Hành trình nửa thế kỷ săn lùng ‘hạt của Chúa’

Máy gia tốc hạt lớn đã đưa một nghiên cứu rất khó khăn đến đích: Phát hiện ra hạt có tính chất giống như “hạt của Chúa” mà các nhà khoa học săn lùng gần nửa thế kỷ qua.

>Đã tìm thấy loại hạt giống "hạt của Chúa" / Tuần này sẽ tuyên bố tìm thấy "hạt của Chúa’? / Mỹ tuyên bố gần tìm ra “Hạt của Chúa”

Hanh trinh nua the ky san lung ��hat cua Chua� Các nhà khoa học đã mất gần nửa thế kỷ săn lùng cái gọi là "hạt của Chúa". Ảnh: CERN.

Các nhà khoa học làm việc trên Máy gia tốc hạt lớn (LHC) vừa tuyên bố về họ phát minh ramột hạt cơ bản có khối lượng 125 gigaelectronvolt.Theo thông báo chính thức, hạt hạ nguyên tử (subatomic) này có các thông số tương ứng với hạt boson Higgs, nhưng điều đó vẫn không có nghĩa là chính nó đã là “hạt của Chúa” mà các nhà khoa học đã săn lùng bao nhiêu năm nay.

Những thông tin khẳng định phát hiện rất có ý nghĩa này diễn ra trong mộ cuộc họp giữa các nhà vật lý hàng đầu tại phòng họp lớn của Tổ chức Nghiên cứu hạt nhân Châu Âu (CERN) tại Geneva.

Cỗ máy gia tốc hạt đắt tiền nhất xưa nay trong lịch sử nhân loại mãi tới tháng 6 vừa qua mới hoạt động hết công suất, nhưng kết quả đã đến rất nhanh.

: “Chúng tôi đã quan sát thấy một boson mới có khối lượng khoảng 125 gigaelectronvolt với giá trị thống kê ở mức 4,9 sigma” – Joe Incandela, đại diện của nhóm làm việc trên detector CMS (Compact Muon Solenoid)thuộc Máy gia tốc hạt lớn LHC nói với phóng viên của hãng thông tấn Nga RIA Novosti, “Về các tính chất, hạt boson này rất giống với hạt Higgs, song về một vài thông số không hoàn toàn trùng hợp với hạt tất cả chúng ta đang chờ đợi… Nó có thể chưa là hạt Higgs của mô hình chuẩn mà chỉ giống với hạt đó thôi”.

Boson Higgs, với vai trò một hạt mới được mọi người kỳ vọng sẽ giúp ta giải thích được tại sao vật chất có khối lượng.

Từ năm 1964, cách đây gần nửa thế kỷ, nhà khoa học Peter Higgs, giáo sư Trường ĐH Edingburg, Anh (hiện ông vẫn còn sống và có mặt trong cuộc họp này) đưa ra giả thuyết là có mộthạt nào đó, tạm gọi là “hạt của Chúa” (vì hoàn toàn chưa biết giải thích), xác định khối lượng để “ban cho” các các hạt trong các nguyên tử tạo nên Vũ trụ.

Trong bất cừ trường hợp nào thì đối với các nhà vật lý, nhất là những người trong phòng thí nghiêm CMS cũng phải vượt qua hàng loạt thử thách khó khăn để khẳng định những hạt mình thấy có phải chính là yếu tố mà vật lý học hiện đại vẫn còn chưa tìm ra trong cuộc săn lùng đầy gian khổ trên cỗ máy LHC trị giá 11 tỷ đôla không.

Hãy nhớ lại rằng những thông tin ban đầu mấy tuần vừa rồi hé lộ trên mạng là đã tìm ranhững hạt mới đã làm giới khoa học xúc động đến chừng nào! Trên trang mạng chính thức của CERN đã đưa ra một đoạn videoclip gây sốc cho mọi người nhưng sau đó lại rút xuống. Những người lãnh đạo CERNcải chính mình đã lầm khiến cho nhiều người thất vọng. Song có lẽ đó là thủ thuật gây chú ý.

Phó giám đốc Viện nghiên cứu Vật lý hạt nhân thuộc ĐH Matxcova, chuyên gia nổi tiếng về vật lý lý thuyết năng lượng cao Victor Savrin đánh giá về ý nghĩa của phát minh quan trọng của CERN: “Theo tôi, rất có khả năng chính là hạt đó. Mặc dù các tác giả và lãnh đạo hai phòng thí nghiệm đã phát hiện ra hạt này, nhưng họ còn đôi chút nghi ngờ về sự không trùng khớp của hạt gọi là boson Higgs, chúng ta vẫn có thể hy vọng vào vai trò của nó. Để nói dứt khoát đó có chính là boson Higgs hay không vẫn cần nghiên cứu tiếp và phân tích các tính chất của hạt này”.

Để giải thích hạt boson Higgs cần phải là hạt thế nào, ông nói: “Hiện nay, có lý thuyết gọi là “Mô hình chuẩn”, dựa trên đó, người ta mô tả các tương tác của tất cả các hạt cơ bản mà chúng ta đã biết. Trong thuyết đó, boson Higgs đóng vai trò then chốt. Nhờ sự tồn tại của nó, hàng trăm hạt cơ bản mới có khối lượng. Chúng ta hãy hình dung như thế này: Thế giới của chúng ta đầy những boson Higgs, mặc dù chúng ta chưa trông thấy chúng ra sao, nhưng tất cả các hạt đều phải tương tác với nó mới có khối lượng. Có thể dơn cử các ví dụ dễ hiểu hơn. Bạn hãy tưởng tượng mình đang ở trong một con tàu vũ trụ với trạng thái không trọng lượng. Nếu bạn không hề đụng chạm vào thành của con tàu thì bạn không cảm nhận được khối lượng của mình. Chỉ khi nào bạn chạm vào thành tàu mới hiểu ra mình cũng có khối lượng”.

"Nếu phát hiện được boson Higgs thì “Mô hình chuẩn” sẽ được coi là lý thuyết hoàn chỉnh, nếu không, người ta sẽ phải đưa ra các lý thuyết khác để thay thế chẳng hạn Thuyết siêu đối xứng (supersymmetry), thuyết đo bổ sung trong không gian và các thuyết khác nữa xây dựng trên những cơ sở khoa học khác, thậm chí hệ quy chiếu khác. Nếu chứng minh được hạt mới này chính là boson Higgs thì thuyết “Mô hình chuẩn” sẽ trở thành thế giới quan của chúng ta đầy đủ và khép kín”, ông Savrin nói thêm.

Việc săn lùng boson Higgs đã bắt đầu tử nửa thế kỷ trước. Các nhà khoa học trên thế giới cứ tiếp tục tranh luận cho đến khi giáo sư Piter Higgs nêu giả thuyết là có một yếu tố (trường) nào đó mà cứ chuyển động qua nó thì vật chất sẽ thu được khối lượng.

Máy gia tốc hạt lớn LHC được thừa nhận là sẽ đặt một dấu chấm hết cho vấn đề gây tranh cãi này. Ý tưởng xây dựng một cỗ máy như LHC được đề xuất từ năm 1984 nhưng mãi 10 năm sau, tức 1994 mới được cả Cộng đồng châu Âu nhất trí. Việc xây dựng LHC được khởi công vào năm 2001 sau khi chấm dứt hoạt động của chiếc máy gia tốc cũ –máy gia tốc electron/positron. Tháng 8/2008, sau khi chạy thử thành công, LHC đã đi vào hoạt động.

Một thời gian dài, các phương tiện thông tin đại chúng cũng như trong xã hội, người ta vẫn tranh luận về LHC có thể tạo ra các lỗ đen, huỷ diệt hành tinh của chúng ta. Thế nên các nhà khoa học ở CERN phải ra sức giải thích về sự an toàn và lợi ích của LHC như thế nào trong việc lấp đầy những lỗ hổng kiến thức của chúng ta về sự hình thành vũ trụ.

Ngày 10/9/2008, những sự hoài nghi đã lắng dịu nhưng việc khởi động gặp một số trục trặc, đến tháng 10/2009 mới hoạt động bình thường.

Nó đã tái tạo lại vụ nổ Big Bang để tìm hiểu vũ trụ hình thành như thế nào. Việc phát hiện ra boson Higgs là một bước tiến nhảy vọt kể từ khi thuyết “Mô hình chuẩn” về những viên gạch xây dựng nên vũ trụ mà chúng ta đang sống được đề xuất. Nó được xem như viên gạch cuối cùng, cơ bản nhất, nặng nhất và khó truy lùng nhất trong thuyết này ví trước đó, 11 hạt đã lần lượt ra trình diện, đa số ở phòng thí nghiệm Tevatron ở Mỹ.

Tuy là một phát minh hết sức quan trọng, có tính chất cắm mốc trên con đường nghiên cứu khoa học, nhưng các nhà vật lý ở CERN khẳng định, qua lời người phụ trách nhóm thí nghiệm CMS Joe Incandela: “Việc tìm ra “hạt của Chúa” đã kết thúc, nhưng phát minh chỉ mới bắt đầu”. Phía trước họ còn nhiều việc để làm.

Bảo Châu

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Hướng dẫn phân biệt tôm sú tiêm tạp chất
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Kinh Tế NỔI BẬT

Bia Tết loạn giá

Trong khi nhiều mặt hàng tiêu dùng khác giữ giá, các sản phẩm nước giải khát, đặc biệt là bia, vẫn ghi nhận chênh lệch lớn khi thị trường bước vào đợt cao điểm.

Nhận xét tin Hành trình nửa thế kỷ săn lùng ‘hạt của Chúa’

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Hành trình nửa thế kỷ săn lùng ‘hạt của Chúa’ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Hanh trinh nua the ky san lung hat cua Chua ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Hành trình nửa thế kỷ săn lùng ‘hạt của Chúa’ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Kinh Tế.

itineraries half century hunt 'God particle'
particle accelerators, scientists discovered, the standard model, nature, centuries, Higgs boson, we, volume, research, large particles, back, hunt, half, new

u003cpu003e large particle accelerator has taken a very difficult study to the destination: The detection of particles with properties like "God particle" that the Scientists hunt for nearly half a century. u003c/ Pu003e.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Kinh Tế


  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.