mức bức xạ mà máy bay và vệ tinh tiếp xúc sẽ gia tăng song vẫn còn đủ từ trường để bảo vệ con người. Đảo ngược cực từ cũng làm gia tăng hoạt động cực quang - ánh sáng do các hạt được giải phóng từ Mặt trời tạo ra. Các động vật trên Trái đất sử dụng từ trường để định vị chẳng hạn như rùa, chim và ong cũng phải tự định hướng lại.

Minh Sơn (Tổng hợp)

Việt Báo

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Nóng: Sẽ có 1 triệu liều vắcxin Ebola vào cuối năm 2015

Trong bối cảnh virus Ebola đang khiến cả thế giới lo ngại, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa đưa ra thông báo đáng chú ý là sẽ có 1 triệu liều vắcxin Ebola được sản xuất vào cuối năm 2015.

Nhận xét tin Khám phá lõi Trái đất: cấu trúc tinh thể, giống kim cương

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Khám phá lõi Trái đất: cấu trúc tinh thể, giống kim cương bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Kham pha loi Trai dat cau truc tinh the giong kim cuong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Khám phá lõi Trái đất: cấu trúc tinh thể, giống kim cương ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

Explore Earth's core: crystal structure, like diamond
Lawrence Livermore, crystal structure, the pressure inside the experiment, the Earth, the Earth's core, the magnetic field, visit out, poles, iron core, which can, reverse, create, the terminals, similar

While conducting experiments to understand the pressure inside the Earth to influence how the core, the Research Lawrence Livermore Laboratory, USA, has discovered a surprise: the Earth's iron core is actually simple ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.