Gà "đệ nhất Bắc Kỳ"

Ga de nhat Bac Ky
Gà Hồ mẹ chăm con
TTCN - Gà Hồ, gà Đông Cảo, gà ri là những giống gà quí của miền Bắc ... Nhưng hiện nay chỉ còn hơn 200 con tương đối thuần chủng đang được nuôi ở làng Hồ (thôn Lạc Thổ Bắc, thị trấn Hồ, huyện Thuận Thành, Bắc Ninh) trong tình cảnh lay lắt.

Hội Gà Hồ vẫn còn“trực chiến”

“Cậu là trường hợp đặc biệt tôi mới cho tiếp xúc với gà. Bây giờ nếu chưa được phép của trạm thú y, chúng tôi vẫn chưa cho phép ai đến gần chuồng gà”. Phải nể nang lắm anh Nguyễn Đăng Trung - hội trưởng Hội Gà Hồ - mới cho tôi chụp mấy kiểu ảnh đàn gà hơn 50 con tương đối thuần chủng đang được chăm sóc cẩn thận trong khu chuồng được quây kín mít bằng gỗ và lưới sắt B40.

Vừa mở cửa chuồng, đàn gà đủ cỡ đã ùa ra vây lấy chủ sau bao ngày bị giam biệt lập. Dịch cúm gà đã qua nhưng đối với những người dân nuôi gà Hồ, chuồng gà vẫn là khu vực “nội bất xuất, ngoại bất nhập”.

Những người cao tuổi trong thôn cũng không biết gà Hồ có từ bao giờ nhưng ai cũng biết chắc một điều: từ xưa, trong tranh dân gian Đông Hồ đã có vẽ gà Hồ. Đây là giống gà to con, có thể đạt trọng lượng 10kg/con, thịt rất thơm ngon và có khả năng kháng bệnh rất cao. Thích nghi với điều kiện và môi trường sống của địa phương hàng ngàn năm nay, con gà Hồ đã trở thành biểu tượng cho ngôi làng ven sông Đuống hiền hòa. Ngày xưa, năm nào làng cũng tổ chức hội thi gà sau tết. Người đoạt giải nhất ngoài phần thưởng hơn một quan tiền còn được miễn phu phen, tạp dịch. Mọi người nuôi gà chủ yếu để chọn gà tiến vua và dùng trong lễ lạt, chỉ khi nào nhà có việc đại sự họ mới thịt gà.

Bẵng đi một thời gian, gà Hồ mai một gần như tuyệt chủng vì bị lai tạp quá nhiều. Gần chục năm nay, các nhà khoa học và người dân làng Hồ bắt đầu tìm cách khôi phục giống gà này. Năm 1991, anh Trung cùng với một số người thành lập Hội Gà Hồ. Năm 1992, họ tổ chức hội thi gà trở lại nhằm khuyến khích phong trào nuôi gà và phát hiện những con thuần chủng còn sót lại. Sát cánh cùng người dân, Viện Chăn nuôi quốc gia cũng nhảy vào cuộc bằng hội thảo bảo vệ, gìn giữ gà Hồ tổ chức vào năm 1993 ngay tại làng. Cứ thế giống gà Hồ dần dần phát triển trở lại. Ngoài 22 hộ tham gia Hội Gà Hồ, cả thôn nhà nào cũng nuôi giống gà này. Ai ngờ trận dịch cúm gà làm mọi người điêu đứng.

Anh Trung kể lại: “Lúc có tin dịch cúm gà do Viện Chăn nuôi báo về, chúng tôi chọn ra 261 con gà thuần chủng và 286 con gần thuần chủng từ 22 hộ trong hội giao cho 10 hộ nuôi tập trung để cách ly. Ngoài ra, cả thôn còn có 570 con gà Hồ khác. Vậy là trong thời điểm dịch chúng tôi có 1.117 con gà Hồ”. Những ngày đó cả thôn như sẵn sàng đánh trận. Chính quyền và ngành thú y lập vành đai, đặt chốt kiểm dịch khắp huyện không cho ai mang gia cầm ra vào. Các ngả đường vào làng Hồ đều có chốt kiểm dịch canh giữ suốt ngày đêm.

Riêng các hộ gom gà nuôi tập trung chỉ có một người trong gia đình được phép vào chuồng cho ăn, tẩy uế. Ngoài ra không ai được lại gần chuồng gà. Cứ 2 lần/ tuần, đàn gà lại được phun thuốc sát trùng. Tết vừa qua, hội thi gà cũng không tổ chức để đảm bảo an toàn cho đàn gà. Số gà không thuần chủng trong thôn cũng được giết thịt dần chỉ để lại những con giống gốc. May mắn thay, nhờ sự bảo vệ chu đáo của người nuôi, nhờ khả năng kháng bệnh trời ban nên không một chú gà Hồ nào nhiễm bệnh. Hiện nay hội không gom gà nuôi tập trung nữa nhưng vẫn giữ chế độ cách ly và phun thuốc đều đặn.

Lao đao gìn giữ giống gà

Ga de nhat Bac Ky
Trưởng thôn Đỗ Tiến Toàn bên chuồng gà đầy dấu vôi bột
Vất vả để bảo vệ đàn gà nhưng những thành viên Hội Gà Hồ lại rất vui mỗi khi nhìn thấy những chú gà con mới nở. Từ khi gom gà chống dịch tới nay đã có hơn 200 chú gà con chào đời. Đây là một thành công ngoài mong đợi của những người nuôi gà. Trước đây họ chỉ mong cứu đàn gà thoát dịch, bây giờ lại hăm hở phát triển đàn gà. Ông trưởng thôn Đỗ Tiến Toàn không giấu được niềm vui khi chỉ cho tôi xem hai đàn gà con vừa nở đẹp như kén tằm. Bây giờ đàn gà của ông đã có 50 con, tất cả đều thuần chủng.

Ông cho biết: “Muốn thành hội viên Hội Gà Hồ phải có tối thiểu một cỗ gà gồm một con trống và bốn con mái. Muốn cải tạo đàn gà để chọn giống chuẩn, mọi người phải đổi gà cho nhau để chúng phối giống. Làm thế sẽ tránh được hiện tượng đồng huyết và tăng dòng máu gà Hồ trong từng con. Hiện thời đây là cách bảo tồn gen tốt nhất mà chúng tôi làm được”.

Ngoài ra, để bảo tồn giống chuẩn mọi người đều nuôi cách ly gà Hồ với các loại gà khác. Anh Trung cho biết thêm: “Thấy con nào pha vài sợi lông trắng là loại liền. Mục đích lớn nhất của chúng tôi là chọn và giữ giống thuần”. Theo lời anh, con trống của gà Hồ chỉ có hai màu lông đặc trưng là màu lĩnh, màu mận. Gà chuẩn chân phải tròn, vảy mịn và có màu như hạt đậu nành, thân gà phải cao, mào tròn (mào sít) hoặc hơi nhú (mào lũ), đầu to và xù xì (đầu gộc). Còn gà mái phải có lông màu đất thó (mã thó) hay màu quả nhãn (mã nhạn). Để biết chính xác gà thuần họ còn phải nhờ Viện Chăn nuôi lấy mẫu máu kiểm tra gen.

Hiện nay người ta nuôi gà Hồ không phải để ăn thịt. Họ nuôi để giữ giống, để tặng người thân hay bán cho người chơi gà, mua gà về tạo giống. Có người lặn lội từ Đồng Nai, Quảng Nam đến làng Hồ để mua gà. Gà vừa nở nửa tháng đã có giá 20.000 đồng/con nhưng không đủ bán. Người ta chỉ bán gà choai năm tháng tuổi trọng lượng 2 kg/con chứ không ai bán gà giống bố mẹ. Con gà trống 7kg của ông Toàn có người trả trên 1 triệu đồng nhưng ông quyết giữ nó để phối giống cho cả đàn.

Trong thâm tâm người dân làng Hồ luôn muốn giữ gìn giống gà quí mà cha ông để lại. Nhưng họ vẫn gặp nhiều trở ngại. Gà Hồ có thịt cực thơm ngon, gen kháng bệnh tốt nhưng sinh sản ít (chỉ đạt 50 trứng/con/năm, tỉ lệ ấp nở đạt 70%). Khả năng kiếm ăn của gà Hồ trong môi trường tự nhiên không thua các loại gà khác, nhưng ở làng Hồ do diện tích đất vườn ít nên không có điều kiện chăn thả. Vì vậy người nuôi phải cho chúng ăn chủ yếu là cám ngô, gạo xay hay nấu gần chín, cám nấu, thóc sống hoặc ngâm, dù giá không cao hơn giá gà thường. Lý do là gà có trọng lượng lớn nhưng tăng trưởng chậm. Một con gà nuôi hai năm mới trưởng thành, nặng 5-6 kg/con. Nếu người dân quê mua một con gà loại này cả gia đình ăn không hết, bày cỗ cũng không hợp vì thịt to và dày nhìn không đẹp mắt.

Đến nay những người nuôi gà vẫn chưa nhận được một số tiền trợ cấp nào ngoài số tiền bảo trợ quĩ gen 5 triệu đồng/năm của Viện Chăn nuôi. Số tiền đó chẳng thấm vào đâu so với số lượng đàn gà. Trong khi đó thôn Lạc Thổ Bắc lại nằm giữa thị trấn Hồ là trung tâm của huyện Thuận Thành nên tốc độ đô thị hóa diễn ra rất nhanh, người nuôi gà không còn vườn để chăn thả. Hội Gà Hồ đang đề nghị chính quyền cấp đất để xây trại nuôi gà tập trung nhưng vẫn chưa thấy trả lời.

TUẤN PHÙNG

Trao đổi với TSKH Lê Thị Thúy - người phụ trách phòng thí nghiệm công nghệ gen động vật của Viện Chăn nuôi quốc gia, chủ trì đề tài “Bảo tồn giống gà Hồ”)

+ Giống gà Hồ có những đặc tính khoa học quí hiếm nào?

- Đây là giống gà bản địa thích nghi với điều kiện và môi trường sống của Việt Nam hàng nghìn năm nay. Đặc điểm quí nhất của giống gà này là có trọng lượng lớn nhất trong các giống gà nội địa, kháng bệnh dịch rất tốt, thịt ngon và mã đẹp.

+ Chúng ta đã tiến hành bảo tồn giống gà Hồ như thế nào trong những năm qua?

- Ngày xưa, người dân địa phương đã có hội thi gà hằng năm để chọn gà tốt nên có phong trào nuôi gà Hồ. Đây là một cách chọn lọc tự nhiên để lưu giữ giống tốt. Tuy nhiên, do không được quan tâm chăm sóc nên giống gà Hồ bị lai tạp nhiều. Nhận thức được vấn đề này, năm 1989 Nhà nước đã có chính sách bảo tồn giống gà Hồ để giữ nguồn gen quí. Viện Chăn nuôi đã vào cuộc cùng người dân địa phương thành lập Hội Gà Hồ, tuyển chọn những con gà hạt nhân (thuần chủng). Dần dần đã chọn lọc và khôi phục trở lại giống gà Hồ. Ban đầu (1989) do bị pha tạp nhiều gà chỉ có trọng lượng 4 kg/con (con trống), đến nay đã đạt 5 - 6kg. Đã xuất hiện những con gà mái cho 80-90 quả trứng /năm.

+ Hiện nay viện đang bảo tồn gà Hồ theo hướng nào?

- Chúng tôi đang thực hiện cả hai phương pháp bảo tồn là cất giữ mẫu gen và bảo tồn tại nông trại. Phương pháp cất mẫu gen chống được nguy cơ rủi ro rất cao, có thể cất giữ hàng trăm năm mà không biến đổi di truyền. Phương pháp này đòi hỏi kỹ thuật cao và thiết bị hiện đại.

Gà Hồ vẫn là số 1 trong hơn 20 loại gia cầm quí hiếm nhất của Việt Nam. Vì vậy cần ưu tiên giống gốc trong các dòng gà. Ngoài ra, Bộ Khoa học - công nghệ và Bộ NN & PTNT cần có chính sách hỗ trợ để động viên những hộ bảo tồn gà Hồ. Mỗi con gà mỗi năm ngốn hết của người nuôi 250.000 đồng tiền thức ăn, thuốc thú y và chi phí khác. Nếu được thì nên đầu tư trại lớn để bảo tồn. Đây là giống gà cực hiếm, có số lượng rất ít. Nếu không giữ tốt sẽ tuyệt chủng. Mà mất là mất nguồn gen quí của quốc gia.

Việt Báo

Video nổi bật

Vịnh Hạ Long được BBC bình chọn Top 2 kỳ quan núi đá thế giới
00:00 / --:--

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Phụ nữ Triều Tiên lăn lộn kiếm tiền nuôi gia đình

Ở Triều Tiên, phần lớn đàn ông phải phục vụ trong quân đội hoặc làm các công việc nhà nước lương thấp. Do đó, phụ nữ phải bươn chải, làm lụng đủ nghề để kiếm tiền nuôi sống cả gia đình.

Nghịch lý chi phí chung cư

Một số doanh nghiệp cho biết hiện cơ quan chức năng đang tiến hành nghiên cứu và đề xuất quy định các chủ đầu tư dự án sau khi xây dựng hoàn chỉnh các hạng mục hạ tầng kỹ thuật của dự án (các tuyến đường giao thông, công viên cây xanh) sẽ chịu trách nhiệm duy tu, bảo dưỡng và quản lý theo đúng chức năng quy hoạch đã được duyệt. Dù đây chỉ mới là đề xuất nhưn

Gạo nhựa Trung Quốc đã thâm nhập vào Việt Nam?

Thời gian qua thông tin về gạo nhựa Trung Quốc đang được bán tràn lan trên thị trường Châu Á trong đó có Việt Nam đã khiến cho người tiêu dùng hoang mang, lo lắng vì gạo là thực phẩm không thể thiều trong mỗi bữa cơm của gia đình người Việt.

Nhận xét tin Gà "đệ nhất Bắc Kỳ"

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Gà "đệ nhất Bắc Kỳ" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ga de nhat Bac Ky ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Gà "đệ nhất Bắc Kỳ" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

Chicken " First Northern States "| The Chicken Ho, Institute of Animal, Chicken Lake, Northern States, Us Turkish North, Thuan Thanh, weighing, chickens, conservation, raising chickens, purebred, people, had, like,


Xem tiếp: Khoa Học


  • Thoi su 24h255 Chua nhan 5 trieu yen chi ve chai da bi lua
    Thời sự 24h(25/5): Chưa nhận 5 triệu yên, chị ve chai đã bị lừa

     Hình ảnh công trường phi pháp của TQ ở Biển Đông; Anh em đại gia Thái Bình xây dãy biệt thự hệt nhau giữa Hà Nội; Thu Phương bỏ cả sĩ diện vì trai 19; Chưa nhận 5 triệu yên, chị ve chai đã bị vay tiền, lừa gạt; 

  • Thoi su tuan qua Chi tien khung de cham cay xanh
    Thời sự tuần qua: Chi tiền "khủng" để chăm cây xanh

    Chúng ta không bán sân bay, cảng biển; "Đẻ" thêm GPLX số tự động; Một quận chi 18 tỷ để bảo dưỡng cây xanh; Công an sẽ giao trả 5 triệu yên cho chị ve chai!; Ca mang thai đặc biệt ở Việt Nam; K +: Độc quyền vẫn lỗ ngàn tỷ; Chân dài thác loạn mua vui cho các cuộc bay "thuốc"... là những thông tin thời sự nổi bật trong tuần qua.

  • Thoi su 24h235 Dan dua nhau thao luoi chong loa
    Thời sự 24h(23/5): Dân đua nhau tháo lưới chống lóa

    Sắp khai tử nhà máy thép nghìn tỷ ở Vũng Áng; Triệu tập đôi nam nữ thuê người bức tử cây xanh; Sự thật về nhóm thanh niên mang xác người vứt ở bệnh viện;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 23/5. 

  • Thoi su 24h225 Thuc hu vu Hoc sinh HN len nui de sex
    Thời sự 24h(22/5): Thực hư vụ "Học sinh HN lên núi để sex"

     Phó Thủ tướng: ‘Tạo mọi điều kiện tốt nhất cho thí sinh’; Đại biểu xấu hổ, xin lỗi vì điều 60 luật BHXH; Đại gia “khóa môi” Hồ Ngọc Hà là tình cũ của Maya?; "Học sinh HN lên núi để... sex" được thêu dệt thế nào?; 

  • Thoi su 24h215 An mang chan dong trong quan bia
    Thời sự 24h(21/5): Án mạng chấn động trong quán bia

     Chính phủ đề xuất hưởng BHXH một lần; Án mạng chấn động Hưng Yên trong quán bia hơi; K +: Độc quyền vẫn lỗ ngàn tỷ; Thông tin ‘giật mình’ sau vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh; Sự thật vụ "học sinh Hà Nội lên núi để... sex"?; 

  • Thuc hu chat luong ao chong nang tien trieu
    Thực hư chất lượng áo chống nắng tiền triệu

    Trước những lời quảng cáo như “mềm mịn, thấm hút mồ hôi cực tốt, không bí bách”,... các chuyên gia khuyến cáo “nên cẩn trọng”.

  • Mong manh hang Viet
    Mong manh hàng Việt!

    Doanh nghiệp Việt cần năng động, sáng tạo hơn để đương đầu với những thách thức, để tiếp tục phát huy trên nền tảng đã gây dựng được

  • Con xem phim sex cha me lam gi
    Con xem phim sex, cha mẹ làm gì?

    Chúng ta cần trang bị kỹ năng, kiến thức về sex, có như vậy mới tạo được 'vắc-xin kháng sex' đủ mạnh cho các em. Chị Đào Lan, có con gái học lớp 5 tại Hà Nội đã thực sự sốc nặng khi cô con gái nhỏ đóng cửa xem phim sex một..

  • Cap doi khach Tay bi cuop gay xon xao
    Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao

    Cặp đôi khách Tây bị cướp ở Hà Nội đang là câu chuyện được nhều bạn trẻ quan tâm. Mới đây, thông tin về cặp đôi khách Tây bị cướp đã có những tình tiết mới. ------------ Xem thêm: Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao, http://vietbao.vn/tp/Cap-doi-khach-Tay-bi-cuop-gay-xon-xao/11384861/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Cho xe mo to vao duong cao toc
    Cho xe mô tô vào đường cao tốc

    Đa số lo ngại xoay quanh chuyện, nếu những tay đua "kiệt xuất" lái mô tô được “thả” vào môi trường phù hợp nhưng chưa đủ “chất” sẽ dễ gây họa.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1705 2305
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (17/05 - 23/05)

    Cô gái thừa nhận dựng chuyện nhận nuôi con tử tù; Vụ giấu vàng qua sân bay: Vĩnh viễn không được làm việc trong ngành hàng không; Bé 6 tháng tuổi tử vong bất thường: Mũi tiêm hạ sốt oan nghiệt?; Chỉ rõ những bất thường vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 185 235
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (18/5 - 23/5)

    Con hẻm miễn phí ở Sài Gòn, những SV làm tình nguyện vùng cao, cậu bé mua đồ ăn cho người vô gia cư là những câu chuyện về tình người thật đẹp. Nhiều chủ đề giáo dục con, những chuyện tình cảm động, nhiều bài viết đáng suy ngẫm và các thông tin an toàn thực phẩm bẩn, mỹ phẩm giả...là những vấn đề nổi bật tuần vừa qua...

  • Diem lai tin suc khoe nong trong tuan 185 245
    Điểm lại tin sức khỏe nóng trong tuần (18/5 - 24/5)

    Bộ Y tế xác minh thông tin gạo giả ở Việt Nam, Phát hiện vịt nuôi bị nhiễm virus H5N1 ở Ninh Thuận, Trẻ mắc tay chân miệng nhập viện tăng đột biến, Đã có câu trả lời vụ khăn ướt nhiễm khuẩn, Giữ sức khỏe ngày nắng nóng cho bé yêu,.... là các thông tin sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 175 235
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5)

    Tình báo Đức cung cấp thông tin quyết định để Mỹ tiêu diệt Bin Laden; Chính phủ Mỹ khẳng định không thay đổi chiến lược tại Iraq; Cựu Thủ tướng Yingluck ra hầu tòa; Mỹ và Cuba kết thúc vòng đàm phán thứ 4... là những tin đáng chú ý trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-175-235/2147562992/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1705 2305
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (17/05 - 23/05)

    Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao; Người mẹ trẻ nhẫn tâm sát hại đứa con hai tuổi; Cả trăm người thân bị hại gây náo loạn tòa; Mua ma túy về "ăn mừng ra tù", gặp ngay 141; Kế hoạch tiêu 5 triệu yên của 'tỷ phú ve chai'; Trung tướng rởm và chiêu bài lừa đảo chiếm đoạt 12 tỷ đồng;......là những tin đáng chú ý trong tuần.