Hành trình nửa thế kỷ săn lùng ‘hạt của Chúa’

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Máy gia tốc hạt lớn đã đưa một nghiên cứu rất khó khăn đến đích: Phát hiện ra hạt có tính chất giống như “hạt của Chúa” mà các nhà khoa học săn lùng gần nửa thế kỷ qua.

>Đã tìm thấy loại hạt giống "hạt của Chúa" / Tuần này sẽ tuyên bố tìm thấy "hạt của Chúa’? / Mỹ tuyên bố gần tìm ra “Hạt của Chúa”

Hanh trinh nua the ky san lung ��hat cua Chua� Các nhà khoa học đã mất gần nửa thế kỷ săn lùng cái gọi là "hạt của Chúa". Ảnh: CERN.

Các nhà khoa học làm việc trên Máy gia tốc hạt lớn (LHC) vừa tuyên bố về họ phát minh ramột hạt cơ bản có khối lượng 125 gigaelectronvolt.Theo thông báo chính thức, hạt hạ nguyên tử (subatomic) này có các thông số tương ứng với hạt boson Higgs, nhưng điều đó vẫn không có nghĩa là chính nó đã là “hạt của Chúa” mà các nhà khoa học đã săn lùng bao nhiêu năm nay.

Những thông tin khẳng định phát hiện rất có ý nghĩa này diễn ra trong mộ cuộc họp giữa các nhà vật lý hàng đầu tại phòng họp lớn của Tổ chức Nghiên cứu hạt nhân Châu Âu (CERN) tại Geneva.

Cỗ máy gia tốc hạt đắt tiền nhất xưa nay trong lịch sử nhân loại mãi tới tháng 6 vừa qua mới hoạt động hết công suất, nhưng kết quả đã đến rất nhanh.

: “Chúng tôi đã quan sát thấy một boson mới có khối lượng khoảng 125 gigaelectronvolt với giá trị thống kê ở mức 4,9 sigma” – Joe Incandela, đại diện của nhóm làm việc trên detector CMS (Compact Muon Solenoid)thuộc Máy gia tốc hạt lớn LHC nói với phóng viên của hãng thông tấn Nga RIA Novosti, “Về các tính chất, hạt boson này rất giống với hạt Higgs, song về một vài thông số không hoàn toàn trùng hợp với hạt tất cả chúng ta đang chờ đợi… Nó có thể chưa là hạt Higgs của mô hình chuẩn mà chỉ giống với hạt đó thôi”.

Boson Higgs, với vai trò một hạt mới được mọi người kỳ vọng sẽ giúp ta giải thích được tại sao vật chất có khối lượng.

Từ năm 1964, cách đây gần nửa thế kỷ, nhà khoa học Peter Higgs, giáo sư Trường ĐH Edingburg, Anh (hiện ông vẫn còn sống và có mặt trong cuộc họp này) đưa ra giả thuyết là có mộthạt nào đó, tạm gọi là “hạt của Chúa” (vì hoàn toàn chưa biết giải thích), xác định khối lượng để “ban cho” các các hạt trong các nguyên tử tạo nên Vũ trụ.

Trong bất cừ trường hợp nào thì đối với các nhà vật lý, nhất là những người trong phòng thí nghiêm CMS cũng phải vượt qua hàng loạt thử thách khó khăn để khẳng định những hạt mình thấy có phải chính là yếu tố mà vật lý học hiện đại vẫn còn chưa tìm ra trong cuộc săn lùng đầy gian khổ trên cỗ máy LHC trị giá 11 tỷ đôla không.

Hãy nhớ lại rằng những thông tin ban đầu mấy tuần vừa rồi hé lộ trên mạng là đã tìm ranhững hạt mới đã làm giới khoa học xúc động đến chừng nào! Trên trang mạng chính thức của CERN đã đưa ra một đoạn videoclip gây sốc cho mọi người nhưng sau đó lại rút xuống. Những người lãnh đạo CERNcải chính mình đã lầm khiến cho nhiều người thất vọng. Song có lẽ đó là thủ thuật gây chú ý.

Phó giám đốc Viện nghiên cứu Vật lý hạt nhân thuộc ĐH Matxcova, chuyên gia nổi tiếng về vật lý lý thuyết năng lượng cao Victor Savrin đánh giá về ý nghĩa của phát minh quan trọng của CERN: “Theo tôi, rất có khả năng chính là hạt đó. Mặc dù các tác giả và lãnh đạo hai phòng thí nghiệm đã phát hiện ra hạt này, nhưng họ còn đôi chút nghi ngờ về sự không trùng khớp của hạt gọi là boson Higgs, chúng ta vẫn có thể hy vọng vào vai trò của nó. Để nói dứt khoát đó có chính là boson Higgs hay không vẫn cần nghiên cứu tiếp và phân tích các tính chất của hạt này”.

Để giải thích hạt boson Higgs cần phải là hạt thế nào, ông nói: “Hiện nay, có lý thuyết gọi là “Mô hình chuẩn”, dựa trên đó, người ta mô tả các tương tác của tất cả các hạt cơ bản mà chúng ta đã biết. Trong thuyết đó, boson Higgs đóng vai trò then chốt. Nhờ sự tồn tại của nó, hàng trăm hạt cơ bản mới có khối lượng. Chúng ta hãy hình dung như thế này: Thế giới của chúng ta đầy những boson Higgs, mặc dù chúng ta chưa trông thấy chúng ra sao, nhưng tất cả các hạt đều phải tương tác với nó mới có khối lượng. Có thể dơn cử các ví dụ dễ hiểu hơn. Bạn hãy tưởng tượng mình đang ở trong một con tàu vũ trụ với trạng thái không trọng lượng. Nếu bạn không hề đụng chạm vào thành của con tàu thì bạn không cảm nhận được khối lượng của mình. Chỉ khi nào bạn chạm vào thành tàu mới hiểu ra mình cũng có khối lượng”.

"Nếu phát hiện được boson Higgs thì “Mô hình chuẩn” sẽ được coi là lý thuyết hoàn chỉnh, nếu không, người ta sẽ phải đưa ra các lý thuyết khác để thay thế chẳng hạn Thuyết siêu đối xứng (supersymmetry), thuyết đo bổ sung trong không gian và các thuyết khác nữa xây dựng trên những cơ sở khoa học khác, thậm chí hệ quy chiếu khác. Nếu chứng minh được hạt mới này chính là boson Higgs thì thuyết “Mô hình chuẩn” sẽ trở thành thế giới quan của chúng ta đầy đủ và khép kín”, ông Savrin nói thêm.

Việc săn lùng boson Higgs đã bắt đầu tử nửa thế kỷ trước. Các nhà khoa học trên thế giới cứ tiếp tục tranh luận cho đến khi giáo sư Piter Higgs nêu giả thuyết là có một yếu tố (trường) nào đó mà cứ chuyển động qua nó thì vật chất sẽ thu được khối lượng.

Máy gia tốc hạt lớn LHC được thừa nhận là sẽ đặt một dấu chấm hết cho vấn đề gây tranh cãi này. Ý tưởng xây dựng một cỗ máy như LHC được đề xuất từ năm 1984 nhưng mãi 10 năm sau, tức 1994 mới được cả Cộng đồng châu Âu nhất trí. Việc xây dựng LHC được khởi công vào năm 2001 sau khi chấm dứt hoạt động của chiếc máy gia tốc cũ –máy gia tốc electron/positron. Tháng 8/2008, sau khi chạy thử thành công, LHC đã đi vào hoạt động.

Một thời gian dài, các phương tiện thông tin đại chúng cũng như trong xã hội, người ta vẫn tranh luận về LHC có thể tạo ra các lỗ đen, huỷ diệt hành tinh của chúng ta. Thế nên các nhà khoa học ở CERN phải ra sức giải thích về sự an toàn và lợi ích của LHC như thế nào trong việc lấp đầy những lỗ hổng kiến thức của chúng ta về sự hình thành vũ trụ.

Ngày 10/9/2008, những sự hoài nghi đã lắng dịu nhưng việc khởi động gặp một số trục trặc, đến tháng 10/2009 mới hoạt động bình thường.

Nó đã tái tạo lại vụ nổ Big Bang để tìm hiểu vũ trụ hình thành như thế nào. Việc phát hiện ra boson Higgs là một bước tiến nhảy vọt kể từ khi thuyết “Mô hình chuẩn” về những viên gạch xây dựng nên vũ trụ mà chúng ta đang sống được đề xuất. Nó được xem như viên gạch cuối cùng, cơ bản nhất, nặng nhất và khó truy lùng nhất trong thuyết này ví trước đó, 11 hạt đã lần lượt ra trình diện, đa số ở phòng thí nghiệm Tevatron ở Mỹ.

Tuy là một phát minh hết sức quan trọng, có tính chất cắm mốc trên con đường nghiên cứu khoa học, nhưng các nhà vật lý ở CERN khẳng định, qua lời người phụ trách nhóm thí nghiệm CMS Joe Incandela: “Việc tìm ra “hạt của Chúa” đã kết thúc, nhưng phát minh chỉ mới bắt đầu”. Phía trước họ còn nhiều việc để làm.

Bảo Châu

Việt Báo
Comment :Hành trình nửa thế kỷ săn lùng ‘hạt của Chúa’
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Hành trình nửa thế kỷ săn lùng ‘hạt của Chúa’ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Hanh trinh nua the ky san lung hat cua Chua ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Hành trình nửa thế kỷ săn lùng ‘hạt của Chúa’ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Kinh Tế
itineraries half century hunt 'God particle'
particle accelerators, scientists discovered, the standard model, nature, centuries, Higgs boson, we, volume, research, large particles, back, hunt, half, new
u003cpu003e large particle accelerator has taken a very difficult study to the destination: The detection of particles with properties like "God particle" that the Scientists hunt for nearly half a century. u003c/ Pu003e.
Giá Vàng
Khu vực Mua Bán
Hà Nội34,80035,320
TP HCM34,80035,300
Đà Nẵng34,80035,320
Nha Trang34,79035,320
Bình Phước34,77035,330
Cà Mau34,80035,320
Giá vàng hôm nay
cập nhật lúc 10:35 - 27/06/2016
Tỷ giá ngoại tệ
Ngoại tệ VNĐ
USDĐô Mỹ22.380,00
EUREuro24.817,31
AUDĐô Úc16.653,29
CADĐô Canada17.191,61
CHFThụy Sĩ23.131,67
GBPBảng Anh30.196,57
JPYYên Nhật221,98
Tỷ giá hôm nay
cập nhật ngày 27/06/2016
  • VN
  • USA
  • EU
  • ASIA
  • VN-Index
    -0.79%
    -4.93
    615.84
  • HNX-Index
    -1.52%
    -1.27
    82.35
  • VS 100
    -1.06%
    -1.96
    183.22
  • VS-Large Cap
    -0.70%
    -1.90
    268.81
  • VS-Mid Cap
    -1.15%
    -0.95
    81.75
  • VS-Small Cap
    -1.17%
    -0.39
    33.06
  • VS-Micro Cap
    -0.68%
    -0.25
    36.44
  • UPCOM
    -1.6%
    -0.89
    55.94
  • VN30
    -0.6%
    -3.80
    608.89
  • VN50
    -0.5%
    -2.49
    458.51
Phiên giao dịch chiều 24/6:VN-Index giữ được mốc 620

Thanh khoản trên thị trường phiên hôm nay tăng vọt, tổng giá trị giao dịch trên HOSE và HNX đạt tới hơn 6.100 tỷ đồng, tương ứng với khối lượng giao dịch đạt hơn 380,7 triệu cổ phiếu, đây là mức khối lượng giao dịch cao nhất trong vòng 2 năm trở lại đây.

  • Thoi su 24h2306 Cha om con 28 thang tuoi nhay lau tu tu
    Thời sự 24h(23/06): Cha ôm con 28 tháng tuổi nhảy lầu tự tử

    Tai nạn thảm khốc trên đèo Prenn: Cấm xe lưu thông vào ban đêm; Nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại: "Buôn" 4 phút; Cặp bồ với "chồng nhà người ta", cô gái trẻ bị lột áo ngay tại nơi làm việc; Thảm sát Bình Phước: Gian nan nộp tiền khắc phục hậu quả; Thanh Hoá: Phát hiện nhầm con sau 4 năm vì cha mẹ trắng trẻo, con ngăm đen

  • Thoi su 24h2206 Hung thu giet hai nu sinh lop 12
    Thời sự 24h(22/06): Hung thủ giết hại nữ sinh lớp 12

    Nhận đỡ đầu con của Đại tá Trần Quang Khải tới năm 18 tuổi; Đằng sau người đàn bà chạy xe ôm 'ghê gớm' ở bến xe Gia Lâm; Nữ sinh trường Cao đẳng Công thương mất tích bí ẩn hơn nửa tháng; Trục lợi từ video khoe thân qua Facebook Live ở Việt Nam; Tai nạn kinh hoàng, xe cứu thương nát đầu, 10 người thương vong

  • Thoi su 24h2106 100 dan choi phe ma tuy trong khach san
    Thời sự 24h(21/06): 100 dân chơi phê ma túy trong khách sạn

    Hàng loạt bé trai Hà Nội dưới 5 tuổi dễ trở thành “thái giám”; Phạt nặng xe không treo khẩu hiệu: Nặng bệnh hình thức; Đã có ‘vòng kim cô’, chủ dự án BOT hết thời ‘tay không bắt giặc’; TNGT 7 người chết: Hàng nghìn HS nghẹn ngào tiễn đưa 3 cô giáo; Hi hữu ở HN: Chủ say rượu ngủ giữa đường, chó nhất quyết đứng trông

  • Thoi su 24h2006 Co dau xinh dep mat tich khi tam
    Thời sự 24h(20/06): Cô dâu xinh đẹp mất tích khi tắm

    Máy bay CASA 212 bị nạn: Ngóng đợi tin các anh trở về đất Mẹ; Tai nạn ở đèo Prenn 7 người chết: Nhiều sai phạm cần khởi tố vụ án ; Vỡ hồ chứa nước đãi titan: Hàng loạt sai phạm chỉ được coi là "thiếu sót"?; Vụ đánh ghen tại bigc quận Hà Đông, Hà Nội: Hành vi “có tổ chức” sẽ bị xử lý nghiêm!;

  • Thoi su 24h1706 Phan no co giao tat bom bop vao mat tre
    Thời sự 24h(17/06): Phẫn nộ cô giáo tát bôm bốp vào mặt trẻ

    Máy bay chở chín người tìm Su-30MK2 mất tích; Nửa đêm, bị kẻ lạ mặt ném mắm tôm vào nhà "khủng bố" tinh thần?; Đã tìm được thi thể phi công Trần Quang Khải; Phẫn nộ clip cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi; Bùng nổ các vụ đánh ghen: Trước hả hê, sau hối hận; CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt: Bức xúc!

  • Thoi su 24h1606 Danh ghen kinh hoang o Ha Dong
    Thời sự 24h(16/06): Đánh ghen kinh hoàng ở Hà Đông

    CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt; Mẹ 9x bỏ xác con gái ở bụi keo: Bán xe máy, quay lại xin làm phụ hồ; Cuộc sống hiện tại của 3 cha con bé trai bị bỏ rơi ở quán phở; Hơn 1.000 người tìm phi công Su-30 từ Hà Tĩnh đến Thái Bình; Gia cảnh của mẹ trẻ bị tố giả khổ lên mạng xin sữa cho con rồi đem bán

  • Thoi su 24h1506 Con rai vang ma quanh dam cuoi bo
    Thời sự 24h(15/06): Con rải vàng mã quanh đám cưới bố

    Chốt hạn đường sắt Cát Linh-Hà Đông:Phi thường hay phi thực tế?; Dòi trong cơm KTX ĐHQG: Chắc nuốt vài chục con vào bụng rồi!; Sữa Meiji Nhật Bản ở Việt Nam có thể là hàng giả; "Cò" dịch vụ đăng ký xe máy: Đưa 3,8 triệu đồng, 30 phút sau có giấy tờ!; Bé trai bị cắn tím người: Hiệu trưởng trường MN đến tận nhà xin lỗi

  • Thoi su 24h1406 MB tiem kich Su30MK2 mat lien lac
    Thời sự 24h(14/06): MB tiêm kích Su30-MK2 mất liên lạc

    Đường sắt Cát Linh-Hà Đông lại thất hứa: Lỗi phía Việt Nam?; Phượt thủ người Anh mắc sai lầm gì khi leo núi ở Sa Pa?; Máy bay tiêm kích Su30-MK2 mất liên lạc trong khi bay huấn luyện; Nữ sinh tử vong sau truyền nước: Phòng khám Thành Mỹ chịu trách nhiệm?; Rò rỉ khí độc amoniac ở hãng nước đá, nhiều người chạy tán loạn;

  • Thoi su 24h1306 Co gai bi sat hai nhet trong bao tai
    Thời sự 24h(13/06): Cô gái bị sát hại, nhét trong bao tải

    Tranh cãi về chất phenol "cực độc" trên cá nục; Báo động giới trẻ hồn nhiên mua "bóng cười" bằng mạng sống; Chồng nổi máu ghen dùng dao kề cổ vợ gây náo loạn Hà Nội; Đã xác định nguyên nhân nữ sinh 20 tuổi tử vong sau khi truyền nước; Dân xếp hàng chờ nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại

  • Nghin le chuyen tuan qua 1906 25062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 19/06 - 25/06/2016

    9 quân nhân trên Casa 212 đã hy sinh; Tai nạn thảm khốc ở đèo Prenn - Đà Lạt; An toàn hàng không sân bay Nội Bài bị uy hiếp vì tia lazer; Một giáo viên “phản pháo” việc tuyển dụng vợ phi công Khải; Những vụ đánh ghen lột trần tình địch giữa phố ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 196 256
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (19/6 - 25/6)

    Căn bệnh cướp mạng gần 5.000 phụ nữ Việt mỗi năm; Sử dụng điều hòa quá lạnh làm tăng nguy cơ đột quỵ và tử vong; 10 thực phẩm Trung Quốc chuyên gia Mỹ khuyên tránh xa; Chuyên gia chia sẻ bài thuốc hạ sốt cho trẻ bằng cây nhà lá vườn;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 196256
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/6-25/6)

    Người Anh lựa chọn rời EU; bão tử thần tấn công Trung Quốc, 898 người thương vong; Chủ tịch Kim Jong Un tự tin tên lửa Triều Tiên đã có thể đánh trúng Mỹ'; Tổng thống Indonesia họp kín bàn cách phá 'đường lưỡi bò'... là những tin đáng chú ý trong tuần này.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 126 186
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (12/6 - 18/6)

    Cô gái 20 tuổi tử vong sau khi được truyền dịch; Cá nục nhiễm chất cực độc phenol; Bé gái 5 tuổi liệt mặt vì mẹ bật điều hoà suốt đêm; Con bị tật bẩm sinh, đừng chậm trễ... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1206 18062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 12/06 - 18/06/2016

    Máy bay Su-30, CASA gặp nạn trên biển; Bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi cùng lá thư tuyệt vọng; Cá nục nghi nhiễm chất Phenol cực độc; Hot girl bị đánh ghen lột đồ tại siêu thị Big C Hà Đông; Cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1206 1806
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/06 - 18/06)

    Đánh ghen "hội đồng" trước BigC Hà Đông; Toàn cảnh vụ dùng ô tô truy sát, nã đạn ở Hải Dương; Những bí mật đường dây cá độ nghìn tỷ của chủ salon ôtô; Từ chối chuyện chăn gối, chồng bị vợ đánh đến chết; Thầy tu trẻ vướng chuyện ái tình đẫm máu và nước mắt;....là những tin đáng chú ý.

  • Su kien quoc te noi bat 56116
    Sự kiện quốc tế nổi bật (5/6-11/6)

    Trung Quốc ráo riết xây dựng hải đăng ở Trường Sa; Nga có thể đánh bại NATO trong 60 giờ; Tổng thống Obama hậu thuẫn mạnh mẽ cho bà Hillary Clinton; Trung Quốc sẽ xây trạm nghiên cứu khổng lồ dưới Biển Đông... là những tin đáng chú ý trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 0506 11062016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (05/06 - 11/06/2016)

    Bộ Tài chính tiếp tục yêu cầu BIDV, Vietinbank phải trả cổ tức bằng tiền mặt; Vinalines xin thanh lý 6 con tàu; Bầu Đức viết tâm thư xin cổ đông thời gian vượt khó; lãi suất cho vay mua nhà ở xã hộixuống còn 4,8%...Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện

  • Nghin le chuyen tuan qua 0506 11062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 05/06 - 11/06/2016

    Phượt thủ người anh tử nạn khi leo Fansipan; Chìm tàu du lịch trên sông Hàn; Cá chết nổi trắng hồ Hoàng Cầu; Cột điện mọc xuyên nhà dân giữa Hà Nội; Ớn lạnh thứ ma dược mới núp bóng thuốc lá thơm; Lộ diện đường dây mua chứng chỉ tiếng Anh có 1-0-2 tại Ninh Bình... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.